Letter 3

Pope Gelasius I to the bishops of Picenum. Barbaricis hactenus dolebámus incursibus especially uicinas urbi prouincias and bellorum saeua tempestate uastari, but quantum among ipsa recentium: calamitatum feruentia perieula comperimus, pernieiosiorem, diabolus Cliristianorum mentibus labem quam corporibus. hostilis feritas irrogauit. that malum principaliter illarum regionum respicit priests, who tanta segnitia tantaque ministerii dissimulatione suscepti commissarum to himself neglegunt regimen animarum, so that eas also ab exiguis quibusque bestiolis lacerari under conspectibus suis impune patiantur, quin. immo subrepentes nequitias confouendo and deprauatoribus adquiescendo fidelium not solum minime retrahant but ipsi more praebeant proprio nutrimenta perditionis exemplo. what moreover tales essent acturi pontifices, if, that absit, or aliqua noua pestis and primitus - ignorata prorumperet or ingeniis acrioribus sensibusque uersutis or aliqua saecularium doctrinarum peritia callidis saerilega blasphemiarum dieta promerentur, who so ueteris erroris detrita commenta tamque maioribus ecclesiarum | magistris quam also nostra aetate conuicta not recolunt nor refutant atque ab imperitis stultisque prolata not respuunt? gratias omnipotenti to God, since suorum corda through huiusmodi personas examinat, who this ipsum uirus nesciunt, that locuntur. for what facerent populorüm praesules under astutioribus inimicis, who himself subiciunt libenter indoctis, when utique, etiamsi tanta was in rectoribus dominici gregis prorsus 49. | gives. a. 493 die Now. — Edd. Car. I? 346; Collect. Concil.; BT 95; Thiel 325; particulas tantum adfert Bar. to a. 493 9 iciriT PAPE.. PELANAX heresim V — 3 epsc uniuerisis epr V — 4 delebamus V, corr. o? 6 seruentia V, corr. o 7 coperimus V 8 làbe V seritas V, corr. o 10 tantas egnitia V. 15 solum «eas» Car. 16 exeplo V aucturi V, corr. o?: 18 or Car.: or what V — sensibus who V, corr. o 20 blasphemarum V, corr. o? — 24 to God «agimus? Car. 2426 praesule V, corr. o? — austutioribus V — 27 who o: que V Qndo V Gelasius I. against Pelagianam haeresim to Picenos ignauia, so that nor so uilem hebetemque.personam possint or intellegere or frenare, pastorali cura debuerint a to us cognoscenda perquirere quam suasionibus inconsideranter absurdis facilem summittere uoluntatem? — oblatus is for to us miserabilis senex Seneca in the name of, who not modo totius s may be eruditionis alienus but ipsius also intellegentiae communis prorsus extraneus, in Pelagianae uoraginis caeno, sicut concerning quibusdam in Apoealypsi legimus, uelut una ranarum imprudenter immersus inque that faece horribiliter uolutatus, nullatenus, inde qualiter emergere posset, inueniens, because 1: puritatem relinquens catholicae ueritatis, quanto himself through lubricum falsitatis conatur adtollere, tanto more his lutosis foueis cireumelusus obruitur, concerning illis unus existens, concerning quibus Petrus says apostolus: hi uero uelut inrationabilia pecora naturaliter in captionem and in perniciem 15 in his, which ignorant, blasphemantes in corrupti-. one sua peribuntrecipientes mercedem iniustitiae. 5 re true for sie his stolidus and obtunsus is animus, so that. concerning e his uenenis, which male hausit and uomuit, nullam rationem or accipere ualeat entirely or reddere but induratus obcaecatione Ὁ diabolica sibique now traditus cordis sui funesta may be obstinatione damnatus nihilque supersit ei, unless so that God our, who said, which hominibus impossibilia uidentur, at 86 to be facilia, huiusmodi mentem potenti compunctione transfigat, so that secundum beatum apostolum Paulum resipiscat«a» diaboli ss laqueis, 4a quo» captiuus detinetur the sentence diuini iudicii. multa illi, which concerning Pelagianis sensibus nor ἡ Apoc. 16, 13. Petr. IL 2, 12 sq. Matth. 19, 26 Tim. II 2, 26 1 hebetemque ez hebetemqui 4 facile Bar. Ἢ pelagiana euoraginis V 8. apocalipsi V — uelut V 9 orribiliter V 15 captione V, corr. Edit. reg. secundum Vulgatam 17 peribunt Edit. reg. when Vulgata: and peribunt V. percipientes Ed. reg. when Vwlgata 28 ἃ add. o? secundum Vwlgatam 26 ἃ quo inserui Secundum Vulgatam, quibus ὗ: om. V Epist. XCIV 4—8 359 insomnis entirely contigerat, we more patefacta prodidimus eaque dudum conuicta to have been monstrauimus; this also ipsa, which idem proferre uidebatur, olim and ab haereticis Pelagianis in medium producta docuimus and ἃ catholicis praedicatoribns competenter elisa, Pelagium Caelestium Iulianum ceterosque complures oratoriae faeundiae uiros in hae adsertione probauimus to have been conuictos and so ecclesiasticis constitutis quam imperialibus percussos to have been praeceptis; proinde istum ferre not posse firmauimus, in quibus illi tales «t»antique prostrati are, who nor ipsa, which