Letter 115

Though I have no fresh news, since I handed a letter for you to your freedman Philogenes, still I must write you a line, since I am sending Philotimus back to Rome. First a thing which gives me much anxiety—not that you can help me at all—for the business is in hand, and you are far away in a foreign land “and by south wind tossed Between us rolls the wide estranging sea.” The days steal on, as you see (for I am due to leave my province on the 30th of July), and no successor is appointed. Whom can I leave in charge? Policy and public opinion point to my brother: first because it is right that he should have the honour by preference to anyone else, and secondly because he is the only officer of praetorian rank that I have: for Pomptinus, who came out on that condition, has left me already according to his agreement. My quaestor is notoriously unsuitable; he is “unsteady, wanton and lightfingered.” There is one objection to my brother’s appointment,—he will probably refuse, as he hates provincial life. Certes, it is a hateful bore. Then, supposing he does not like to refuse, what is my proper course? Seeing that a great war is likely in Syria, which will apparently break forth into this district, where there is no protection and only the ordinary supplies have been voted for the year, it would certainly seem unnatural to leave my brother, and careless to leave some nincompoop. As you see I am troubled greatly and badly want advice. In short I toto negotio nobis opus non fuit. Quanto tua provincia melior! Decedes, cum voles, nisi forte iam decessisti; quem videbitur, praeficies Thesprotiae et Chaoniae. Necdum tamen ego Quintum conveneram, ut iam, si id placeret, scirem, possetne ab eo impetrari: nee tamen, si posset, quid vellem, habebam. Hoc est igitur eius modi. Reliqua plena adhuc et laudis et gratiae, digna iis libris, quos dilaudas, conservatae civitates, cumulate publicanis satis factum, offensus contumelia nemo, decreto iusto et severo perpauci, nec tamen quisquam, ut queri audeat, res gestae dignae triumpho; de quo ipso nihil cupide agemus, sine tuo quidem consilio certe nihil. Clausula est difficilis in tradenda provincia. Sed haec deus aliquis gubernabit. De urbanis rebus scilicet plura tu scis; saepius et certiora audis; equidem doleo non me tuis litteris certiorem fieri. Huc enim odiosa adferebantur de Curione, de Paulo; non quo ullum periculum videam stante Pompeio vel etiam sedente, valeat modo; sed mehercule Curionis et Pauli, meorum familiarium, vicem doleo. Formam igitur mihi totius rei publicae, si iam es Romae aut cum eris, velim mittas, quae mihi obviam veniat, ex qua me fingere possim et praemeditari, quo animo accedam ad urbem. Est enim quiddam advenientem non esse peregrinum atque hospitem. Et, quod paene praeterii, Bruti tui causa, made a mistake over the whole matter. Your sphere is far preferable. You can depart at pleasure; and perhaps you have left already. You can put Thesprotia and Chaonia in charge of anyone you like. I have not yet met my brother to know whether he would consent, if I want him to take it over; nor, should he consent, am I settled in my plans. So much for that. The rest so far is full of honour and glory and worthy of the volumes which you praise. Communities have found salvation, the whole body of tax-collectors has been satisfied, no one has been annoyed by ill-considered conduct, very few by the severity of upright justice—none so that he could dare complain—and a campaign has been conducted in a way that deserves a triumph, though I shall not seek it greedily, nor seek it at all without your advice. The conclusion is difficult in the matter of handing over the province. But some god will direct my course. About doings in town of course you know more, as your information comes more frequently and more surely. I am sorry that you do not pass on your news in a letter, for tiresome tidings have reached me about Curio and Paulus, not that there would seem anything to fear, if Pompey keeps his influence or even his inactivity. Only let him recover his health. But I am annoyed for Curio and Paulus, my friends. So, if you are now in town, or when you are there, please send me a sketch of the political situation to meet me on my way, that I may mould my conduct upon it and bethink me of the proper spirit in which to approach Rome. It is something not to arrive as a foreigner and a stranger. There was one point I nearly omitted. As I have said