Letter 101

Marcus Tullius CiceroTitus Pomponius Atticus|c. -51 AD|Cicero|AI-assisted

I came to Athens on the 25th of June, and I have waited three days for
Pomptinus, but have heard nothing certain of his coming. Believe me, you
are with me all the time, and, though it did not need associations to
turn my thoughts towards you, still I was reminded of you more than ever
by treading in your footsteps. Indeed we talk of nothing else but you;
but perhaps you prefer to have news about myself. So far no public body
or private person has spent money on me or on my staff. I have not even
taken the barest necessities allowed by the law of Julius, nor have I
billeted myself on anyone. My staff have made up their minds that they
must uphold my good name. So far everything has gone well: the Greeks
have noted it and are full of outspoken praise. For the rest I am
endeavouring to act as I know you would like. But let us reserve our
praise for the end of the story. In other respects I often blame my
mistake in not having found some method of escape from this flood of
affairs. The business is little suited to my tastes. It is a true
saying, “Cobbler, stick to your last.” You will say: “What,
already? You have not yet begun your work.” Too true, and I fear worse
is to come. I put up with things with cheerful brow and smiling face;
but I suffer in my heart of hearts. There is so much ill temper and
insolence, such stupid folly of every kind, such arrogant talk and such
sullen silence to be put up with every day. I pass over this, not
because I wish to conceal it, but

δυσεκλάλητα sunt. Itaque admirabere meam βαθύτητα, cum salvi redierimus;
tanta mihi μελέτη huius virtutis datur.

Ergo haec quoque hactenus; etsi mihi nihil erat propositum ad
scribendum, quia, quid ageres, ubi terrarum esses, ne suspicabar quidem.
Nec hercule umquam tam diu ignarus rerum mearum fui, quid de Caesaris,
quid de Milonis nominibus actum sit; ac non modo nemo domo, ne Roma
quidem quisquam, ut sciremus, in re publica quid ageretur. Quare, si
quid erit, quod scias de iis rebus, quas putabis scire me velle, per
mihi gratum erit, si id curaris ad me perferendum.

Quid est praeterea? Nihil sane nisi illud. Valde me Athenae delectarunt
urbe dumtaxat et urbis ornamento et hominum amore in te et in nos quadam
benevolentia; sed multa in ea philosophia sursum deorsum, si quidem
est in Aristo, apud quem eram. Nam Xenonem tuum vel nostrum potius
Quinto concesseram, et tamen propter vicinitatem totos dies simul
eramus. Tu velim, cum primum poteris, tua consilia ad me scribas, ut
sciam, quid agas, ubi quoque tempore, maxime quando Romae futurus sis.

Latin / Greek Original

Vt Athenas a. d. vi Kal. Quintilis veneram, exspectabam ibi iam quartum diem Pomptinum neque de eius adventu certi quicquam habebam. eram autem totus, crede mihi, tecum et, quamquam sine iis per me ipse, tamen acrius vestigiis tuis monitus de te cogitabam. quid quaeris? non me hercule alius ullus sermo nisi de te. [2] sed tu de me ipso aliquid scire fortasse mavis. haec sunt. adhuc sumptus nec in me aut publice aut privatim nec in quemquam comitum. nihil accipitur lege Iulia, nihil ab hospite. persuasum est omnibus meis serviendum esse famae meae. belle adhuc. hoc animadversum Graecorum laude et multo sermone celebratur. quod superest, elaboratur in hoc a me, sicut tibi sensi placere. sed haec tum laudemus cum erunt perorata. [3] reliqua sunt eius modi ut meum consilium saepe reprehendam quod non aliqua ratione ex hoc negotio emerserim. O rem minime aptam meis moribus! o illud verum erdoi tis! dices 'quid adhuc? nondum enim in negotio versaris?' sane scio et puto molestiora restare. etsi haec ipsa fero equidem fronte, ut puto, et vultu bellissime sed angor intimis sensibus; ita multa vel iracunde vel insolenter vel in omni genere stulte insulse adroganter et dicuntur et tacentur cotidie; quae non quo te celem non perscribo sed quia dusexeileta sunt. itaque admirabere meam bathuteta cum salvi redierimus; tanta mihi melete huius virtutis datur. [4] ergo haec quoque hactenus; etsi mihi nihil erat propositum ad scribendum, quia quid ageres, ubi terrarum esses, ne suspicabar quidem. nec hercule umquam tam diu ignarus rerum mearum fui, quid de Caesaris, quid de Milonis nominibus actum sit; ac non modo nemo domo (sed) ne Roma quidem quisquam, ut sciremus in re publica quid ageretur. qua re si quid erit quod scias de iis rebus quas putabis scire me velle, per mihi gratum erit si id curaris ad me perferendum. [5] quid est praeterea? nihil sane nisi illud. valde me Athenae delectarunt urbe dumtaxat et urbis ornamento et hominum amore in te et in nos quadam benevolentia; +sed multum ea philosophia sursum deorsum+, si quidem est in Aristo, apud quem eram. nam Xenonem tuum vel nostrum potius Quinto concesseram, et tamen propter vicinitatem totos dies simul eramus. tu velim cum primum poteris tua consilia ad me scribas, ut sciam quid agas, ubi quoque (tempore), maxime quando Romae futurus sis.

Related Letters