ab illis are disputata, or intellectu eapere or eloquio simili may be able adstruere. but, so that dictum is, diabolica mens ins$piratione possessa in profundum ueniens now malorum to remedia no consentit. quapropter concerning innumeris blasphemiarum generibus, quas auctores Pelagianae haeresis ediderunt, tria, which to himself praecipue hie senex lugendus adsciuit, credidimus not tacenda, so that reserata manifestius panderentur and to God destruente facilius uitarentur euersa. in uteris, inquiunt, matrum opere divine creantur infantes: propterea iustum uideri not pntant, that factura of God without ullis propriis aetionibus cuiquam peccato gignatur obstrieta, iniustumque God faciunt, if rei efficiantur antequam mati. this uelut aeutissimum sui dogmatis exerunt argumentum not aduertentes, because primi illi parentes generis humani, concerning nullis utique genitoribus but concerning innoxia limi materia procreati ὖ pure atque sincere potenter arte divine compacti faetique rationales, propria uoluntate seductorem secuti diabolum prauis cupiditatibus through excessum praeuaricationi: infecti are. in quibus utique humana natura peecauit and humana is facta natura uitiosa, receptrix without dubio mali, that before nescierat, because a bono rectoque deficiens in affectum mali prauique 11 cf. Prou. 18, 3 lip somnis Car. contigerant Binius Ὸ 8. qua eidem V, corr. o? 8 percussus V, corr. o? — ferre V: ferri dubitanter Thiel 9 antique V, corr. Car. 10 intellecta V, correxi 20 sq. iniustum whom V, corr. o 23 aduerentes V, corr. o 29 «ἰ receptrix p. 80 because a scripsi: who a V, because », which a Car. Gelasius I. against Pelagianam haeresim to Picenos recidere ipgo rerum consequentium tramite manifestum is. 9tales therefore effecti principes nostrae substantiae semet ipsos passibiles and corruptibiles reddiderunt, in tantum éonditionis diuinae dona uiolantes, so that mortis fuerint ultioné puniti. hac for die to have been mortuos, qua mortales effecti are, ambiguum not habetur. proinde quidquid isti genitores concerning suo germine protulerunt, opus indeed of God is secundum institutionem naturae but not absque contagio illius mali, that sua praeuaricatione traxerunt, and utique this, id is ipsius mali contalOgium, certum is opus not to be diuinum. and so not from creatione of God is uitium, that uoluntario motu natura collegit, but also concerning uitiata through semet ipsam natura God institutionem suam indeed suae creationis exsequitur, but creatio profert uitium, that not from institutione creatoris received but that ipsa through lapsum suae transgressionis adsumpsit. for if ipsi primi people from nullis, so that dictum is, parentibus nati and without ullo formati contagio through ambitum praesumptionis inlicitae semet ipsos deprauare potuerunt and in opere of God opus diabolieae fraudis annectere, what mirum, if idem deprauati protulerunt 11 80 016) deprauatam? nonne also when God utique liberam » condiderit humanam sua creatione substantiam, also at humanas however leges extrinsecus accedens seruitus naturaliter eam reddit obstriciam ὐ obnoxiam? origine generantur obnoxii and from conditione seruili gignuntur addicti and nascendo fiunt prius obligati quam geniti. if this agitur concerning rebus extra 96 naturam positis, quanto more concerning his prouenire not mirum is, quibus ipsa humana substantia deprauata cognoscitur? ac through this sicut himself ipsa humana substantia concerning institutione sincera actuum reproborum rea did uoluntate pollutam, thus edidit subolem atque progeniem naturae suae from actuum y suorum rea uoluntate maculosam, because huiusmodi genuit prolem, cuiusmodi himself ipsa reddidit praeuaricationis excessu, 9 id V: idem « 10 sq. from creatione ἷ: execratione V — 18 suam del. p? 15 labsum V 17 inlicite V 22 accidens V, corr. Car. 24 giguntur V 25 abligati V, corr. o? Epist. XCIV 9—14. 961 ideoque not solum concerning himself profert, that well God instituit, but eliam that male ipsa inconsequenter adiecit. | quemadmodum 12 moreover qualitas interior appetendi Jgaleat inmutare naturam, diuinae lectionis auctoritate firmatur. thus finally paseenti $ Iacob commissus that grex ouium subposita canalibus uarietate uirgarum. while potat, illectus affectionali delectatione concepit,. that not habuit in natura, and inolitum sensibus transfudit in prolem, that in creatione not sumpsit. that then utique figuraliter gestum and in eeclesiasticis significauit gregibus lioc 19 futurum and Pelagianorum God praeuidens calumnias from. citandas fidelibus suis documenti certioris intellegentiam prae. parauit. docent divine testimonia and ipsa ecclesiastica sacra13 menta ὐ ab ipso to the Lord saluatore catholicorum traditio magistrorum humanae generationis decolorata primordia. hinc 