Letter 411

Marcus Tullius CiceroTitus Pomponius Atticus|c. -43 AD|Cicero|AI-assisted

At last I am answering the letter you sent me after meeting Antony at
Tibur. Well, then, you were wise in giving in and even going so far as
to thank him. For certainly, as you say, we shall be robbed of our
constitution before we are robbed of our private property. So you take
more and more delight in my treatise on Old Age daily. That increases my
energy in writing. You say you expect Eros not to come to you
empty-handed. I am glad you have not been disappointed in the event; but
at the same time I am sending you the same composition more carefully
revised, indeed the original copy, with plenty of additions between the
lines and corrections. Have it copied on large paper and read it
privately to your guests; but, if you love me, do it

sed, si me amas, hilaris et bene acceptis, ne in me stomachum erumpant,
cum sint tibi irati.

De Cicerone velim ita sit, ut audimus. De Xenone coram cognoscam;
quamquam nihil ab eo arbitror neque indiligenter neque inliberaliter. De
Herode faciam, ut mandas, et ea, quae scribis, ex Saufeio et e Xenone
cognoscam. De Quinto filio gaudeo tibi meas litteras prius a tabellario
meo quam ab ipso redditas; quamquam te nihil fefellisset. Verum tamen —.
Sed exspecto, quid ille tecum, quid tu vicissim, nec dubito, quin suo
more uterque. Sed eas litteras Curium mihi spero redditurum. Qui quidem
etsi per se est amabilis a meque diligitur, tamen accedet magnus cumulus
commendationis tuae.

Litteris tuis satis responsum est; nunc audi, quod, etsi intellego
scribi necesse non esse, scribo tamen. Multa me movent in discessu, in
primis mehercule quod diiungor a te. Movet etiam navigationis labor
alienus non ab aetate solum nostra, verum etiam a dignitate tempusque
discessus subabsurdum. Relinquimus enim pacem, ut ad bellum revertamur,
quodque temporis in praediolis nostris et belle aedificatis et satis
amoenis consumi potuit, in peregrinatione consumimus. Consolantur haec:
aut proderimus aliquid Ciceroni, aut quantum profici possit,
iudicabimus. Deinde tu iam, ut spero, et ut promittis, aderis. Quod
quidem si acciderit, omnia nobis erunt meliora. Maxime autem me angit
ratio reliquorum meorum. Quae quamquam explicata

when they are in a good temper and have had a good dinner, for I don't
want them to vent on me the anger they feel towards you.

In my son's case I hope things may be as we hear. About Xeno I shall
know when I see him, though I don't suppose he is neglecting his duty or
acting meanly. I will do as you say about Herodes, and will find out
what you mention from Saufeius and Xeno. As for young Quintus, I am glad
my letter was delivered by my messenger sooner than the one he took
himself, though you would not have been taken in anyhow. However—but I
am anxious to hear what he said to you and what you answered, though I
have no doubt you both behaved characteristically. I hope Curius will
deliver that letter to me. Though he is pleasant enough and I like him
myself, still your recommendation will add the crowning grace.

I have answered your letter sufficiently; now hear what I am going to
say, though I know there is no necessity for me to say it. In regard to
my journey I am distressed about many things, the chief being that I am
separated from you. Then again there is the fatigue of the voyage, a
thing unsuitable not only to my age but to my rank too, and the time of
my departure is rather ridiculous. For I am leaving peace to return to
war, and wasting in travelling time that might be spent in my country
houses, which are comfortably built and pleasantly situated. My
consolations are these. I shall either benefit my son or see how much he
can be benefited. Then again, as I hope and as you promise, you will
soon be coming too; and if that happens it will make me far happier. But
the thing that worries me most is the arranging of my balances; for,
though things

sunt, tamen, quod et Dolabellae nomen in iis est et in attributione mihi
nomina ignota, conturbor, nec me ulla res magis angit ex omnibus. Itaque
non mihi videor errasse, quod ad Balbum scripsi apertius, ut, si quid
tale accidisset, ut non concurrerent nomina, subveniret, meque tibi
etiam mandasse, ut, si quid eius modi accidisset, cum eo communicares.
Quod facies, si tibi videbitur, eoque magis, si proficisceris in Epirum.

