Pope Gelasius I to Unknown.
j ] ' Oelasii papae to uni?ersos episcopos through Lucaniam Brutios and Siciliam constitutos. Tituli deoretorum Gelasii papae. L concerning constitutii eeeledaitieiB for temporif qiuditate modenadii. p.J n. so that nbi naUa pemrget necessitaa, conititata patmm inviolata ■enreatar; ▼•! qnnm') defaerint olerici, concerning monaohii eligantar. nL so that*) li qai concerning laicii eUgantar to cleram, molto loUieitiai in his ea, q«M ds monaohii dicta lant, inqairantar. IV. so that ) ab epiicopii praeceptione papae novae basiUoae dedieentar. V. so that naUa pretia concerning baptiiandii coniignandiiqae fideUbas ezigaatiir. Qaodii*) qai this perpetraverint, honorii lai pericalo labjaeebant. YL Uf ) preibyteri modam debitam lervent, not ohriima confieiaat, not nor praeiente qaoUbet epiicopo', niii jabeantar ab ipio, or orare Tel praeiamant, nor acolytham or labdiaconam faciant Vn. Sinuliter and diaconi meniaram propriam jazta patnim deereta eostodiaat. vnL Qaod diaopni in preib]rterio reiidere not ponint, nee ) saeri eorporis pnorogationem praeientibai debeant aiarpare pretbyteris. IX. Qaod apoitoUca the see patemos canones pio stadio devotoqae castodutt. X. so that praeter paschale tempas and Pentecosten nemo baptisare praeanmat, oiai om tantam, qaos aeg tado eztrema compolerit. XL Presbyteroram and diaconomm ordinationes certis celebrari posse tempoiilnia. ifTT tJt ) praefixis diebos virgines consecrentar. XnL so that ) vidaae not velentar. XIV. so that*') naUas praesal or of the church or monasterii servam aat orlgiaaiiaBit ') 0 after J, this titulo in duos diviso, abhinc tertium inchoat. ') J so that without praeceptione papae novae basilicae not dedicentur. " ) H* devoteque. of the priests ordinationes certis celebrare temporihus. so that praefixis diehus virgines sacrae velentur. '") C concerning viduisj lest velamen sacrhim accipiant. BOlmtibiii domiiiii, lab noinixie religioso defendat: honorii and commnnionis peria. 494. eolum soUtiime, qnieqnif this perpetrare tentaverit. W, so that ') eleiiei niilla negotia inhoneita nee torpia Incnt lectentor.?L so that*') nemo litterai neicieni or aliqna parte corporii minatui promoveatnr to elornm. ▼n. Bo ii«, qni MipiM abiddiint < )..¥iu. Qnod ) to demm criminoii neqneant promoveri, and in clero poiiti, li in aliqmbna ftierint inventi flagitiii, a inii offlciii arceantnr. HX. Qnod daemoniii aliiiqne paiiioniboi irretitii miniiteria lacra traotare not liceat. JL <tnod ii, qni le lacrii virginibni lociant and foedera inceita commiicent ' ), comBnnieare not ponint, niii forte pnblioam poenitentiam geiierint. XL Qnod vidnae, nt inpra dictnm eit, not velentnr; and li profeiiam continentiam proposito mntato ealcaverint, ipiae for ) le rationem lint to the Lord redditnrae. CQL Qnod Mennda ooigngia laecnlariboi not negentnr, qniboi*' } however to clerom Binime venire conoeditnr. [ZnL TTt a qnii iniceperit ecdeiiae propriae deiertorem and in aliqnam provexerit dignitatem, ntiqne lententtae inbjaceant, qnam canonei affizenmt' }. ULXV. Qnodai* ) qni ez monachii ant laicii elignntar to deram, qaam nnlla cogit BoeeiaitM, antiqna in eii debent inititnta.lervari. Qaodd probentar lacram moreati mm pretio dignitatem, ab offido deponantar; for dantem and acoipientom Bimonii Kagi orimen involvit. CXy. Bo aaerii locii noviter inititatii, qaamvii laperiai dictam lit, this nanc however a4iieitiir, at**) nalla baiilica lab deftmctoram conitracta in the name of dedicetar. «V CXYL Qnod neflM dt feminM lacrii altaribni miniitrare, or aliqaid ez iii, qaae ▼iromm nmt offioiii depntata, pramnmere. ULVii. Qnod**) in nnaqnaqne eccleiia, cai epiicopai praeeit, so concerning reditibai qaam do fideliam oblationibni qnatnor debeant fieri portionei: nt ana lit epiicopi, alia derieomm, tertia panperam, qaarta eccledae fabricii applicetar. L2.Y1JU. Qnod'") epiMopni, preib]rter and diaconni, a qnocnnqae derico veradter fturit aecniatni, qnod advenni this conititnta fecerit, poteit line dnbitatione poreelli: tai also honorii pericnlnm epiicopni labitaroi, li this all things Ecdeiiae Boaeonda tacnerit *•) C* so that nidU cierico liceat neyoiiare. H* C/i clerici nullas negotiationes inkorstas ac tttrpi nacra sectenlur, ■') H* Nulli liceat inliiteraium or debilem to ecclesiasiicos ordines promovere. • ) JO concerning crimnosis, so that to clerum not admittantur. Moxquc H* criminibus ro flagUiis), <*) Msa. FO commiserint. *'') H* for himself rationem to God for suis sint actibus redditurae., ••*) H* qidbus jam to clerum for this facto minime venire concediiur. >») H* J O praefixerunt. «**) JO concerning laicis or monackis, who through praemium ordinantur ui dantem and accirniem Simonis Magi crimen involval. H* that if who from monarhis and laivisy concerning who $ Mupra dictum is, eligentur to clerum etc. *') JO so that nulta basilica under defunctorum constiiuta in the name of dediceiur. ««) JO this thus perstringimt: concerning reditUms of the church or oblatione fidelium so that atmor poriiones fieri debeant, Moxque H*: now concerning reddiiu quam concerning oblatione faith JO l/t bishop, presbyier, diaconus, who against this consiituta fecerit, sui rnoris perieHlum may be subiturus. peT a.494. Dilectissimis to the brothers uuiversis to the bishops**) is Lucaniaiu and Brutios and Siciliam constiti Gelasius. Cap. I. 1. Necessaria rerum dispositioue *) constringimur and apostoli of the see moderamiue convenimur, thus canonum patemorum decr librare and retro praesulum decessorumque nostrorum praecepta tiri, so that which praesentium uecessitas temporum restaurandis**) ecd< siis relaxanda deposcit, adliibita consideratione diligeuti; quantui: can fieri, temperemus: quo nor in totum formam veterum videa mur excedere regularum, and reparandis militiae clericalis offidis quac ') p6r diversas Italiae partes thus belli famisque consumpsit incursio, so that in multis ecclesiis, sicut of the brother and coepiscopi our Johannis Ravennatis ecdesiae sacerdotis frequenti relatione comperimus, usquequaque deficieute servitio miuistrorum'®), unless remittendo paulisper ecclesiasticis promotionibus antiquitus intervalla praefixa, remaneant, without quibus acbninistrari nequeunt, sacris ordinibus of the church funditus destitutae, utque in plurimis locis through inopiam competentis auxilii salutare subsidium redimendarum desit aniniarum, * nosque great reatu, if tauto coarctante' ) periculo not aliquatenus consulamus, inuecti. where uuUa or rerum or temporum perurgeat angustia, regulariter convenit custodiri ®), eateuus ecclesiis, which or cunctis are privatae miuistris or siifficieutil us usque adeo dispoliatae servitiis, so that plebibus to himself pertineutibus divine muuera supplere not valeant, so instituendi *) quam promovendi clericalis obsequii thus spatia dispensanda concedimus: so that if who, also concerning religioso proposito and dJiscipliuis mouasterialibus eruditus, to clericale munus' ) accedit imprimis ejus life praeteritis acta temporibus inquiratur: if nullo ") thus sedecim mss. (also B« C» F** F» H» 0'). D« D H« d» d« dispuiaiwne, in aliis cditis dispensaiione. *') Solus d' qua, Moxque B* C consumserit, E« consumserai. ") lU plerique mss. (also B» F*» F H*») and editi. AJii (also H**) mimste' Horum. then C nil (loco unless), Moxqne c* c*° d* i* nequeani. '*) c<» intuendiy moxque c* providendi, ac then?* F" d* obseqmi, where B'D* E« H« 0» 0« of/icii. BPISTOLA 14. 363 )iYi facinore probator infectas, if secundaiji uon habuit fortassis a. 494. \ix:orem, nor a marito relictam sortitus ostenditur; if poenitentiam pxiblicam fortasse not gessit nor ulla corporis parte vitiatus apparet; if servilis ) or originariae not is conditionis obnoxius; if CDxiae jam probatur nexibus absolutus; if assecutus is letters without qoibus vix fortassis ostiarium ) may be able implere: so that if his to all which are praedicta fulcitur, continuo lector or notarius or certe defensor effectus after tres menses exsistat acolythus, especially if huic tas also suffiragatur sexto mense subdiaconi name accipiat ac if modestae conversationis honestaeque voluntatis exsistit; nono ) mense diaconus completoque anno may be priest: to whom however that Aimoram fuerant interstitia coUatura, holy propositi sponte suscepta doceatnr praestitisse devotio. 3. if vero concerning laids quispiam ecclesiasticis *) is aggregandus III. ofificiig; tantos ollicitius in singulis which superius compreheusa are, iiajosmodi decet examinari personam quantum among mimdanam reI oeamque vitam constat to be discriminis: because utique convenientia'') of the church ministeria reparanda are, not inconvenientibus. meritis ingerendi; tantoque more, that sacris aptum may be able to be servitiis, in their quaerendiun is institutis, quantum concerning at the time, quo faerant assequenda, decerpitur: so that morum habere doceatur this probitas, that prolixior consuetudo not contulit; lest through occasionem SQpplendjEie penuriae clericaUs vitia rather divinis cultibus intulisse ), not legitimae familiae computemur compendia procurasse. Quorum promotionibus above ®) anni metas sex menses nihilominus subrogamus: since, sicut dictmn is, distare convenit among personam diyino cultui deditam and concerning laicorum conversatione venientem. which however eatenus indulgenda credidimus, so that illis eeclesiis, quibus in- ») thus d« 4« and mss. (also B» E« F'* F« H" ; H«» onginalis)', alii cditi servili... conditioni, Vide Leoms ep. 4 cap. 1 and Hilari op. 16 n. 5. «•) D* P* «rf eeclesiastici — officiis (F«* of duty), from which d' to ecclesiasticum duty. Moxque H* examinare personam quanlo. y) V D» d* omittunt conoenientia; F* F»" convenienter. Mox B* secundis curis and a* cc ingerenda, ■•) a' cc addont Judicemur, refiragantibuB msa. Moxque H* H** confutemur, •) thus msB. P* F" H JO; D' above anni aetas, B' above for aetam E* above amma aeUUt D d' if permittit aetas, sex menses nihilominus (and when ) praerogamus: eormpte. this for GelaBius monachos among and laicos ponit discrimen, that illos in a annam to presbyterii gradum promoveri permittat, his moreover praeter iftiyii metaB also sex menses veUt aubrogari. D® prorogamus, D* praerogatniis a. 494. festatione bellonim or iiuUa peuitus or exigua remanserunt, rDv ji st ria renoveiitur: quatenus his to God propitio restitutis, in ecclefl i sticis gradibus subroganclis eanonuui paternorum vetus forma vetur; nor against eos uUa ratione praevaleat, that for acciden defectus remedio providetur, not adversus scita majorum nova g proponitur ): ceteris ecclesiis ab hac occasione cessantibus, quaw' not simili clade vastatas pristinam faciendis ordinationibus convenifl tejiere the sentence. Quo more hac opportunitate commoniti, obser- vantiam venerandorum canonum propensius delegamus **), singulorum graduum conscientias adnionentes, lest in illicitosi prorumpere moliantur excessus; nor ) fas to be confidat quisque pontificum, bigamos, or conjugia sortientes ab aliis derelicta, sive quoslibet after ) poenitentiam, or without litteris, or corpore vitiatos, or conditionarios, or curiae publicarumque rerum nexibus implieatos, or passim nuUa temporis congruentis exspectatione ) discussos, divinis servituros applicare mysteriis; nor*'" ) for suo libitu jura studeant aliena ervadere, absque of the see apostolic justa dispositioue mandante. IV, 4. Basilicas noviter institutas not petitis from more praeceptionibus ) dedicare not audeant. not ambiant sibimet viudicare clericos potesttitis alienae. V. 5. Baptizandis consignandisque fidelibu8* )pretia nuUa praefigant, nor illationibus qui])uslibet impositis exagitare cupiant renascentes: - since that gratis we received, gratis darc mandamur. and therefore nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo or paupertate cogente deterriti, or indignatione revocati redemptionis suae causas adire despiciant: certum habentes, that who prohibita deprehensi fuerint admisisse, or commissa not rather sua spoute correxerint, pericuhim subituri proprii sint honoris. <') D« D' D" F* F«n d» d« dUigamus, Aliorum codicum (also B< H» H>*) lectionem firmat that cap. 13 that nor auctorilas divine delegat, ') c'" poeniientium f refragantibus niss. and aliis cditis. Moxque c c addunt of the bishop (after amhiani), without auctoritate ms», * cc Siddnnt preshi/teri, refragantibuB mss. Demde J) exigere, moxque plarcB msB. H (H* H* H*) mandamus. d* moreover accipimus... niMi prorgHSp ac demqne B' causas adfdhere. J « • 6. nor minus also presbyteros iiltra modum suum tendere proa. 494. toyemus, nor episcopali fastigio debita sibimet audacter assumere: not conficiendi chrismatis, not consignationis pontificalis adhiben4aie**) sibimet arripere facultatem. not j)raesente quolibet antistite, lusi fortasse jubeatur ), or orationis or actionis sacrae supi etere ) to himself praesumat to be licentiam; nor under ejus ads})ectu, unless ittbeatnr, or sedere praesumat or venerabilia tractare niysteria. nor )i meminerit ulla ratione concedi, without' ) summo pontifice under- -»■ v»- •) Itapleriqne omnesmss. (also BT F"»!!*). At a' c d* h' h* jubeantur ' -• (<!' addit irf) and postea praesumant... meminerint sicque deinceps coustanter numero plarali, unless that infra d* retinuit ejus praesule, where alii editi praeferuut their pwtnie, which presbyteris a canonibus prohibcantur, latius exponit the council flupalense II anno 619 habitum cap. 7. ••) thus msd. great consensu (also B* F»* F'" H'' H'' ), where c c.wpplendae; to- oqne redimdat sequens yerbum to be, this sacrae aciionis in the name of corporis and sangninis of Christ intelligitur sacrificiimi, that and vocabulo / eW// enuntiatur in his coodJii Carthaginensis H can. 9: Quisquis presbyler inconsuito to the bishop agenda in fieHbet loco vofuerit celebrare, ipse honori suo contrarius crsistit, Idem the council I&pAleiiBe II vocat sacramenttm corporis and sangninis of Christ conficere quum can. COiifltitiiit: nor coram to the bishop licere presbgteris in baptisterium introire, nor praesenie aniisiite infantem tingere or signare, nor poenitentes without praeceplo of the bishop tn recomcUiare nor eo praesenle sacramentum corporis el sanyuinis of Christ con/ieere nor eo coram posito poptdum docere or benedicere, Similiter o/ferre sei sacntMi indeed panem or calicem distrilmere coram to the bishop vcl 'urbis presbyieriM presbyteros rurales vetat Neocacsariense the council can. 13. inferi: i*oierat therefore summus pontifex presbyteris jus faciendi suhdiaconos and acolyti»M iribmere, but so that more perspectam habeamus Gelasii scntentiam, quaerenciam, num summi pontificis yocabulis the bishop quemlibet this intelligere not liceat. Certe TertuUiauus concerning bapt. c. 17, Innoc. epist. 17 n. 2 and 25 u. 6, Zosimiifl epist. 1 n. 3f 7 n. 3, 9 n. 1 ot 5, conc. Hispalense II can. 7, nor not Hiucmanw tom. 2 pag. 718, so that alios taceam, or doeent, quemvis the bishop pontificatnf apicem habere, or summi sncerdotis titulo or summi pontificU in the name of concerning- £t in this indeed loco nihil cst, from which alio sensu sumnd ponlificis uomen Gelasius judicetur. Verum from subsequente Gelasii epistola 25, in qua this ipaum decretum memoratur his verbis: in uiraque illius parte constat, without yffy» ponRficis auctoritate ecclcsium uoviter constructam not posse dedicari, persua «njn bibbebit lector; id ibi Gelasio csse without summi ponlificis auctoritaie, that cst Ygkt* gine mmmo pontiflce. Ac then summi pontificis vocabuUs Romanum praesulem utrobiqne intelligi not ambiget, where legent iufra caput 25: to us also maiefaieiwm. and/, qwod absque praecepto of the see apostoiicae nonnulli sanctas the churches wel araioria sacrare praesumant, Hinc moreover oboritur ct altera quaestio, num boc praeceptam not modo to Italiae, but and aliarum rcgiouum presbyteros pertinaerit, so that scilicet hi without praecepto of the see apostolic subdiaconos and acolythos fy oere tom not possent, when ejusdem praecepto possent. Quamqyam to whom perspicuum is memoratum concerning basilicis without praccepto of the see apostolic not dedi- /> dia decretom to unas Itahac provincias portinere, is also istud aliud to easdem regiones spectare not dubitabit. if also Hispalensis II of the council can. 7 a. 494. diaconum or acolythiim jus habere facieridi; nor prorsus addubii if quidquam to episcopale ministerium specialiter pertinens t motu putaverit exsequendum, continuo *) himself presbyterii dignitate sacra in communion privari. that fieri necesse is censeamus, ejus praesule deferente hujusmodi may have been praevaricatio comproba nor ipso ejus to the bishop a culpa conniventiae and ultione vacatuiOy immoderata facientem dissimulaverit indicare. ultra tenorem paternis canonibus deputatum quidpiam tentare mittimus: nihil their suo ministerio penitus applicare which prai ordinibus proprie decrovit antiquitas. Absque to the bishop or pr tero baptizare not audeant, unless praedictis fortassis officiis long; constitutis necessitas extrema compellat: that and laicis Christiui to do plerumque conceditur ); ecclesiasticus habetur quicunque tractatus. Sacri corporis praen gationem *) under conspectu pontificis seu priests, unless his absen tibus, jus not habeant exercendi. "Quum for decreta venerabilium sanctionum we also magiH pere custodire nitamur, ac without their dispendio also that, which pi alicujus utilitatis fortasse compendio videantur laxanda, cedamus'* verba expendantur, thus ibi presbyteris prohibetur presbyteroram atque diac norum consecratiOf so that subdiaconos and acolythos faciendi potestas not negt/k ') Similiter jam Tertulliauus dc bapt. cap. Bcripserat: Dandi ftlM (baptismi) hahet Jus summus priest, who is bishop; dekinc preshyieri H coni, not however without of the bishop auctoritate because of the church honarem, qmo Mbt peace is. AHoquin also laicis jus is. ••«) thus D« when aliis 11 mss. ac F F«» F"» d«. At H* diacemis, H» h« dkm a* c i' credamus. 9. Quamque to us*') against salutarium reverentiam regularum a. 494. cupiamus temere nihil licere, and quum the see apostolic above his omnihWj farente to the Lord, which patemis canonibus are raefixa** ), pio devotoque studeat tenere proposito; satis indignum is, quemquam or pontifieum or ordinum subsequentium hanc observantiam refutare, qoam Blessed Peter the see and sequi videat and docere, satisque conTeniens may be, so that totum corpus of the church in hac sibimet observatione concordet, quam illic vigere conspiciat, where Uominus of the church tothis posuit principatum. Dicente moreover**) Scriptura: Ordinate mCant.2,4. mecinitaiem, and item: all things when ordine fiant, atque iterum psal- q" mista praedicante: Circumdate Sion and complectimini eam, narrate saXm Al, tn tvrrihus ejus: ponite corda vestra in virtute ejus, and distrilmite gra- ~" * Aff**) ejus, so that enarretis in ) progenie altera because this is God God mier m aetemum, and ipse reget we in saecula: this procul dubio, qiri in ecclesiasticarum narratur altitudine dignitatum, and in~ cujus Tirtnte bonis operibus corda ponenda are, gradibus utique distribotis, cunctis God our and rector populis praedicandus is Chrislianis: where nemo sibimet aliquid existimet imminutum, quum and concerning nninscnjusque gradus perfectione nihil deperit, and convenienter retiMfldo, that coelesti dispensatione coilatum is, pariter to us and d* omittit to us. Deiude paulo after Isidorus Mercator substituit superior *«»qaod exitide a c* c* c® c' c'** arripueruut. Monet however Labbeus, in edit. 1552 «t exstare above kis. thus also legit Dionysius Exiguus, nor hanc lectioKmxniitavit Hadriauus I. Eamdem asservabat exemplar, quo usus is Hinc- "ttna Caroli Calvi uomine scribens to Hadrianum II papam, so that faith facit o Gordesii pag. 560, quamvis in novissimam not from veterum codicum in faith sri a editione Romana (so that aliis also locis not without incommodo factum is) «at mag. B« D« E* F* F» and d» d« c« h< h« i*, retinent siiper Ms. certainly quum in P wnorum canonum numero ea also Gelasius ducat, which antea ab apostoli- lediB antistitibus constitnta fiierant, himself ipsa superior diceretur the see aposto- itituperior kis admitteretur. but and epist. 26 n. 3 profitetur, uniuscujusque 'f ctmsiitutum, that universalis of the church probavit assensuSy not aliquam niagis ' iedem prae ceteris oportere quam primam. • 0'* cmn vnlgata domosy quam lectionem not patitur subnexus Gelasii ' nnentariuB. Psalteria Bomana and Mediolanensia pariter exhibent gradus. nor •tekgit AmbroBiuB, who however hunc exponens locum observat, in Graeco ha- taq fia iig, that iuterpretatur excetsas ei turritas domos. has and psal- (eriom, qnod b. Germano PariBiensi usui to have been traditur, turrim. Simpliciorem oterpretem, who Graece mediocriter callebat, primo xaq paQFig Latine graves ecmvertiBBe, and inde gradus factum to be crediderim. Idem dicendum concerning alio loco Ptalm. 