Letter 102

Marcus Tullius CiceroTitus Pomponius Atticus|c. -51 AD|Cicero|AI-assisted

What, write so often to Rome, and never a line to you! Well, in future,
rather than do such a thing as not to write a letter that can reach you
safely, I will despatch a letter that may go astray. In the name of
heaven, while you are in town, take every possible precaution against
the term of my office

Non dici potest, quam flagrem desiderio urbis, quam vix harum rerum
insulsitatem feram.

Marcellus foede in Comensi. Etsi ille magistratum non gesserat, erat
tamen Transpadanus. Ita mihi videtur non minus stomachi nostro quam
Caesari fecisse. Sed hoc ipse viderit. Pompeius mihi quoque videbatur,
quod scribis Varronem dicere, in Hispaniam certe iturus. Id ego minime
probabam; qui quidem Theophani facile persuasi nihil esse melius quam
illum nusquam discedere. Ergo Graecus incumbet. Valet autem auctoritas
eius apud illum plurimum.

Ego has pr. Nonas Quinctiles proficiscens Athenis dedi, cum ibi decem
ipsos fuissem dies. Venerat Pomptinus, una Cn. Volusius; aderat
quaestor; tuus unus Tullius aberat. Aphracta Rhodiorum et dicrota
Mytilenaeorum habebam et aliquid ἐπικώπων. De Parthis erat silentium.
Quod superest, di iuvent!

Nos adhuc iter per Graeciam summa cum admiratione fecimus, nec mehercule
habeo, quod adhuc quem accusem meorum. Videntur mihi nosse nostram
causam et condicionem profectionis suae; plane serviunt existimationi
meae. Quod superest, si verum illud est οἵαπερ ἡ δέσποινα, certe
permanebunt. Nihil

being extended. I cannot describe how ardently I long for town, how hard
I find it to bear the stupidity of life here.

Marcellus acted disgracefully over the man from Comum: even if he
had not been a magistrate, still he was a Transpadane. So Marcellus’
action seems to me as likely to anger Pompey as Caesar; but that is his
own look-out. I agree with Varro’s statement, which you quote in your
letter, that Pompey will surely go to Spain. I by no means approve of
the policy, and indeed I convinced Theophanes easily that Pompey’s
presence in Rome was the very best course. So the Greek will put
pressure on Pompey; and his opinion weighs with him a great deal.

I despatch this letter on the 6th of July, being about to leave Athens,
where I have stayed just ten days. Pomptinus has come along with Cn.
Volusius. My quaestor is here. Your friend Tullius is the one absentee.
I have some open boats of Rhodes and two-deckers from Mitylene and a few
despatch boats. There is no news of the Parthians. For the rest, God
help us.

So far our journey through Greece has provoked great admiration, and I
have no fault at all to find with my staff at present. They seem to
understand what my case is, and the terms on which they stand. They do
everything to maintain my good name. For the rest, if the saying be
true, “Like master, like man,” assuredly they will stick to their
good behaviour,

enim a me fieri ita videbunt, ut sibi sit delinquendi locus. Sin id
parum profuerit, fiet aliquid a nobis severius. Nam adhuc lenitate
dulces sumus et, ut spero, proficimus aliquantum. Sed ego hanc, ut
Siculi dicunt, ἀνεξίαν in unum annum meditatus sum. Proinde pugna, ne,
si quid prorogatum sit, turpis inveniar.

Nunc redeo, ad quae mihi mandas. In praefectis excusatio: iis, quos
voles, deferto. Non ero tam μετέωρος, quam in Appuleio fui. Xenonem tam
diligo quam tu, quod ipsum sentire certo scio. Apud Patronem et reliquos
barones te in maxima gratia posui et hercule merito tuo feci. Nam mihi
Ister dixit te scripsisse ad se mihi ex illius litteris rem illam curae
fuisse, quod ei pergratum erat. Sed, cum Patro mecum egisset, ut peterem
a vestro Ariopago, ὑπομνηματισμὸν tollerent, quem Polycharmo praetore
fecerant, commodius visum est et Xenoni et post ipsi Patroni me ad
Memmium scribere, qui pridie, quam ego Athenas veni, Mitilenas profectus
erat, ut is ad suos scriberet posse id sua voluntate fieri. Non enim
dubitabat Xeno, quin ab Ariopagitis invito Memmio impetrari non posset.
Memmius autem aedificandi consilium abiecerat; sed erat Patroni iratus.
Itaque scripsi ad eum accurate; cuius epistulae misi ad te exemplum.

Tu velim Piliam meis verbis consolere. Indicabo enim tibi, tu illi nihil
dixeris. Accepi fasciculum, in quo erat epistula Piliae. Abstuli,
aperui, legi. Valde scripta est συμπαθῶς. Brundisio quae tibi epistulae

for they will see no excuse for misconduct in any act of mine. If
example be futile, I must try severer means. So far I have been mild and
kind, and I hope I am making headway. But I have looked forward to
playing patience, as the Sicilians say, for one year only. So fight for
me, for fear extension of office might spoil my conduct.

