Marcus Tullius Cicero→Titus Pomponius Atticus|c. -49 AD|Cicero|AI-assisted
There was no need for you to give such strong assurances about
Dionysius. A hint from you would have satisfied me. But your silence
gave me all the more reason for suspicion, because you are used to
cement friendships with good-natured assurances, and because I heard
that he used different language about us to others. However, your
letter convinces me. So I behave to him exactly as you wish.
Your bad day too I had noted from a letter you wrote at the beginning
of your feverishness, and I had calculated that under the circumstances
you could conveniently meet me at the Alban villa on the 3rd of
January. But please do nothing to affect your health. A day or two will
make no difference.
Dolabella, I see, by Livia's will shares a third of her estate with two
others, but is asked to change his name. It is a social problem whether
it is proper for a young noble to change his name under a lady's will.
But we can determine that on more scientific grounds, when we know to
how much a third of a third amounts.
Your guess that I should meet Pompey before coming to Rome has come
true. On the 25th he overtook me near the Lavernium. We reached Formiae
together, and were closeted together from two o'clock till evening. For
your query as to the chance of a peaceful settlement, so far as I could
tell from Pompey's full and detailed discourse, he does not even want
peace. Pompey thinks that the constitution will be subverted even if
Caesar is elected consul without
τῆς πολιτείας fore, atque etiam putat eum, cum audierit contra se
diligenter parari, consulatum hoc anno neglecturum ac potius exercitum
provinciamque retenturum. Sin autem ille fureret, vehementer hominem
contemnebat et suis et rei publicae copiis confidebat. Quid quaeris?
etsi mihi crebro ξυνὸς Ἐνυάλιος occurrebat, tamen levabar cura virum
fortem et peritum et plurimum auctoritate valentem audiens πολιτικῶς
de pacis simulatae periculis disserentem. Habebamus autem in manibus
Antoni contionem habitam X Kal. Ianuar., in qua erat accusatio Pompei
usque a toga pura, querela de damnatis, terror armorum. In quibus
ille "Quid censes," aiebat, "facturum esse ipsum, si in possessionem
rei publicae venerit, cum haec quaestor eius infirmus et inops audeat
dicere?" Quid multa? non modo non expetere pacem istam, sed etiam
timere visus est. Ex illa autem sententia ἰδέα relinquendae urbis
movet hominem, ut puto. Mihi autem illud molestissimum est, quod
solvendi sunt nummi Caesari et instrumentum triumphi eo conferendum.
Est enim ἄμορφον ἀντιπολιτευομένου χρεωφειλέτην esse. Sed haec et multa
alia coram.
ἰδέα _Schmidt_: î _M_; ita, viv, nif, infra _other MSS._
quid opus est de Dionysio tam valde adfirmare? an mihi nutus tuus non faceret fidem? suspicionem autem eo mihi maiorem tua taciturnitas adtulerat, quod et tu soles conglutinare amicitias testimoniis tuis et illum aliter cum aliis de nobis locutum audiebam. sed prorsus ita esse ut scribis mihi persuades. itaque ego is in illum sum quem tu me esse vis. [2] diem tuum ego quoque ex epistula quadam tua quam incipiente febricula scripseras mihi notaveram et animadverteram posse pro re nata te non incommode ad me in Albanum venire iii Nonas Ianuar. sed, amabo te, nihil incommodo valetudinis feceris. quid enim est tantum in uno aut altero die? [3] Dolabellam video Liviae testamento cum duobus coheredibus esse in triente sed iuberi mutare nomen. est politikon skemma rectumne sit nobili adulescenti mutare nomen mulieris testamento. sed id philosophoteron dieukrinesomen, cum sciemus quantum quasi sit in trientis triente. [4] quod putasti fore ut ante quam istuc venirem Pompeium viderem, factum est ita; nam vi Kal. ad Lavernium (me) consecutus est. una Formias venimus et ab hora octava ad vesperum secreto conlocuti sumus. quod quaeris ecquae spes pacificationis sit, quantum ex Pompei multo et accurato sermone perspexi, ne voluntas quidem est. sic enim existimat, si ille vel dimisso exercitu consul factus sit, sunchusin tes politeias fore, atque etiam putat eum, cum audierit contra se diligenter parari, consulatum hoc anno neglecturum ac potius exercitum provinciamque retenturum. sin autem ille fureret, vehementer hominem contemnebat et suis et rei publicae copiis confidebat. quid quaeris? etsi mihi crebro xunos Enualios occurrebat, tamen levabar cura virum forte m et peritum et plurimum auctoritate valentem audiens politikos de pacis simulatae periculis disserentem. habebamus autem in manibus Antoni contionem habitam x Kal. Ianuar., in qua erat accusatio Pompei usque a toga pura, querela de damnatis, terror armorum. in quibus ille 'quid censes' aiebat 'facturum esse ipsum, si in possessionem rei publicae venerit, cum haec quaestor eius infirmus et inops audeat dicere?' quid multa? non modo non expetere pacem istam sed etiam timere visus est. ex illa autem sententia +i+ relinquendae urbis movet hominem, ut puto. mihi autem illud molestissimum est, quod solvendi sunt nummi Caesari et instrumentum triumphi eo conferendum. est enim amorphon antipoliteuomenou chreopheileten esse. sed haec et multa alia coram.