44, 9, where in nonnullis exemplaribus legitur a gradibus eburneis. ") thus niBB. (also B' E*) and d*h* h*i*; alii editi progenies aiteras since {qKOfdam also ff* h* i«). Moxque D< E» d* regit. a. 404. cogiioscibilem God fieri and tribuit to be rectorem. for" and if what indulgetur concerning temporuni quantitate, moribus aggregati*') and strennitate pensatur, if vitae jam proposito continetur, that protelata fuerat aetate curandum, dummodo that nuUateuus dissimulata sabripianf '), quorum quodlibet inesse claruerit, merito clericalibus infulis reprobabilem convincat to be personam. Etsi that nonnunquam**) sinenda are, which, if ceterorum constet integritas, sola nocere not valent, that however are magnopere praecavenda, which reeifi without manifesta decoloratione not can. Ac if ea ipsa, which nullo detrimento aliquoties indulgenda creduntur, or rerum tempo- » rumve ** ) cogit intuitus, or acceleratae provisionis respectus excusati quanto more that nullatenus mutilanda are, which nor ulla necessitas nor ecclesiastica prorsus extorquet utilitas?® ) X. 10. Baptizandi to himself quisquam passim quocunque at the time nuUam credat inesse ' ) fiduciam, praeter paschale festum and Penteoostes venerabile sacramentum: excepto diuntaxat gravissimi langpioris incursu, iii quo verendum is, lest morbi crescente periculo without remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscedat. temporibus and diebus exercere not audeant, id is: quarti 'mensis jejunio, septimi and decimi, but also quadragesimalis initii, ac medianae ) Quadragesimae die, sabbati jejunio circa vesperam nove- ] ■f «} thus ni«a. (also D' D E« F 11« H'-) and h' h', when quibus and veteia of the council Suessionensis exemi>hiria consentiunt. B' F™ aggreynri and, K' adgregmtie O* 0«dr aggregata and H' and alii cditi (a' c i' ) aggregata strenuUate ac mox H' wlff also. this moreover to himself vult: id, that concerning interstitiis remittitnr, ordinati boidi moribus and strenuitate compensari, if etc. but this librario imperito, who quatemiones scriptos negligenter coUegit otqw compegit, is tribuendum. ® d* expunxit inesse, that tamon when mss. (also (B* C* P* P« H* H'*) afi. retinent. Moxque H® loco verendum has prima manu venerandum, seciinda prmt' hendum. **•) D D' d' ordines... celebrandos (D* celehrandas), Subiude alii editi M nonnulli mss. exerceri or excrcere not debeni. cc H* H" H' H* ntim dehemU, Ona mss. melioris notae (also B* C ) and praeferimus not audeani. Regulae lae praescriptae haeret Pelagius I fragm. 17 and 18. «») « D» D» F«» F°> H« H" and editi mediana. Mox quatuor aiitiqui mM. J isaM \}VOjeJunio; O Jejnnia mwcrint reiebianda. Loco medianae quadragetimae Pelagilisl fragm. 25 and 26 mcdianae hehdomadae vocabulis utitur. EIx cjusdem finginentii rint celebrandas: nor cujuslibet utilitatis ) seu presbyterum seua.494. diaconmn his praeferre; who before ipsos fuerint ordinati. 12. DeTotis also to God virginibus, unless or in Epiphanoriuni'*) XII. die or in albis paschalibuS; or in apostolorum natalitiis sacrum minime yelamen imponant, unless ) forsitan, sicut concerning baptismate dictum eat grayi langubre correptis lest without this mimere concerning saeculo transeant, implorantibus not negetur. 13. Viduas moreover velare ') pontificum no attentet, quo-XIII. 17 and 18 etiain tabbatum great seu sabhatum magnae noctis, which PaBcha praceedity ordinatioiiibofi destinatum fuisBe diBcimus. " ) Uoc is: quantumlibet utilem presbyterum seu etc. Hinc male c' seqq. addimt cause, quamviB this vox absit ab to all mes. Moxquc d' praeferant fM amie ipMum. Regulas illas Qehisius conftrmat, quas quum pridem Benoventi pnelato senioribus presbyteris neophyto neglectas accepisset, Leo hanc abusionem epist. 19 to Domm arguit acriter, nor impunitum dimisitf while in Hlo, ait, •oit kwmamitaiiM virtus, but elatiomis mtium roboraretur; every for, pergit, laborum frweim» auferiwr, omms meritorum mensura vaeuatur, if tantum who assequitur digniiaiis, quamium adutationis obtinuU. ') Editi Epiphaniarum, rectius msB. (also fi* H*') epiphaniorum, F F"* omisso himself. so C C* omisso tn albis paschalibus subdunt: or in apostolorum natali {naiaS also d*), where alii have: ant in apostolorum naialitiis (H ' H'' natalibiis, D" F* mmiaie, F" natales). Qregorii sacramentorum liber praecipit virginum benedictioaem fieri in Epiphaniat or secunda feria Paschae (order moreover Romanus in albis pmsekatibwuf), aui when apostolorum natalitia celebrantur. Ambrosius concerning virginibuB lib. 3 cap. 1 narrat, Marcellinam sororem suam iu natali of Christ die, adstautibus eomplanbnB puellis of God ac frcquenti populo, virginitatis emiHsa professione, a Ubeiio consecratam to be. Idem and in libro concerning lapsu virginis consocrat ve cap. 5 ■ic alloqmtur: not es memorata diei holy dominicae resurreciiojiis, in qua aii4sri ie obtulisti vetandamY from which, so that ez priore loco conficitur, among Epijpbuiionun diee ipsum of Christ natalem to be censendum, thus ez altero sicut from or- &M Romano and our Qelasio colligitur, not sola Paschae feria secunda, but aliu also ejusdem soUemnitatis diebus virgines consecratas to be. Detiide quidam mss. (also H H* H* ) and a* cc exeant. O" without aliqua benedictione vetare, additamentum Qelaaii menti prorsus this loco moreover, so that manifestius fiat, uum istud concerning not velandis videcretam usu receptum may be aliquando, or a saeculo saltem VIII in desuenon yenerit, uon frustra quaeramus. Quippe in regum Francorum Caanni 801 c. 13 legitur: concerning feminis, quas defunctis viris law Langobarpirohibei before anHi spatium vestem religionis velumque suscipere, petierunt m iieemiiam, ui mox, while divine pietas inspiraverit, cns indemnes Uceat susciQood indeed iia conceditur. Idem Capitulare auni 847 c. 11 praecipit: modo mufier velum holy acceperit, sponte in eo permaneat. that ibi nmHeris in the name of also vidua intelligatur, liquet ez his eorumdem Ca- •inm lib. 6 cap. 180: QuaUeunque modo mulier, permiitente canonice viro suo, eo fmmeio, vehan sancium in caput acceperit, or sponte or invita, in eo perLaudat and Ivo part. YII cap. Aureliauensis of the council decretum, quo niduae, which spontanea voluntate ab altari sncrae conversationis velamen. in eodem proposito permanere; and cap. 56 subjicit Aquiagranensis concOii LndOTico Pio praesente habiti praeceptum: concerning nobilibus feminis, which amismrimroisSM bomajt. pohtip. I. 24 a. 495. iiiam ) that nor authority diviiia delegat, nor eanoiium foni praestituit; uon is penitus usurpandum; eisque thus ecclesiastica sa ferenda praesidia, so that nihil committatur iliicitum. modum causantur universi; passim servos and originarios dominomi jura possessionumque' ) fugientes, under religiosae conyersatiaiiK'* obtentu or to monasteria sese conferre, or to ecclesiasticnm fanni latum conniventibus also praesulibus indifferenter admitti. Qaw modis to all is amovenda pemicies, lest through Christiani noiniiiii institutum or aliena pervadi, or public videatur disciplins snb verti: praecipue quum nor ipsam ministerii clericalis hac obUgatioc 9is viris rcpente velantur. — Nihilo however minas conciliam Tribariense anno celebratam c. 25 primum this Gelasii decretam confirmat his verbis: KUac moreover velnre pontificum no attentet, prout statutum is in decretis OelatH p Tnm qaatenas superiora Capitularium seu conciliorum established, illaeso Oelaai creto, intelligeuda sint, aperit in himc modum: we moreover aucioritate patnmw fulti in this sacro conventu sancimus and libere judicatnus: if sponie velamen qu§ vis not consecraium to himself imposuerit and in the church inier vetaias oblaHonem obtulerit, velit noUt, sanctimoniae habiium ulterius habere must, Yelanien iff tur also riduis crat, but not consecratum; that however, qmsL saneiiMionitie kM tus was, and velum holy and sacrae conversationis velamen, so that allatis in lods nfi nius, appellabatur. Uanc autcm of the council explicationem Gelaaii meuti e«e eoi seutaneam, from dictis illius inira cap. 21 manifestum is, where notans himcloea iu eo 60 concerning viduis under no benedictione velandis laiius disseruisse memorat. \k nique this dccretum usu receptum and canonica auctoritate monitum to be, dooa noB tum ista of the council Turonensis 11 c. 20: which vestem mutaverii, abeque doloimi proposito, that disposuit, perseverare procurel. lilud vero that aiiqui dieuni: i dua, which benedicta not fnit, quare not must maritum accipere, quum all seim that nunquam in cnnonicis Hbris fegitur benediciio vidualis; tum haeo of the council Fm siensis VI anno S29 habiti c. 40: Comperimus, that quidam preshyierorum imem and extraordinnrie vclum viduarum inconsultis to the bishops suis consecrareni, i/i msk nuUus pontificum viduam velare attcntet, canonica auctorilas inhibei, Quodwerofti bf/tcri inconsuUis to the bishops suis vehtm viduarum consecrare not praesumatU, pron interdicimus. Atquo this Parisiensis synodi statutum comprobant Capitularia lib. c. 172, where argiiuutur priests, that inconsultis to the bishops vehim TiduMia consecrarent, not qiiia iis consultis id liceret, but qaia consulti id, qood sl ipsis iuliibituni is, prohibcrent. ' ) thus mss potiorcs (also B' E* F»* F" and i*); d* and that. Alii ▼€>«> (eftwi H" h' h*) oniisso since subjiciunt infra: Son is crgo penitus. Moxqae d* Mef ' ) 0' O" rV possessionemquc. Uoc in capitulo Gelasins restanrat, qood a fnnoceutio I epist. 2 n. 14 delibatuni ct a Lcone epist. 4 c. 1 firmatom fben ' D» d* prohibenda, moxque D' D» E» chHstiani nominis instiiuio, W* ekrisA nitatis nominis... praecipue so that. Mox F** F oblatione, and F* fuscari conyeniat dignitateni; cogaturque for statu militantium to himself a. 494. conditioneque' ) jurgari, or videri, that absit, obnoxia. Quibus sollicita competenter interdictione prohibitis; quisquis bishop, presbyier or diaconus or their who monasteriis praeesse noscuntur, hujusmodi personas at himself tenentes not restituendas patronis; or deinceps or ecclesiasticae' ) servituti or religiosis congregationibus pataverint applicandas, unless voluntate forsitan dominorum under scriphurae testimonio primitus absolutas or legitima transactione coneessas, periculum himself honoris proprii not ambigant communionisque SQbihuros if above hac re cujusquam verax we querela pulsaverit. Magnis quippe siudiis secundum beatum apostolinn praecavendum T "* esf, f\e faith and discipUna of the Lord blasphemeiur. 15. Consequens was, so that that also, which concerning Piceni partibus nuXV. through ) to noe missa relatio nuntiavit not praetereunda putaremus id «t, plarimos clericorum negotiationibus inhonestis and lucris turpibus imminere, nullo pudore cementes evangelieam lectionem, qua ) ipse J J . Doininus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse, Job.2,i5. wc apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans to God impli- ' cst ) himself negotiis saecidaribus, psalmistam also David surda dissiAuiantes aure cantantem: since not cognovi negotiationes, introibo? *! 01 potentias of the Lord, Proinde hujusmodi or ab indignis posthac fnaestibus noverint abstinendum; and ab every cujuslibet negotiationis ingenio or cupiditate eessandum; or in quocunque gradu sint poaiii, mox a ciericalibus officiis abstiuerp ) eogautur: since domus " - of God domus orationis and to be must and dici, jie officina negotiationis je8.56,7. and spelunca rather may be latronum. Jer.7, ii. 16. Hlitteratos also ef ) nonnulla parte eorporis imminutos XV I. without ullo respectu to ecclesiasticum didicimus venire servitium. that aimul antiqua traditio and of the Apostolic See vetus forma not recipit; **•) SoluB d* condiUones jurgari videri, refragantibiis mss. (D' H** B* jurgare) at editis. »•) D* d* EccieHae serviiio, Moxque P"* F"» d* putaverit... amhigat... subiturum,. - true we querela, and then H* more qvippe secundum. 8«) D d' omittiint nuper and mox id is. F** implecatos (loco imminere). ••) Solos d* not attendentes because the Lord, F** F™ d* because and F reconciiiantes. •*) d* obUgat, moxqae omittit also and then or (before ab indignis); c' not •») C* D* D* D** d* d' abire. Clericos foenerantes and turpe lucrum sectantes Nicaenum can. 17 concerning gradu dejicit. Eidem concinit Carthaginense I umo Bnb Grato habitam can. 13; sanxit and Valentinianus lil Novel. tit. 34 § 4, Hf eierici nikU prorsus negotiaiionis exerceant; if velinl jiegoiiari, sciant himself judicibus ftmbdiioM ciericorum privilegio not muniri. thus II188. F* F"» N J 0 and editi. B' and ulla, d' prima manu and no, d* and emm itHqua corporis imminutione, Idem Innoc. epist 37 n. 3 and Hilarus epiat. 16 n. 5 iiistitenmt. 24* a. 491. because Jioc litteris carens sacris to be can aj tus officiis, and vitiosum, j~[| nihil prorsus to God oiferri legalia praecepta saiixerunt. and so concerning Dent, cetero modis ouinibus this ) vitentur, nor quisquam talis snscipia- * " tur in clerum. if who vero or temeritate propria or incuria praesidentium tales before suscepti are, in his, quibus constitati are, locis eatenus perseverent, utnihil imquam promotionis arripiant**), satisque habeant, this ipsum to himself for nimia miseratione permissnm. XVIL 17. concerning his moreover, who semetipsos ) absciderint, patemi canones evidenter sequenda posuerunt; quorum tenorem sufficiat indidisse. Dicunt for, talia perpetrantes, mox so that agniti fuerint, a mmiere clericali must secludi* ). that modis to all custodire we convenit, because fas to be nulli suppetit, praeter that quidquam, qnae memorabilis decrevit forma, censere. X Vin. 18. Comperimus also, horrendis quibusdam criminibus implicatos tota discretione submota not solum concerning factis atrocibus necessariam poenitudinem not habere, but nor aliqua correctione ® ) penitus succedente to diviimm ministerimn honoremque contendere; nonnullos moreover also in ipsis ordinibus constitutos, gravibus delinqnentes 5 22 fiicinoribus, not repelli, quum and apostolus clamet, nemini cito mama «,. imponendas nor communicandum peccatis alienis, et ajorum yeneo.Oetio. randa constituta pronuntient, hujusmodi, also if forte subrepserint so who before peccaverint, detectos oportere repelli, qiiam sacrae professionis oblitos praevaricatoresque holy propositi procul dubio submovendos. " ) in C* deest this vitenlttr; B' vetentur moxc xie W in dero. «') thus mss. (also B' E« F*» F»» H H»' W ) h' h« d»; alii editi himself iptoM «*- scindunt (or ahscidunt). Aliqni mss. and d' concerning his... absciderint for titolo poiumii and canonom ipsmu incipiuut: Paterni canones, ft» JJ15 correptione. Mox F"* Usquc adeo percensemus certainly comperimug, Gelasii capitulum eo memorari decrcto, that Ivo part. 2 c. 126 profert: Bem siquidem mnjorum reguHs diffinitum csty so that dnemoniacis atiisque paationibmt irrelildM ministvria sacra tractare uon liceat, adeoque decretum that Pio I papae lluJt moreover, that in eodem decreto additiu-, what otiam when iis agendum tit, qoi comitiali morbo corripi solent, oomperimua. Ibi euim subjicitur: Om prmecepi» so that daemoniis similibusque passiouihus irretitis miuisteria sacrosancta a. 494. tractare tribuatur. Quibus if ) this oj ere ositis aliquid propriae necessitatis occurrat, who concerning sua fidelium sahite confidet, where ministroe ipsos curationis humanae tanta persjiexerit calamitate vexari? p Atque therefore necessario removendi are, lest quihusUhet, for qiiihus 14, 15. Christos is mortuus, scandalum generetur infirmis. Postremo, if *?'" corpore sauciatum fortassis or debilem nequaquam holy continLev. gere law divine permisit, quanto more doni coelestis dispensatores?j' ? to be not convenit, that is deterius, mente percidsosV 17,1. 20. Virginibus sacris ) temere himself quosdam sociiire cognovimus, XX. and after dicatum to God propositum incesta foedera sacrilegaque miscere. Quos* protinus aequum is a sacra in communion detrudi, and unless through publicam probatamque *) poenitentiam entirely not recipi; or {mn orum so that ttiorem geramus) consuUo rationis adhibito, id communiter definimuSf so that miOus concerning Om, who or in terram arrepti a daemonibus eiiduntur, or quoHbet modo wexadonit incwrsibus offeruntur, or sacris audeant ministrare idtaribus, or indiscussi himself dbfimis ingerani sacramentis, exceptis illis, who corporum incommoditatibus dediti, sime ka uamodi passionibus in terram probantur elisi, who however and ipsi so diu erunt ab offieio suo ei ordine and loco suspensi, quousque unius anni spatio... through discretHmrm of the bishop inveniantur ab incursu daemonum alteni. Dc hajusmodi autcm passione qaum at Gelasiam accusatua esset Foropopulcnsis autistes, quo pacto that himself gesaerit, infra in fragmento 8 visuri sumus. Vide and Gregorium M. lib. 13 episfc. 6 to Aetherium, nor not the council Suessionense II anno 853 can. 2 and ITermeriense 11, eodem anno habitum, c. 1. in libro concerning dogmatibus ccclesiastigis who Gennamo tribuitur, at Augustinum c. 39 (al. 72) legimus, ciericum not ordinandum, who aliquando in furiam versus or affiatione diaholi vexalus is. »«) thus F** F«» a' c' d« i*; h» h* c» c*" omittimt in, Moxque d* fideiis and omittit ipsos; 0' 0* ac fldeUum, aliis mss. and editis nostram lectionem dantibus /B* H* omittunt if). then solus d* who necessario, ac postca cc permittit, *») F* O' 0* cc addunt moreover; moxque d* dedicatum, ac then H'' misceri. » ) Soltu d* Quos publicatos aequum. D* prima manu who pristinusy secunda you proUnuM. a. 494. his certe viaticum concerning saeculo traiiseuutibiis if however poenituerint, uou iiegari. latius duximus disserendum. which if propria voluntat« professam jiristini coujugii castitatem mutabili niente calcaverit, periculi ejus iutererit, quali God must satisfactioue placare*®). Sicut for, if iCor.7 9. himself forsitan contiuere nou poterat, secundum apostolum nullatenus nubere vetabatur, thus habita secmn doliberatione proniissam to God pudicitiae ) faith debuit custodire. we moreover nullum talibus laqueum debemus injicere, but solas adliortationes praemii sempitemi poenasque proponere divini judicii, so that and nostra may be absoluta conscientia, and illarum for himself rationem to God reddat intentio. Cavendum iTim. g quippe, which' **) concerning earuui moribus actibusquo blessed apostolus ' testifies; that planius expouere praeterimus, lest sensus sexus instabilis not so deterrere quam admonere videamur. »•») B' D» d» d« without uUa (D» sin ulia); mox editi cmn mss. JO H* iaie mflh cienierque praedia.imus ac subinde editi caicavennt pericuii earum... debtmU tie, reiiiti?ntibu8 Dionysii aliisquc potioribuB niBB. (also B' F F"» d* h' h'). H H'* D* late duximust C* E* lalius diximus (this notatur superius cap. 13). — Deiude aolus Quarum aiiqua, cc when mes. H professamf ac pOBtea d' pristinam. in hisoe teqili* mur B' E* and alios editos. »6 31 }4M pm figf) placere; a* c this addimt because juxta aposiolum primam faith irritam fecerunt, that in solis exstat mss. JO ac forte repetitmn eeit from his JniKh centii epint. 2 n. 16: if apostoius Pauius, which a proposito mduitatis diseesseruiU, disBU eas habere damnationemy because primam faith irritam fecerunty quanto more virffines, qum priori promissioni faith frangent? Porro iisdem apostoli verbis unless Caithaginettsis IV conoilii fathers can. 104 viduas, which, postquam Be.devoyerunt to the Lord, nubimt, ot adulterii censent reas and a commuuione removent. Yide infraSjttmachi epistolam 15 num. 6 and 6. *') d* i* pudicitiam fidemque sola auctoritate mBS. D (D D' D*). Moz d* omifr* tit soias (mss. J c c solum). Inde for hquet, Gelasium this nonnulla scriptoris antiqai verba adoptare, qolbus nolle himself significat concerning viduaram la civarum moribus planius diMexeref nt forte fragilis and instabilis sexus animos ac sensus higusmodi expositione adaarum actus incitandos more stimulare ac promovere, qoam ab to them deterrav videatur. Indulgentiae Gelasii erga viduas, which propositi tenaoes not exmal exemplura alterum suppeditabit ipsius fragmentum 38, from quo and iotom this o«pfttulum illustrabitur. Vide Symmachi epistolam 16 n. 6 and 6. EPI8T0LA 14. 375 22. Secuudas uuptias sicut saecularibus iuire eoueeditur, thus after - 94. eas uullus to clerieale siuitur veuire eolle ium. Alia is euiui hu- - lmauae fragilitati geuemliter ) coueessa lieeutia, alia must to be Tita £vinarum rerum servitio dicaudorum. 23. Qoisquis propriae desertor of the church uullis exsisteutibus causis XX III. to aliam putaverit transeundum, temereque * ) susceptus may have been and promotus, reverendorum canonum or ipse or receptor ejus atque provector constituta not fugiet, which concerning hujuscemodi praesumptoribuB praefixere servanda. 24. concerning monachis ) laicisque copiosius in prima praeceptionis XXIV. hajiis parte digesta: which or quateuus for rerum temporimique uecesdtaie eoncessa sint, quemadmodum, where uullius necessitatis iuteresse probabitor, not unless vetus institutio debeat eustodiri. Quos vero constiterit indignos meritis sacram mercatos to be pretio dignitatem, conyictofi oportet arceri not siiie periculo faciuus tale patrautis* ): because dantem pariter accipientemque damnatio Simonis, quam sacra - » lectio testifies, involvit. 