often, I have ut saepe ad te scripsi, feci omnia. Cyprii numerabant; sed Scaptius centesimis renovato in singulos annos faenore contentus non fuit. Ariobarzanes non in Pompeium prolixior per ipsum quam per me in Brutum. Quem tamen ego praestare non poteram; erat enim rex perpauper, aberamque ab eo ita longe, ut nihil possem nisi litteris; quibus pugnare non destiti. Summa haec est. Pro ratione pecuniae liberalius est Brutus tractatus quam Pompeius. Bruto curata hoc anno talenta circiter c, Pompeio in sex mensibus promissa cc. Iam in Appi negotio quantum tribuerim Bruto, dici vix potest. Quid est igitur, quod laborem? Amicos habet meras nugas, Matinium, Scaptium. Qui quia non habuit a me turmas equitum, quibus Cyprum vexaret, ut ante me fecerat, fortasse suscenset, aut quia praefectus non est, quod ego nemini tribui negotiatori, non C. Vennonio, meo familiari, non tuo, M. Laenio, et quod tibi Romae ostenderam me servaturum; in quo perseveravi. Sed quid poterit queri is, qui, auferre pecuniam cum posset, noluit? Scaptio, qui in Cappadocia fuit, puto esse satis factum. Is a me tribunatum cum accepisset, quem ego ex Bruti litteris ei detulissem, postea scripsit ad me se uti nolle eo tribunatu. Gavius est quidam, cui cum praefecturam detulissem Bruti rogatu, multa et dixit et fecit cum quadam mea contumelia, P. Clodi canis. Is me nec proficiscentem Apameam prosecutus est, nec, cum postea in castra venisset atque inde discederet, num quid vellem, rogavit, et fuit aperte mihi nescio quare done everything for your friend Brutus. The people of Cyprus were paying down the money. Scaptius was not content with 12 per cent compound interest. Ariobarzanes is not more accommodating to Pompey for his own sake than to Brutus for mine. Still I could not go bail for him, for he is a very needy monarch and I was such a long way off that I could only press him on paper, as I did continually. The conclusion is this. In proportion to the sum lent, Brutus has been treated more liberally than Pompey: for Brutus there has been got this year about £24,400. To Pompey has been promised £48,800 within six months. In the business of Appius, my concessions to Brutus are almost incalculable. I have no reason to distress myself. Brutus’ friends are men of straw, Matinius, and Scaptius, who is perhaps angry because he could not get troops to harry Cyprus as he had done before my time, or because he was not made a prefect, an office I have not granted to any man of business, not to C. Vennonius, my friend, nor to your friend M. Laenius. I have persevered in the course that I told you at Rome I should keep: but a man who refused to take his money, when he could, cannot grumble. The other Scaptius who was in Cappadocia I think is satisfied. First of all he accepted a military tribuneship from me, which a letter from Brutus had persuaded me to offer him; but he wrote me afterwards that he did not want to take it up. There is a person Gavius, who, after I had offered him a post as prefect at Brutus’ request, said and did a good deal to disparage me. He is Clodius’ puppydog. He did not condescend to be one of my escort when I left Apamea, nor, when he came into camp later and was leaving it, did he ask if I had any commissions. For some unknown reason he was an non amicus. Hunc ego si in praefectis habuissem, quem tu me hominem putares? Qui, ut scis, potentissimorum hominum contumaciam numquam tulerim, ferrem huius adseculae? etsi hoc plus est quam ferre, tribuere etiam aliquid beneficii et honoris. Is igitur Gavius, cum Apameae me nuper vidisset Romam proficiscens, me ita appellavit, ut Culleolum vix auderem: “Unde,” inquit, “me iubes petere cibaria praefecti?” Respondi lenius, quam putabant oportuisse, qui aderant, me non instituisse iis dare cibaria, quorum opera non essem usus. Abiit iratus. Huius nebulonis oratione si Brutus moveri potest, licebit eum solus ames, me aemulum non habebis. Sed illum eum futurum esse puto, qui esse debet. Tibi tamen causam notam esse volui et ad ipsum haec perscripsi diligentissime. Omnino (soli enim sumus) nullas umquam ad me litteras misit Brutus, ne proxime quidem de Appio, in quibus non inesset adrogans, ἀκοινονόητον aliquid. Tibi autem valde solet in ore esse: “Granius autem Non contemnere se et reges odisse superbos.” In quo tamen ille mihi risum magis quam stomachum movere solet. Sed plane parum cogitat, quid scribat aut ad quem. Q. Cicero puer legit, ut opinor, et certe, epistulam inscriptam patri