◆
There was no need for you to give such strong assurances about Dionysius. A hint from you would have satisfied me. But your silence gave me all the more reason for suspicion, because you are used to cement friendships with good-natured assurances, and because I heard that he used different language about us to others. However, your letter convinces me. So I behave to him exactly as you wish.
Your bad day too I had noted from a letter you wrote at the beginning of your feverishness, and I had calculated that under the circumstances you could conveniently meet me at the Alban villa on the 3rd of January. But please do nothing to affect your health. A day or two will make no difference.
Dolabella, I see, by Livia's will shares a third of her estate with two others, but is asked to change his name. It is a social problem whether it is proper for a young noble to change his name under a lady's will. But we can determine that on more scientific grounds, when we know to how much a third of a third amounts.
Your guess that I should meet Pompey before coming to Rome has come true. On the 25th he overtook me near the Lavernium. We reached Formiae together, and were closeted together from two o'clock till evening. For your query as to the chance of a peaceful settlement, so far as I could tell from Pompey's full and detailed discourse, he does not even want peace. Pompey thinks that the constitution will be subverted even if Caesar is elected consul without
τῆς πολιτείας fore, atque etiam putat eum, cum audierit contra se diligenter parari, consulatum hoc anno neglecturum ac potius exercitum provinciamque retenturum. Sin autem ille fureret, vehementer hominem contemnebat et suis et rei publicae copiis confidebat. Quid quaeris? etsi mihi crebro ξυνὸς Ἐνυάλιος occurrebat, tamen levabar cura virum fortem et peritum et plurimum auctoritate valentem audiens πολιτικῶς de pacis simulatae periculis disserentem. Habebamus autem in manibus Antoni contionem habitam X Kal. Ianuar., in qua erat accusatio Pompei usque a toga pura, querela de damnatis, terror armorum. In quibus ille "Quid censes," aiebat, "facturum esse ipsum, si in possessionem rei publicae venerit, cum haec quaestor eius infirmus et inops audeat dicere?" Quid multa? non modo non expetere pacem istam, sed etiam timere visus est. Ex illa autem sententia ἰδέα relinquendae urbis movet hominem, ut puto. Mihi autem illud molestissimum est, quod solvendi sunt nummi Caesari et instrumentum triumphi eo conferendum. Est enim ἄμορφον ἀντιπολιτευομένου χρεωφειλέτην esse. Sed haec et multa alia coram.
ἰδέα _Schmidt_: î _M_; ita, viv, nif, infra _other MSS._
Latin / Greek Original
quid opus est de Dionysio tam valde adfirmare? an mihi nutus tuus non faceret fidem? suspicionem autem eo mihi maiorem tua taciturnitas adtulerat, quod et tu soles conglutinare amicitias testimoniis tuis et illum aliter cum aliis de nobis locutum audiebam. sed prorsus ita esse ut scribis mihi persuades. itaque ego is in illum sum quem tu me esse vis. [2] diem tuum ego quoque ex epistula quadam tua quam incipiente febricula scripseras mihi notaveram et animadverteram posse pro re nata te non incommode ad me in Albanum venire iii Nonas Ianuar. sed, amabo te, nihil incommodo valetudinis feceris. quid enim est tantum in uno aut altero die? [3] Dolabellam video Liviae testamento cum duobus coheredibus esse in triente sed iuberi mutare nomen. est politikon skemma rectumne sit nobili adulescenti mutare nomen mulieris testamento. sed id philosophoteron dieukrinesomen, cum sciemus quantum quasi sit in trientis triente. [4] quod putasti fore ut ante quam istuc venirem Pompeium viderem, factum est ita; nam vi Kal. ad Lavernium (me) consecutus est. una Formias venimus et ab hora octava ad vesperum secreto conlocuti sumus. quod quaeris ecquae spes pacificationis sit, quantum ex Pompei multo et accurato sermone perspexi, ne voluntas quidem est. sic enim existimat, si ille vel dimisso exercitu consul factus sit, sunchusin tes politeias fore, atque etiam putat eum, cum audierit contra se diligenter parari, consulatum hoc anno neglecturum ac potius exercitum provinciamque retenturum. sin autem ille fureret, vehementer hominem contemnebat et suis et rei publicae copiis confidebat. quid quaeris? etsi mihi crebro xunos Enualios occurrebat, tamen levabar cura virum forte m et peritum et plurimum auctoritate valentem audiens politikos de pacis simulatae periculis disserentem. habebamus autem in manibus Antoni contionem habitam x Kal. Ianuar., in qua erat accusatio Pompei usque a toga pura, querela de damnatis, terror armorum. in quibus ille 'quid censes' aiebat 'facturum esse ipsum, si in possessionem rei publicae venerit, cum haec quaestor eius infirmus et inops audeat dicere?' quid multa? non modo non expetere pacem istam sed etiam timere visus est. ex illa autem sententia +i+ relinquendae urbis movet hominem, ut puto. mihi autem illud molestissimum est, quod solvendi sunt nummi Caesari et instrumentum triumphi eo conferendum. est enim amorphon antipoliteuomenou chreopheileten esse. sed haec et multa alia coram.