Haec ego conscendens e Pompeiano tribus actuariolis decemscalmis. Brutus
erat in Neside etiam nunc, Neapoli Cassius. Ecquid amas Deiotarum et non
amas Hieram? Qui, ut Blesamius venit ad me, cum ei praescriptum esset,
ne quid sine Sexti nostri sententia ageret, neque ad illum neque ad
quemquam nostrum rettulit. Atticam nostram cupio absentem suaviari. Ita
mi dulcis salus visa est per te missa ab illa. Referes igitur ei
plurimam itemque Piliae dicas velim.

Latin / Greek Original

tu vero sapienter (nunc demum enim rescribo iis litteris quas mihi misisti convento Antonio Tiburi) sapienter igitur quod manus dedisti quodque etiam ultro gratias egisti. certe enim, ut scribis, deseremur ocius a re publica quam a re familiari. quod vero scribis te <magis et> magis delectare 'O Tite, si quid,' auges mihi scribendi alacritatem. quod Erotem non sine munusculo exspectare te dicis, gaudeo non fefellisse eam rem opinionem tuam; sed tamen idem su/ntagma misi ad te retractatius et quidem arxe\tupon ipsum crebris locis inculcatum et refectum. hunc tu tralatum in macrocollum lege arcano convivis tuis sed, si me amas, hilaris et bene acceptis, ne in me stomachum erumpant cum sint tibi irati. [2] de Cicerone velim ita sit ut audimus. de Xenone coram cognoscam; quamquam nihil ab eo arbitror neque indiligenter neque inliberaliter. de Herode faciam ut mandas et ea quae scribis ex Saufeio et e Xenone cognoscam. de Quinto filio gaudeo tibi meas litteras prius a tabellario meo quam ab ipso redditas; quamquam te nihil fefellisset. verum tamen--. sed exspecto quid ille tecum, quid tu vicissim, nec dubito quin suo more uterque. sed eas litteras Curium mihi spero redditurum. qui quidem etsi per se est amabilis a meque diligitur, tamen accedet magnus cumulus commendationis tuae. [4] litteris tuis satis responsum est; nunc audi quod, etsi intellego scribi necesse non esse, scribo tamen. multa me movent in discessu, in primis me hercule quod diiungor a te. movet etiam navigationis labor alienus non ab aetate solum nostra verum etiam a dignitate tempusque discessus subabsurdum. relinquimus enim pacem ut ad bellum revertamur, quodque temporis in praediolis nostris et belle aedificatis et satis amoenis consumi potuit in peregrinatione consumimus. consolantur haec: aut proderimus aliquid Ciceroni aut quantum profici possit iudicabimus. deinde tu iam, ut spero et ut promittis, aderis. quod quidem si acciderit, omnia nobis erunt meliora. [5] maxime autem me angit ratio reliquorum meorum. quae quamquam explicata sunt, tam en, quod et Dolabellae nomen in iis est et <in> attributione mihi nomina ignota, conturbor, nec me ulla res magis angit ex omnibus. itaque non mihi videor errasse quod ad Balbum scripsi apertius ut, si quid tale accidisset ut non concurrerent nomina, subveniret meque tibi etiam mandasse ut, si quid eius modi accidisset, cum <eo> communicares. quod facies, si tibi videbitur, eoque magis, si proficisceris in Epirum. [6] haec ego conscendens e Pompeiano tribus actuariolis decemscalmis. Brutus erat in Neside etiam nunc, Neapoli Cassius. ecquid amas Deiotarum et non amas Hieram? qui, ut Blesamius venit ad me, cum ei praescriptum esset ne quid sine Sexti nostri sententia ageret, neque ad illum neque ad quemquam nostrum rettulit. Atticam nostram cupio absentem suaviari. ita mi dulcis salus visa est per te missa ab illa. referes igitur ei plurimam itemque Piliae dicas velim.

Related Letters