25concerning locorum consecratione sanctormu " ), quamvis superiusXXV. •gtrictim fueiit comprehensum, to us also patefactum is, that absqae praecepto of the see apostolic nounulli factas the churches or oratoria praesumant. this sumus tameu indicio detestabiliore through- ••) d« generaHs. Moxque F» dedUa, H H« H'* J 0 a« c h« h« 1« dedicata; more it pleases cmii 5 mss. a' B* £* d* d' dicandorum (C dedicandomm). Dc iis for, who Tel to emin admittendi or ab oo remoyendi eunt, sermo cst. looj X)i (Becunda manu) D* d' if lemere. Mox for fugiet mss. U J 0 ct c h* ]i* effugiei, Canonum constUuia aatem, which ibi vocat, suut Nicacu. c. 15 ot 16. Sardic. c. 19, Calck c. 20. loi a' vellaicis, D® monachis which, d* also (omittens laicisque, that have plerique all mss., also B* F* F" H* H'* ct editi), moxquc when h* digesta are, ec digeMtum is. then D* or which for and when F"" d* or quemadmodum, 0* 0* c addoat his before for rerum. finally D' D'* d' h' nuUius facti necessitas (D' omitiit ) inieresse probabitur. MsB. B' E' F<* F"" H JO c i nullius nccessitatis (F"" lest- inieresse probatur (mss. B* H D when d* h' i probabitur), from which nostra lcctio. «•») Mbb. 0 (0* 0«) and editi petrantes, D» U* H'« (h' h* to marg.) palrantes, I>» D* D*' d* d* vendenies, F vincenteSy F°» vindentes, C* vendente, C vendeutis, hocc|iBe if abesset tale facinus, optimo subnexae rtationi convenirct. Scd because in oiniiibiiB libiis exstat taie facittus, retinemus when mss. F H patrantis, ac verbum quo, qnid to himself vellet idle facinus patraniis, apte ex|)licabatur, c margine tnuiBlatiim eflse suBpicamur. this porro haeret GelasiuB concihi Calchedonensifl canoni 2, quo sancitur: if who bishop through pecunias fecerit ordinationem.... i» gui this aUeniasse probatus may have been, proprii gradus periculo subjaccbit, and who esiy mhtt from kac ordinaiione... proficiat. Praecipit and vulgatus apostolorum SOy ui, if qms bishop aui priest or diaconus through pecunias hanc obtidiffniiaiem, dejiciatur ei ipse and ordinator ejus, and a in communion modis omnikne mbMcindaiur sieut Simon Magus a Petro. <«') C d* this verba for inscnptiono ponunt ot canonem ipsum iucipiunt: Quamns ete. ~ a. VH. moti, that in quocimque nomiiie defuiictorum and, quantum dicitur, nor entirely fidelium, constructiones aeilificatas sacris proceesionibus * *) audacter instituere memorantur. which since *••) so acerba tiun dura are. so that eadem vix our ferre posBit auditus, if revera Cbristianitatis aftectus in illis regionibus certus and fixus is, and districtius ista quaerantur, and a quibus fuerint gesta, prodantur: since sicut latentibus in hac atrocitate nominibus not exsistat' ), in whom the sentence debita proferatur, thus quum mauifestis may have been documentis expositus, quam sceleris tanti poscit immanitas, uon yitabit idlatenus ultionem. subiisse despectum, so that feminae sacris altaribus ministrare firmentur'"'), cunctaque not uisi viroriun famulatui deputata sexum, '"•') d* dolot since (that have B' H JOh*i*); moxque c* c'** bmittnil so that eadern vix... auditus, that cxun mss. D F* F" H J C* and c' h' d* i* reci|iieadum putavimuH. ) Editi exstat, d* exsistity moxque H* (who also exsisiai) qimm' mamJfttM fuerint documeniis expositis, quam sceleris tanH poscii immaniiaSy viiami Mffiiril uitionem. c' c' c'" whom tanti sceleris, d' tamquam sceleris; and moz O* O* C C h* tf Hon e/fugiet ultatenus coutra auctoritatom aliorum msB. (£* H H* ) and editorm. BPISTOLA 14. 377 to whom not competunt, exhibere. unless ® ) that omnium delictonim, which a. 494. singillatim perstrinjimus, noxiorum reatus every and crimen eos reapicit aacerdotes, who or ista committunt, or committentes minime publicando pravis excessibus himself favere significant: if however sacerdotom jam sint vocabulo nuncupandi, who delegatum ® ) to himself religionis duty thus prostemere moliiuitur, so that in perversa quaeque profanaque declives, without ullo respectu regulae Christianae praecipitia funesta sectentur. Quumque scriptum may be: Minima who spernii, paulatim decidit; what is concerning talibus existimanduni, who immensis ac multiplicibus pravitatum molibus occupati, ingentem ruinam multimodis impulsionibus ediderunt, which not sohim ipsos videatur obruere, but and ecclesiis universis mortiferam, if not sanentur, inferre perniciem? nor ambigant not solum who this ausi are exercere, but etiani who hactenu8 cognita siluerunt, under honoris proprii himself jacere «Hspendio, if not quanta ' ) can celeritate festinent, so that lethaUa vidnera competenti medicatione salventur. Quo for more"') teneant jura pontificum, who pontiiicalibus excubiis eatenus injuncta dissimulant, so that eontraria domui of God to whom praesident, rather operentur? Quantumque**') at God possent, if not unless convenientia procurarent, tanium what mereantur adspiciant, quum exsecrabili studio sectantur riB momenti, PariaienBi VI concilio ignotain fiiisse laidorianam epistolam illam Soterifl in the name of confictam, in qiia legitur: Sacralaa to God feminas or monachas... inc nsum circa altare deferre reported is to apostolicam the see; which all things reprchemsione and viluperatione plena to be nnUi recte sapientium duhium is. from which and inferrc licet, eidem concilio uihilo magi notam fuiHse reliquani laidori collectionem Kx quo and id consequens* to me it seems, so that which in Isidorianis epistolis atque in Parisiensi concilio communia are verba, this not a concdlio Parisiensi from epibtoliB illis, but ab Isidoro Mercatore from Parisiensi concilio exscripta fueriut, adeoque anno 829 recentiorea sint illae epistolae. Hinc minime mirum eat, Zachafiam papam, a Bonifacio to the bishop Mogimtino consultum, num monnchis id is «tncillis of God, quaedam in ecciesia munia ohire licerety epist. 65 to Pippinum (Bonif. opp. to Giles. I, 153), nidla Soteris mentione facta, unumi hunc Gelasii locum referre satiB habuisse, quamvis to allatam Bonifacii quaestionem nihil responderi aptiuis potuisset, quam that Soter definisBe ponitur. fo«) jp if that, " viso qnod and to marg. unless, that habcnt all mss. and editi alii. then D' (prima manu) D d' qune saltem perstrinximus, D which sal tim moxqae a* CC noxa every and crimen, i' noxa every; reatus every and crimen, ac postea D« D» D» F«» d» reos respicit. t«») C« F<* delatum, moxque (D' prima manu) and d* nullo respectu. Mox when F not solum before who addidimus. II") H*' tanta qua can, cc quanta possint, ac deindc 0' O i* medicina and when B* F** sanentur, where c c d* h* medicatione curentnr (B* F"» H'* H'- a' salventur). •") B'E*F* F" H c i« more, Dd Jur<f. Demde D' F«' teneantur jura pontificum, d' ieneantur to ponii/icfum. Sequimur d* when praestiiutioribus mss. (B' H* E*). ««) thus B» D» F* H' {the Lord) O' 0« h* E« H d«; F"» Tantumque; c'" d» i' who quanium at the Lord. Moxque D* F** if this unless B* E< F*" if this nisu, 0* O* #> ac then c h* i< sectentur adversa. and etc. '378 S. GELASII PAPAB a. 494. mlversa, and quasi more liaec regula may be ), qua of the church debeant guberiiari, thus quidquid is ecclesiaKticis iuimicuin regulis perpetratur: quum and if coguitos habuit canones unusquisque poutifieiim, intemerata debuerit tenere custodia, and if forsitan nesciebat consulere fidenter oi>ortuerit * *) ignorantem. Quo more excusatio no bucciurit errantibus, because iiec sciens proposuit servare that noveraty nor ignorans curavit nosse that gereret. cujuslibet of the church facultas admittit, sicut. dudum rationabiliter is decretimi, convenit fieri portiones: quaruni may be una poiitificis, altera clericorum, paupermn tertia, quarta fabricis** ) applicanda. concerning quibus, sicut sacerdotis intererit, integram ministris of the church memoratam dependere quantitatem, thus clerus ' ) ultra delegatam aibi sunmiam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero, which ecclesiasticis aedificiis attributa are, huic operi veraciter praerogata, locorum doceat instauratio manifesjba sanctorum: because nefas is, if sacris aedibus destitutis,. in hicrum suum praesul impendia Iiis designata convertat. Ipsam ') nihilominus adscriptam pauperibus portionem quamvis divinis rationibus himself dispensasse moustraturus Matth. gggg videatiu", tjmien juxta that scriptum is: C/i videant opera vestra bona, and magnificent Patrem your, who is in coelis, oportet also praesenti testificatione praedicari and bonae famae praeconiis not taceri. futurum confidat immunem, if in his, which sjilubriter sequenda concerning- *") H** thus que ecclesie, d* may be able, moxqiio d* d* the church debeat, ac then a* c i' if quidquid, U' if what indeed. *'*) 0® c* c*" d' d* oportuerit (d| oportuit) scientem, qaam teete Coastantio all ras».#(etiam B' E' FJ F<* F"" II H" 0' O ) c* h» oportuerU ignoratUem i« opertuerit, quo more. then F** F"* H® c'" d* i* because (F™ who) nescieiu, moxque B' fuod ignorat (for that noverat). 116, H'* and c'** to marg. clcricus, moxque solus d' of the church aediflciis ac postea h* prorogata, d' d* instructio (for instauratio). — F* alteram delegaiam... praesmhs... convertant. BPISTOLAE 14. 15. 379 prompBimuS; sive the bishop sive presbyterum seu diaconum viderit a. 494. exeeclentem nou protiuus to aures nostras deferre curaverit, probationibus dumtaxat competenter exhibitis, so that transgressoris ultio fiat**') ceteris interdictio delinquendi. Sui vero modis to all erit imusquisque pontificum of the order and honoris elisor, if cuiquam clericorum, or of the church totius auditui this utaverit supprimenda. Data V. Idus Martii; Asterio and Praesidio viris clarissimis consulibus. £pi8tola 15 seu Epistolaris formula Gtolasii papae. Imeipiimt eonttltata taneti Gelatii papae, qoae epifcopi in ordinatione sua accipiimt. Papa that ) clero, ordini and plebi consistentibus civitate iila ). 1. Probabilibus desideriis ) nihil attulimus tarditatis. brother jam and coepiscopum our illum to you ordinavimus sacerdotem. to whom dedimus*) in.maudatis lest unquam ordinationes praesumat illicitas: lest bigamum, or who virginem not is sortitus uxorem, nor illitteratmn or in qualibet corporis parte vitiatiun, or from poenitente, Tel curiae or cuilibet conditioni obnoxium notatumque to sacros ordines permittat accedere; but if quos hujusmodi forte repererit, not audeat promovere. Afros passim to ecclesiasticos ordines praetendeutes no ratione suscipiat, because aliqui their Manicjiaei, aliqid rebaptizati saepius are probati. 2. Ministeria atque ornatum of the church, or quidquid that is in!!•) a' c' c* c*** h* i addunt eit moxquo c* thus vero. *••) in F"* D* D D' d* loco chroniciU) notac subjicitur: Kt alia inanu, God you euMtodiat, brothers carissimi. that in a' c c thus is retentum, so that and praenota servaretur. Sequimur praestantisaimos codices (B' E' E* F 0* 0* H*) and primos editos h* i*, unless that B' F** Data FI Idus Martii, I) AntiquiB id moris was, so that in generalibus foriuidiB nominip proprii loco pronomen Ule substituerent. Qua voce papae ejus, who novum the bishop ordi-, name.this exprimendum notatur, sicut mox verbis in civitale that cam, to whom novus creatus is bishop, and then where dicitur coepiscopum iihm hunc ipsum the bishop appellandum to be designatur. because vero pronomen vulgo nota ilL thus exprimebatur, so that letters n. speciem prae sc ferret, anbinde usu came in iisdem formulis, so that not iil. but w. loco nominis poneretnr. — in F* deest that. «y in E* and Hbro diumo Roman. pontif. additur diiectissimis /iliis in to the Lord smimiems qaod exinde in edit. conc. transiit, but abest a ccteris mss. (0*0' D** F» F* H»). ' *) O* addit vestria, moxque when C* F<* brother also el. (a. 194.) patrinionio ejusdem, not miuuere studeat but augere. concerning redita vero ecelesiae or oblatione fidelium quatuor faciat portiones: quarum unam to himself ipsi retineat, alterani clericis for officiorum Buonmi sedulitate distribujit, tertiam pauperibus and peregrinis, quartam ecclesiasticis fabricis noverit reservandam. concerning quibus divine erit redditurus judicio raticmem. 3. Ordinationes vero of the priests seu diaconorum not unless quarti ), septimi or decimi mensiimi jejuuiis, but and in ingressu quadragesimali, atque medianae ) vespere sabbati noverit celebrandas. 4. Sacrosancti «moreover baj)tismi sacramenta') not unless in paschali festivitate and Pentecoste meminerit to be praebenda exceptis iis, who mortis urgentur periculo: lest in aeternum pereant, talibus must ) remediis subveniri. Huic therefore of the see nostrae praecepta servanti devotis animis obsequi you oportet, so that irreprehensibile placitimique fiat corpus of the church through Christima the Lord our, who vivit and regnat when to God Patre omnipotente in ) unitate spirit holy through all things saecula aeculorum. Amen.
^j ]^^^^' Oelasii papae ad uni?ersos episcopos per Lucaniam^ Brutios
et Siciliam constitutos.
Tituli deoretorum Gelasii papae.
L De constitutii eeeledaitieiB pro temporif qiuditate modenadii. p.J
n. Ut nbi naUa pemrget necessitaa, conititata patmm inviolata ■enreatar; ▼•!
qnnm') defaerint olerici, de monaohii eligantar.
nL Ut*) li qai de laicii eUgantar ad cleram, molto loUieitiai in his ea, q«M ds
monaohii dicta lant, inqairantar.
IV. Ut^) ab epiicopii praeceptione papae novae basiUoae dedieentar.
V. Ut naUa pretia de baptiiandii coniignandiiqae fideUbas ezigaatiir. Qaodii*)
qai hoc perpetraverint, honorii lai pericalo labjaeebant.
YL Uf^) preibyteri modam debitam lervent, non ohriima confieiaat, non
nec praeiente qaoUbet epiicopo', niii jabeantar ab ipio, vel orare Tel
praeiamant, nec acolytham vel labdiaconam faciant
Vn. Sinuliter et diaconi meniaram propriam jazta patnim deereta eostodiaat.
vnL Qaod diaopni in preib]rterio reiidere non ponint, nee^) saeri eorporis pnoro-
gationem praeientibai debeant aiarpare pretbyteris.
IX. Qaod apoitoUca sedes patemos canones pio stadio devotoqae^ castodutt.
X. Ut praeter paschale tempas et Pentecosten nemo baptisare praeanmat, oiai om
tantam, qaos aeg^tado eztrema compolerit.
XL Presbyteroram et diaconomm ordinationes certis celebrari posse tempoiilnia.
ifTT tJt^) praefixis diebos virgines consecrentar.
XnL Vt^^) vidaae non velentar.
XIV. Ut*') naUas praesal vel ecclesiae vel monasterii servam aat orlgiaaiiaBit
') 0 post J, hoc titulo in duos diviso, abhinc tertium inchoat.
') J 0 Ut sine praeceptione papae novae basilicae non dedicentur.
"^) H* devoteque.
PresbyteroruM ordinationes certis celebrare temporihus.
Ut praefixis diehus virgines sacrae velentur.
'") C^ De viduisj ne velamen sacrhim accipiant.
BOlmtibiii domiiiii, lab noinixie religioso defendat: honorii et commnnionis peri- a. 494.
eolum soUtiime, qnieqnif hoc perpetrare tentaverit.
W, Ut^') eleiiei niilla negotia inhoneita nee torpia Incnt lectentor.
?L Ut*') nemo litterai neicieni vel aliqna parte corporii minatui promoveatnr ad
elornm.
▼n. Bo ii«, qni MipiM abiddiint <^).
.¥iu. Qnod^^) ad demm criminoii neqneant promoveri, et in clero poiiti, li in ali-
qmbna ftierint inventi flagitiii, a inii offlciii arceantnr.
HX. Qnod daemoniii aliiiqne paiiioniboi irretitii miniiteria lacra traotare non liceat.
JL <tnod ii, qni le lacrii virginibni lociant et foedera inceita commiicent '^), com-
Bnnieare non ponint, niii forte pnblioam poenitentiam geiierint.
XL Qnod vidnae, nt inpra dictnm eit, non velentnr; et li profeiiam continentiam
proposito mntato ealcaverint, ipiae pro^^) le rationem lint Domino redditnrae.
CQL Qnod Mennda ooigngia laecnlariboi non negentnr, qniboi*'^} tamen ad clerom
Binime venire conoeditnr.
[ZnL TTt a qnii iniceperit ecdeiiae propriae deiertorem et in aliqnam provexerit
dignitatem, ntiqne lententtae inbjaceant, qnam canonei affizenmt'^}.
ULXV. Qnodai*^) qni ez monachii ant laicii elignntar ad deram, qaam nnlla cogit
BoeeiaitM, antiqna in eii debent inititnta .lervari. Qaodd probentar lacram
moreati mm pretio dignitatem, ab offido deponantar; nam dantem et acoipien-
tom Bimonii Kagi orimen involvit.
CXy. Bo aaerii locii noviter inititatii, qaamvii laperiai dictam lit, hoc nanc tamen
a4iieitiir, at**) nalla baiilica lab deftmctoram conitracta nomine dedicetar. «V
CXYL Qnod neflM dt feminM lacrii altaribni miniitrare, vel aliqaid ez iii, qaae
▼iromm nmt offioiii depntata, pramnmere.
ULVii. Qnod**) in nnaqnaqne eccleiia, cai epiicopai praeeit, tam de reditibai qaam
do fideliam oblationibni qnatnor debeant fieri portionei : nt ana lit epiicopi, alia
derieomm, tertia panperam, qaarta eccledae fabricii applicetar.
L2.Y1JU. Qnod'") epiMopni, preib]rter et diaconni, a qnocnnqae derico veradter
fturit aecniatni, qnod advenni haec conititnta fecerit, poteit line dnbitatione
poreelli: tai etiam honorii pericnlnm epiicopni labitaroi, li haec omnia Ecdeiiae
Boaeonda tacnerit
*•) C* Ut nidU cierico liceat neyoiiare. H* C/i clerici nullas negotiationes inko-
rstas ac tttrpi nacra sectenlur,
■') H* Nulli liceat inliiteraium vel debilem ad ecclesiasiicos ordines promovere.
•^) JO De crimnosis, ut ad clerum non admittantur. Moxquc H* criminibus
ro flagUiis),
<*) Msa. FO commiserint.
*'') H* pro se rationem Deo pro suis sint actibus redditurae. ,
••*) H* qidbus jam ad clerum pro hoc facto minime venire concediiur.
>») H* J O praefixerunt.
«**) JO De laicis vel monackis, qui per praemium ordinantur^ ui dantem et acci-
rniem Simonis Magi crimen involval. H* Quod si quis ex monarhis et laivisy de qui
$ Mupra dictum est, eligentur ad clerum etc.
*') JO Ut nulta basilica sub defunctorum constiiuta nomine dediceiur.
««) JO haec ita perstringimt: De reditUms ecclesiae vel oblatione fidelium ut
atmor poriiones fieri debeant, Moxque H* : iam de reddiiu quam de oblatione fide-
M^ JO l/t episcopus, presbyier, diaconus, qui contra haec consiituta fecerit, sui
rnoris perieHlum sit subiturus.
peT
a.494. Dilectissimis fratribus uuiversis episcopis**) ^^is
Lucaniaiu et Brutios et Siciliam constiti^^
Gelasius. ^^^
Cap. I. 1. Necessaria rerum dispositioue^*) constringimur et apostoli^ ^
sedis moderamiue convenimur, sic canonum patemorum decr^^
librare et retro praesulum decessorumque nostrorum praecepta
tiri, ut quae praesentium uecessitas temporum restaurandis**) ecd<
siis relaxanda deposcit, adliibita consideratione diligeuti; quantui:^^
potest fieri, temperemus: quo nec in totum formam veterum videa
mur excedere regularum, et reparandis militiae clericalis offidis^
quac^') p6r diversas Italiae partes ita belli famisque consumpsit in-
cursio, ut in multis ecclesiis, sicut fratris et coepiscopi nostri Jo-
hannis Ravennatis ecdesiae sacerdotis frequenti relatione comperi-
mus, usquequaque deficieute servitio miuistrorum'®), nisi remittendo
paulisper ecclesiasticis promotionibus antiquitus intervalla praefixa,
remaneant, sine quibus acbninistrari nequeunt, sacris ordinibus eccle-
siae funditus destitutae, utque in plurimis locis per inopiam com-
petentis auxilii salutare subsidium redimendarum desit aniniarum,
* nosque magno reatu, si tauto coarctante'^) periculo non aliquatenus
consulamus, inuecti.
II. 2. Priscis igitur pro sui reverentia manentibus constitutis, quae,
ubi uuUa vel rerum vel temporum perurgeat angustia, regulariter
convenit custodiri ^®), eateuus ecclesiis, quae vel cunctis sunt privatae
miuistris vel siifficieutil^us usque adeo dispoliatae servitiis, ut plebi-
bus ad se pertineutibus divina muuera supplere non valeant, tam
instituendi^*) quam promovendi clericalis obsequii sic spatia dispen-
sanda concedimus : ut si quis, etiam de religioso proposito et dJisci-
pliuis mouasterialibus eruditus, ad clericale munus'^) accedit^ im-
primis ejus vita praeteritis acta temporibus inquiratur: si nullo
") Ita sedecim mss. (etiam B« C» F** F» H» 0'). D« D^ H« d» d« dispuiaiwne, in
aliis cditis dispensaiione.
*') Solus d' qua, Moxque B* C consumserit , E« consumserai.
") lU plerique mss. (etiam B» F*» F^ H*») et editi. AJii (etiam H**) mimste'
Horum. Deinde C nil (loco nisi), Moxqne c* c*° d* i* nequeani.
'*) c<» intuendiy moxque c* providendi, ac deinde ?* F" d* obseqmi, ubi B'D*
E« H« 0» 0« of/icii.
BPISTOLA 14. 363
)iYi facinore probator infectas, si secundaiji uon habuit fortassis a. 494.
\ix:orem, nec a marito relictam sortitus ostenditur; si poenitentiam
pxiblicam fortasse non gessit^ nec ulla corporis parte vitiatus appa-
ret; si servilis^) aut originariae non est conditionis obnoxius; si
CDxiae jam probatur nexibus absolutus; si assecutus est litteras^ sine
qoibus vix fortassis ostiarium^^) possit implere: ut si his omnibus
quae sunt praedicta fulcitur, continuo lector vel notarius aut certe
defensor effectus^ post tres menses exsistat acolythus, maxime si huic
f^tas etiam suffiragatur^ sexto mense subdiaconi nomen accipiat^ ac
si modestae conversationis honestaeque voluntatis exsistit; nono^^)
mense diaconus completoque anno sit presbyter: cui tamen^ quod
Aimoram fuerant interstitia coUatura, sancti propositi sponte susce-
pta doceatnr praestitisse devotio.