15 is, that clamat propheta: who gloriabitur castum himself haberecoraut mundum to be a peccatis? nor infans, whose is unius diei life above terram. hine is, that item says sernptura: who can to do mundum concerning inmundo conceptum semine? nonne you, who solus 80 eS? and alibi, because semen inquit was maledictum. nor not also Dauid propheta testifies: in iniquitatibus conceptus sum and in delietis peperit me mater mea; and if this that says, who aliter himself adserat procreatum? blessed apostolus also Paulus adserit: and we aliquandol4 e; eramus natura sons irae sicut and ceteri. concerning qua ira in euangelio says: who crediderit and baptizatus may have been, has uitam aeternam; who moreover not crediderit, now iudicatus is and ira of God manet above eum, that utique, qua dictum is: morte morieris. ipse the Lord 4 cf. Gen. 80, 37 sqq. Prou. 20, 9; cf. Iob 14, 4 (LXX) Iob 14, 5 (LXX) Iob 14, 4 Sap. 12,11 Psalin. 50, 7 Eph. 2, 8 26 cf. Marc. 16, 16; Ioh. 3, 18 and 36 Gen. 2, 17 9862 Gelasius I. against Pelagianam haeresim to Picenos | Iesus Christ caelesti uoce pronuntiat: who not manducauerit carnem sons hominis and biberit sanguinem his, not habebit uitam in semet ipso. where utique neminem uidemus exceptum nor ausus is aliqui dicere paruulum without this sacramento salutari to aeternam uitam posse perduci; without that moreover life in perpetual futurum 15 morte not dubium is. cur therefore infans hac sorte concluditur, if nullum has entirely peccatum magisque uidebitur. that absit, iniustus God, if illic infligatur poena, where no may be culpa? from which when concerning propriis actibus nullo reatu teneatur ὸ obstrietus, nihil restat, unless so that sola may be uitiosa natiuitate pollutus, and if not may have been mysterii Christiani participatione mundatus, to uitam not can peruenire perpetuam. binc is, that exsufflantur and catechizantur infantes, so that because in opere of God, quo in anctore suo well are instituti, opus diabolicae i malignitatis accessit, eruti concerning potestate tenebrarum, sieut docet apostolus, to sons of God sortem purgationemque legitimam l6 transferantur. unless moreover prima generatio, quam bonam God instituit, praeuaricatione uenisset in culpam and reprobabilis esset effecta, secunda generatio subroganda not fuerat. propso ter that says blessed Paulus apostolus: sicut through unum man peccatum intrauit in mundum and through peccatum death, and thus in all people pertransiit, in quo all peccauerunt, and paulo after: therefore sicut through unius delictum in all people in condemnatis onenr, thus and through unius iustitiam in all people in iustificationem uitae. sicut moreover all in condemnationem says utique, who concerning Adam parente are geniti, thus all in iustificationem uitae not unless illos adstruit, Ioh. 6,54 Col 1, 13.21 Rom. 5, 12. Rom. 5, 18 9 ipsum V, corr. Thiel secundum Vulgatam (cf. p. 363, 21 and 29) 4 aliquis (corr. from alicui) o? 14 exsuflantur V catetizantur V, corr. p? — so that scripsi: and Vo? 15 quo o? Thiel: that V — auctores Y. corr. o. 17 filiorum p? — 18 transferuntur ὗ primo V, corr. o? 28 parentaes unigeniti V, corr. o? — 29 adstruitur V, corr. p Epist. XCIV 15—90. 963 who in. of Christ mysterio are renati. innumeris talibus 17 instrumentis haeresis Pelagianae doctrina mortifera and a nostris is conuicta maioribus and nune their copiosa pocte)st eruditione conuinci nor debent simplices animos ista turbare, quibus, which not intellegunt, seeundum ecclesiasticam formam credidisse sufficiet or, if who nosse desiderat, interrogare conueniet. concerning paruulis moreover that adserit without sacro baptismate for 18 solo originali peeeato «not» posse damnari, satis impia, satis profana propositio is. quamuis for recentes ab utero matrum iu remissionem peccatorum baptizari no Christian ignorat, that utique not fallaciter but ueraciter catholic. celebrat the church, lest in sacramentis caelestibus, that absit, mentita uideatur. proinde because propria not habeant ulla pec15 Cata, constat to them sola prorsus originaria relaxari and so, quibus eliam solis remissis uitam through baptismum consecuntur aeternam, consequens is, so that solis also not remissis to aeternam uitam peruenire not possint. from which and the Lord, sicut superius 19 diximus, ait, that utique unless baptizato not conuenit: who s not manducauerit carnem sons hominis and biberit sanguinem his, not habebit uitam in semet ipso. without life moreover to be perpetual what is, unless in sempiterna morte constitui? quamuis idem may be (kingdom caelorum" that 'aeterna life', however so that prouidentia of God ommes Pelagianorum 85 hequitias amputaret, not solum dietum is: who not may have been renatus from aqua and the Holy Spirit, not intrabit in kingdom eaelorum, but