Letter 159
I am even more troubled by inflammation of the eyes than I was before.
Still I prefer to dictate this letter, rather than let Gallus Fadius,
who has a sincere regard for us both, have no letter to give you.
Yesterday I wrote myself to the best of my ability a letter containing
prognostications, which I hope may prove false. One excuse for the
present missive is my desire to let no day pass without communicating
with you, but there is a still more reasonable excuse, to beg you to
devote a little time to my case, and, as it will be a short business,
I hope you will explain your view thoroughly and make it quite
intelligible to me.
I have not committed myself at all. There has been no omission on my
part for which I cannot give not merely a plausible but a reasonable
excuse. Assuredly I was not guilty of any fault, when, to avoid
imparatam Capuam non solum ignaviae dedecus, sed etiam perfidiae
suspicionem fugiens accipere nolui, neque cum post condiciones pacis
per L. Caesarem et L. Fabatum allatas cavi, ne animum eius offenderem,
cui Pompeius iam armatus armato consulatum triumphumque deferret. Nec
vero haec extrema quisquam potest iure reprehendere, quod mare non
transierim. Id enim, etsi erat deliberationis, tamen obire non potui.
Neque enim suspicari debui, praesertim cum ex ipsius Pompei litteris,
idem quod video te existimasse, non dubitarim, quin is Domitio
subventurus esset, et plane, quid rectum et quid faciendum mihi esset,
diutius cogitare malui.
Primum igitur, haec qualia tibi esse videantur, etsi significata sunt
a te, tamen accuratius mihi perscribas velim, deinde aliquid etiam in
posterum prospicias fingasque, quem me esse deceat, et ubi me plurimum
prodesse rei publicae sentias, ecquae pacifica persona desideretur an
in bellatore sint omnia.
Atque ego, qui omnia officio metior, recordor tamen tua consilia;
quibus si paruissem, tristitiam illorum temporum non subissem. Memini,
quid mihi tum suaseris per Theophanem, per Culleonem, idque saepe
ingemiscens sum recordatus. Quare nunc saltem ad illos calculos
revertamur, quos tum abiecimus, ut non solum gloriosis consiliis
utamur, sed etiam paulo salubrioribus. Sed nihil praescribo; accurate
velim perscribas tuam ad me sententiam. Volo etiam exquiras, quam
diligentissime poteris
blame for cowardice and the charge of treachery to boot, I refused to
take over Capua in its unprepared state. Nor am I to blame, when, after
L. Caesar and L. Fabatus had brought terms of peace, I took precautions
not to incur the enmity of a man to whom Pompey was offering the
consulship and a triumph, when both were under arms. Finally I cannot
rightly be called to account for not crossing the sea: for, though that
was a course which was worthy of consideration, still I could not keep
Pompey's appointment. Nor could I guess his policy, especially as from
his own letter, as I see you inferred, I had no idea that he would fail
to relieve Domitius. And certainly I wanted time to consider what was
right and what I ought to do.
Firstly, then, I wish you would write me a careful account of your
views, though you have already outlined them, and secondly that you
would glance at the future, and give me an idea of what course you
think would become me, where you suppose I can serve the state best,
and whether the part of a man of peace is required at all, or whether
everything depends on a fighter.
And I, who test everything by the standard of duty, yet remember
your advice. Had I followed it, I should have been saved from the
wretchedness of that crisis in my life. I call to mind the counsel
you sent me then by Theophanes and Culleo, and the memory of it often
makes me groan. So let me now at last go over the old reckoning which
then I cast aside, to the end that I may follow a plan, which has in
view not only glory, but also some measure of safety. However, I make
no conditions: please give me your candid opinion. And please use your
best energies to
(habebis autem, per quos possis), quid Lentulus noster, quid Domitius
agat, quid acturus sit, quem ad modum nunc se gerant, num quem
accusent, num cui suscenseant--quid dico num cui? num Pompeio. Omnino
culpam omnem Pompeius in Domitium confert, quod ipsius litteris
cognosci potest, quarum exemplum ad te misi. Haec igitur videbis, et,
quod ad te ante scripsi, Demetri Magnetis librum, quem ad te misit de
concordia, velim mihi mittas.
Latin / Greek Original
mihi molestior (lippitudo) erat etiam quam ante fuerat. dictare tamen hanc epistulam malui quam Gallo Fadio amantissimo utriusque nostrum nihil ad te litterarum dare. nam pridie quidem, quoquo modo potueram, scripseram ipse eas litteras quarum vaticinationem falsam esse cupio. huius autem epistulae non solum ea causa est ut ne quis a me dies intermittatur quin dem ad te litteras sed etiam haec iustior, ut a te impetrarem ut sumeres aliquid temporis +quod tibi et quia+ perexiguo opus est, explicari mihi tuum consilium plane volo, ut penitus intellegam. [2] omnia sunt integra nobis; nihil praetermissum est quod non habeat sapientem excusationem, non modo probabilem. nam certe neque tum peccavi cum imperatam iam Capuam non solum ignaviae delictum sed etiam perfidiae suspicionem fugiens accipere nolui, neque cum post condiciones pacis per L. Caesarem et (L.) fabatum adlatas cavi ne animum eius offenderem cui Pompeius iam armatus armato consulatum triumphumque deferret. [3] nec vero haec extrema quisquam potest iure reprehendere quod mare non transierim. id enim, etsi erat deliberationis, tamen obire non potui. neque enim suspicari debui, praesertim cum ex ipsius Pompei litteris, idem quod video te existimasse, non dubitarim quin is Domitio subventurus esset, et plane quid rectum et quid faciendum mihi esset diutius cogitare malui. [4] primum igitur, haec qualia tibi esse videantur, etsi significata sunt a te, tamen accuratius mihi perscribas velim, deinde aliquid etiam in posterum prospicias fingasque quem me esse deceat et ubi me plurimum prodesse rei publicae sentias, ecquae pacifica persona desideretur an in bellatore sint omnia. [5] atque ego qui omnia officio metior recordor tamen tua consilia; quibus si paruissem, tristitiam illorum temporum non subissem. memini quid mihi tum suaseris per Theophanem, per Culleonem, idque saepe ingemiscens sum recordatus. qua re nunc saltem ad illos calculos revertamur quos tum abiecimus, ut non solum gloriosis consiliis utamur sed etiam paulo salubrioribus. sed nihil praescribo accurate velim perscribas tuam ad me sententiam. [6] volo etiam exquiras quam diligentissime poteris (habebis autem per quos possis) quid Lentulus noster, quid Domitius agat, quid acturus sit, quem ad modum nunc se gerant, num quem accusent, num quoi suscenseant—quid dico num quoi? num Pompeio. omnino culpam omnem Pompeius in Domitium confert, quod ipsius litteris cognosci potest quarum exemplum ad te misi. haec igitur videbis et, quod ad te ante scripsi, Demetri Magnetis librum quem ad te misit de concordia velim mihi mittas.