suo. Solet enim aperire idque de meo consilio, si quid forte sit, quod opus sit sciri. In ea autem epistula erat idem illud de sorore quod ad me. Mirifice conturbatum vidi puerum. Lacrimans open enemy of mine. If I had counted such a fellow among my prefects, you might doubt what kind of creature I am. You know I will not brook discourtesy from men of power, and should I put up with it from this hanger-on? Though, to be sure, gracious bestowal of honour is something more than putting up with a man. So Gavius, when on his road to Rome he saw me lately at Apamea, addressed me as I should scarcely address Culleolus. “Where,” said he, “am I to look for my pickings?” I answered less sternly than those present thought proper, that I was not accustomed to give pickings to men whose services I had not used. He went off in a temper. If Brutus listens to the talk of such a shady customer, you may have him to yourself. I shall not be your rival. But I think he will behave all right. However I wanted you to know the circumstances, and I have recounted the matter very fully to Brutus. Between ourselves Brutus has never sent me a letter, not even lately about Appius, without a touch of arrogance and intolerance. You often quote the lines, “But Granius too Has self-conceit and hates the pride of kings.” However in this business he excites my laughter rather than my rage, and evidently he does not consider sufficiently what he writes and to whom. The young Quintus, I fancy, yes I am sure, read your letter addressed to his father, for he usually opens his father’s letters—and that by my advice—in case there is anything he ought to know. The letter contained that same passage about your sister that you wrote to me. The boy was awfully upset. He mecum est questus. Quid quaeris? miram in eo pietatem, suavitatem humanitatemque perspexi. Quo maiorem spem habeo nihil fore aliter, ac deceat. Id te igitur scire volui. Ne illud quidem praetermittam. Hortensius filius fuit Laodiceae gladiatoribus flagitiose et turpiter. Hunc ego patris causa vocavi ad cenam, quo die venit, et eiusdem patris causa nihil amplius. Is mihi dixit se Athenis me exspectaturum, ut mecum decederet. “Recte,” inquam; quid enim dicerem? Omnino puto nihil esse, quod dixit; nolo quidem, ne offendam patrem, quem mehercule multum diligo. Sin fuerit meus comes, moderabor ita, ne quid eum offendam, quem minime volo. Haec sunt; etiam illud. Orationem Q. Celeris mihi velim mittas contra M. Servilium. Litteras mitte quam primum; si nihil, nihil fieri vel per tuum tabellarium. Piliae et filiae salutem. Cura, ut valeas.

Etsi nil sane habebam novi quod post accidisset quam dedissem ad te Philogeni liberto tuo litteras, tamen cum Philotimum Romam remitterem, scribendum aliquid ad te fuit. ac primum illud quod me maxime angebat&#151;non quo me aliquid iuvare posses; quippe; res enim est in manibus, tu autem abes longe gentium; polla d' en metaichmioi notos kulindei kumat' eureies halos.&#151; obrepit dies, ut vides (mihi enim a. d. iii Kal. Sextil. de provincia decedendum est), nec succeditur. quem relinquam qui provinciae praesit? ratio quidem et opinio hominum postulat fratrem, primum quod videtur esse honos, nemo igitur potior; deinde quod solum habeo praetorium. Pomptinus enim ex pacto et convento (nam ea lege exierat) iam a me discesserat; quaestorem nemo dignum putat; etenim est 'levis, libidinosus, tagax.' [2] de fratre autem primum illud est: persuaderi ei non posse arbitror; odit enim provinciam, et hercule nihil odiosius, nihil molestius. deinde ut mihi nolit negare, quidnam mei sit offici? cum bellum esse in Syria magnum putetur, id videatur in hanc provinciam erupturum, hic praesidi nihil sit, sumptus annuus decretus sit, videaturne aut pietatis esse meae fratrem relinquere aut diligentiae nugarum aliquid relinquere? Magna igitur, ut vides, sollicitudine adficior, magna inopia consili. quid quaeris? toto negotio nobis opus non fuit. quanto tua provincia melior! decedes cum voles, nisi forte iam decessisti; quem videbitur praeficies Thesprotiae et Chaoniae. necdum tamen ego Quintum conveneram, ut iam, si id placeret, scirem possetne ab eo impetrari; nec tamen, si posset, quid vellem habebam. [3] hoc est igitur eius modi. reliqua plena adhuc et laudis et gratiae, digna iis libris quos dilaudas, conservatae civitates, cumulate publicanis satis factum, offensus contumelia nemo, decreto iusto et severo perpauci nec tamen quisquam ut queri audeat, res