Letter 132

What in the name of wonder is this? What is happening? I am in the dark. People say, "Cingulum is ours, Ancona is lost, Labienus has deserted from Caesar." Are we talking of a Roman officer or of Hannibal? Wretched madman never to have seen the shadow even of right! Yet all this, he says, is done to support his honour. Can there be honour without honesty: and is it honest to retain an army without sanction, to seize the cities of your country that you may strike the better at her heart, to contrive abolition of debts, the restoration of exiles, and scores of other crimes, τὴν θεῶν μεγίστην ὥστ' ἔχειν τυραννίδα----; Sibi habeat suam fortunam! Unam mehercule tecum apricationem in illo lucrativo tuo sole malim quam omnia istius modi regna vel potius mori miliens quam semel istius modi quicquam cogitare. "Quid, si tu velis?" inquis. Age, quis est, cui velle non liceat? Sed ego hoc ipsum "velle" miserius esse duco quam in crucem tolli. Una res est ea miserior, adipisci, quod ita volueris. Sed haec hactenus. Libenter enim in his molestiis ἐνσχολάζω τόσον. COCON _MSS._: τόσον _Tyrrell, Purser_; σοι _Vict._ Redeamus ad nostrum. Per fortunas! quale tibi consilium Pompei videtur? hoc quaero, quod urbem reliquerit. Ego enim ἀπορῶ. Tum nihil absurdius. Urbem tu relinquas? ergo idem, si Galli venirent? "Non est," inquit, "in parietibus res publica." At in aris et focis. "Fecit Themistocles." Fluctum enim totius barbariae ferre urbs una non poterat. At idem Pericles non fecit annum fere post quinquagesimum, cum praeter moenia nihil teneret; nostri olim urbe reliqua capta arcem tamen retinuerunt. Οὕτο που τῶν πρόσθεν ἐπευθόμεθα κλέα ἀνδρῶν. Rursus autem ex dolore municipali sermonibusque eorum, quos convenio, videtur hoc consilium exitum habiturum. Mira hominum querela est (nescio an an _added by Ernesti_. "To win God's greatest gift, a crown?" Well, let him keep his fortune. For my part, let me bask one hour in your clime's free gift of sunlight, rather than win any kingdom of that sort. Better a thousand times to die than once to meditate such villainy. "Suppose you conceive a desire for it," you say. Desire is free to anyone; but I would rather be crucified than have such a desire. There is only one worse fate, to obtain your desire. But enough of this. It eases me to philosophize a trifle in our present straits. Or "precious." The meaning is very doubtful. To come back to Pompey. What, in heaven's name, do you think of his plan? I mean his desertion of Rome. I don't know what to make of it. Besides nothing could be more ridiculous. Leave the city? Would you then have done the same if the Gauls were coming? He may object that the state does not consist of lath and plaster. But it does consist of hearths and altars. "Themistocles abandoned Athens." Yes, because one city could not stand the flood of all the barbarians of the East. But Pericles did not desert her about fifty years later, though he held nothing but the walls. Once too our ancestors lost the rest of Rome, but they kept the citadel. "Such were the deeds they did, men say, The heroes of an elder day." On the other hand to judge from the indignation in the towns and the talk of my acquaintances, it looks to me as if Pompey's flight would be a success. Here there is an extraordinary outcry (whether in istic, sed facies, ut sciam) sine magistratibus urbem esse, sine senatu. Fugiens denique Pompeius mirabiliter homines movet. Quid quaeris? alia causa acta est. Nihil iam concedendum putant Caesari. Haec tu mihi explica qualia sint. Ego negotio praesum non turbulento. Vult enim me Pompeius esse, quem tota haec Campania et maritima ora habeat ἐπίσκοπον, ad quem dilectus et summa negotii referatur. Itaque vagus esse cogitabam. Te puto iam videre, quae sit ὁρμὴ Caesaris, qui populus, qui totius negotii status. Ea velim scribas ad me, et quidem, quoniam mutabilia sunt, quam saepissime. Acquiesco enim et scribens ad te et legens tua.

quaeso, quid est hoc? aut quid agitur? mihi enim tenebrae sunt. 'Cingulum' inquit 'nos tenemus, Anconem amisimus; Labienus discessit a Caesare.' utrum de imperatore populi Romani an de Hannibale loquimur? O hominem amentem et miserum qui ne umbram quidem umquam tou kalou viderit! atque haec ait omnia facere se dignitatis causa. ubi est autem dignitas nisi ubi honestas? honestum igitur habere exercitum nullo publico consilio, occupare urbis civium quo facilior sit aditus ad patriam, chreon apokopas, phugadon kathodous, sescenta alia scelera moliri, ten theon megisten host' echein turannida—? sibi habeat suam fortunam! unam me hercule tecum apricationem in illo lucrativo tuo sole malim quam omnia istius modi regna vel potius mori miliens quam semel istius modi quicquam cogitare. 'quid si tu velis?' inquis. [2] age, quis est cui velle non liceat? sed ego hoc ipsum 'velle' miserius esse duco quam in crucem tolli. una res est ea miserior, adipisci quod ita volueris. sed haec hactenus. libenter enim in his molestiis enscholazo toson. [3] Redeamus ad nostrum. per fortunas! quale tibi consilium Pompei videtur? hoc quaero quod urbem reliquerit. ego enim aporo. tum nihil absurdius. urbem tu relinquas? ergo idem, si Galli venirent? 'non est' inquit 'in parietibus res publica.' at in aris et focis. 'fecit Themistocles.' fluctum enim totius barbariae ferre urbs una non poterat. at idem Pericles non fecit annum fere post quinquagesimum, cum praeter moenia nihil teneret; nostri olim urbe reliqua capta arcem tamen retinuerunt. houtos pou ton prosthen epeuthometha klea andron [4] rursus autem ex dolore municipali sermonibusque eorum quos convenio videtur hoc consilium exitum habiturum. mira hominum querela est (nescio (an) istic, sed facies ut sciam) sine magistratibus urbem esse, sine senatu. fugiens denique Pompeius mirabiliter homines movet. quid quaeris? alia causa facta est. nihil iam concedendum putant Caesari. haec tu mihi explica qualia sint. [5] ego negotio praesum non turbulento. vult enim me Pompeius esse quem tota haec Campania et maritima ora habeat episkopon, ad quem dilectus et summa negoti referatur. itaque vagus esse cogitabam. te puto iam videre quae sit horme Caesaris, qui populus, qui totius negoti status. ea velim scribas ad me et quidem, quoniam mutabilia sunt, quam saepissime. acquiesco enim et scribens ad te et legens tua.