3. Si vero de laids quispiam ecclesiasticis ^*) est aggregandus III.
ofificiig; tantos ollicitius in singulis^ quae superius compreheusa sunt,
iiajosmodi decet examinari personam^ quantum inter mimdanam re-
I^oeamque vitam constat esse discriminis: quia utique convenien-
tia'') Ecclesiae ministeria reparanda sunt, non inconvenientibus .
meritis ingerendi; tantoque magis, quod sacris aptum possit esse
servitiis, in eorum quaerendiun est institutis, quantum de tempore,
quo faerant assequenda, decerpitur: ut morum habere doceatur hoc
probitas, quod prolixior consuetudo non contulit ; ne per occasionem
SQpplendjEie penuriae clericaUs vitia potius divinis cultibus intulisse ^^),
non legitimae familiae computemur compendia procurasse. Quorum
promotionibus super^®) anni metas sex menses nihilominus subroga-
mus: quoniam, sicut dictmn est, distare convenit inter personam
diyino cultui deditam et de laicorum conversatione venientem. Quae
tamen eatenus indulgenda credidimus, ut illis eeclesiis, quibus in-
») Ita d« 4« et mss. (etiam B» E« F'* F« H"^; H«» onginalis)', alii cditi servili
. . . conditioni, Vide Leoms ep. 4 cap. 1 et Hilari op. 16 n. 5.
«•) D* P* «rf eeclesiastici — officiis (F«* officii), unde d' ad ecclesiasticum officium.
Moxque H*^ examinare personam quanlo.
y) V D» d* omittunt conoenientia; F* F»" convenienter. Mox B* secundis curis
et a* cc ingerenda,
■•) a' cc addont Judicemur, refiragantibuB msa. Moxque H* H** confutemur,
•) Ita msB. P* F" H JO; D' super anni aetas, B' super enim aetam^ E* super
amma aeUUt D^ d' si permittit aetas, sex menses nihilominus (et cum d^) praerogamus:
eormpte. Hoc enim GelaBius monachos inter et laicos ponit discrimen , quod illos
in^a annam ad presbyterii gradum promoveri permittat, his autem praeter
iftiyii metaB etiam sex menses veUt aubrogari. D® prorogamus, D* praerogatniis^
a. 494. festatione bellonim vel iiuUa peuitus vel exigua remanserunt, rDv^^ji^
st^ria renoveiitur: quatenus his Deo propitio restitutis, in ecclefl^^i
sticis gradibus subroganclis eanonuui paternorum vetus forma s^^ j^
vetur; nec contra eos uUa ratione praevaleat, quod pro acciden^^^
defectus remedio providetur, non adversus scita majorum nova l^g^^^
proponitur^^): ceteris ecclesiis ab hac occasione cessantibus, quaw'^^
non simili clade vastatas pristinam faciendis ordinationibus convenifl^
tejiere sententiam. Quo magis hac opportunitate commoniti, obser- ^
vantiam venerandorum canonum propensius delegamus **), singulo-
rum graduum conscientias adnionentes, ne in illicitosi prorumpere
moliantur excessus; nec^^) fas esse confidat quisque pontificum,
bigamos, aut conjugia sortientes ab aliis derelicta, sive quoslibet
post^^) poenitentiam, vel sine litteris, vel corpore vitiatos, vel con-
ditionarios, aut curiae publicarumque rerum nexibus implieatos, aut
passim nuUa temporis congruentis exspectatione ^^) discussos, divinis
servituros applicare mysteriis; neque*'"^) pro suo libitu jura studeant
aliena j^ervadere, absque sedis apostolicae justa dispositioue mandante.
IV, 4. Basilicas noviter institutas non petitis ex more praeceptioni-
bus^^) dedicare non audeant. Non ambiant sibimet viudicare cleri-
cos potesttitis alienae.
V. 5. Baptizandis consignandisque fidelibu8*^)pretia nuUa praefigant,
nec illationibus qui])uslibet impositis exagitare cupiant renascentes:
^^^^- quoniam quod gratis accepimus, gratis darc mandamur. Et ideo
nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo vel paupertate
cogente deterriti, vel indignatione revocati redemptionis suae causas
adire despiciant: certum habentes, quod qui prohibita deprehensi
fuerint admisisse, vel commissa non potius sua spoute correxerint,
pericuhim subituri proprii sint honoris.
<') D« D' D" F* F«n d» d« dUigamus, Aliorum codicum (etiam B< H» H>*) lectio-
nem firmat illud cap. 13 quod nec auctorilas divina delegat,
^') c'" poeniientium f refragantibus niss. et aliis cditis.
Moxque c c addunt episcopi (post amhiani) , sine auctoritate ms»,
*^ cc Siddnnt preshi/teri, refragantibuB mss. Demde^J)^ exigere, moxque pla-
rcB msB. H (H* H* H*) mandamus. d* autem accipimus ... niMi prorgHSp ac demqne
B' causas adfdhere.
^ J
« •
6. Nec minus etiam presbyteros iiltra modum suum tendere pro- a. 494.
toyemus, nec episcopali fastigio debita sibimet audacter assumere:
non conficiendi chrismatis , non consignationis pontificalis adhiben-
4aie**) sibimet arripere facultatem. Non j)raesente quolibet antistite,
lusi fortasse jubeatur^^), vel orationis vel actionis sacrae supi^e-
tere^) sibi praesumat esse licentiam; neque sub ejus ads})ectu, nisi
ittbeatnr, aut sedere praesumat aut venerabilia tractare niysteria. Nec
)i meminerit ulla ratione concedi, sine'^^) summo pontifice sub-
-»■ v»-^
•) Itapleriqne omnesmss. (etiam BT^^F"»!!*). At a' c d* d^ h' h* i^jubeantur
'^-•^^ (<!' addit irf) et postea praesumant ... meminerint sicque deinceps coustanter numero
plarali, nisi quod infra d* retinuit ejus praesule , ubi alii editi praeferuut eorum
pwtnie, Quae presbyteris a canonibus prohibcantur, latius exponit concilium
flupalense II anno 619 habitum cap. 7.
••) Ita msd. magno consensu (etiam B* F»* F'" H'' H''^), ubi c c .wpplendae; ad-
^oqne redimdat sequens yerbum esse, Hic sacrae aciionis nomine corporis et san-
gninis Christi intelligitur sacrificiimi, quod et vocabulo ^/^eW// enuntiatur in his
coodJii Carthaginensis H can. 9: Quisquis presbyler inconsuito episcopo agenda in
fieHbet loco vofuerit celebrare, ipse honori suo contrarius crsistit, Idem concilium
I&pAleiiBe II vocat sacramenttm corporis et sangninis Christi conficere^ quum can. 7
COiifltitiiit: neque coram episcopo licere presbgteris in baptisterium introire, nec prae-
senie aniisiite infantem tingere aut signare, nec poenitentes sine praeceplo episcopi
tn recomcUiare nec eo praesenle sacramentum corporis el sanyuinis Christi
con/ieere^ nec eo coram posito poptdum docere vel benedicere, Similiter o/ferre
sei sacntMi quidem panem aut calicem distrilmere coram episcopo vcl 'urbis presby-
ieriM presbyteros rurales vetat Neocacsariense concilium can. 13.
*') £z his verbis Edmundus Martene de antiq. rit. eccl. tom. II pag. 2S7
inferi: i*oierat ergo summus pontifex presbyteris jus faciendi suhdiaconos et acoly-
ti»M iribmere, Sed ut magis perspectam habeamus Gelasii scntentiam, quaeren-
ciam, num summi pontificis yocabulis episcopum quemlibet hic intelligere non
liceat. Certe TertuUiauus de bapt. c. 17, Innoc. epist. 17 n. 2 et 25 u. 6, Zosi-
miifl epist. 1 n. 3f 7 n. 3, 9 n. 1 ot 5, conc. Hispalense II can. 7, nec non Hiuc-
manw tom. 2 pag. 718, ut alios taceam, vel doeent, quemvis episcopum ponti-
ficatnf apicem habere, vel summi sncerdotis titulo aut summi pontificU nomine de-
£t in hoc quidem loco nihil cst, unde alio sensu sumnd ponlificis uomen
Gelasius judicetur. Verum ex subsequente Gelasii epistola 25, in qua
hoc ipaum decretum memoratur his verbis: In uiraque illius parte constat, sine
^yffy» ponRficis auctoritate ecclcsium uoviter constructam non posse dedicari, persua
«njn bibbebit lector; id ibi Gelasio csse sine summi ponlificis auctoritaie, quod cst
Ygkt* gine mmmo pontiflce. Ac deinde summi pontificis vocabuUs Romanum praesu-
lem utrobiqne intelligi non ambiget, ubi legent iufra caput 25: nobis quoque
maiefaieiwm. et/, qwod absque praecepto sedis apostoiicae nonnulli sanctas ecclesias
wel araioria sacrare praesumant, Hinc autem oboritur ct altera quaestio, num
boc praeceptam non modo ad Italiae, sed et aliarum rcgiouum presbyteros per-
tinaerit, ut scilicet hi sine praecepto sedis apostolicae subdiaconos et acolythos
fy^oere tom non possent, cum ejusdem praecepto possent. Quamqyam cui per-
spicuum est memoratum de basilicis sine praccepto sedis apostolicae non dedi-
/>^dia decretom ad unas Itahac provincias portinere, is etiam istud aliud ad
easdem regiones spectare non dubitabit. Si etiam Hispalensis II concilii can. 7
a. 494. diaconum aut acolythiim jus habere facieridi; nec prorsus addubii
si quidquam ad episcopale ministerium specialiter pertinens t
motu putaverit exsequendum, continuo^*) se presbyterii dignitate
sacra communione privari. Quod fieri necesse est censeamus,
ejus praesule deferente hujusmodi fuerit praevaricatio comproba
nec ipso ejus episcopo a culpa conniventiae et ultione vacatuiOy
immoderata facientem dissimulaverit indicare.
VII. 7. Diaconos quoque j^ropriam constituimus servare mensuram;
ultra tenorem paternis canonibus deputatum quidpiam tentare ^
mittimus : nihil eorum suo ministerio penitus applicare^ quae prai
ordinibus proprie decrovit antiquitas. Absque episcopo vel pr^
tero baptizare non audeant, nisi praedictis fortassis officiis long;
constitutis necessitas extrema compellat: quod et laicis Christiui
facere plerumque conceditur^^);
VIII. 8. Non in presbyterio^^) residere, quum divina celebrantor 7(
ecclesiasticus habetur quicunque tractatus. Sacri corporis praen
gationem^*) sub conspectu pontificis seu presbyteri, nisi his absen
tibus, jus non habeant exercendi.
"Quum enim decreta venerabilium sanctionum nos quoque magiH
pere custodire nitamur, ac sine eorum dispendio etiam illa, quae pi
alicujus utilitatis fortasse compendio videantur laxanda, cedamus'*
verba expendantur, ita ibi presbyteris prohibetur presbyteroram atque diac
norum consecratiOf ut subdiaconos et acolythos faciendi potestas non negt/k
^') Similiter jam Tertulliauus dc bapt. cap. 17 Bcripserat: Dandi ftlM
(baptismi) hahet Jus summus sacerdos, qui est episcopus; dekinc preshyieri H^
coni, non tamen sine episcopi auctoritate propter Ecclesiae honarem , qmo Mbt o^
pax est. AHoquin etiam laicis jus est.
••«) Ita D« cum aliis 11 mss. ac F F«» F"» d«. At H* diacemis, H» h« dkm
a* c i' credamus.
9. Quamque nobis*') contra salutarium reverentiam regularum a. 494.
cupiamus temere nihil licere, et quum sedes apostolica super his omni-
hWj farente Domino, quae patemis canonibus sunt j^raefixa**^), pio
devotoque studeat tenere proposito; satis indignum est, quemquam
vel pontifieum vel ordinum subsequentium hanc observantiam refu-
tare, qoam beati Petri sedem et sequi videat ^et docere, satisque
conTeniens sit, ut totum corpus Ecclesiae in hac sibimet observa-
tione concordet, quam illic vigere conspiciat, ubi Uominus Ecclesiae
tothis posuit principatum. Dicente autem**) Scriptura: Ordinate mCant.2,4.
mecinitaiem, et item: Omnia cvm ordine fiant, atque iterum psal- ^^ ^q"
mista praedicante: Circumdate Sion et complectimini eam, narrate ^saXm Al,
tn tvrrihus ejus: ponite corda vestra in virtute ejus, et distrilmite gra- ~" *
Aff**) ejus, ut enarretis in^^) progenie altera^ quia hic est Deus Deus
mier m aetemum, et ipse reget nos in saecula: hic procul dubio,
qiri in ecclesiasticarum narratur altitudine dignitatum , et in~ cujus
Tirtnte bonis operibus corda ponenda sunt, gradibus utique distri-
botis, cunctis Deus noster et rector populis praedicandus est Chri-
slianis: ubi nemo sibimet aliquid existimet imminutum, quum et de
nninscnjusque gradus perfectione nihil deperit, et convenienter reti-
Mfldo, quod coelesti dispensatione coilatum est, pariter nobis et
^ d* omittit nobis. Deiude paulo post Isidorus Mercator substituit superior
*«»qaod exitide a c* c* c^ c® c' c'** arripueruut. Monet tamen Labbeus, in edit. 1552
«t l^ exstare super kis. Sic etiam legit Dionysius Exiguus , neque hanc lectio-
Kmxniitavit Hadriauus I. Eamdem asservabat exemplar, quo usus est Hinc-
"ttna Caroli Calvi uomine scribens ad Hadrianum II papam, ut fidem facit
^o Gordesii pag. 560, quamvis in novissimam non ex veterum codicum fide
sri a editione Romana (ut aliis etiam locis non sine incommodo factum est)
^l^wcatnni ait superior his, Tredecim autem ex Coustantii mss. iique potiores,
«at mag. B« D« E* F* F» et d» d« c« h< h« i*, retinent siiper Ms. Sane quum in
P^^wnorum canonum numero ea etiam Gelasius ducat, quae antea ab apostoli-
^ lediB antistitibus constitnta fiierant, se ipsa superior diceretur sedes aposto-
^itituperior kis admitteretur. Sed et epist. 26 n. 3 profitetur, uniuscujusque
'f^ ctmsiitutum, quod universalis Ecclesiae probavit assensuSy non aliquam niagis
'^^ iedem prae ceteris oportere quam primam.
•^ 0'* cmn vnlgata domosy quam lectionem non patitur subnexus Gelasii
^'^nnentariuB. Psalteria Bomana et Mediolanensia pariter exhibent gradus. Nec
•tekgit AmbroBiuB, qui tamen hunc exponens locum observat, in Graeco ha-
^taq fia^iig, quod iuterpretatur excetsas ei turritas domos. Habet et psal-
(eriom, qnod b. Germano PariBiensi usui fuisse traditur, turrim. Simpliciorem
oterpretem, qui Graece mediocriter callebat, primo xaq paQFig Latine graves
ecmvertiBBe, et inde gradus factum esse crediderim. Idem dicendum de alio loco
Ptalm. 44, 9, ubi in nonnullis exemplaribus legitur a gradibus eburneis.
") Ita niBB. (etiam B' E*) et d*h* h*i*; alii editi progenies aiteras quoniam
{qKOfdam etiam ff* h* i«). Moxque D< E» d* regit.
a. 404. cogiioscibilem Deum fieri et tribuit esse rectorem. Nam" et si quid
indulgetur de temporuni quantitate, moribus aggregati*') et strenni-
tate pensatur, si vitae jam proposito continetur, quod protelata
fuerat aetate curandum, dummodo illa nuUateuus dissimulata sab-
ripianf^'), quorum quodlibet inesse claruerit, merito clericalibus in-
fulis reprobabilem convincat esse personam. Etsi illa nonnunquam**)
sinenda sunt, quae, si ceterorum constet integritas, sola nocere
non valent, illa tamen sunt magnopere praecavenda, quae reeifi
sine manifesta decoloratione non possunt. Ac si ea ipsa, quae
nullo detrimento aliquoties indulgenda creduntur, vel rerum tempo-
» rumve **^) cogit intuitus, vel acceleratae provisionis respectus excusati
quanto magis illa nullatenus mutilanda sunt, quae nec ulla necessi-
tas nec ecclesiastica prorsus extorquet utilitas?®^)
X. 10. Baptizandi sibi quisquam passim quocunque tempore nuUam
credat inesse^'^) fiduciam, praeter paschale festum et Penteoostes
venerabile sacramentum: excepto diuntaxat gravissimi langpioris in-
cursu, iii quo verendum est, ne morbi crescente periculo sine remedio
salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscedat.
XI. 11. Ordinationes^*®) etiam presbyterorum et diaconormn nisi certis
temporibus et diebus exercere non audeant, id est: quarti 'mensis
jejunio, septimi et decimi, sed etiam quadragesimalis initii, ac me-
dianae^) Quadragesimae die, sabbati jejunio circa vesperam nove-
]
■f
«} Ita ni«a. (etiam D' D^ E« F^ 11« H'-) et h' h', cum quibus et veteia concilii
Suessionensis exemi>hiria consentiunt. B' F™ aggreynri et, K' adgregmtie^ O* 0«dr ^
aggregata et^ H'^ et alii cditi (a' c d^ i'^) aggregata strenuUate^ ac mox H'^ wlff
etiam. Hoc autem sibi vult: id, quod de interstitiis remittitnr, ordinati boidi
moribus et strenuitate compensari, si etc.
Sed hoc librario imperito, qui quatemiones scriptos negligenter coUegit otqw
compegit, est tribuendum.
®^ d* expunxit inesse, quod tamon cum mss. (etiam (B* C* P* P« H* H'*) afi.
retinent. Moxque H® loco verendum habet prima manu venerandum, seciinda prmt'
hendum.
**•) D^ D' d' ordines ... celebrandos (D* celehrandas), Subiude alii editi M
nonnulli mss. exerceri vel excrcere non debeni. cc H* H" H'^ H*^ ntim dehemU, Ona
mss. melioris notae (etiam B* C^) et d^ praeferimus non audeani. Regulae lae
praescriptae haeret Pelagius I fragm. 17 et 18.
«») « D» D» F«» F°> H« H" et editi mediana. Mox quatuor aiitiqui mM. J^isaM
\}VOjeJunio; O^ Jejnnia mwcrint reiebianda. Loco medianae quadragetimae Pelagilisl
fragm. 25 et 26 mcdianae hehdomadae vocabulis utitur. EIx cjusdem finginentii
rint celebrandas: nec cujuslibet utilitatis^^) seu presbyterum seua.494.
diaconmn his praeferre; qui ante ipsos fuerint ordinati.
12. DeTotis quoque Deo virginibus, nisi aut in Epiphanoriuni'*) XII.
die aut in albis paschalibuS; aut in apostolorum natalitiis sacrum mi-
nime yelamen imponant, nisi^^) forsitan, sicut de baptismate dictum
eat^ grayi langubre correptis^ ne sine hoc mimere de saeculo trans-
eant, implorantibus non negetur.
13. Viduas autem velare^') pontificum nullus attentet, quo-XIII.
17 et 18 etiain tabbatum magnum seu sabhatum magnae noctis, quae PaBcha prac-
eedity ordinatioiiibofi destinatum fuisBe diBcimus.
"^) Uoc est: quantumlibet utilem presbyterum seu etc. Hinc male a^ c' seqq.
addimt causa, quamviB haec vox absit ab omnibus mes. Moxquc d' praeferant
fM amie ipMum. Regulas illas Qehisius conftrmat, quas quum pridem Benoventi
pnelato senioribus presbyteris neophyto neglectas accepisset, Leo hanc abusio-
nem epist. 19 ad Domm arguit acriter, nec impunitum dimisitf dum in Hlo, ait,
•oit kwmamitaiiM virtus, sed elatiomis mtium roboraretur ; omnis enim, pergit, laborum
frweim» auferiwr, omms meritorum mensura vaeuatur, si tantum quis assequitur digni-
iaiis, quamium adutationis obtinuU.
^') Editi Epiphaniarum, rectius msB. (etiam fi* H*') epiphaniorum , F^ F"* omisso
Se. Tam C C* omisso tn albis paschalibus subdunt: aut in apostolorum natali {na-
iaS etiam d*), ubi alii habent: ant in apostolorum naialitiis (H^'^ H''^ natalibiis, D"
F* mmiaie, F" natales). Qregorii sacramentorum liber praecipit virginum benedictio-
aem fieri in Epiphaniat vel secunda feria Paschae (ordo autem Romanus in albis
pmsekatibwuf) , aui quando apostolorum natalitia celebrantur. Ambrosius de virginibuB
lib. 3 cap. 1 narrat, Marcellinam sororem suam iu natali Christi die, adstautibus
eomplanbnB puellis Dei ac frcquenti populo, virginitatis emiHsa professione, a
Ubeiio consecratam esse. Idem et in libro de lapsu virginis consocrat^ve cap. 5
■ic alloqmtur: non es memorata diei sanctae dominicae resurreciiojiis , in qua
aii4sri ie obtulisti vetandamY Unde, ut ez priore loco conficitur, inter Epi-
jpbuiionun diee ipsum Christi natalem esse censendum, ita ez altero sicut ex or-
&M Romano et nostro Qelasio colligitur, non sola Paschae feria secunda, sed
aliu etiam ejusdem soUemnitatis diebus virgines consecratas esse.
Detiide quidam mss. (etiam H^ H* H*^) et a* cc exeant.
^ O" sine aliqua benedictione vetare, additamentum Qelaaii menti prorsus
Hoc loco autem, ut manifestius fiat, uum istud de non velandis vi-
decretam usu receptum sit aliquando, vel a saeculo saltem VIII in desue-
non yenerit, uon frustra quaeramus. Quippe in regum Francorum Ca-
anni 801 c. 13 legitur: De feminis, quas defunctis viris lex Langobar-
pirohibei ante anHi spatium vestem religionis velumque suscipere, petierunt
m iieemiiam, ui mox, dum divina pietas inspiraverit , cns indemnes Uceat susci-
Qood quidem iia conceditur. Idem Capitulare auni 847 c. 11 praecipit:
modo mufier velum sanctum acceperit, sponte in eo permaneat. Quod
ibi nmHeris nomine etiam vidua intelligatur, liquet ez his eorumdem Ca-
•inm lib. 6 cap. 180: QuaUeunque modo mulier, permiitente canonice viro suo,
eo d^fmmeio, vehan sancium in caput acceperit, aut sponte aut invita, in eo per-
Laudat et Ivo part. YII cap. 64 Aureliauensis concilii decretum, quo
niduae, quae spontanea voluntate ab altari sncrae conversationis velamen
. in eodem proposito permanere; et cap. 56 subjicit Aquiagranensis con-
cOii LndOTico Pio praesente habiti praeceptum: De nobilibus feminis, quae amis-
mrimroisSM bomajt. pohtip. I. 24
a. 495. iiiam^^) quod nec auctoritas diviiia delegat, nec eanoiium foni
praestituit; uon est penitus usurpandum ; eisque sic ecclesiastica sa
ferenda praesidia, ut nihil committatur iliicitum.
