Letter 199

Marcus Tullius CiceroTitus Pomponius Atticus|c. -49 AD|Cicero|AI-assisted

How blind I am not to have foreseen it! I send you Antony's letter.
I have often written to him that I planned nothing against Caesar's
policy, that I was mindful of my son-in-law, of our friendship,

si aliter sentirem, esse cum Pompeio; me autem, quia cum lictoribus
invitus cursarem, abesse velle, nec id ipsum certum etiam nunc habere,
vide, quam ad haec παραινετικῶς:

"Tuum consilium quam verum est. Nam, qui se medium esse vult, in
patria manet, qui proficiscitur, aliquid de altera utra parte
iudicare videtur. Sed ego is non sum, qui statuere debeam, iure quis
proficiscatur necne; partes mihi Caesar has imposuit, ne quem omnino
discedere ex Italia paterer. Quare parvi refert me probare cogitationem
tuam, si nihil tamen tibi remittere possum. Ad Caesarem mittas censeo
et ab eo hoc petas. Non dubito, quin impetraturus sis, cum praesertim
te amicitiae nostrae rationem habiturum esse pollicearis."

Habes σκυτάλην Λακωνικήν. Omnino excipiam hominem. Erat autem v Nonas
venturus vesperi, id est hodie. Cras igitur ad me fortasse veniet.
Temptabo, audiam: nihil properare; missurum ad Caesarem. Clam agam, cum
paucissimis alicubi occultabor, certe hinc istis invitissimis evolabo,
atque utinam ad Curionem! Σύνες ὅ τοι λέγω. Magnus dolor accessit.
Efficietur aliquid dignum nobis.

Δυσουρία tua mihi valde molesta. Medere, amabo,

that, if I had thought otherwise, I could have been with Pompey, that
I wished to leave Italy because I was loth to wander about with my
lictors, though I had not made up my mind definitely even to that. See
in what an _ex cathedra_ tone he answers me:--"Your policy is quite
right. For a man who wishes to be neutral remains in his country; the
man who leaves his country seems to express his conviction on one side
or the other; but it is not for me to determine, whether anyone has
the right to leave or not. The part Caesar has given me is not to let
anyone at all leave Italy; so it is of little use for me to approve
your plan, if all the same I cannot make an exception for you. I think
you should send to Caesar and ask him this favour. I have no doubt
that you will succeed, especially as you promise not to forget our
friendship."

That is a laconic epistle. I will certainly take my cue from the
man. He is to come on the evening of the 3rd, that is to-day. To-morrow
therefore he will perhaps come to me. I will sound him: I will hear
him: say I am in no hurry: that I will send to Caesar. I will act
secretly, with a very few attendants I will lie hidden somewhere; but
assuredly, however unwilling these people are, I will fly off; and
would that it may be to Curio! "Mark what I say." Another great
grief has come upon me. I will do something worthy of my reputation.

Lit. "Laconian staff." Spartan dispatches were wound round a
staff in such a way that they could not be read when taken off it.
Here, however, Cicero only refers to their brevity.

Probably a quotation from Pindar, _Frag._ 105.

Your malady gives me grave anxiety. I pray you

dum est ἀρχή. De Massiliensibus gratae tuae mihi litterae. Quaeso,
ut sciam, quicquid audieris. Ocellam cuperem, si possem palam, quod
a Curione effeceram, Hic ego Servium exspecto; rogor enim ab eius
uxore et filio, et puto opus esse. Hic tamen Cytherida secum lectica
aperta portat, alteram uxorem. Septem praeterea coniunctae lecticae
amicarum sunt an amicorum. Vide, quam turpi leto pereamus, et dubita,
si potes, quin ille, seu victus seu victor redierit, caedem facturus
sit. Ego vero vel luntriculo, si navis non erit, eripiam me ex istorum
parricidio. Sed plura scribam, cum illum convenero.

Iuvenem nostrum non possum non amare, sed ab eo nos non amari plane
intellego. Nihil ego vidi tam ἀνηθοποίητον, tam aversum a suis, tam
nescio quid cogitans. O vim incredibilem molestiarum! Sed erit curae,
et est, ut regatur. Mirum est enim ingenium, ἤθους ἐπιμελητέον.

Latin / Greek Original

[1] Nisi te valde amarem et multo quidem plus quam tu putas, non extimuissem rumorem qui de te prolatus est, cum praesertim falsum esse existimarem. sed quia te nimio plus diligo, non possum dissimulare mihi famam quoque, quamvis sit falsa, magni esse. <te iturum esse> trans mare credere non possum, cum tanti facias Dolabellam <et> Tulliam tuam, feminam lectissimam, tantique ab omnibus nobis fias; quibus me hercule dignitas amplitudoque tua paene carior est quam tibi ipsi. sed tamen non sum arbitratus esse amici non commoveri etiam improborum sermone atque eo feci studiosius quod iudicabam duriores partis mihi impositas esse ab offensione nostra, quae magis a zelotupiai mea quam ab iniuria tua nata est. sic enim volo te tibi persuadere, mihi neminem esse cariorem te excepto Caesare meo, meque illud una iudicare Caesarem maxime in suis M. Ciceronem reponere. [2] qua re, mi Cicero, te rogo ut tibi omnia integra serves, eius fidem improbes qui tibi ut beneficium daret prius iniuriam fecit, contra ne profugias qui te, etsi non amabit, quod accidere non potest, tamen salvum amplissimumque esse cupiet. dedita opera ad te Calpurnium familiarissimum meum misi, ut mihi magnae curae tuam vitam ac dignitatem esse scires. eodem die a Caesare Philotimus attulit hoc exemplo:

Related Letters