also pariter dietum is: who not manducauerit carnem sons hominis and biberit sanguinem his, not habebit uitam in semet ipso. concerning life 80 àutem aeterna hoe dietum no addubitat, since multi not manducantes this sacramentum uitam uideantur habere praesentem, nihil is therefore, that dicant, that mon renati20 [3 e Ioh. 6, 54 Ioh. 3, 5 Ioh, 6, 54 Gelasius I. against Pelagianam haeresim to Picenos infantes tantummodo in kingdom caelorum ire not ualeant, not moreover perpetual damnatiocne» puniantur, while without baptismate corpus ei sanguinem of Christ nor edere ualeant nor potare, without hoec moreover uitam in semet ipsis hàbere not possint, without life uero not. unless mortui sint futuri. dicant s therefore, in morte perpetual constituti if not aestimentur to be damnati; tollant therefore concerning medio nescio whom ipsi tertium, whom decipiendis paruulis faciunt, locum and, because not unless dextram partem legimus and sinistram, not illos faciant in sinistra regione without baptismate remanere but baptizatos 10 sinant to dexteram salutarem sacra regeneratione transferri. Tertio capitulo now toto mundo cognita atque conuicta ea Pelagianorum deliramenta circumfert, quibus dicunt, that man. through liberum arbitrium, that corrupit foedauit ac perdidit, bono suffragante naturae blessed efficitur, when concerning blessed15 tudine paradisi, where bona fuerat constituta substantia, unless suo amisso bono nullatenus potuisset expelli, therefore mortalis effecta, because concerning bono utique praeuaricatione transisset to malum and a participatione divine to diabolica semet facinora €ontulisset: therefore deceptori 8uo, to whom uolens adsenserat, competenter addictus, therefore concerning felicitatis suae with love seclusus atque to spinas and tribulos miseriasque multiplices caelesti uoce damnatus is; which utique poena iusti iudicii so grauis and aspera in bono perseueranti nullatenus esset inflicta and unless malo not conue22nienter inlata probaretur. ecce without divine suffragio, that in ss that beatitudine positus never legitur expetisse, not solum. homini naturale bonum prodesse not potuit, not solum not effecit beatum, but when hoe solo confidit atque to his not reuertitur largitorem, and beatitudinem rather amisit and malorum 23-omnium sumpsit exordium. | that moreover libero arbitrio blessed98 Epist. XCIV 21—96. 365 tüdinem consequantur (quo male usus in perpetuam recidit seruitutem, sicut scriptum is: who facit peccatum, Seruus is peccati; a quo who superatur, huic and seruus addicitur), nonne this is that praesumptio naturalis, which to detestandae captiuitatis iura descendit, quam scriptura holy thus memorat: graue iugum above filios Adam a die exitus concerning uentre matris their usque in diem sepulturae in matre omnium? concerning qua genus humanum 24 not unless solus the Lord our lesus Christ commercio suae 10 redemit passionis and mutata natiuitate.nos eruit; solus utique came quaerere and saluare that perierat, so that libertas, which through temerariam fuerat deiecta superbiam, instauraretur reparata through grace mutuaque uice humanae uoluntatis arbitrium, sicut sequendo diabolum captiuitatem meruerat sempi15 ternam, sie reformatae subsequendo libertatis auctorem amissum rediret to praemium. hinc is, that ipse the Lord ait:25 when you son liberauerit, then uere liberi eritis, and apostolus blessed Paulus exsequitur: eum serui essetis peccati, liberi fuistis iustitiae (id is alieni a iustitia"), 0 liberati moreover a peccato serui facti estis iustitiae, and iterum idem ipse libertatem inquit qua you Christ. Niberauit. nonne ipse uas electionis adfirmat and says: God is, who operatur in to you and uelle and perficere for bona uoluntate, lest also in mala uoluntate and uelle and. 25 perficere God putaretur operari?. that moreover Pelagianorum peculiare uirus is olimque detritum, 26 quo putànt grace of God secundum merita hominum posse conferri, that absit a mentibus Christianis, when praefatus testetur aposto Ioh. 8, 84 Petr. II 2, 19 Eccli. 40, 1 Luc.:19, 10 Ioh. 8, 86 Rom, 6, 20 ἱ 22 Gal. 4, 31 Philipp. 