XIV. 14. Generalis etiam querelae yitanda praesumptio est, qua prop
modum causantur universi; passim servos et originarios^ dominomi
jura possessionumque'^) fugientes, sub religiosae conyersatiaiiK'*
obtentu vel ad monasteria sese conferre, vel ad ecclesiasticnm fanni
latum conniventibus quoque praesulibus indifferenter admitti. Qaw
modis omnibus est amovenda^^ pemicies, ne per Christiani noiniiiii
institutum aut aliena pervadi, aut publica videatur disciplins snb
verti : praecipue quum nec ipsam ministerii clericalis hac obUgatioc^
9is viris rcpente velantur. — Nihilo tamen minas conciliam Tribariense anno
celebratam c. 25 primum hoc Gelasii decretam confirmat his verbis: KUac
autem velnre pontificum nullus attentet, prout statutum est in decretis OelatH p^p^
Tnm qaatenas superiora Capitularium seu conciliorum statuta, illaeso Oelaai ^
creto, intelligeuda sint, aperit in himc modum: nos autem aucioritate patnmw^
fulti in hoc sacro conventu sancimus et libere judicatnus: si sponie velamen qu§^
vis non consecraium sibi imposuerit^ et in ecclesia inier vetaias oblaHonem l^
obtulerit, velit noUt, sanctimoniae habiium ulterius habere debet, Yelanien iff^
tur etiam riduis crat, sed non consecratum; quod tamen, qmsL saneiiMionitie kM
tus erat, et velum sanctum et sacrae conversationis velamen, ut allatis in lods nfi
nius, appellabatur. Uanc autcm concilii explicationem Gelaaii meuti e«e eoi
seutaneam, ex dictis illius inira cap. 21 manifestum est, ubi notans himcloea
iu eo 60 de viduis sub nulla benedictione velandis laiius disseruisse memorat. \k
nique hoc dccretum usu receptum et canonica auctoritate monitum esse, dooa
noB tum ista concilii Turonensis 11 c. 20: Quae vestem mutaverii, abeque doloimi
proposito, quod disposuit, perseverare procurel. lilud vero^ quod aiiqui dieuni: i
dua, quae benedicta non fnit, quare non debet maritum accipere, quum omnes seim
quod nunquam in cnnonicis Hbris fegitur benediciio vidualis; tum haeo COncilii Fm
siensis VI anno S29 habiti c. 40: Comperimus, quod quidam preshyierorum imem
et extraordinnrie vclum viduarum inconsultis episcopis suis consecrareni, i/i msk
nuUus pontificum viduam velare attcntet, canonica auctorilas inhibei, Quodwerofti
bf/tcri inconsuUis episcopis suis vehtm viduarum consecrare non praesumatU, pron
interdicimus. Atquo hoc Parisiensis synodi statutum comprobant Capitularia lib.
c. 172, ubi argiiuutur presbyteri, quod inconsultis episcopis vehim TiduMia
consecrarent , non qiiia iis consultis id liceret, sed qaia consulti id, qood sl
ipsis iuliibituni est, prohibcrent.
'^) Ita mss potiorcs (etiam B' E* F»* F" et i*); d* et quod. Alii ▼€>«> (eftwi
H" h' h*) oniisso quoniam subjiciunt infra: Son est crgo penitus. Moxqae d* Mef
'^) 0' O" rV possessionemquc. Uoc in capitulo Gelasins restanrat, qood a
fnnoceutio I epist. 2 n. 14 delibatuni ct a Lcone epist. 4 c. 1 firmatom fben
'^ D» d* prohibenda, moxque D' D» E» chHstiani nominis instiiuio, W* ekrisA
nitatis nominis . . . praecipue ut. Mox F** F^ oblatione , et F*
fuscari conyeniat dignitateni; cogaturque pro statu militantium sibi a. 494.
conditioneque'^) jurgari, aut videri, quod absit, obnoxia. Quibus sol-
licita competenter interdictione prohibitis; quisquis episcopus, pres-
byier aut diaconus^ vel eorum qui monasteriis praeesse noscuntur,
hujusmodi personas apud se tenentes non restituendas patronis; aut
deinceps vel ecclesiasticae'^) servituti vel religiosis congregationibus
pataverint applicandas, nisi voluntate forsitan dominorum sub scri-
phurae testimonio primitus absolutas aut legitima transactione con-
eessas, periculum se honoris proprii non ambigant communionisque
SQbihuros^ si super hac re cujusquam verax nos querela pulsaverit.
Magnis quippe siudiis secundum beatum apostolinn praecavendum ^T^"*
esf, f\e fides et discipUna Domini blasphemeiur.
15. Consequens fuit, ut illa quoque, quae de Piceni partibus nu- XV.
per^) ad noe missa relatio nuntiavit^ non praetereunda putaremus^ id
«t, plarimos clericorum negotiationibus inhonestis et lucris turpibus
imminere, nullo pudore cementes evangelieam lectionem, qua^^) ipse J^^J^^.
Doininus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse, Job.2,i5.
wc apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo impli-^'^^^
cst^) se negotiis saecidaribus, psalmistam quoque David surda dissi-
Auiantes aure cantantem : Quoniam non cognovi negotiationes, introibo ?^*!^
01 potentias Domini, Proinde hujusmodi aut ab indignis posthac
fnaestibus noverint abstinendum; et ab omni cujuslibet negotiationis
ingenio vel cupiditate eessandum; aut in quocunque gradu sint po-
aiii, mox a ciericalibus officiis abstiuerp^^) eogautur: quoniam domus ^"^-
Dei domus orationis et esse debet et dici, jie officina negotiationis je8.56,7.
et spelunca potius sit latronum. Jer.7, ii.
16. Hlitteratos quoque ef^^) nonnulla parte eorporis imminutos XV^I.
sine ullo respectu ad ecclesiasticum didicimus venire servitium. Quod
aimul antiqua traditio et apostolicae sedis vetus forma non recipit;
**•) SoluB d* condiUones jurgari videri, refragantibiis mss. (D' H** B* jurgare)
at editis.
»•) D* d* EccieHae serviiio, Moxque P"* F"» d* putaverit . . . amhigat . . . subiturum
, . - vera nos querela, et deinde H*^ magis qvippe secundum.
8«) D d' omittiint nuper et mox id est. F** implecatos (loco imminere).
••) Solos d* non attendentes quia dominus, F** F™ d* quia ^ et F^ reconciiiantes.
•*) d* obUgat, moxqae omittit quoque et deinde aut (ante ab indignis); c'^ non
•») C* D* D* D** d* d' abire. Clericos foenerantes et turpe lucrum sectantes
Nicaenum can. 17 de gradu dejicit. Eidem concinit Carthaginense I
umo 348 Bnb Grato habitam can. 13; sanxit et Valentinianus lil Novel. tit. 34 § 4,
Hf eierici nikU prorsus negotiaiionis exerceant; si velinl jiegoiiari, sciant se judicibus
ftmbdiioM ciericorum privilegio non muniri.
^ Ita II188. F* F"» N J 0 et editi. B' et ulla, d' prima manu et nulla, d* et
emm itHqua corporis imminutione, Idem Innoc. epist 37 n. 3 et Hilarus epiat. 16 n.
5 iiistitenmt.
24*
a. 491. quia Jioc litteris carens sacris esse potest aj^tus officiis, et vitiosum
,^j~[|^^^ nihil prorsus Deo oiferri legalia praecepta saiixerunt. Itaque de
Dent, cetero modis ouinibus haec^^) vitentur, nec quisquam talis snscipia-
^^*^" tur in clerum. Si qui vero vel temeritate propria vel incuria prae-
sidentium tales ante suscepti sunt, in his, quibus constitati sunt,
locis eatenus perseverent, ut- nihil imquam promotionis arripiant**),
satisque habeant, hoc ipsum sibi pro nimia miseratione permissnm.
XVIL 17. De his autem, qui semetipsos^^) absciderint, patemi canones
evidenter sequenda posuerunt; quorum tenorem sufficiat indidisse.
Dicunt enim, talia perpetrantes , mox ut agniti fuerint, a mmiere
clericali debere secludi*^^). Quod modis omnibus custodire nos con-
venit, quia fas esse nulli suppetit, praeter illa quidquam, qnae
memorabilis decrevit forma, censere.
X Vin. 18. Comperimus etiam, horrendis quibusdam criminibus implicatos
tota discretione submota non solum de factis atrocibus necessariam
poenitudinem non habere, sed nec aliqua correctione ®^) penitus suc-
cedente ad diviimm ministerimn honoremque contendere ; nonnullos
autem etiam in ipsis ordinibus constitutos, gravibus delinqnentes
5 22 fiicinoribus, non repelli, quum et apostolus clamet, nemini cito mama
«,. imponendas^ neque communicandum peccatis alienis, et^ajorum yene-
o.Oetio. randa constituta pronuntient, hujusmodi, etiam si forte subrepserint^
tam qui ante peccaverint, detectos oportere repelli, qiiam sacrae
professionis oblitos praevaricatoresque sancti propositi procul dubio
submovendos.
XIX. 19. Usque adeo sane comperimus illicita quaeque*^) prorumpere,
"^) In C* deest haec vitenlttr; B' vetentur ^moxc^xie W^ d^ in dero.
«') Ita mss. (etiam B' E« F*» F»» H^ H»' W^) h' h« d»; alii editi se iptoM «*-
scindunt (vel ahscidunt). Aliqni mss. et d' De his ... absciderint pro titolo poiumii
et canonom ipsmu incipiuut: Paterni canones,
ft»^ JJ15 correptione. Mox F"* Usquc adeo percensemus sane comperimug,
Gelasii capitulum eo memorari decrcto, quod Ivo part. 2 c. 126 profert: Bem
siquidem mnjorum reguHs diffinitum csty ut dnemoniacis atiisque paationibmt irrelildM
ministvria sacra tractare uon liceat, adeoque decretum illud Pio I papae lluJt
udHcri))i, Coustantius jam epist. Eom. pontif. tom I pag. 70 obBenravii. Ex eo
autem, quod in eodem decreto additiu-, quid otiam cum iis agendum tit, qoi
comitiali morbo corripi solent, oomperimua. Ibi euim subjicitur: Om prmecepi»
ut daemoniis similibusque passiouihus irretitis miuisteria sacrosancta a. 494.
tractare tribuatur. Quibus si m^^) hoc oj^ere j^ositis aliquid propriae
necessitatis occurrat, quis de sua fidelium sahite confidet, ubi mini-
stroe ipsos curationis humanae tanta persjiexerit calamitate vexari? p
Atque ideo necessario removendi sunt, ne quihusUhet, pro qiiihus 14, 15.
Christos est mortuus, scandalum generetur infirmis. Postremo, si ^^*?'"
corpore sauciatum fortassis aut debilem nequaquam sancta contin- Lev.
gere lex divina permisit, quanto magis doni coelestis dispensatores ?j'^?
esse non convenit, quod est deterius, mente percidsosV 17,1.
20. Virginibus sacris^^) temere se quosdam sociiire cognovimus, XX.
et post dicatum Deo propositum incesta foedera sacrilegaque miscere.
Quos*^ protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi
per publicam probatamque^*) poenitentiam omnino non recipi; aut
{mn^orum ut ttiorem geramus)^ consuUo rationis adhibito, id communiter definimuSf ut
miOus de Om, qui aut in terram arrepti a daemonibus eiiduntur, aut quoHbet modo
wexadonit incwrsibus offeruntur , vel sacris audeant ministrare idtaribus, vel indiscussi
se dbfimis ingerani sacramentis, exceptis illis, qui corporum incommoditatibus dediti,
sime ka^uamodi passionibus in terram probantur elisi, Qui tamen et ipsi tam diu erunt
ab offieio suo ei ordine et loco suspensi, quousque unius anni spatio ... per discre-
tHmrm episcopi inveniantur ab incursu daemonum alteni. Dc hajusmodi autcm pas-
sione qaum apud Gelasiam accusatua esset Foropopulcnsis autistes, quo pacto
ille se gesaerit, infra in fragmento 8 visuri sumus. Vide et Gregorium M. lib. 13
episfc. 6 ad Aetherium, nec non concilium Suessionense II anno 853 can. 2 et
ITermeriense 11, eodem anno habitum, c. 1. In libro de dogmatibus ccclesiasti-
gis^ qui Gennamo tribuitur, apud Augustinum c. 39 (al. 72) legimus, ciericum
non ordinandum, qui aliquando in furiam versus vel affiatione diaholi vexalus est.
»«) Ita F** F«» a' c' d« i*; h» h* c^ c» c*" omittimt in, Moxque d* fideiis et
omittit ipsos; 0' 0* ac fldeUum, aliis mss. et editis nostram lectionem dantibus
/B* H* omittunt si). Deinde solus d* Qui necessario, ac postca cc permittit,
*») F* O' 0* cc addunt autem; moxque d* dedicatum, ac deinde H''^ misceri.
»^) Soltu d* Quos publicatos aequum. D* prima manu quis pristinusy secunda
^uos proUnuM.
a. 494. his certe viaticum de saeculo traiiseuutibiis^ si tamen poenituerint,
uou iiegari.
XXI. 21. Nam de viduis sub^^) uulla benedictione velaudis superius
latius duximus disserendum. Quae si propria voluntat« professam
jiristini coujugii castitatem mutabili niente calcaverit, periculi ejus
iutererit, quali Deum debet satisfactioue placare*®). Sicut enim, si
iCor.7^9. se forsitan contiuere nou poterat, secundum apostolum nullatenus
nubere vetabatur, sic habita secmn doliberatione proniissam Deo
pudicitiae^^) fidem debuit custodire. Nos autem nullum talibus la-
queum debemus injicere, sed solas adliortationes praemii sempitemi
poenasque proponere divini judicii, ut et nostra sit absoluta con-
scientia, et illarum pro se rationem Deo reddat intentio. Cavendum
iTim. ^g^ quippe, quae'^**) de earuui moribus actibusquo beatus apostolus
' testatur ; quod planius expouere praeterimus , ne sensus sexus insta-
bilis non tam deterrere quam admonere videamur.
»•») B' D» d» d« sine uUa (D» sin ulia); mox editi cmn mss. JO H* iaie mflh
cienierque praedia.imus ^ ac subinde editi caicavennt pericuii earum ... debtmU tie,
reiiiti?ntibu8 Dionysii aliisquc potioribuB niBB. (etiam B' F^ F"» d* h' h'). H^ H'* D*
late duximust C* E* lalius diximus (hic notatur superius cap. 13). — Deiude aolus d^
Quarum aiiqua, cc cum mes. H professamf ac pOBtea d' pristinam. In hisoe teqili*
mur B' E* et alios editos.
»6^ 31 }4M pm figf) placere; a* c i^ hic addimt quia juxta aposiolum primam fidem
irritam fecerunt , quod in solis exstat mss. JO ac forte repetitmn eeit ex his JniKh
centii epint. 2 n. 16 : si apostoius Pauius, quae a proposito mduitatis diseesseruiU, disBU
eas habere damnationemy quia primam fidem irritam fecerunty quanto magis virffines, qum
priori promissioni fidem frangent? Porro iisdem apostoli verbis nisi Caithaginett-
sis IV conoilii patres can. 104 viduas, quae, postquam Be.devoyerunt Domino,
nubimt, ot adulterii censent reas et a commuuione removent. Yide infraSjtt-
machi epistolam 15 num. 6 et 6.
*') d* i* pudicitiam fidemque sola auctoritate mBS. D (D^ D' D*). Moz d* omifr*
tit soias (mss. J c c solum).
Inde enim hquet, Gelasium hic nonnulla scriptoris antiqai verba adoptare, qol-
bus nolle se significat de viduaram la^civarum moribus planius diMexeref nt
forte fragilis et instabilis sexus animos ac sensus higusmodi expositione adaa-
rum actus incitandos magis stimulare ac promovere, qoam ab eis deterrav
videatur. Indulgentiae Gelasii erga viduas, quae propositi tenaoes non exmal^
exemplura alterum suppeditabit ipsius fragmentum 38, ex quo et iotom hoc o«pft-
tulum illustrabitur. Vide Symmachi epistolam 16 n. 6 et 6.
EPI8T0LA 14. 375
22. Secuudas uuptias sicut saecularibus iuire eoueeditur, ita post ^^- ^94.
eas uullus ad clerieale siuitur veuire eolle^ium. Alia est euiui hu- -^^^l-
mauae fragilitati geuemliter^^) coueessa lieeutia, alia debet esse
Tita £vinarum rerum servitio dicaudorum.
23. Qoisquis propriae desertor ecclesiae uullis exsisteutibus causis XX III.
ad aliam putaverit transeundum, temereque ^^*^) susceptus fuerit et
promotus, reverendorum canonum vel ipse vel receptor ejus atque
provector constituta non fugiet, quae de hujuscemodi praesumptori-
buB praefixere servanda.
24. De monachis^^^) laicisque copiosius in prima praeceptionis XXIV.
hajiis parte digesta : quae vel quateuus pro rerum temporimique ueces-
dtaie eoncessa sint, quemadmodum, ubi uullius necessitatis iuteresse
probabitor, non nisi vetus institutio debeat eustodiri. Quos vero
constiterit indignos meritis sacram mercatos esse pretio dignitatem,
conyictofi oportet arceri non siiie periculo faciuus tale patrautis*^^):
quia dantem pariter accipientemque damnatio Simonis, quam sacra ^^^- ^»
lectio testatur, involvit.
25- De locorum consecratione sanctormu^"^), quamvis superiusXXV.
•gtrictim fueiit comprehensum, nobis quoque patefactum est, quod abs-
qae praecepto sedis apostolicae nounulli factas ecclesias vel oratoria
praesumant. Hoc sumus tameu indicio detestabiliore per-
••) d« generaHs. Moxque F» dedUa, H^ H« H'* J 0 a« c h« h« 1« dedicata; magis
placet cmii 5 mss. a' B* £* d* d' dicandorum (C^ dedicandomm). Dc iis enim, qui
Tel ad c^emin admittendi vel ab oo remoyendi eunt, sermo cst.
looj X)i (Becunda manu) D* d' si lemere. Mox pro fugiet mss. U J 0 ct c h*
]i* effugiei, Canonum constUuia aatem, quae ibi vocat, suut Nicacu. c. 15 ot 16.
Sardic. c. 19, Calck c. 20.
loi^ a' vellaicis, D® monachis quae, d* quoque (omittens laicisque, quod habent
plerique omnes mss., etiam B* F* F" H* H'* ct editi) , moxquc cum h* digesta sunt,
ec digeMtum est. Deinde D* vel quae pro et cum F"" d* vel quemadmodum, 0* 0* c
addoat his ante pro rerum. Denique D' D'* d' h' nuUius facti necessitas (D' omitiit
) inieresse probabitur. MsB. B' E'^ F<* F"" H JO c i nullius nccessitatis (F"" ne-
^ inieresse probatur (mss. B* H D cum d* h' i probabitur) , unde nostra lcctio.
«•») Mbb. 0 (0* 0«) et editi p^petrantes, D» U* H'« (h' h* ad marg.) palrantes,
I>» D* D*' d* d* vendenies, F^ vincenteSy F°» vindentes, C* vendente, C vendeutis, hoc-
c|iBe si abesset tale facinus, optimo subnexae rtationi convenirct. Scd quia in
oiniiibiiB libiis exstat taie facittus, retinemus cum mss. F H patrantis, ac verbum
quo, qnid sibi vellet idle facinus patraniis, apte ex|)licabatur, c margine
tnuiBlatiim eflse suBpicamur. Hic porro haeret GelasiuB concihi Calche-
donensifl canoni 2 , quo sancitur : si quis episcopus per pecunias fecerit ordinationem
.... i» gui hoc aUeniasse probatus fuerit, proprii gradus periculo subjaccbit, et qui
esiy mhtt ex kac ordinaiione . . . proficiat. Praecipit et vulgatus apostolorum
SOy ui, si qms episcopus aui presbyter aut diaconus per pecunias hanc obti-
diffniiaiem, dejiciatur ei ipse et ordinator ejus, et a communione modis omni-
kne mbMcindaiur sieut Simon Magus a Petro.
<«') C d* haec verba pro inscnptiono ponunt ot canonem ipsum iucipiunt:
Quamns ete. ~
a. VH. moti, quod in quocimque nomiiie defuiictorum et, quantum dicitur,
nec omnino fidelium, constructiones aeilificatas sacris proceesioni-
bus *^*) audacter instituere memorantur. Quae quoniam *••) tam
acerba tiun dura sunt. ut eadem vix noster ferre posBit auditus, si
revera Cbristianitatis aftectus in illis regionibus certus et fixus est,
et districtius ista quaerantur, et a quibus fuerint gesta, prodantur:
quoniam sicut latentibus in hac atrocitate nominibus non exsistat'^),
in quem sententia debita proferatur, ita quum mauifestis fuerit do-
cumentis expositus, quam sceleris tanti poscit immanitas, uon yitabit
idlatenus ultionem.
XXVI. 26. Nibilominus impatienter audivimus, tantum diyinarum renun
subiisse despectum, ut feminae sacris altaribus ministrare firmen-
tur'"'), cunctaque non uisi viroriun famulatui deputata sexum,
'"•') d* dolot quoniam (quod habent B' H JOh*i*); moxque c* c'** bmittnil
ut eadern vix . . . auditus , quod cxun mss. D F* F" H J C* et c' h' d* i* reci|iiea-
dum putavimuH.
i^) Editi exstat, d* exsistity moxque H*^ (qui etiam exsisiai) qimm' mamJfttM
fuerint documeniis expositis, quam sceleris tanH poscii immaniiaSy viiami Mffiiril
uitionem. c' c' c'" quem tanti sceleris, d' tamquam sceleris; et moz O* O* C^ C^h* tf
Hon e/fugiet ultatenus coutra auctoritatom aliorum msB. (£* H^ H*^) et editorm.
