Letter 190

On the third of April coming to my brother's house at Laterium, I got your letter with some little relief, a thing which had not happened to me since this disaster began. For I attach very great weight to your approval of my firmness of mind and my action. As for your writing that it meets with the approval of my friend Sextus, I am as glad as if I fancied myself to have won the approval of his father, on whose judgement I always set the very highest value. I often call to mind how it was he who said to me on that famous December the 5th, when I asked him what we were to do next: "Let me not die a coward and shameful death, but greatly daring live in fame for aye." So his influence lives for me, and his son, who is very like him, has the same weight as he. Please give him my best compliments. Your plan, it is true, you postpone for a very short time,--for I fancy by now that that venal peace-maker must have wound up his speech, and something must have been done in the session of Senators, for I don't consider it a Senate,--still you keep mine in suspense, but the less so because I have no doubt as to what you think we should do. For when you write that Flavius is offered a legion and Sicily, and that the matter is now in hand, just think what partim parari iam et cogitari, partim ex tempore futura censes? Ego vero Solonis, popularis tui, ut puto, etiam mei, legem neglegam, qui capite sanxit, si qui in seditione non alterius utrius partis fuisset, et, nisi si tu aliter censes, et hinc abero et illim. Sed alterum mihi est certius, nec praeripiam tamen. Exspectabo tuum consilium et eas litteras, nisi alias iam dedisti, quas scripsi ut Cephalioni dares. Quod scribis, non quo aliunde audieris, sed te ipsum putare me attractum iri, si de pace agatur, mihi omnino non venit in mentem, quae possit actio esse de pace, cum illi certissimum sit, si possit, exspoliare exercitu et provincia Pompeium; nisi forte iste nummarius ei potest persuadere, ut, dum oratores eant, redeant, quiescat. Nihil video, quod sperem aut quod iam putem fieri posse. Sed tamen hominis hoc ipsum probi est et magnum τι τῶν πολιτικωτάτων σκεμμάτων, veniendumne sit in consilium tyranni, si is aliqua de re bona deliberaturus sit. Quare, si quid eius modi evenerit, ut arcessamur (quod equidem non credo. Quid enim essem de pace dicturus, dixi; ipse valde repudiavit), sed tamen, si quid acciderit, quid censeas mihi faciendum, utique scribito. Nihil enini mihi adhuc accidit, quod maioris consilii esset. et magnum τι _Wesenberg_; magnum sit _MSS._ credo _Boot_: curo _MSS._ Trebati, boni viri et civis, verbis te gaudeo delectatum, tuaque ista crebra ἐκφώνησις ὑπέρευ me sola adhuc delectavit. Litteras tuas vehementer iniquities are being prepared and meditated, some now and some in the future? I shall certainly neglect the law of Solon, your countryman, and I imagine mine too soon, who provided the death penalty for anyone who should not take one side in a revolution, and, unless you advise otherwise, I shall keep apart both from Caesar and Pompey. The former course is quite certain: but I shall not forestall events. I shall await your advice and the letter which I asked you to give to Cephalio--unless you have now sent another. You write, not on the authority of anyone, but as your own idea, that I shall be drawn into any negotiations there may be for peace. I cannot imagine that there can be such negotiations, since it is Caesar's positive determination to rob Pompey, if possible, of army and province, unless perhaps that hireling can induce him to keep quiet, pending the passage to and fro of intermediaries. I see nothing that I can hope for or even imagine is likely to happen. However this is the very question for an honest man to decide and one of the great questions of _la haute politique_, whether one may enter the council of a tyrant, if the subject of debate is good. Therefore, if anything should happen to cause me to be summoned--I don't in the least expect anything will, for I have said all I can say about peace, and Caesar was determined to repudiate it--still, if anything should happen, write and tell me what you think I should do in any case. For so far nothing has happened that demands greater deliberation. I am glad you are pleased with the words of that loyal citizen Trebatius, and your frequent bravos have so far been my sole pleasure. Your letter I exspecto; quas quidem credo iam datas esse. Tu cum Sexto servasti gravitatem eandem, quam mihi praecipis. Celer tuus disertus magis est quam sapiens. De iuvenibus quae ex Tullia audisti, vera sunt. Mucianum istud, quod scribis, non mihi videtur tam re esse triste quam verbo. Haec est ἄλη, in qua nunc sumus, mortis instar. Aut enim mihi libere inter malos πολιτευτέον fuit aut vel periculose cum bonis. Aut oportet temeritatem bonorum sequamur aut audaciam improborum insectemur. Utrumque periculosum est, at hoc, quod agimus, turpe nec tamen tutum. Mucianum _Reid_: Maconi _MSS._ Istum, qui filium Brundisium de pace misit (de pace idem sentio quod tu, simulationem esse apertam, parari autem acerrime bellum), me legatum iri non arbitror, cuius adhuc, ut optavi, mentio facta nulla sit. Eo minus habeo necesse scribere aut etiam cogitare, quid sim facturus, si acciderit, ut legarer.