gestae dignae triumpho; de quo ipso nihil cupide agemus, sine tuo quidem consilio certe nihil. clausula est difficilis in tradenda provincia. sed haec deus aliquis gubernabit. [4] de urbanis rebus scilicet plura tu scis; saepius et certiora audis; equidem doleo non me tuis litteris certiorem fieri. huc enim odiosa adferebantur de Curione, de Paulo; non quo ullum periculum videam stante Pompeio vel etiam sedente, valeat modo; sed me hercule Curionis et Pauli meorum familiarium vicem doleo. formam igitur mihi totius rei publicae, si iam es Romae aut cum eris, velim mittas quae mihi obviam veniat ex qua me fingere possim et praemeditari quo animo accedam ad urbem. est enim quiddam advenientem non esse peregrinum atque hospitem. et quod paene praeterii, Bruti tui causa, ut saepe ad te scripsi, feci omnia. Cyprii numerabant; sed Scaptius centesimis renovato in singulos annos faenore contentus non fuit. Ariobarzanes non in Pompeium prolixior per ipsum quam per me in Brutum. quem tamen ego praestare non poteram; erat enim rex perpauper aberamque ab eo ita longe ut nihil possem nisi litteris; quibus pugnare non destiti. summa haec est. pro ratione pecuniae liber alius est Brutus tractatus quam Pompeius. Bruto curata hoc anno talenta circiter c, Pompeio in sex mensibus promissa cc. iam in Appi negotio quantum tribuerim Bruto dici vix potest. quid est igitur quod laborem? amicos habet meras nugas, Matinium, Scaptium. qui quia non habuit a me turmas equitum quibus Cyprum vexaret, ut ante me fecerat, fortasse suscenset, aut quia praefectus non est, quod ego nemini tribui negotiatori, non C. Vennonio meo familiari, non tuo M. Laenio, et quod tibi Romae ostenderam me servaturum; in quo perseveravi. sed quid poterit queri is qui auferre pecuniam cum posset noluit? [aut Scaptius] qui in Cappadocia fuit, puto esse satis factum. is a me tribunatum cum accepisset quem ego ex Bruti litteris ei detulissem, postea scripsit ad me se uti nolle eo tribunatu. [6] Gavius est quidam cui cum praefecturam detulissem Bruti rogatu multa et dixit et fecit cum quadam mea contumelia, P. Clodi canis. is me nec proficiscentem Apameam prosecutus est nec, cum postea in castra venisset atque inde discederet, num quid vellem rogavit et fuit aperte mihi nescio qua re non amicus. hunc ego si in praefectis habuissem, quem tu me hominem putares? qui, ut scis, potentissimorum hominum contumaciam numquam tulerim, ferrem huius adseculae? etsi hoc plus est quam ferre, tribuere etiam aliquid benefici et honoris. is igitur Gavius, cum Apameae me nuper vidisset Romam proficiscens, me ita appellavit <ut&t; Culleolum vix auderem, 'Vnde' inquit me iubes petere cibaria praefecti?' respondi lenius quam putabant oportuisse qui aderant me non instituisse iis dare cibaria quorum opera non essem usus. abiit iratus. [7] huius nebulonis oratione si Brutus moveri potest, licebit eum solus ames, me aemulum non habebis. sed illum eum futurum esse puto qui esse debet. tibi tamen causam notam esse volui et ad ipsum haec perscripsi diligentissime. omnino (soli enim sumus) nullas umquam ad me litteras misit Brutus, ne proxime quidem de Appio, in quibus non inesset adrogans, akoinonoeton aliquid. tibi autem valde solet in ore esse Granius autem non contemnere se et reges odisse superbos. in quo tamen ille mihi risum magis quam stomachum movere solet. sed plane parum cogitat quid scribat aut ad quem. [8] Q. Cicero puer legit, ut opinor, et certe, epistulam inscriptam patri suo. solet enim aperire idque de meo consilio, si quid forte sit quod opus sit sciri. in ea autem epistula erat idem illud de sorore quod ad me. mirifice conturbatum vidi puerum. lacrimans mecum est questus. quid quaeris? miram in eo pietatem suavitatem humanitatemque perspexi. quo maiorem spem habeo nihil fore aliter ac deceat. id te igitur scire volui. [9] ne illud quidem praetermittam. Hortensius filius fuit Laodiceae gladiatoribus flagitiose et turpiter. hunc ego patris causa vocavi ad cenam quo die venit, et eiusdem patris causa nihil amplius. is mihi dixit se Athenis me exspectaturum ut mecum decederet. recte inquam; quid enim dicerem? omnino puto nihil esse quod dixit; nolo quidem, ne offendam patrem quem me hercule multum so diligo. sin fuerit meus comes, moderabor ita ne quid eum offendam quem minime volo. haec sunt; etiam illud. orationem Q. Celeris mihi velim mittas contra M. Servilium. Litteras mitte quam primum; si nihil, vel per tuum tabellarium. Piliae et filiae salutem. cura ut valeas.