BPISTOLA 14. 377
cui non competunt, exhibere. Nisi^®^) quod omnium delictonim, quae a. 494.
singillatim perstrinjimus, noxiorum reatus omnis et crimen eos re-
apicit aacerdotes, qui vel ista committunt, vel committentes minime
publicando pravis excessibus se favere significant: si tamen sacer-
dotom jam sint vocabulo nuncupandi, qui delegatum^®^) sibi religio-
nis officium sic prostemere moliiuitur, ut in perversa quaeque pro-
fanaque declives, sine ullo respectu regulae Christianae praecipitia
funesta sectentur. Quumque scriptum sit : Minima qui spernii, paulatim ^^^^
decidit; quid est de talibus existimanduni, qui immensis ac multipli-
cibus pravitatum molibus occupati, ingentem ruinam multimodis im-
pulsionibus ediderunt, quae non sohim ipsos videatur obruere, sed et
ecclesiis universis mortiferam, si non sanentur, inferre perniciem? Nec
ambigant non solum qui haec ausi sunt exercere, sed etiani qui hacte-
nu8 cognita siluerunt, sub honoris proprii se jacere «Hspendio, si non
quanta^'^) possunt celeritate festinent, ut lethaUa vidnera compe-
tenti medicatione salventur. Quo enim more"') teneant jura ponti-
ficum, qui pontiiicalibus excubiis eatenus injuncta dissimulant, ut
eontraria domui Dei^ cui praesident, potius operentur? Quantum-
que**') apud Deum possent, si non nisi convenientia procurarent,
tanium quid mereantur adspiciant, quum exsecrabili studio sectantur
riB momenti, PariaienBi VI concilio ignotain fiiisse laidorianam epistolam illam
Soterifl nomine confictam , in qiia legitur : Sacralaa Deo feminas vel monachas . . .
inc^nsum circa altare deferre perlatum est ad apostolicam sedem; quae omnia reprc-
hemsione et viluperatione plena esse nnUi recte sapientium duhium est. Unde et inferrc
licet, eidem concilio uihilo magi^ notam fuiHse reliquani laidori collectionem
Kx quo et id consequens* mihi videtur , ut quae in Isidorianis epistolis atque in
Parisiensi concilio communia sunt verba, haec non a concdlio Parisiensi ex epi-
btoliB illis , sed ab Isidoro Mercatore ex Parisiensi concilio exscripta fueriut, ad-
eoque anno 829 recentiorea sint illae epistolae. Hinc minime mirum eat, Zacha-
fiam papam, a Bonifacio episcopo Mogimtino consultum, num monnchis^ id est
«tncillis Dei, quaedam in ecciesia munia ohire licerety epist. 65 ad Pippinum (Bonif.
opp. ad Giles. I, 153), nidla Soteris mentione facta, unumi hunc Gelasii locum
referre satiB habuisse, quamvis ad allatam Bonifacii quaestionem nihil respon-
deri aptiuis potuisset, quam quod Soter definisBe ponitur.
fo«) jp Si quod, c^" viso qnod et ad marg. nisi, quod habcnt omnes mss. et
editi alii. Deinde D' (prima manu) D^ d' qune saltem perstrinximus, D^ quae sal
tim^ moxqae a* CC noxa omnis et crimen, i' noxa omnis; reatus omnis et crimen,
ac postea D« D» D» F«» d» reos respicit.
t«») C« F<* delatum, moxque (D' prima manu) et d* nullo respectu. Mox cum
F^ non solum ante qui addidimus.
II") H*' h^ tanta qua possunt, cc quanta possint, ac deindc 0' O^ i* medicina
et cum B* F** sanentur, ubi c c d* h* medicatione curentnr (B* F"» H'* H'- a' salventur).
•") B'E*F* F" H c h^ i« more, Dd Jur<f. Demde D' F«' teneantur jura pontificum,
d' ieneantur ad ponii/icfum. Sequimur d* cum praestiiutioribus mss. (B' H* E*).
««) Ita B» D» F* H'^ {Dominum) O' 0« h* E« H^ d«; F"» Tantumque; c^ c'" d» i'
Qui quanium apud Dominum. Moxque D* F** si hoc nisi^ B* E< F*" si hoc nisu, 0*
O* #> ^ ac deinde c h* i< sectentur adversa. Et etc.
'378 S. GELASII PAPAB
a. 494. mlversa, et quasi magis liaec regula sit^^^), qua ecclesiae debeant
guberiiari, sic quidquid est ecclesiaKticis iuimicuin regulis perpetra-
tur: quum et si coguitos habuit canones unusquisque poutifieiim, in-
temerata debuerit tenere custodia, et si forsitan nesciebat^ consulere
fidenter oi>ortuerit *^*) ignorantem. Quo magis excusatio nulla buc-
ciurit errantibus, quia iiec sciens proposuit servare quod noveraty
nec ignorans curavit nosse quod gereret.
XXVII. 27. Quatuor autem tam de reditu quam deoblatione fidelium^ prout
cujuslibet ecclesiae facultas admittit, sicut. dudum rationabiliter est
decretimi, convenit fieri portiones: quaruni sit una poiitificis, altera
clericorum, paupermn tertia, quarta fabricis**^) applicanda. De qui-
bus, sicut sacerdotis intererit, integram ministris ecclesiae memora-
tam dependere quantitatem , sic clerus^'^) ultra delegatam aibi
sunmiam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero, quae eccle-
siasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata,
locorum doceat instauratio manifesjba sanctorum: quia nefas est, si
sacris aedibus destitutis,. in hicrum suum praesul impendia Iiis de-
signata convertat. Ipsam ^ ^') nihilominus adscriptam pauperibus
portionem quamvis divinis rationibus se dispensasse moustraturus
Matth. gggg videatiu", tjmien juxta quod scriptum est: C/i videant opera vestra
bona, et magnificent Patrem vestrum, qui est in coelis, oportet etiam
praesenti testificatione praedicari et bonae famae praeconiis non
taceri.
XXVIII. 28. Qucipropter nec "^) clericonun quisquam se hujus offeusaa
futurum confidat immunem, si in his, quae sjilubriter sequenda de-
*") H** sic que ecclesie, d* possit, moxqiio h^ d* d* ecclesia debeat, ac deinde
a* c i' si quidquid, U'^ si quid quidem.
*'*) 0® c* c*" d' d* oportuerit (d| oportuit) scientem, qaam teete Coastantio
omnes ras».#(etiam B' E' FJ F<* F"" II^ H"^ 0' O^) c* h» oportuerU ignoratUem^ i« oper-
tuerit, quo magis. Deinde F** F"* H® c'" d* i* quia (F™ qui) nescieiu, moxque B' fuod
ignorat (pro quod noverat).
116, H'* et c'** ad marg. clcricus, moxque solus d' ecclesiae aediflciis^ ac postea
h* prorogata, d' d* instructio (pro instauratio). — F* alteram delegaiam ... praesm-
hs ... convertant.
BPISTOLAE 14. 15. 379
prompBimuS; sive episcopum sive presbyterum seu diaconum viderit a. 494.
exeeclentem^ nou protiuus ad aures nostras deferre curaverit, proba-
tionibus dumtaxat competenter exhibitis , ut transgressoris ultio
fiat**') ceteris interdictio delinquendi. Sui vero modis omnibus erit
imusquisque pontificum ordinis et honoris elisor, si cuiquam clerico-
rum, vel Ecclesiae totius auditui haec j^utaverit supprimenda. Data ^^^
V. Idus Martii; Asterio et Praesidio viris clarissimis consulibus.
£pi8tola 15
seu
Epistolaris formula Gtolasii papae.
Imeipiimt eonttltata taneti Gelatii papae, qoae epifcopi in ordinatione sua accipiimt .
Papa ille^) clero, ordini et plebi consistentibus
civitate iila^).
1. Probabilibus desideriis^) nihil attulimus tarditatis. Fratrem
jam et coepiscopum nostrum illum vobis ordinavimus sacerdotem. Cui
dedimus*) in.maudatis^ ne unquam ordinationes praesumat illicitas:
ne bigamum, aut qui virginem non est sortitus uxorem, neque illit-
teratmn^ vel in qualibet corporis parte vitiatiun, aut ex poenitente,
Tel curiae aut cuilibet conditioni obnoxium notatumque ad sacros
ordines permittat accedere; sed si quos hujusmodi forte repererit,
non audeat promovere. Afros passim ad ecclesiasticos ordines prae-
tendeutes nulla ratione suscipiat, quia aliqui eorum Manicjiaei, ali-
qid rebaptizati saepius sunt probati.
2. Ministeria atque ornatum ecclesiae, vel quidquid illud est in
!!•) a' c' c* c*** h* i addunt eit moxquo c* sic vero.
*••) In F"* D* D^ D' d* loco chroniciU) notac subjicitur: Kt alia inanu, Deus vos
euMtodiat , fratres carissimi. Quod in a' c c ita est retentum , ut et prae-
nota servaretur. Sequimur praestantisaimos codices (B' E' E* F^ 0* 0*
H*) et primos editos c^ h* i*, nisi quod B' F** Data FI Idus Martii,
I) AntiquiB id moris erat, ut in generalibus foriuidiB nominip proprii loco
pronomen Ule substituerent. Qua voce papae ejus, qui novum episcopum ordi-
, nomen .hic exprimendum notatur , sicut mox verbis in civitale illa cam
, cui novus creatus est episcopus, et deinde ubi dicitur coepiscopum
iihm hunc ipsum episcopum appellandum esse designatur. Quia vero
pronomen vulgo nota ilL ita exprimebatur , ut litterae n. speciem prae sc fer-
ret, anbinde usu venit in iisdem formulis, ut non iil. sed w. loco nominis po-
neretnr. — In F* deest ille.
«y In E* et Hbro diumo Roman. pontif. additur diiectissimis /iliis in Domino
smimiems qaod exinde in edit. conc. transiit, sed abest a ccteris mss. (0*0' D**
F» F* H»).
' *) O* addit vestria, moxque cum C* F<* fratrem etiam el.
(a. 194.) patrinionio ejusdem, non miuuere studeat sed augere. De redita
vero ecelesiae vel oblatione fidelium quatuor faciat portiones: qua-
rum unam sibi ipsi retineat, alterani clericis pro officiorum Buonmi
sedulitate distribujit, tertiam pauperibus et peregrinis, quartam ec-
clesiasticis fabricis noverit reservandam. De quibus divino erit red-
diturus judicio raticmem.
3. Ordinationes vero presbyterorum seu diaconorum non nisi
quarti^), septimi vel decimi mensiimi jejuuiis, sed et in ingressu
quadragesimali, atque medianae^) vespere sabbati noverit celebrandas.
4. Sacrosancti «autem baj)tismi sacramenta') non nisi in pa-
schali festivitate et Pentecoste meminerit esse praebenda^ exceptis
iis, qui mortis urgentur periculo: ne in aeternum pereant, talibus
debet^) remediis subveniri. Huic ergo sedis nostrae praecepta ser-
vanti devotis animis obsequi vos oportet, ut irreprehensibile placi-
timique fiat corpus Ecclesiae per Christima Dominum nostrum, qui
vivit et regnat cum Deo Patre omnipotente in^) unitate Spiritus
sancti per omnia saecula ^aeculorum. Amen.
◆
Pope Gelasius I to Unknown.
j ] ' Oelasii papae to uni?ersos episcopos through Lucaniam Brutios and Siciliam constitutos. Tituli deoretorum Gelasii papae. L concerning constitutii eeeledaitieiB for temporif qiuditate modenadii. p.J n. so that nbi naUa pemrget necessitaa, conititata patmm inviolata ■enreatar; ▼•! qnnm') defaerint olerici, concerning monaohii eligantar. nL so that*) li qai concerning laicii eUgantar to cleram, molto loUieitiai in his ea, q«M ds monaohii dicta lant, inqairantar. IV. so that ) ab epiicopii praeceptione papae novae basiUoae dedieentar. V. so that naUa pretia concerning baptiiandii coniignandiiqae fideUbas ezigaatiir. Qaodii*) qai this perpetraverint, honorii lai pericalo labjaeebant. YL Uf ) preibyteri modam debitam lervent, not ohriima confieiaat, not nor praeiente qaoUbet epiicopo', niii jabeantar ab ipio, or orare Tel praeiamant, nor acolytham or labdiaconam faciant Vn. Sinuliter and diaconi meniaram propriam jazta patnim deereta eostodiaat. vnL Qaod diaopni in preib]rterio reiidere not ponint, nee ) saeri eorporis pnorogationem praeientibai debeant aiarpare pretbyteris. IX. Qaod apoitoUca the see patemos canones pio stadio devotoqae castodutt. X. so that praeter paschale tempas and Pentecosten nemo baptisare praeanmat, oiai om tantam, qaos aeg tado eztrema compolerit. XL Presbyteroram and diaconomm ordinationes certis celebrari posse tempoiilnia. ifTT tJt ) praefixis diebos virgines consecrentar. XnL so that ) vidaae not velentar. XIV. so that*') naUas praesal or of the church or monasterii servam aat orlgiaaiiaBit ') 0 after J, this titulo in duos diviso, abhinc tertium inchoat. ') J so that without praeceptione papae novae basilicae not dedicentur. " ) H* devoteque. of the priests ordinationes certis celebrare temporihus. so that praefixis diehus virgines sacrae velentur. '") C concerning viduisj lest velamen sacrhim accipiant. BOlmtibiii domiiiii, lab noinixie religioso defendat: honorii and commnnionis peria. 494. eolum soUtiime, qnieqnif this perpetrare tentaverit. W, so that ') eleiiei niilla negotia inhoneita nee torpia Incnt lectentor.?L so that*') nemo litterai neicieni or aliqna parte corporii minatui promoveatnr to elornm. ▼n. Bo ii«, qni MipiM abiddiint < )..¥iu. Qnod ) to demm criminoii neqneant promoveri, and in clero poiiti, li in aliqmbna ftierint inventi flagitiii, a inii offlciii arceantnr. HX. Qnod daemoniii aliiiqne paiiioniboi irretitii miniiteria lacra traotare not liceat. JL <tnod ii, qni le lacrii virginibni lociant and foedera inceita commiicent ' ), comBnnieare not ponint, niii forte pnblioam poenitentiam geiierint. XL Qnod vidnae, nt inpra dictnm eit, not velentnr; and li profeiiam continentiam proposito mntato ealcaverint, ipiae for ) le rationem lint to the Lord redditnrae. CQL Qnod Mennda ooigngia laecnlariboi not negentnr, qniboi*' } however to clerom Binime venire conoeditnr. [ZnL TTt a qnii iniceperit ecdeiiae propriae deiertorem and in aliqnam provexerit dignitatem, ntiqne lententtae inbjaceant, qnam canonei affizenmt' }. ULXV. Qnodai* ) qni ez monachii ant laicii elignntar to deram, qaam nnlla cogit BoeeiaitM, antiqna in eii debent inititnta.lervari. Qaodd probentar lacram moreati mm pretio dignitatem, ab offido deponantar; for dantem and acoipientom Bimonii Kagi orimen involvit. CXy. Bo aaerii locii noviter inititatii, qaamvii laperiai dictam lit, this nanc however a4iieitiir, at**) nalla baiilica lab deftmctoram conitracta in the name of dedicetar. «V CXYL Qnod neflM dt feminM lacrii altaribni miniitrare, or aliqaid ez iii, qaae ▼iromm nmt offioiii depntata, pramnmere. ULVii. Qnod**) in nnaqnaqne eccleiia, cai epiicopai praeeit, so concerning reditibai qaam do fideliam oblationibni qnatnor debeant fieri portionei: nt ana lit epiicopi, alia derieomm, tertia panperam, qaarta eccledae fabricii applicetar. L2.Y1JU. Qnod'") epiMopni, preib]rter and diaconni, a qnocnnqae derico veradter fturit aecniatni, qnod advenni this conititnta fecerit, poteit line dnbitatione poreelli: tai also honorii pericnlnm epiicopni labitaroi, li this all things Ecdeiiae Boaeonda tacnerit *•) C* so that nidU cierico liceat neyoiiare. H* C/i clerici nullas negotiationes inkorstas ac tttrpi nacra sectenlur, ■') H* Nulli liceat inliiteraium or debilem to ecclesiasiicos ordines promovere. • ) JO concerning crimnosis, so that to clerum not admittantur. Moxquc H* criminibus ro flagUiis), <*) Msa. FO commiserint. *'') H* for himself rationem to God for suis sint actibus redditurae., ••*) H* qidbus jam to clerum for this facto minime venire concediiur. >») H* J O praefixerunt. «**) JO concerning laicis or monackis, who through praemium ordinantur ui dantem and accirniem Simonis Magi crimen involval. H* that if who from monarhis and laivisy concerning who $ Mupra dictum is, eligentur to clerum etc. *') JO so that nulta basilica under defunctorum constiiuta in the name of dediceiur. ««) JO this thus perstringimt: concerning reditUms of the church or oblatione fidelium so that atmor poriiones fieri debeant, Moxque H*: now concerning reddiiu quam concerning oblatione faith JO l/t bishop, presbyier, diaconus, who against this consiituta fecerit, sui rnoris perieHlum may be subiturus. peT a.494. Dilectissimis to the brothers uuiversis to the bishops**) is Lucaniaiu and Brutios and Siciliam constiti Gelasius. Cap. I. 1. Necessaria rerum dispositioue *) constringimur and apostoli of the see moderamiue convenimur, thus canonum patemorum decr librare and retro praesulum decessorumque nostrorum praecepta tiri, so that which praesentium uecessitas temporum restaurandis**) ecd< siis relaxanda deposcit, adliibita consideratione diligeuti; quantui: can fieri, temperemus: quo nor in totum formam veterum videa mur excedere regularum, and reparandis militiae clericalis offidis quac ') p6r diversas Italiae partes thus belli famisque consumpsit incursio, so that in multis ecclesiis, sicut of the brother and coepiscopi our Johannis Ravennatis ecdesiae sacerdotis frequenti relatione comperimus, usquequaque deficieute servitio miuistrorum'®), unless remittendo paulisper ecclesiasticis promotionibus antiquitus intervalla praefixa, remaneant, without quibus acbninistrari nequeunt, sacris ordinibus of the church funditus destitutae, utque in plurimis locis through inopiam competentis auxilii salutare subsidium redimendarum desit aniniarum, * nosque great reatu, if tauto coarctante' ) periculo not aliquatenus consulamus, inuecti. where uuUa or rerum or temporum perurgeat angustia, regulariter convenit custodiri ®), eateuus ecclesiis, which or cunctis are privatae miuistris or siifficieutil us usque adeo dispoliatae servitiis, so that plebibus to himself pertineutibus divine muuera supplere not valeant, so instituendi *) quam promovendi clericalis obsequii thus spatia dispensanda concedimus: so that if who, also concerning religioso proposito and dJiscipliuis mouasterialibus eruditus, to clericale munus' ) accedit imprimis ejus life praeteritis acta temporibus inquiratur: if nullo ") thus sedecim mss. (also B« C» F** F» H» 0'). D« D H« d» d« dispuiaiwne, in aliis cditis dispensaiione. *') Solus d' qua, Moxque B* C consumserit, E« consumserai. ") lU plerique mss. (also B» F*» F H*») and editi. AJii (also H**) mimste' Horum. then C nil (loco unless), Moxqne c* c*° d* i* nequeani. '*) c<» intuendiy moxque c* providendi, ac then?* F" d* obseqmi, where B'D* E« H« 0» 0« of/icii. BPISTOLA 14. 363 )iYi facinore probator infectas, if secundaiji uon habuit fortassis a. 494. \ix:orem, nor a marito relictam sortitus ostenditur; if poenitentiam pxiblicam fortasse not gessit nor ulla corporis parte vitiatus apparet; if servilis ) or originariae not is conditionis obnoxius; if CDxiae jam probatur nexibus absolutus; if assecutus is letters without qoibus vix fortassis ostiarium ) may be able implere: so that if his to all which are praedicta fulcitur, continuo lector or notarius or certe defensor effectus after tres menses exsistat acolythus, especially if huic tas also suffiragatur sexto mense subdiaconi name accipiat ac if modestae conversationis honestaeque voluntatis exsistit; nono ) mense diaconus completoque anno may be priest: to whom however that Aimoram fuerant interstitia coUatura, holy propositi sponte suscepta doceatnr praestitisse devotio. 3. if vero concerning laids quispiam ecclesiasticis *) is aggregandus III. ofificiig; tantos ollicitius in singulis which superius compreheusa are, iiajosmodi decet examinari personam quantum among mimdanam reI oeamque vitam constat to be discriminis: because utique convenientia'') of the church ministeria reparanda are, not inconvenientibus. meritis ingerendi; tantoque more, that sacris aptum may be able to be servitiis, in their quaerendiun is institutis, quantum concerning at the time, quo faerant assequenda, decerpitur: so that morum habere doceatur this probitas, that prolixior consuetudo not contulit; lest through occasionem SQpplendjEie penuriae clericaUs vitia rather divinis cultibus intulisse ), not legitimae familiae computemur compendia procurasse. Quorum promotionibus above ®) anni metas sex menses nihilominus subrogamus: since, sicut dictmn is, distare convenit among personam diyino cultui deditam and concerning laicorum conversatione venientem. which however eatenus indulgenda credidimus, so that illis eeclesiis, quibus in- ») thus d« 4« and mss. (also B» E« F'* F« H" ; H«» onginalis)', alii cditi servili... conditioni, Vide Leoms ep. 4 cap. 1 and Hilari op. 16 n. 5. «•) D* P* «rf eeclesiastici — officiis (F«* of duty), from which d' to ecclesiasticum duty. Moxque H* examinare personam quanlo. y) V D» d* omittunt conoenientia; F* F»" convenienter. Mox B* secundis curis and a* cc ingerenda, ■•) a' cc addont Judicemur, refiragantibuB msa. Moxque H* H** confutemur, •) thus msB. P* F" H JO; D' above anni aetas, B' above for aetam E* above amma aeUUt D d' if permittit aetas, sex menses nihilominus (and when ) praerogamus: eormpte. this for GelaBius monachos among and laicos ponit discrimen, that illos in a annam to presbyterii gradum promoveri permittat, his moreover praeter iftiyii metaB also sex menses veUt aubrogari. D® prorogamus, D* praerogatniis a. 494. festatione bellonim or iiuUa peuitus or exigua remanserunt, rDv ji st ria renoveiitur: quatenus his to God propitio restitutis, in ecclefl i sticis gradibus subroganclis eanonuui paternorum vetus forma vetur; nor against eos uUa ratione praevaleat, that for acciden defectus remedio providetur, not adversus scita majorum nova g proponitur ): ceteris ecclesiis ab hac occasione cessantibus, quaw' not simili clade vastatas pristinam faciendis ordinationibus convenifl tejiere the sentence. Quo more hac opportunitate commoniti, obser- vantiam venerandorum canonum propensius delegamus **), singulorum graduum conscientias adnionentes, lest in illicitosi prorumpere moliantur excessus; nor ) fas to be confidat quisque pontificum, bigamos, or conjugia sortientes ab aliis derelicta, sive quoslibet after ) poenitentiam, or without litteris, or corpore vitiatos, or conditionarios, or curiae publicarumque rerum nexibus implieatos, or passim nuUa temporis congruentis exspectatione ) discussos, divinis servituros applicare mysteriis; nor*'" ) for suo libitu jura studeant aliena ervadere, absque of the see apostolic justa dispositioue mandante. IV, 4. Basilicas noviter institutas not petitis from more praeceptionibus ) dedicare not audeant. not ambiant sibimet viudicare clericos potesttitis alienae. V. 5. Baptizandis consignandisque fidelibu8* )pretia nuUa praefigant, nor illationibus qui])uslibet impositis exagitare cupiant renascentes: - since that gratis we received, gratis darc mandamur. and therefore nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo or paupertate cogente deterriti, or indignatione revocati redemptionis suae causas adire despiciant: certum habentes, that who prohibita deprehensi fuerint admisisse, or commissa not rather sua spoute correxerint, pericuhim subituri proprii sint honoris. <') D« D' D" F* F«n d» d« dUigamus, Aliorum codicum (also B< H» H>*) lectionem firmat that cap. 13 that nor auctorilas divine delegat, ') c'" poeniientium f refragantibus niss. and aliis cditis. Moxque c c addunt of the bishop (after amhiani), without auctoritate ms», * cc Siddnnt preshi/teri, refragantibuB mss. Demde J) exigere, moxque plarcB msB. H (H* H* H*) mandamus. d* moreover accipimus... niMi prorgHSp ac demqne B' causas adfdhere. J « • 6. nor minus also presbyteros iiltra modum suum tendere proa. 494. toyemus, nor episcopali fastigio debita sibimet audacter assumere: not conficiendi chrismatis, not consignationis pontificalis adhiben4aie**) sibimet arripere facultatem. not j)raesente quolibet antistite, lusi fortasse jubeatur ), or orationis or actionis sacrae supi etere ) to himself praesumat to be licentiam; nor under ejus ads})ectu, unless ittbeatnr, or sedere praesumat or venerabilia tractare niysteria. nor )i meminerit ulla ratione concedi, without' ) summo pontifice under- -»■ v»- •) Itapleriqne omnesmss. (also BT F"»!!