2, 18 | Gelasius I. against Pelagianam haeresim to Picenos lus: grace is, which gratis datur; alioquin if from operibus, grace now not is grace, because merces redditur, not 27 gratis (from which 'grace! name aecepit) impenditur. who moreover audeat himself dicere Christian aliquid habere boni without grace, when magister gentium clamet cuncta breuiter in himself dona conclus dens: grace of God sum id, that sum, and grace his in me uacua not was, so that ostenderet, because donum of grace not ipse praecesserit but may have been subsecutus? utque monstraret cooperatorem himself of grace subsequendo, but plus to all inquit illis laboraui, ac rursus ueritus, lest concerning himself praesumere uideretur, adiunxit: not I, but grace of God mecum. not said *I and grace of God mecum', but praeposuit grace prae28 cedentem seseque subiunxit. what moreover haberi may be able without grace, when may be faith ipsa through grace, eodem apostolo we docente: miserieordiam consecutus sum, so that fidelis essem? nor aliud is misericordia divine quam grace. audiamus also, quemadmodum informat the church: grace inquit salui facti estis. through faith, so that principium salutis and of the faith 8 grace coepisse dissereret, sicut secutus anuectit: and this not from to you, but of God donum is, not exse operibus, lest who extollatur. idem ipse alibi generaliier and absolute pronuntiat dicens: what for habes, that not accepisti? or if accepisti, what gloriaris quasi not 29acceperis? who sufficiat singula recensere, quibus euidenter apparet not naturalis libertatis arbitrium grace promereri ss but rather through grace recipere so that a seruitute, quam peccando meruerat, misericorditer absolutum? huius sacramenti redemp-. tione before mundi principium sempiterna prouidentia praepatáti, siue nondum prolata lege seu under obseruatione legali, figuralibus signis atque sacrificiis omnium sanctorum uirorum sw m 1 cf. Rom. 11, 6 6 sqq. Cor. I 15, 10 Cor. I 7, 25 1799 Eph. 2, 8 Cor. 1 4, 7 £n e Epist. XCIV 927—332. 967 feminarumquesanctarum uetus origo mundata is uniuersisque iustis through of grace spiritum this concerning longe adorando mysterio salutis aeternae remedia contigerunt, whose in in Christ manifestata gentibus plenitudo mundum purgat and renouat beatitudinisque perpetuae uere facit to be participes. Quapropter nimis ineusamus brothers and coepiscopos nostros, 30 especially through Piceni prouincias the church of the Lord gubernantes, who not solum ineptissimi senis abieetaeque personae prauum not deterruere colloquium uerum also suo nutriuere consensu. who audiat, who ferat passos to be pontifices, so that cadauer nescio that indignum presbyterum to himself not adquiescentem auderet in communion priuare? quomodo talis or susceptus ab 31 aliquo or patienter auditus is, who insuper leges gave libenter acceptas, so that serui of God when puellis saeris congregatione dedecorissima miscerentur? for when spiritales animi, also when desint ista consortia, imaginariis infestentur illecebris, quemadmodum alterni sexus intuitu, who illieit, and nolentes, not uehementius incitentur? adhue maius scelus aderescit, so that under conspectu and praesentia of the priests blessed memoriae Hieronymum atque Augustinum ecclesiasticorum lumina magistrorum musca moritura, sicut scriptum is, exterminans oleum suauitatis lacerare contenderet. but what miremur 32 eeclesiarum praesules ista neglegere, quos, sicut a multis audiuimus, against canones all things gerere and against apostolicam disciplinam passim cuncta miscere manifestum is: not seruatis regulis ordinare liciteque not solum monachos but also ministros eeclesiae when feminis to peregrina migrantes remeare rursus and ab aliis to the bishops in militiam prouehi clericalem? which eum singula toleranda not sint, who sustineat tot and talia facinora perpetrari, quibus spectaculum Eccl 10, 1 7 prouinciam the churches p* — 8 paruum V, corr. o 12 audire in communion priuaret V, eorr. Thiel 14 acceptus V, corr. Thiel 17 allernis V, eorr. o illicit and. Thiel: illicitet V — 19 conspecta V corr. o 20 hieronimum V ' Gelasius I. to episcopos Dardaniae gentilibus and Iudaeis and haereticis not inmerito praebentes in ipsum, that absit, tendere uideantur religionis excidium digneque ista facientibus aptabitur that the sentence dicentis apostoli: name for of God through you blasphematur in 33gentibus? sufficiat therefore hactenus this to have been commissa and, so that placetur God, humanis rebus sollicitius divine curentur. nusquam locum prorsus inueniat praefatae pestis adsertor nor aecessum prorsus of the church or usquam participationem catholicae communionis inueniat, who haereticorum mauult subsequi nefaria professione consortium; and hi, when quibus antea probabitur noxium miscuisse conlegium, unless resipiscunt and ab his societate discedunt, ab ecclesiastico remoti seruitio debita ultione plectantur, quo ceteris cauendi ministretur exemplum. 94 nullum adeat nor umquam loqui damnatas olim blasphemias lam sinatur. discreta suis habitationibus uirorum atque femi16 narum, sicut, holy propositum decet, exerceatur circumspecta deuotio. against canonum constituta no to ecclesiasticum permittatur duty, not ignoraturis prouinciae uniuscuiusque rectoribus nor concerning praeteritis himself ueniam reperturos. 3oerroribus, if deinceps dissimulauerint uitare patefactos. nor s» excusationis concerning cetero relinquetur occasio, if after praecepta praesentia, which through Romulum diaconum, whose sollertiam for in faith catholic and for religione uigilantiam gratissime comprobamus, duximus destinanda, quisquam above his to all or contemptor or neglegens deprehendatur antistes. sicut for ss to of the see apostolic moderamina pertinet cunctis sollicitudinem debitam ministrare congruenter ecclesiis, thus necesse is, so that in contumaces and desides traditam to himself diuinitus not dissimulet potestatem. gives. Kal. Nou. Albino u. c. cons. - to Rom. 2, Epis. XCIV 88 — XCV 2. 369

