Letter 9033: What I had hoped for on the basis of your reputation, I now confirm through the evidence of your letters.

From: Ennodius, bishop of Pavia To: Caesarius, bishop [Bishop Caesarius of Arles, one of the greatest churchmen of sixth-century Gaul] Date: ~520 AD Context: A letter to the famous Bishop Caesarius of Arles — a rare connection between the Italian and Gallic ecclesiastical networks, linking two of the most important bishops of their generation. Ennodius to Bishop Caesarius. What I had hoped for on the basis of your reputation, I now confirm through the evidence of your letters. The man I admired from a distance I now embrace as a brother in Christ and a colleague in the episcopal office. May the bond between our sees — Pavia and Arles — be strengthened by the correspondence between their bishops. I write to inaugurate what I hope will be a lasting exchange. Farewell.

XXXIII. ENNODIVS CAESARIO EPISCOPO. Quod spe praeceperam litteris indicastis. nam uenerandi promulgatione conloquii, quid caelestis imperator domnum regem circa uos facere conpulisset, agnoui: ego sum, cui postquam meritum uestrum patuit, nequaquam se felicitas actionis abscondit. qui hominum nobilissimo in Christi seruitute pontifici terrenas dominationes nesciat esse subiectas et minacem regis potentiam innocentiae obiectione superari? quando principalis purpura aut cilicia despexit aut pallium? quando libertas illa potissima credidit sibi ante Christianam humilitatem licere quod uoluit? aut quando ei licuit uelle quod laederet? quod si inter haec canae aetatis exempla recolantur et saeuitiam circa cultores dei tyrannicam reducas in medium, scimus quia ab illis nostri dogmatis sectatores, ne umquam morerentur, occisi sunt. tunc militibus suis uitam et aeternitatem obsequente gladio perpetuus ille dux contulit: illi inimicorum suorum ministerio perdiderunt originariam uilitatem. te, mi domine, in orbe iam Christiano diua lex peperit et apostolici uberis lacte nutriuit: tu ceteros uelut solis magnitudo astris minoribus conparata transgrederis: te qui interioris hominis oculis inspexit instructus est. nam cum et facie ipsa foueas puritatem, delinquentes feriato ore castigas. boni de conuersatione tua, quocumque processeris, imitanda. inueniunt: malis fugienda demonstrantur. beatus tu, cui a deo tributum est, ut et monitis XXXIII. 2 ceeario T, cessare L episcopo] arelatensi add. B m. rec . 8 quo L praeciperam LV, preciperam B indicastes B nam] non L 5 ciroa] cir B 6 abscondi L 7 in om. B 8 menacem B, miracem L 9 regiB B, reis LTV, rei Pb obiectionS L principalea BV1 10 purpora B cilitis B, silicia L despexi L, dispexit B 11 cristianam B, christianum L 12 ei om. L lederet B 13 cane B Reuiciam B, seuitium L 15 morirentdT L 16 et om. LPb 17 perpetnos B 19 Cristiano B diuina b 20 lactae B 21 trangrederia B 22 et cum Sirm . YI. 17 doceas et exemplis, qui ad pii itineris directum semper existens praeuius inuitasti. quis non optet te loquente, ut sciat plura, non legere? tu dum libris genium relatione concilias, et magistros informas: tibi debet quicumque ille scriptorum maximus, quod eum dote elocutionis amplificas. in te lux conuenit sermonis et operis. unde haec praerogatiua Transalpinis? unde parentibus meis inauspicata sublimitas, ut talem uirum miserint? sed cur inter terrena quaeritur res caelestis? potuit ergo ante te quodlibet palatii supercilium non iacere? potuit tibi cupita subtrahere quem mitiorem ouibus sola faciunt errata pugnacem? latius me et meritum uestrum uocat et diligentia, sed loquacitatem meam lex epistolaris includit. quod superest, benigni seruitutis meae munus accipite et me deo nostro orationum suffragiis intimate, frequenter de his, quae uobiscum aguntur uel acta sunt, informantes. deprecor etiam ut quid apud uos promouerit Rustici subplicatio, qui, quantum audio, fornicationes suas nomine uestit uxorum et uocabulo legis putat excusari posse rem criminis, mihi manifestes ministerio litterarum.