*). At a' c d* h' h* jubeantur ' -• (<!' addit irf) and postea praesumant... meminerint sicque deinceps coustanter numero plarali, unless that infra d* retinuit ejus praesule, where alii editi praeferuut their pwtnie, which presbyteris a canonibus prohibcantur, latius exponit the council flupalense II anno 619 habitum cap. 7. ••) thus msd. great consensu (also B* F»* F'" H'' H'' ), where c c.wpplendae; to- oqne redimdat sequens yerbum to be, this sacrae aciionis in the name of corporis and sangninis of Christ intelligitur sacrificiimi, that and vocabulo / eW// enuntiatur in his coodJii Carthaginensis H can. 9: Quisquis presbyler inconsuito to the bishop agenda in fieHbet loco vofuerit celebrare, ipse honori suo contrarius crsistit, Idem the council I&pAleiiBe II vocat sacramenttm corporis and sangninis of Christ conficere quum can. COiifltitiiit: nor coram to the bishop licere presbgteris in baptisterium introire, nor praesenie aniisiite infantem tingere or signare, nor poenitentes without praeceplo of the bishop tn recomcUiare nor eo praesenle sacramentum corporis el sanyuinis of Christ con/ieere nor eo coram posito poptdum docere or benedicere, Similiter o/ferre sei sacntMi indeed panem or calicem distrilmere coram to the bishop vcl 'urbis presbyieriM presbyteros rurales vetat Neocacsariense the council can. 13. inferi: i*oierat therefore summus pontifex presbyteris jus faciendi suhdiaconos and acolyti»M iribmere, but so that more perspectam habeamus Gelasii scntentiam, quaerenciam, num summi pontificis yocabulis the bishop quemlibet this intelligere not liceat. Certe TertuUiauus concerning bapt. c. 17, Innoc. epist. 17 n. 2 and 25 u. 6, Zosimiifl epist. 1 n. 3f 7 n. 3, 9 n. 1 ot 5, conc. Hispalense II can. 7, nor not Hiucmanw tom. 2 pag. 718, so that alios taceam, or doeent, quemvis the bishop pontificatnf apicem habere, or summi sncerdotis titulo or summi pontificU in the name of concerning- £t in this indeed loco nihil cst, from which alio sensu sumnd ponlificis uomen Gelasius judicetur. Verum from subsequente Gelasii epistola 25, in qua this ipaum decretum memoratur his verbis: in uiraque illius parte constat, without yffy» ponRficis auctoritate ecclcsium uoviter constructam not posse dedicari, persua «njn bibbebit lector; id ibi Gelasio csse without summi ponlificis auctoritaie, that cst Ygkt* gine mmmo pontiflce. Ac then summi pontificis vocabuUs Romanum praesulem utrobiqne intelligi not ambiget, where legent iufra caput 25: to us also maiefaieiwm. and/, qwod absque praecepto of the see apostoiicae nonnulli sanctas the churches wel araioria sacrare praesumant, Hinc moreover oboritur ct altera quaestio, num boc praeceptam not modo to Italiae, but and aliarum rcgiouum presbyteros pertinaerit, so that scilicet hi without praecepto of the see apostolic subdiaconos and acolythos fy oere tom not possent, when ejusdem praecepto possent. Quamqyam to whom perspicuum is memoratum concerning basilicis without praccepto of the see apostolic not dedi- /> dia decretom to unas Itahac provincias portinere, is also istud aliud to easdem regiones spectare not dubitabit. if also Hispalensis II of the council can. 7 a. 494. diaconum or acolythiim jus habere facieridi; nor prorsus addubii if quidquam to episcopale ministerium specialiter pertinens t motu putaverit exsequendum, continuo *) himself presbyterii dignitate sacra in communion privari. that fieri necesse is censeamus, ejus praesule deferente hujusmodi may have been praevaricatio comproba nor ipso ejus to the bishop a culpa conniventiae and ultione vacatuiOy immoderata facientem dissimulaverit indicare. ultra tenorem paternis canonibus deputatum quidpiam tentare mittimus: nihil their suo ministerio penitus applicare which prai ordinibus proprie decrovit antiquitas. Absque to the bishop or pr tero baptizare not audeant, unless praedictis fortassis officiis long; constitutis necessitas extrema compellat: that and laicis Christiui to do plerumque conceditur ); ecclesiasticus habetur quicunque tractatus. Sacri corporis praen gationem *) under conspectu pontificis seu priests, unless his absen tibus, jus not habeant exercendi. "Quum for decreta venerabilium sanctionum we also magiH pere custodire nitamur, ac without their dispendio also that, which pi alicujus utilitatis fortasse compendio videantur laxanda, cedamus'* verba expendantur, thus ibi presbyteris prohibetur presbyteroram atque diac norum consecratiOf so that subdiaconos and acolythos faciendi potestas not negt/k ') Similiter jam Tertulliauus dc bapt. cap. Bcripserat: Dandi ftlM (baptismi) hahet Jus summus priest, who is bishop; dekinc preshyieri H coni, not however without of the bishop auctoritate because of the church honarem, qmo Mbt peace is. AHoquin also laicis jus is. ••«) thus D« when aliis 11 mss. ac F F«» F"» d«. At H* diacemis, H» h« dkm a* c i' credamus. 9. Quamque to us*') against salutarium reverentiam regularum a. 494. cupiamus temere nihil licere, and quum the see apostolic above his omnihWj farente to the Lord, which patemis canonibus are raefixa** ), pio devotoque studeat tenere proposito; satis indignum is, quemquam or pontifieum or ordinum subsequentium hanc observantiam refutare, qoam Blessed Peter the see and sequi videat and docere, satisque conTeniens may be, so that totum corpus of the church in hac sibimet observatione concordet, quam illic vigere conspiciat, where Uominus of the church tothis posuit principatum. Dicente moreover**) Scriptura: Ordinate mCant.2,4. mecinitaiem, and item: all things when ordine fiant, atque iterum psal- q" mista praedicante: Circumdate Sion and complectimini eam, narrate saXm Al, tn tvrrihus ejus: ponite corda vestra in virtute ejus, and distrilmite gra- ~" * Aff**) ejus, so that enarretis in ) progenie altera because this is God God mier m aetemum, and ipse reget we in saecula: this procul dubio, qiri in ecclesiasticarum narratur altitudine dignitatum, and in~ cujus Tirtnte bonis operibus corda ponenda are, gradibus utique distribotis, cunctis God our and rector populis praedicandus is Chrislianis: where nemo sibimet aliquid existimet imminutum, quum and concerning nninscnjusque gradus perfectione nihil deperit, and convenienter retiMfldo, that coelesti dispensatione coilatum is, pariter to us and d* omittit to us. Deiude paulo after Isidorus Mercator substituit superior *«»qaod exitide a c* c* c® c' c'** arripueruut. Monet however Labbeus, in edit. 1552 «t exstare above kis. thus also legit Dionysius Exiguus, nor hanc lectioKmxniitavit Hadriauus I. Eamdem asservabat exemplar, quo usus is Hinc- "ttna Caroli Calvi uomine scribens to Hadrianum II papam, so that faith facit o Gordesii pag. 560, quamvis in novissimam not from veterum codicum in faith sri a editione Romana (so that aliis also locis not without incommodo factum is) «at mag. B« D« E* F* F» and d» d« c« h< h« i*, retinent siiper Ms. certainly quum in P wnorum canonum numero ea also Gelasius ducat, which antea ab apostoli- lediB antistitibus constitnta fiierant, himself ipsa superior diceretur the see aposto- itituperior kis admitteretur. but and epist. 26 n. 3 profitetur, uniuscujusque 'f ctmsiitutum, that universalis of the church probavit assensuSy not aliquam niagis ' iedem prae ceteris oportere quam primam. • 0'* cmn vnlgata domosy quam lectionem not patitur subnexus Gelasii ' nnentariuB. Psalteria Bomana and Mediolanensia pariter exhibent gradus. nor •tekgit AmbroBiuB, who however hunc exponens locum observat, in Graeco ha- taq fia iig, that iuterpretatur excetsas ei turritas domos. has and psal- (eriom, qnod b. Germano PariBiensi usui to have been traditur, turrim. Simpliciorem oterpretem, who Graece mediocriter callebat, primo xaq paQFig Latine graves ecmvertiBBe, and inde gradus factum to be crediderim. Idem dicendum concerning alio loco Ptalm. 44, 9, where in nonnullis exemplaribus legitur a gradibus eburneis. ") thus niBB. (also B' E*) and d*h* h*i*; alii editi progenies aiteras since {qKOfdam also ff* h* i«). Moxque D< E» d* regit. a. 404. cogiioscibilem God fieri and tribuit to be rectorem. for" and if what indulgetur concerning temporuni quantitate, moribus aggregati*') and strennitate pensatur, if vitae jam proposito continetur, that protelata fuerat aetate curandum, dummodo that nuUateuus dissimulata sabripianf '), quorum quodlibet inesse claruerit, merito clericalibus infulis reprobabilem convincat to be personam. Etsi that nonnunquam**) sinenda are, which, if ceterorum constet integritas, sola nocere not valent, that however are magnopere praecavenda, which reeifi without manifesta decoloratione not can. Ac if ea ipsa, which nullo detrimento aliquoties indulgenda creduntur, or rerum tempo- » rumve ** ) cogit intuitus, or acceleratae provisionis respectus excusati quanto more that nullatenus mutilanda are, which nor ulla necessitas nor ecclesiastica prorsus extorquet utilitas?® ) X. 10. Baptizandi to himself quisquam passim quocunque at the time nuUam credat inesse ' ) fiduciam, praeter paschale festum and Penteoostes venerabile sacramentum: excepto diuntaxat gravissimi langpioris incursu, iii quo verendum is, lest morbi crescente periculo without remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscedat. temporibus and diebus exercere not audeant, id is: quarti 'mensis jejunio, septimi and decimi, but also quadragesimalis initii, ac medianae ) Quadragesimae die, sabbati jejunio circa vesperam nove- ] ■f «} thus ni«a. (also D' D E« F 11« H'-) and h' h', when quibus and veteia of the council Suessionensis exemi>hiria consentiunt. B' F™ aggreynri and, K' adgregmtie O* 0«dr aggregata and H' and alii cditi (a' c i' ) aggregata strenuUate ac mox H' wlff also. this moreover to himself vult: id, that concerning interstitiis remittitnr, ordinati boidi moribus and strenuitate compensari, if etc. but this librario imperito, who quatemiones scriptos negligenter coUegit otqw compegit, is tribuendum. ® d* expunxit inesse, that tamon when mss. (also (B* C* P* P« H* H'*) afi. retinent. Moxque H® loco verendum has prima manu venerandum, seciinda prmt' hendum. **•) D D' d' ordines... celebrandos (D* celehrandas), Subiude alii editi M nonnulli mss. exerceri or excrcere not debeni. cc H* H" H' H* ntim dehemU, Ona mss. melioris notae (also B* C ) and praeferimus not audeani. Regulae lae praescriptae haeret Pelagius I fragm. 17 and 18. «») « D» D» F«» F°> H« H" and editi mediana. Mox quatuor aiitiqui mM. J isaM \}VOjeJunio; O Jejnnia mwcrint reiebianda. Loco medianae quadragetimae Pelagilisl fragm. 25 and 26 mcdianae hehdomadae vocabulis utitur. EIx cjusdem finginentii rint celebrandas: nor cujuslibet utilitatis ) seu presbyterum seua.494. diaconmn his praeferre; who before ipsos fuerint ordinati. 12. DeTotis also to God virginibus, unless or in Epiphanoriuni'*) XII. die or in albis paschalibuS; or in apostolorum natalitiis sacrum minime yelamen imponant, unless ) forsitan, sicut concerning baptismate dictum eat grayi langubre correptis lest without this mimere concerning saeculo transeant, implorantibus not negetur. 13. Viduas moreover velare ') pontificum no attentet, quo-XIII. 17 and 18 etiain tabbatum great seu sabhatum magnae noctis, which PaBcha praceedity ordinatioiiibofi destinatum fuisBe diBcimus. " ) Uoc is: quantumlibet utilem presbyterum seu etc. Hinc male c' seqq. addimt cause, quamviB this vox absit ab to all mes. Moxquc d' praeferant fM amie ipMum. Regulas illas Qehisius conftrmat, quas quum pridem Benoventi pnelato senioribus presbyteris neophyto neglectas accepisset, Leo hanc abusionem epist. 19 to Domm arguit acriter, nor impunitum dimisitf while in Hlo, ait, •oit kwmamitaiiM virtus, but elatiomis mtium roboraretur; every for, pergit, laborum frweim» auferiwr, omms meritorum mensura vaeuatur, if tantum who assequitur digniiaiis, quamium adutationis obtinuU. ') Editi Epiphaniarum, rectius msB. (also fi* H*') epiphaniorum, F F"* omisso himself. so C C* omisso tn albis paschalibus subdunt: or in apostolorum natali {naiaS also d*), where alii have: ant in apostolorum naialitiis (H ' H'' natalibiis, D" F* mmiaie, F" natales). Qregorii sacramentorum liber praecipit virginum benedictioaem fieri in Epiphaniat or secunda feria Paschae (order moreover Romanus in albis pmsekatibwuf), aui when apostolorum natalitia celebrantur. Ambrosius concerning virginibuB lib. 3 cap. 1 narrat, Marcellinam sororem suam iu natali of Christ die, adstautibus eomplanbnB puellis of God ac frcquenti populo, virginitatis emiHsa professione, a Ubeiio consecratam to be. Idem and in libro concerning lapsu virginis consocrat ve cap. 5 ■ic alloqmtur: not es memorata diei holy dominicae resurreciiojiis, in qua aii4sri ie obtulisti vetandamY from which, so that ez priore loco conficitur, among Epijpbuiionun diee ipsum of Christ natalem to be censendum, thus ez altero sicut from or- &M Romano and our Qelasio colligitur, not sola Paschae feria secunda, but aliu also ejusdem soUemnitatis diebus virgines consecratas to be. Detiide quidam mss. (also H H* H* ) and a* cc exeant. O" without aliqua benedictione vetare, additamentum Qelaaii menti prorsus this loco moreover, so that manifestius fiat, uum istud concerning not velandis videcretam usu receptum may be aliquando, or a saeculo saltem VIII in desuenon yenerit, uon frustra quaeramus. Quippe in regum Francorum Caanni 801 c. 13 legitur: concerning feminis, quas defunctis viris law Langobarpirohibei before anHi spatium vestem religionis velumque suscipere, petierunt m iieemiiam, ui mox, while divine pietas inspiraverit, cns indemnes Uceat susciQood indeed iia conceditur. Idem Capitulare auni 847 c. 11 praecipit: modo mufier velum holy acceperit, sponte in eo permaneat. that ibi nmHeris in the name of also vidua intelligatur, liquet ez his eorumdem Ca- •inm lib. 6 cap. 180: QuaUeunque modo mulier, permiitente canonice viro suo, eo fmmeio, vehan sancium in caput acceperit, or sponte or invita, in eo perLaudat and Ivo part. YII cap. Aureliauensis of the council decretum, quo niduae, which spontanea voluntate ab altari sncrae conversationis velamen. in eodem proposito permanere; and cap. 56 subjicit Aquiagranensis concOii LndOTico Pio praesente habiti praeceptum: concerning nobilibus feminis, which amismrimroisSM bomajt. pohtip. I. 24 a. 495. iiiam ) that nor authority diviiia delegat, nor eanoiium foni praestituit; uon is penitus usurpandum; eisque thus ecclesiastica sa ferenda praesidia, so that nihil committatur iliicitum. modum causantur universi; passim servos and originarios dominomi jura possessionumque' ) fugientes, under religiosae conyersatiaiiK'* obtentu or to monasteria sese conferre, or to ecclesiasticnm fanni latum conniventibus also praesulibus indifferenter admitti. Qaw modis to all is amovenda pemicies, lest through Christiani noiniiiii institutum or aliena pervadi, or public videatur disciplins snb verti: praecipue quum nor ipsam ministerii clericalis hac obUgatioc 9is viris rcpente velantur. — Nihilo however minas conciliam Tribariense anno celebratam c. 25 primum this Gelasii decretam confirmat his verbis: KUac moreover velnre pontificum no attentet, prout statutum is in decretis OelatH p Tnm qaatenas superiora Capitularium seu conciliorum established, illaeso Oelaai creto, intelligeuda sint, aperit in himc modum: we moreover aucioritate patnmw fulti in this sacro conventu sancimus and libere judicatnus: if sponie velamen qu§ vis not consecraium to himself imposuerit and in the church inier vetaias oblaHonem obtulerit, velit noUt, sanctimoniae habiium ulterius habere must, Yelanien iff tur also riduis crat, but not consecratum; that however, qmsL saneiiMionitie kM tus was, and velum holy and sacrae conversationis velamen, so that allatis in lods nfi nius, appellabatur. Uanc autcm of the council explicationem Gelaaii meuti e«e eoi seutaneam, from dictis illius inira cap. 21 manifestum is, where notans himcloea iu eo 60 concerning viduis under no benedictione velandis laiius disseruisse memorat. \k nique this dccretum usu receptum and canonica auctoritate monitum to be, dooa noB tum ista of the council Turonensis 11 c. 20: which vestem mutaverii, abeque doloimi proposito, that disposuit, perseverare procurel. lilud vero that aiiqui dieuni: i dua, which benedicta not fnit, quare not must maritum accipere, quum all seim that nunquam in cnnonicis Hbris fegitur benediciio vidualis; tum haeo of the council Fm siensis VI anno S29 habiti c. 40: Comperimus, that quidam preshyierorum imem and extraordinnrie vclum viduarum inconsultis to the bishops suis consecrareni, i/i msk nuUus pontificum viduam velare attcntet, canonica auctorilas inhibei, Quodwerofti bf/tcri inconsuUis to the bishops suis vehtm viduarum consecrare not praesumatU, pron interdicimus. Atquo this Parisiensis synodi statutum comprobant Capitularia lib. c. 172, where argiiuutur priests, that inconsultis to the bishops vehim TiduMia consecrarent, not qiiia iis consultis id liceret, but qaia consulti id, qood sl ipsis iuliibituni is, prohibcrent. ' ) thus mss potiorcs (also B' E* F»* F" and i*); d* and that. Alii ▼€>«> (eftwi H" h' h*) oniisso since subjiciunt infra: Son is crgo penitus. Moxqae d* Mef ' ) 0' O" rV possessionemquc. Uoc in capitulo Gelasins restanrat, qood a fnnoceutio I epist. 2 n. 14 delibatuni ct a Lcone epist. 4 c. 1 firmatom fben ' D» d* prohibenda, moxque D' D» E» chHstiani nominis instiiuio, W* ekrisA nitatis nominis... praecipue so that. Mox F** F oblatione, and F* fuscari conyeniat dignitateni; cogaturque for statu militantium to himself a. 494. conditioneque' ) jurgari, or videri, that absit, obnoxia. Quibus sollicita competenter interdictione prohibitis; quisquis bishop, presbyier or diaconus or their who monasteriis praeesse noscuntur, hujusmodi personas at himself tenentes not restituendas patronis; or deinceps or ecclesiasticae' ) servituti or religiosis congregationibus pataverint applicandas, unless voluntate forsitan dominorum under scriphurae testimonio primitus absolutas or legitima transactione coneessas, periculum himself honoris proprii not ambigant communionisque SQbihuros if above hac re cujusquam verax we querela pulsaverit. Magnis quippe siudiis secundum beatum apostolinn praecavendum T "* esf, f\e faith and discipUna of the Lord blasphemeiur. 15. Consequens was, so that that also, which concerning Piceni partibus nuXV. through ) to noe missa relatio nuntiavit not praetereunda putaremus id «t, plarimos clericorum negotiationibus inhonestis and lucris turpibus imminere, nullo pudore cementes evangelieam lectionem, qua ) ipse J J . Doininus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse, Job.2,i5. wc apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans to God impli- ' cst ) himself negotiis saecidaribus, psalmistam also David surda dissiAuiantes aure cantantem: since not cognovi negotiationes, introibo? *! 01 potentias of the Lord, Proinde hujusmodi or ab indignis posthac fnaestibus noverint abstinendum; and ab every cujuslibet negotiationis ingenio or cupiditate eessandum; or in quocunque gradu sint poaiii, mox a ciericalibus officiis abstiuerp ) eogautur: since domus " - of God domus orationis and to be must and dici, jie officina negotiationis je8.56,7. and spelunca rather may be latronum. Jer.7, ii. 16. Hlitteratos also ef ) nonnulla parte eorporis imminutos XV I. without ullo respectu to ecclesiasticum didicimus venire servitium. that aimul antiqua traditio and of the Apostolic See vetus forma not recipit; **•) SoluB d* condiUones jurgari videri, refragantibiis mss. (D' H** B* jurgare) at editis. »•) D* d* EccieHae serviiio, Moxque P"* F"» d* putaverit... amhigat... subiturum,. - true we querela, and then H* more qvippe secundum. 8«) D d' omittiint nuper and mox id is. F** implecatos (loco imminere). ••) Solos d* not attendentes because the Lord, F** F™ d* because and F reconciiiantes. •*) d* obUgat, moxqae omittit also and then or (before ab indignis); c' not •») C* D* D* D** d* d' abire. Clericos foenerantes and turpe lucrum sectantes Nicaenum can. 17 concerning gradu dejicit. Eidem concinit Carthaginense I umo Bnb Grato habitam can. 13; sanxit and Valentinianus lil Novel. tit. 34 § 4, Hf eierici nikU prorsus negotiaiionis exerceant; if velinl jiegoiiari, sciant himself judicibus ftmbdiioM ciericorum privilegio not muniri. thus II188. F* F"» N J 0 and editi. B' and ulla, d' prima manu and no, d* and emm itHqua corporis imminutione, Idem Innoc. epist 37 n. 3 and Hilarus epiat. 