GELASIUS EPISCOPUS UNIUERSIS EPISCOPIS PER PICENUM IN DONINO SALUTEM. Barbaricis hactenus dolebámus incursibus maxime uicinas urbi prouincias et bellorum saeua tempestate uastari, sed quantum inter ipsa recentium: calamitatum fer- uentia perieula comperimus, pernieiosiorem, diabolus Cliristi- anorum mentibus labem quam corporibus. hostilis feritas irrogauit. quod malum principaliter illarum regionum respicit sacerdotes, qui tanta segnitia tantaque ministerii dissimulati- one suscepti commissarum sibi neglegunt regimen animarum, ut eas etiam ab exiguis quibusque bestiolis lacerari sub conspectibus suis impune patiantur, quin. immo subrepentes nequitias confouendo et deprauatoribus adquiescendo fidelium non solum minime retrahant sed ipsi magis praebeant proprio nutrimenta perditionis exemplo. quid autem tales essent acturi pontifices, si, quod absit, uel aliqua noua pestis et primitus - ignorata prorumperet uel ingeniis acrioribus sensibusque uer- sutis aut aliqua saecularium doctrinarum peritia callidis saeri- lega blasphemiarum dieta promerentur, qui tam ueteris erroris detrita commenta tamque maioribus ecclesiarum | magistris quam etiam nostra aetate conuicta non recolunt nec refutant atque ab imperitis stultisque prolata non respuunt? gratias omnipotenti deo, quoniam suorum corda per huiusmodi per- sonas examinat, qui hoc ipsum uirus nesciunt, quod locuntur. nam quid facerent populorüm praesules sub astutioribus ini- micis, qui se subiciunt libenter indoctis, quando utique, etiamsi tanta erat in rectoribus dominici gregis prorsus 49. | Dat. a. 493 die 1 Now. — Edd. Car. I? 346; Collect. Concil.; BT 95; Thiel 325; particulas tantum adfert Bar. ad a. 493 9 iciriT PAPE .. PELANAX heresim V — 3 epsc uniuerisis epr V — 4 delebamus V, corr. o? 6 seruentia V, corr. o 7 coperimus V 8 làbe V seritas V, corr. o 10 tantas egnitia V . 15 solum «eas» Car. 16 exeplo V aucturi V, corr. o?: 18 uel Car.: uel quid V — sensibus qui V, corr. o 20 blasphemarum V, corr. o? — 24 deo «agimus? Car. 2426 praesule V, corr. o? — austutioribus V — 27 qui o: que V Qndo V 3 359 Gelasius I. contra Pelagianam haeresim ad Picenos ignauia, ut nec tam uilem hebetemque.personam possint uel intellegere uel frenare, pastorali cura debuerint a nobis cognoscenda perquirere quam suasionibus inconsideranter absurdis facilem summittere uoluntatem? — oblatus est enim nobis miserabilis senex Seneca nomine, qui non modo totius s sit eruditionis alienus sed ipsius quoque intellegentiae com- munis prorsus extraneus, in Pelagianae uoraginis caeno, sicut de quibusdam in Apoealypsi legimus, uelut una ranarum imprudenter immersus inque illa faece horribiliter uolutatus, nullatenus, inde qualiter emergere posset, inueniens, quia 1: puritatem relinquens catholicae ueritatis, quanto se per lubri- cum falsitatis conatur adtollere, tanto magis eius lutosis foueis cireumelusus obruitur, de illis unus existens, de quibus Petrus dicit apostolus: hi uero uelut inrationabilia pecora naturaliter in captionem et in perniciem 15 in his, quae ignorant, blasphemantes in corrupti- . one sua peribuntrecipientes mercedem iniustitiae. 5 re uera enim sie eius stolidus et obtunsus est animus, ut. de e his uenenis, quae male hausit et uomuit, nullam rationem uel accipere ualeat omnino uel reddere sed induratus obcaecatione Ὁ diabolica sibique iam traditus cordis sui funesta sit obstinati- one damnatus nihilque supersit ei, nisi ut deus noster, qui dixit, quae hominibus impossibilia uidentur, apud 86 esse facilia, huiusmodi mentem potenti compunctione transfigat, ut secundum beatum apostolum Paulum resipiscat«a» diaboli ss laqueis, 4a quo» captiuus detinetur sententia diuini iudicii. multa illi, quae de Pelagianis sensibus nec ἡ Apoc. 16, 13. 14 Petr. IL 2, 12 sq. 23 Matth. 