[1] iii Nonas cum in Laterium fratris venissem, accepi litteras (tuas) et paulum respiravi, quod post has ruinas mihi non acciderat. per enim magni aestimo tibi firmitudinem animi nostri et factum nostrum probari. Sexto enim nostro quod scribis probari, ita laetor ut me quasi patris eius, cui semper uni plurimum tribui, iudicio comprobari putem. qui mihi, quod saepe soleo recordari, dixit olim Nonis illis Decembribus, cum ego 'Sexte, quidnam ergo?' Me man inquit ille aspoudi ge kai akleios, alla mega rhexas ti kai essomenoisi puthesthai . eius igitur mihi vivit auctoritas et simillimus eius filius eodem est apud me pondere quo fuit ille. quem salvere velim iubeas plurimum. [2] tu tuum consilium etsi non in longinquum tempus differs (iam enim illum emptum pacificatorem perorasse puto, iam actum aliquid esse in consessu senatorum; (senatum) enim non puto), tamen suspensum (animum) meum detines, sed eo minus quod non dubito quid nobis agendum putes; qui enim Flavio legionem et Siciliam dari scribas et id iam fieri, quae tu scelera partim parari iam et cogitari, partim ex tempore futura censes? ego vero Solonis, popularis tui (et) ut puto etiam mei, legem neglegam, qui capite sanxit si qui in seditione non alterius utrius partis fuisset, (et), nisi si tu aliter censes, et hinc abero et illim. sed alterum mihi est certius, nec praeripiam tamen. exspectabo tuum consilium et eas litteras, nisi alias iam dedisti quas scripsi ut Cephalioni dares. [3] quod scribis, non quo alicunde audieris, sed te ipsum putare me attractum iri, si de pace agatur, mihi omnino non venit in mentem quae possit actio esse de pace, cum illi certissimum sit, si possit, exspoliare exercitu et provincia Pompeium; nisi forte iste nummarius ei potest persuadere ut, dum oratores eant redeant, quiescat. nihil video quod sperem aut quod iam putem fieri posse. sed tamen hominis hoc ipsum probi est + magnum sit+ ton politikotaton skemmaton, veniendumne sit in consilium tyranni si is aliqua de re bona deliberaturus sit. qua re si quid eius modi evenerit ut arcessamur (quod equidem non credo. quid enim essem de pace dicturus? dixi, ipse valde repudiavit), sed tamen si quid acciderit, quid censeas mihi faciendum utique scribito. nihil enim mihi adhuc accidit quod maioris consili esset. Trebati, boni viri et civis, verbis te gaudeo delectatum, tuaque ista crebra ekphonesis 'hupereu' me sola adhuc delectavit. Litteras tuas vehementer exspecto; quas quidem credo iam datas esse. tu cum Sexto servasti gravitatem eandem quam mihi praecipis. Celer tuus disertus magis est quam sapiens. de iuvenibus quae ex Tullia audisti vera sunt. Mucianum istud quod scribis non mihi videtur tam re esse triste quam verbo. haec est ale in qua nunc sumus mortis instar. aut enim mihi libere inter malos politeuteon fuit aut vel periculose cum bonis. aut nos temeritatem bonorum sequamur aut audaciam improborum insectemur. Vtrumque periculosum est, at hoc quod agimus turpe nec tamen tutum. istum qui filium Brundisium de pace misit (de pace idem sentio quod tu, simulationem esse apertam, parari autem acerrime bellum), me legatum iri non arbitror, cuius adhuc, ut optavi, mentio facta nulla sit. eo minus habeo necesse scribere aut etiam cogitare quid sim facturus, si acciderit ut leger.