To return to the commissions you have given me. Prefects have exemption
from serving on a jury. Give the office to whom you will. I shall not be
so _difficile_, as I was in the case of Appuleius. I am as fond of Xeno
as you are, and I am sure he knows it. I have put you in well-deserved
favour with Patro and the other blockheads. Ister has told me you have
written to him that you learned from Patro’s letter I was taking an
interest in the point, much to his delight. But when Patro urged me to
ask your Areopagus to cancel the minute they had made when Polycharmus
was praetor, it seemed better to Xeno and afterwards to Patro himself
that I should send a letter to Memmius, who had set out to Mitylenae the
day before I arrived at Athens, asking him to inform his agents that the
minute could be cancelled with his free consent. For Xeno was sure the
Areopagus would refuse to act against his will. Memmius had abandoned
his plan of building a house; but he was angry with Patro. I enclose a
copy of the careful letter I wrote him.

Please convey my condolences to Pilia. I will tell you a secret you are
not to repeat to her: I received the parcel containing her letter, took
it out, opened and read it. It was written in terms of sympathy for
Quintus. Please consider the letters you got from Brundisium without one
from me as having

redditae sunt sine mea, tum videlicet datas, cum ego me non belle
haberem. Nam illam νομαίαν ἀργίας excusationem ne acceperis. Cura,
ut omnia sciam, sed maxime ut valeas.

Latin / Greek Original

Hui, totiensne me litteras dedisse Romam, cum ad te nullas darem? at vero posthac frustra potius dabo quam, si recte dari potuerint, committam ut non dem. ne provincia nobis prorogetur, per fortunas! dum ades, quicquid provideri (poterit) provide. non dici potest quam flagrem desiderio urbis, quam vix harum rerum insulsitatem feram. [2] Marcellus foede in Comensi. etsi ille magistratum non gesserat, erat tamen Transpadanus. ita mihi videtur non minus stomachi nostro (quam) Caesari fecisse. sed hoc ipse viderit. [3] Pompeius mihi quoque videbatur, quod scribis a Varronem dicere, in Hispaniam certe iturus. id ego minime probabam; qui quidem Theophani facile persuasi nihil esse melius quam illum nusquam discedere. ergo Graecus incumbet. valet autem auctoritas eius apud illum plurimum. [4] ego has pr. Nonas Quintilis proficiscens Athenis dedi, cum ibi decem ipsos fuissem dies. venerat Pomptinus, una Cn. Volusius; aderat quaestor; tuus unus Tullius aberat. aphracta Rhodiorum et dicrota Mytilenaeorum habebam et aliquid epikopon. de Parthis erat silentium. quod superest, di iuvent! [5] nos adhuc iter per Graeciam summa cum admiratione fecimus, nec me hercule habeo quod adhuc quem accusem meorum. videntur mihi nosse nostram causam et condicionem profectionis suae; plane serviunt existimationi meae. quod superest, si verum illud est hoiaper he despoina, certe permanebunt. nihil enim a me fieri ita videbunt ut sibi sit delinquendi locus. sin id parum profuerit, fiet aliquid a nobis severius. nam adhuc lenitate dulces sumus et, ut spero, proficimus aliquantum. sed ego hanc, ut Siculi dicunt, anexian in unum annum meditatus sum. proinde pugna ne, si quid prorogatum sit, turpis inveniar. [6] nunc redeo ad quae mihi mandas. +in praefectis excusatio iis+, quos voles deferto. non ero tam meteoros quam in Appuleio fui. Xenonem tam diligo quam tu, quod ipsum sentire certo scio. apud Patronem et reliquos barones te in maxima gratia posui et hercule merito tuo feci. nam mihi Ister dixit te scripsisse ad se mihi ex illius litteris rem illam curae fuisse, quod ei pergratum erat. sed cum Patro mecum egisset ut peterem a vestro Ariopago hupomnematismon tollerent quem Polycharmo praetore fecerant, commodius visum est et Xenoni et post ipsi Patroni me ad Memmium scribere, qui pridie quam ego Athenas veni Mytilenas profectus erat, ut is ad suos scriberet posse id sua voluntate fieri. non enim dubitabat Xeno quin ab Ariopagitis invito Memmio impetrari non posset. Memmius autem aedificandi consilium abiecerat; sed erat Patroni iratus. itaque scripsi ad eum accurate; cuius epistulae misi ad te exemplum. [7] tu velim Piliam meis verbis consolere. indicabo enim tibi, tu illi nihil dixeris. accepi fasciculum in quo erat epistula Piliae. abstuli, aperui, legi. valde scripta est sumpathos. Brundisio quae tibi epistulae redditae sunt sine mea, tum videlicet datas cum ego me non belle haberem. nam illam nomanaria me excusationem.ne acceperis. cura ut omnia sciam sed maxime ut valeas.

Related Letters