19, 26 25 Tim. II 2, 26 1 hebetemque ez hebetemqui ΡΟ 4 facile Bar. Ἢ pelagiana euora- ginis V 8. apocalipsi V — uelut V 9 orribiliter V 15 captione V, corr. Edit. reg. secundum Vulgatam 17 peribunt Edit. reg. cum Vulgata: et peribunt V . percipientes Ed. reg. cum Vwlgata 28 ἃ add. o? secundum Vwlgatam 26 ἃ quo inserui Secundum Vulgatam, quibus οὗ: om. V 20 25 Epist. XCIV 4—8 359 insomnis omnino contigerat, nos magis patefacta prodidimus eaque dudum conuicta fuisse monstrauimus; haec etiam ipsa, quae idem proferre uidebatur, olim et ab haereticis Pelagianis in medium producta docuimus et ἃ catholicis praedicatoribns competenter elisa, Pelagium Caelestium Iulianum ceterosque complures oratoriae faeundiae uiros in hae adsertione proba- uimus fuisse conuictos et tam ecclesiasticis constitutis quam imperialibus percussos fuisse praeceptis; proinde istum ferre non posse firmauimus, in quibus illi tales «t»antique prostrati sunt, qui nec ipsa, quae ab illis sunt disputata, uel intellectu eapere uel eloquio simili possit adstruere. sed, ut dictum est, diabolica mens ins$piratione possessa in profundum ueniens iam malorum ad remedia nulla consentit. quapropter de innumeris blasphemiarum generibus, quas auctores Pelagianae haeresis ediderunt, tria, quae sibi praecipue hie senex lugendus adsciuit, credidimus non tacenda, ut reserata manifestius panderentur et deo destruente facilius uitarentur euersa. In uteris, inquiunt, matrum opere diuino creantur infantes: propterea iustum uideri non pntant, quod factura dei sine ullis propriis aetionibus cuiquam peccato gignatur obstrieta, iniu- stumque deum faciunt, si rei efficiantur antequam mati. hoc uelut aeutissimum sui dogmatis exerunt argumentum non aduertentes, quia primi illi parentes generis humani, de nullis utique genitoribus sed de innoxia limi materia procreati οὖ pure atque sincere potenter arte diuina compacti faetique rationales, propria uoluntate seductorem secuti diabolum prauis cupiditatibus per excessum praeuaricationi: infecti sunt. in quibus utique humana natura peecauit et humana est facta natura uitiosa, receptrix sine dubio mali, quod ante nescierat, quia a bono rectoque deficiens in affectum mali prauique 11 cf. Prou. 18, 3 lip somnis Car. contigerant Binius Ὸ 8. qua eidem V, corr. o? 8 percussus V, corr. o? — ferre V: ferri dubitanter Thiel 9 antique V, corr. Car. 10 intellecta V, correxi 20 sq. iniustum quem V, corr. o 23 aduerentes V, corr. o 29 «εἰν receptrix p. 80 quia a scripsi: qui a V, quia », quae a Car. 860 Gelasius I. contra Pelagianam haeresim ad Picenos recidere ipgo rerum consequentium tramite manifestum est. 9tales igitur effecti principes nostrae substantiae semet ipsos passibiles et corruptibiles reddiderunt, in tantum éonditionis diuinae dona uiolantes, ut mortis fuerint ultioné puniti. hac enim die fuisse mortuos, qua mortales effecti sunt, ambiguum non habetur. proinde quidquid isti genitores de suo germine protulerunt, opus quidem dei est secundum institutionem naturae sed non absque contagio illius mali, quod sua prae- uaricatione traxerunt, et utique hoc, id est ipsius mali conta- lOgium, certum est opus non esse diuinum. itaque non ex creatione dei est uitium, quod uoluntario motu natura collegit, Sed etiam de uitiata per semet ipsam natura deus institutionem suam quidem suae creationis exsequitur, sed creatio profert uitium, quod non ex institutione creatoris accepit sed quod ipsa per lapsum suae transgressionis adsumpsit. nam si ipsi primi homines ex nullis, ut dictum est, parentibus nati et sine ullo formati contagio per ambitum praesumptionis inlicitae semet ipsos deprauare potuerunt et in opere dei opus diabolieae fraudis annectere, quid mirum, si idem deprauati protulerunt 11 80 016) deprauatam? nonne etiam cum deus utique liberam » condiderit humanam sua creatione substantiam, etiam apud humanas tamen leges extrinsecus accedens seruitus naturaliter eam reddit obstriciam οὐ obnoxiam? origine generantur obnoxii et ex conditione seruili gignuntur addicti et nascendo fiunt prius obligati quam geniti. si hoc agitur de rebus extra 96 naturam positis, quanto magis de his prouenire non mirum est, quibus ipsa humana substantia deprauata cognoscitur? ac per hoc sicut se ipsa humana substantia de institutione sin- cera actuum reproborum rea fecit uoluntate pollutam, sic edidit subolem atque progeniem naturae suae ex actuum y suorum rea uoluntate maculosam, quia huiusmodi genuit prolem, cuiusmodi se ipsa reddidit praeuaricationis excessu, 9 id 8 V: idem « 10 sq. ex creatione οἷ: execratione V — 18 suam del. p? 15 labsum V 17 inlicite V 22 accidens V, corr. Car. 24 giguntur V 25 abligati V, corr. o? Epist. XCIV 9—14. 