16 n. 5 iiistitenmt. 24* a. 491. because Jioc litteris carens sacris to be can aj tus officiis, and vitiosum, j~[| nihil prorsus to God oiferri legalia praecepta saiixerunt. and so concerning Dent, cetero modis ouinibus this ) vitentur, nor quisquam talis snscipia- * " tur in clerum. if who vero or temeritate propria or incuria praesidentium tales before suscepti are, in his, quibus constitati are, locis eatenus perseverent, utnihil imquam promotionis arripiant**), satisque habeant, this ipsum to himself for nimia miseratione permissnm. XVIL 17. concerning his moreover, who semetipsos ) absciderint, patemi canones evidenter sequenda posuerunt; quorum tenorem sufficiat indidisse. Dicunt for, talia perpetrantes, mox so that agniti fuerint, a mmiere clericali must secludi* ). that modis to all custodire we convenit, because fas to be nulli suppetit, praeter that quidquam, qnae memorabilis decrevit forma, censere. X Vin. 18. Comperimus also, horrendis quibusdam criminibus implicatos tota discretione submota not solum concerning factis atrocibus necessariam poenitudinem not habere, but nor aliqua correctione ® ) penitus succedente to diviimm ministerimn honoremque contendere; nonnullos moreover also in ipsis ordinibus constitutos, gravibus delinqnentes 5 22 fiicinoribus, not repelli, quum and apostolus clamet, nemini cito mama «,. imponendas nor communicandum peccatis alienis, et ajorum yeneo.Oetio. randa constituta pronuntient, hujusmodi, also if forte subrepserint so who before peccaverint, detectos oportere repelli, qiiam sacrae professionis oblitos praevaricatoresque holy propositi procul dubio submovendos. " ) in C* deest this vitenlttr; B' vetentur moxc xie W in dero. «') thus mss. (also B' E« F*» F»» H H»' W ) h' h« d»; alii editi himself iptoM «*- scindunt (or ahscidunt). Aliqni mss. and d' concerning his... absciderint for titolo poiumii and canonom ipsmu incipiuut: Paterni canones, ft» JJ15 correptione. Mox F"* Usquc adeo percensemus certainly comperimug, Gelasii capitulum eo memorari decrcto, that Ivo part. 2 c. 126 profert: Bem siquidem mnjorum reguHs diffinitum csty so that dnemoniacis atiisque paationibmt irrelildM ministvria sacra tractare uon liceat, adeoque decretum that Pio I papae lluJt moreover, that in eodem decreto additiu-, what otiam when iis agendum tit, qoi comitiali morbo corripi solent, oomperimua. Ibi euim subjicitur: Om prmecepi» so that daemoniis similibusque passiouihus irretitis miuisteria sacrosancta a. 494. tractare tribuatur. Quibus if ) this oj ere ositis aliquid propriae necessitatis occurrat, who concerning sua fidelium sahite confidet, where ministroe ipsos curationis humanae tanta persjiexerit calamitate vexari? p Atque therefore necessario removendi are, lest quihusUhet, for qiiihus 14, 15. Christos is mortuus, scandalum generetur infirmis. Postremo, if *?'" corpore sauciatum fortassis or debilem nequaquam holy continLev. gere law divine permisit, quanto more doni coelestis dispensatores?j' ? to be not convenit, that is deterius, mente percidsosV 17,1. 20. Virginibus sacris ) temere himself quosdam sociiire cognovimus, XX. and after dicatum to God propositum incesta foedera sacrilegaque miscere. Quos* protinus aequum is a sacra in communion detrudi, and unless through publicam probatamque *) poenitentiam entirely not recipi; or {mn orum so that ttiorem geramus) consuUo rationis adhibito, id communiter definimuSf so that miOus concerning Om, who or in terram arrepti a daemonibus eiiduntur, or quoHbet modo wexadonit incwrsibus offeruntur, or sacris audeant ministrare idtaribus, or indiscussi himself dbfimis ingerani sacramentis, exceptis illis, who corporum incommoditatibus dediti, sime ka uamodi passionibus in terram probantur elisi, who however and ipsi so diu erunt ab offieio suo ei ordine and loco suspensi, quousque unius anni spatio... through discretHmrm of the bishop inveniantur ab incursu daemonum alteni. Dc hajusmodi autcm passione qaum at Gelasiam accusatua esset Foropopulcnsis autistes, quo pacto that himself gesaerit, infra in fragmento 8 visuri sumus. Vide and Gregorium M. lib. 13 episfc. 6 to Aetherium, nor not the council Suessionense II anno 853 can. 2 and ITermeriense 11, eodem anno habitum, c. 1. in libro concerning dogmatibus ccclesiastigis who Gennamo tribuitur, at Augustinum c. 39 (al. 72) legimus, ciericum not ordinandum, who aliquando in furiam versus or affiatione diaholi vexalus is. »«) thus F** F«» a' c' d« i*; h» h* c» c*" omittimt in, Moxque d* fideiis and omittit ipsos; 0' 0* ac fldeUum, aliis mss. and editis nostram lectionem dantibus /B* H* omittunt if). then solus d* who necessario, ac postca cc permittit, *») F* O' 0* cc addunt moreover; moxque d* dedicatum, ac then H'' misceri. » ) Soltu d* Quos publicatos aequum. D* prima manu who pristinusy secunda you proUnuM. a. 494. his certe viaticum concerning saeculo traiiseuutibiis if however poenituerint, uou iiegari. latius duximus disserendum. which if propria voluntat« professam jiristini coujugii castitatem mutabili niente calcaverit, periculi ejus iutererit, quali God must satisfactioue placare*®). Sicut for, if iCor.7 9. himself forsitan contiuere nou poterat, secundum apostolum nullatenus nubere vetabatur, thus habita secmn doliberatione proniissam to God pudicitiae ) faith debuit custodire. we moreover nullum talibus laqueum debemus injicere, but solas adliortationes praemii sempitemi poenasque proponere divini judicii, so that and nostra may be absoluta conscientia, and illarum for himself rationem to God reddat intentio. Cavendum iTim. g quippe, which' **) concerning earuui moribus actibusquo blessed apostolus ' testifies; that planius expouere praeterimus, lest sensus sexus instabilis not so deterrere quam admonere videamur. »•») B' D» d» d« without uUa (D» sin ulia); mox editi cmn mss. JO H* iaie mflh cienierque praedia.imus ac subinde editi caicavennt pericuii earum... debtmU tie, reiiiti?ntibu8 Dionysii aliisquc potioribuB niBB. (also B' F F"» d* h' h'). H H'* D* late duximust C* E* lalius diximus (this notatur superius cap. 13). — Deiude aolus Quarum aiiqua, cc when mes. H professamf ac pOBtea d' pristinam. in hisoe teqili* mur B' E* and alios editos. »6 31 }4M pm figf) placere; a* c this addimt because juxta aposiolum primam faith irritam fecerunt, that in solis exstat mss. JO ac forte repetitmn eeit from his JniKh centii epint. 2 n. 16: if apostoius Pauius, which a proposito mduitatis diseesseruiU, disBU eas habere damnationemy because primam faith irritam fecerunty quanto more virffines, qum priori promissioni faith frangent? Porro iisdem apostoli verbis unless Caithaginettsis IV conoilii fathers can. 104 viduas, which, postquam Be.devoyerunt to the Lord, nubimt, ot adulterii censent reas and a commuuione removent. Yide infraSjttmachi epistolam 15 num. 6 and 6. *') d* i* pudicitiam fidemque sola auctoritate mBS. D (D D' D*). Moz d* omifr* tit soias (mss. J c c solum). Inde for hquet, Gelasium this nonnulla scriptoris antiqai verba adoptare, qolbus nolle himself significat concerning viduaram la civarum moribus planius diMexeref nt forte fragilis and instabilis sexus animos ac sensus higusmodi expositione adaarum actus incitandos more stimulare ac promovere, qoam ab to them deterrav videatur. Indulgentiae Gelasii erga viduas, which propositi tenaoes not exmal exemplura alterum suppeditabit ipsius fragmentum 38, from quo and iotom this o«pfttulum illustrabitur. Vide Symmachi epistolam 16 n. 6 and 6. EPI8T0LA 14. 375 22. Secuudas uuptias sicut saecularibus iuire eoueeditur, thus after - 94. eas uullus to clerieale siuitur veuire eolle ium. Alia is euiui hu- - lmauae fragilitati geuemliter ) coueessa lieeutia, alia must to be Tita £vinarum rerum servitio dicaudorum. 23. Qoisquis propriae desertor of the church uullis exsisteutibus causis XX III. to aliam putaverit transeundum, temereque * ) susceptus may have been and promotus, reverendorum canonum or ipse or receptor ejus atque provector constituta not fugiet, which concerning hujuscemodi praesumptoribuB praefixere servanda. 24. concerning monachis ) laicisque copiosius in prima praeceptionis XXIV. hajiis parte digesta: which or quateuus for rerum temporimique uecesdtaie eoncessa sint, quemadmodum, where uullius necessitatis iuteresse probabitor, not unless vetus institutio debeat eustodiri. Quos vero constiterit indignos meritis sacram mercatos to be pretio dignitatem, conyictofi oportet arceri not siiie periculo faciuus tale patrautis* ): because dantem pariter accipientemque damnatio Simonis, quam sacra - » lectio testifies, involvit. 25concerning locorum consecratione sanctormu " ), quamvis superiusXXV. •gtrictim fueiit comprehensum, to us also patefactum is, that absqae praecepto of the see apostolic nounulli factas the churches or oratoria praesumant. this sumus tameu indicio detestabiliore through- ••) d« generaHs. Moxque F» dedUa, H H« H'* J 0 a« c h« h« 1« dedicata; more it pleases cmii 5 mss. a' B* £* d* d' dicandorum (C dedicandomm). Dc iis for, who Tel to emin admittendi or ab oo remoyendi eunt, sermo cst. looj X)i (Becunda manu) D* d' if lemere. Mox for fugiet mss. U J 0 ct c h* ]i* effugiei, Canonum constUuia aatem, which ibi vocat, suut Nicacu. c. 15 ot 16. Sardic. c. 19, Calck c. 20. loi a' vellaicis, D® monachis which, d* also (omittens laicisque, that have plerique all mss., also B* F* F" H* H'* ct editi), moxquc when h* digesta are, ec digeMtum is. then D* or which for and when F"" d* or quemadmodum, 0* 0* c addoat his before for rerum. finally D' D'* d' h' nuUius facti necessitas (D' omitiit ) inieresse probabitur. MsB. B' E' F<* F"" H JO c i nullius nccessitatis (F"" lest- inieresse probatur (mss. B* H D when d* h' i probabitur), from which nostra lcctio. «•») Mbb. 0 (0* 0«) and editi petrantes, D» U* H'« (h' h* to marg.) palrantes, I>» D* D*' d* d* vendenies, F vincenteSy F°» vindentes, C* vendente, C vendeutis, hocc|iBe if abesset tale facinus, optimo subnexae rtationi convenirct. Scd because in oiniiibiiB libiis exstat taie facittus, retinemus when mss. F H patrantis, ac verbum quo, qnid to himself vellet idle facinus patraniis, apte ex|)licabatur, c margine tnuiBlatiim eflse suBpicamur. this porro haeret GelasiuB concihi Calchedonensifl canoni 2, quo sancitur: if who bishop through pecunias fecerit ordinationem.... i» gui this aUeniasse probatus may have been, proprii gradus periculo subjaccbit, and who esiy mhtt from kac ordinaiione... proficiat. Praecipit and vulgatus apostolorum SOy ui, if qms bishop aui priest or diaconus through pecunias hanc obtidiffniiaiem, dejiciatur ei ipse and ordinator ejus, and a in communion modis omnikne mbMcindaiur sieut Simon Magus a Petro. <«') C d* this verba for inscnptiono ponunt ot canonem ipsum iucipiunt: Quamns ete. ~ a. VH. moti, that in quocimque nomiiie defuiictorum and, quantum dicitur, nor entirely fidelium, constructiones aeilificatas sacris proceesionibus * *) audacter instituere memorantur. which since *••) so acerba tiun dura are. so that eadem vix our ferre posBit auditus, if revera Cbristianitatis aftectus in illis regionibus certus and fixus is, and districtius ista quaerantur, and a quibus fuerint gesta, prodantur: since sicut latentibus in hac atrocitate nominibus not exsistat' ), in whom the sentence debita proferatur, thus quum mauifestis may have been documentis expositus, quam sceleris tanti poscit immanitas, uon yitabit idlatenus ultionem. subiisse despectum, so that feminae sacris altaribus ministrare firmentur'"'), cunctaque not uisi viroriun famulatui deputata sexum, '"•') d* dolot since (that have B' H JOh*i*); moxque c* c'** bmittnil so that eadern vix... auditus, that cxun mss. D F* F" H J C* and c' h' d* i* reci|iieadum putavimuH. ) Editi exstat, d* exsistity moxque H* (who also exsisiai) qimm' mamJfttM fuerint documeniis expositis, quam sceleris tanH poscii immaniiaSy viiami Mffiiril uitionem. c' c' c'" whom tanti sceleris, d' tamquam sceleris; and moz O* O* C C h* tf Hon e/fugiet ultatenus coutra auctoritatom aliorum msB. (£* H H* ) and editorm. BPISTOLA 14. 377 to whom not competunt, exhibere. unless ® ) that omnium delictonim, which a. 494. singillatim perstrinjimus, noxiorum reatus every and crimen eos reapicit aacerdotes, who or ista committunt, or committentes minime publicando pravis excessibus himself favere significant: if however sacerdotom jam sint vocabulo nuncupandi, who delegatum ® ) to himself religionis duty thus prostemere moliiuitur, so that in perversa quaeque profanaque declives, without ullo respectu regulae Christianae praecipitia funesta sectentur. Quumque scriptum may be: Minima who spernii, paulatim decidit; what is concerning talibus existimanduni, who immensis ac multiplicibus pravitatum molibus occupati, ingentem ruinam multimodis impulsionibus ediderunt, which not sohim ipsos videatur obruere, but and ecclesiis universis mortiferam, if not sanentur, inferre perniciem? nor ambigant not solum who this ausi are exercere, but etiani who hactenu8 cognita siluerunt, under honoris proprii himself jacere «Hspendio, if not quanta ' ) can celeritate festinent, so that lethaUa vidnera competenti medicatione salventur. Quo for more"') teneant jura pontificum, who pontiiicalibus excubiis eatenus injuncta dissimulant, so that eontraria domui of God to whom praesident, rather operentur? Quantumque**') at God possent, if not unless convenientia procurarent, tanium what mereantur adspiciant, quum exsecrabili studio sectantur riB momenti, PariaienBi VI concilio ignotain fiiisse laidorianam epistolam illam Soterifl in the name of confictam, in qiia legitur: Sacralaa to God feminas or monachas... inc nsum circa altare deferre reported is to apostolicam the see; which all things reprchemsione and viluperatione plena to be nnUi recte sapientium duhium is. from which and inferrc licet, eidem concilio uihilo magi notam fuiHse reliquani laidori collectionem Kx quo and id consequens* to me it seems, so that which in Isidorianis epistolis atque in Parisiensi concilio communia are verba, this not a concdlio Parisiensi from epibtoliB illis, but ab Isidoro Mercatore from Parisiensi concilio exscripta fueriut, adeoque anno 829 recentiorea sint illae epistolae. Hinc minime mirum eat, Zachafiam papam, a Bonifacio to the bishop Mogimtino consultum, num monnchis id is «tncillis of God, quaedam in ecciesia munia ohire licerety epist. 65 to Pippinum (Bonif. opp. to Giles. I, 153), nidla Soteris mentione facta, unumi hunc Gelasii locum referre satiB habuisse, quamvis to allatam Bonifacii quaestionem nihil responderi aptiuis potuisset, quam that Soter definisBe ponitur. fo«) jp if that, " viso qnod and to marg. unless, that habcnt all mss. and editi alii. then D' (prima manu) D d' qune saltem perstrinximus, D which sal tim moxqae a* CC noxa every and crimen, i' noxa every; reatus every and crimen, ac postea D« D» D» F«» d» reos respicit. t«») C« F<* delatum, moxque (D' prima manu) and d* nullo respectu. Mox when F not solum before who addidimus. II") H*' tanta qua can, cc quanta possint, ac deindc 0' O i* medicina and when B* F** sanentur, where c c d* h* medicatione curentnr (B* F"» H'* H'- a' salventur). •") B'E*F* F" H c i« more, Dd Jur<f. Demde D' F«' teneantur jura pontificum, d' ieneantur to ponii/icfum. Sequimur d* when praestiiutioribus mss. (B' H* E*). ««) thus B» D» F* H' {the Lord) O' 0« h* E« H d«; F"» Tantumque; c'" d» i' who quanium at the Lord. Moxque D* F** if this unless B* E< F*" if this nisu, 0* O* #> ac then c h* i< sectentur adversa. and etc. '378 S. GELASII PAPAB a. 494. mlversa, and quasi more liaec regula may be ), qua of the church debeant guberiiari, thus quidquid is ecclesiaKticis iuimicuin regulis perpetratur: quum and if coguitos habuit canones unusquisque poutifieiim, intemerata debuerit tenere custodia, and if forsitan nesciebat consulere fidenter oi>ortuerit * *) ignorantem. Quo more excusatio no bucciurit errantibus, because iiec sciens proposuit servare that noveraty nor ignorans curavit nosse that gereret. cujuslibet of the church facultas admittit, sicut. dudum rationabiliter is decretimi, convenit fieri portiones: quaruni may be una poiitificis, altera clericorum, paupermn tertia, quarta fabricis** ) applicanda. concerning quibus, sicut sacerdotis intererit, integram ministris of the church memoratam dependere quantitatem, thus clerus ' ) ultra delegatam aibi sunmiam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero, which ecclesiasticis aedificiis attributa are, huic operi veraciter praerogata, locorum doceat instauratio manifesjba sanctorum: because nefas is, if sacris aedibus destitutis,. in hicrum suum praesul impendia Iiis designata convertat. Ipsam ') nihilominus adscriptam pauperibus portionem quamvis divinis rationibus himself dispensasse moustraturus Matth. gggg videatiu", tjmien juxta that scriptum is: C/i videant opera vestra bona, and magnificent Patrem your, who is in coelis, oportet also praesenti testificatione praedicari and bonae famae praeconiis not taceri. futurum confidat immunem, if in his, which sjilubriter sequenda concerning- *") H** thus que ecclesie, d* may be able, moxqiio d* d* the church debeat, ac then a* c i' if quidquid, U' if what indeed. *'*) 0® c* c*" d' d* oportuerit (d| oportuit) scientem, qaam teete Coastantio all ras».#(etiam B' E' FJ F<* F"" II H" 0' O ) c* h» oportuerU ignoratUem i« opertuerit, quo more. then F** F"* H® c'" d* i* because (F™ who) nescieiu, moxque B' fuod ignorat (for that noverat). 116, H'* and c'** to marg. clcricus, moxque solus d' of the church aediflciis ac postea h* prorogata, d' d* instructio (for instauratio). — F* alteram delegaiam... praesmhs... convertant. BPISTOLAE 14. 15. 379 prompBimuS; sive the bishop sive presbyterum seu diaconum viderit a. 494. exeeclentem nou protiuus to aures nostras deferre curaverit, probationibus dumtaxat competenter exhibitis, so that transgressoris ultio fiat**') ceteris interdictio delinquendi. Sui vero modis to all erit imusquisque pontificum of the order and honoris elisor, if cuiquam clericorum, or of the church totius auditui this utaverit supprimenda. Data V. Idus Martii; Asterio and Praesidio viris clarissimis consulibus. £pi8tola 15 seu Epistolaris formula Gtolasii papae. Imeipiimt eonttltata taneti Gelatii papae, qoae epifcopi in ordinatione sua accipiimt. Papa that ) clero, ordini and plebi consistentibus civitate iila ). 1. Probabilibus desideriis ) nihil attulimus tarditatis. brother jam and coepiscopum our illum to you ordinavimus sacerdotem. to whom dedimus*) in.maudatis lest unquam ordinationes praesumat illicitas: lest bigamum, or who virginem not is sortitus uxorem, nor illitteratmn or in qualibet corporis parte vitiatiun, or from poenitente, Tel curiae or cuilibet conditioni obnoxium notatumque to sacros ordines permittat accedere; but if quos hujusmodi forte repererit, not audeat promovere. Afros passim to ecclesiasticos ordines praetendeutes no ratione suscipiat, because aliqui their Manicjiaei, aliqid rebaptizati saepius are probati. 2. Ministeria atque ornatum of the church, or quidquid that is in!!•) a' c' c* c*** h* i addunt eit moxquo c* thus vero. *••) in F"* D* D D' d* loco chroniciU) notac subjicitur: Kt alia inanu, God you euMtodiat, brothers carissimi. that in a' c c thus is retentum, so that and praenota servaretur. Sequimur praestantisaimos codices (B' E' E* F 0* 0* H*) and primos editos h* i*, unless that B' F** Data FI Idus Martii, I) AntiquiB id moris was, so that in generalibus foriuidiB nominip proprii loco pronomen Ule substituerent. Qua voce papae ejus, who novum the bishop ordi-, name.this exprimendum notatur, sicut mox verbis in civitale that cam, to whom novus creatus is bishop, and then where dicitur coepiscopum iihm hunc ipsum the bishop appellandum to be designatur. because vero pronomen vulgo nota ilL thus exprimebatur, so that letters n. speciem prae sc ferret, anbinde usu came in iisdem formulis, so that not iil. but w. loco nominis poneretnr. — in F* deest that. «y in E* and Hbro diumo Roman. pontif. additur diiectissimis /iliis in to the Lord smimiems qaod exinde in edit. conc. transiit, but abest a ccteris mss. (0*0' D** F» F* H»). ' *) O* addit vestria, moxque when C* F<* brother also el. (a. 194.) patrinionio ejusdem, not miuuere studeat but augere. concerning redita vero ecelesiae or oblatione fidelium quatuor faciat portiones: quarum unam to himself ipsi retineat, alterani clericis for officiorum Buonmi sedulitate distribujit, tertiam pauperibus and peregrinis, quartam ecclesiasticis fabricis noverit reservandam. concerning quibus divine erit redditurus judicio raticmem. 3. Ordinationes vero of the priests seu diaconorum not unless quarti ), septimi or decimi mensiimi jejuuiis, but and in ingressu quadragesimali, atque medianae ) vespere sabbati noverit celebrandas. 4. Sacrosancti «moreover baj)tismi sacramenta') not unless in paschali festivitate and Pentecoste meminerit to be praebenda exceptis iis, who mortis urgentur periculo: lest in aeternum pereant, talibus must ) remediis subveniri. Huic therefore of the see nostrae praecepta servanti devotis animis obsequi you oportet, so that irreprehensibile placitimique fiat corpus of the church through Christima the Lord our, who vivit and regnat when to God Patre omnipotente in ) unitate spirit holy through all things saecula aeculorum. Amen.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.