961 ideoque non solum de se profert, quod bene deus instituit, sed eliam quod male ipsa inconsequenter adiecit. | quemadmodum 12 autem qualitas interior appetendi Jgaleat inmutare naturam, diuinae lectionis auctoritate firmatur. sic denique paseenti $ Iacob commissus ille grex ouium subposita canalibus uarietate uirgarum. dum potat, illectus affectionali delectatione concepit, . quod non habuit in natura, et inolitum sensibus transfudit in prolem, quod in creatione non sumpsit. quod tunc utique figuraliter gestum et in eeclesiasticis significauit gregibus lioc 19 futurum et Pelagianorum deus praeuidens calumnias ex. citandas fidelibus suis documenti certioris intellegentiam prae. parauit. ^ docent diuina testimonia et ipsa ecclesiastica sacra- 13 menta οὐ ab ipso domino saluatore catholicorum traditio magistrorum humanae generationis decolorata primordia. hinc 15 est, quod clamat propheta: quis gloriabitur castum se haberecoraut mundum esse a peccatis? nec infans, cuius est unius diei uita super terram. hine est, quod item dicit sernptura: quis potest facere mundum de inmundo conceptum semine? nonne tu, qui solus 80 eS? et alibi, quia semen inquit erat maledictum. nec non etiam Dauid propheta testatur: in iniquitatibus conceptus sum et in delietis peperit me mater mea; et si hoc ille dicit, quis aliter se adserat procreatum? beatus apostolus quoque Paulus adserit: et nos aliquandol4 e; eramus natura filii irae sicut et ceteri. de qua ira in euangelio dicit: qui crediderit et baptizatus fuerit, habet uitam aeternam; qui autem non crediderit, iam iudicatus est et ira dei manet super eum, illa utique, qua dictum est: morte morieris. ipse dominus 4 cf. Gen. 80, 37 sqq. 15 Prou. 20, 9; cf. Iob 14, 4 (LXX) 16 Iob 14, 5 (LXX) 18 Iob 14, 4 20 Sap. 12,11 21 Psalin. 50, 7 94 Eph. 2, 8 26 cf. Marc. 16, 16; Ioh. 3, 18 et 36 29 Gen. 2, 17 9862 Gelasius I. contra Pelagianam haeresim ad Picenos | Iesus Christus caelesti uoce pronuntiat: qui non manduca- uerit carnem filii hominis et biberit sanguinem eius, non habebit uitam in semet ipso. ubi utique neminem uidemus exceptum nec ausus est aliqui dicere paruulum sine hoc sacramento salutari ad aeternam uitam posse perduci; sine illa autem uita in perpetua futurum 15 morte non dubium est. cur igitur infans hac sorte concluditur, si nullum habet omnino peccatum magisque uidebitur. quod absit, iniustus deus, si illic infligatur poena, ubi nulla sit culpa? unde cum de propriis actibus nullo reatu teneatur τὸ obstrietus, nihil restat, nisi ut sola sit uitiosa natiuitate pol- lutus, et si non fuerit mysterii Christiani participatione mundatus, ad uitam non potest peruenire perpetuam. binc est, quod exsufflantur et catechizantur infantes, ut quia in opere dei, quo in anctore suo bene sunt instituti, opus diabolicae i malignitatis accessit, eruti de potestate tenebrarum, sieut docet apostolus, ad filii dei sortem purgationemque legitimam l6 transferantur. nisi autem prima generatio, quam bonam deus instituit, praeuaricatione uenisset in culpam et reprobabilis esset effecta, secunda generatio subroganda non fuerat. prop- so ter quod dicit beatus Paulus apostolus: sicut per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per pec- catum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt, et paulo post: igitur sicut per unius delictum in omnes homines in condemnati- s onenr, sic et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem uitae. sicut autem omnes in condem- nationem dicit utique, qui de Adam parente sunt geniti, sic omnes in iustificationem uitae non nisi illos adstruit, 1 Ioh. 6,54 16 Col 1, 13 .21 Rom. 5, 12. 24 Rom. 5, 18 9 ipsum V, corr. Thiel secundum Vulgatam (cf. p. 363, 21 et 29) 4 aliquis (corr. ex alicui) o? 14 exsuflantur V catetizantur V, corr. p? — ut scripsi: et Vo? 15 quo o? Thiel: quod V — auctores Y. corr. o. 17 filiorum p? — 18 transferuntur οὗ primo V, corr. o? 28 parentaes unigeniti V, corr. o? — 29 adstruitur V, corr. p Epist. XCIV 15—90. 963 qui in. Christi mysterio sunt renati. innumeris talibus 17 instrumentis haeresis Pelagianae doctrina mortifera et a nostris est conuicta maioribus et nune eorum copiosa pocte)st eruditi- one conuinci nec debent simplices animos ista turbare, quibus, quae non intellegunt, seeundum ecclesiasticam formam credi- disse sufficiet aut, si quis nosse desiderat, interrogare conueniet. De paruulis autem quod adserit sine sacro baptismate pro 18 solo originali peeeato «non» posse damnari, satis impia, satis profana propositio est. quamuis enim recentes ab utero matrum iu remissionem peccatorum baptizari nullus Christi- anus ignorat, quod utique non fallaciter sed ueraciter catholica. celebrat ecclesia, ne in sacramentis caelestibus, quod absit, mentita uideatur. proinde quia propria non habeant ulla pec- 15 Cata, constat eis sola prorsus originaria relaxari itaque, quibus eliam solis remissis uitam per baptismum consecuntur aeter- nam, consequens est, ut solis etiam non remissis ad aeternam uitam peruenire non possint. unde et dominus, sicut superius 19 diximus, ait, quod utique nisi baptizato non conuenit: qui s non manducauerit carnem filii hominis et biberit sanguinem eius, non habebit uitam in semet ipso. sine uita autem esse perpetua quid est, nisi in sempiterna morte constitui? quamuis idem sit (regnum caelorum" quod 'aeterna uita', tamen ut prouidentia dei ommes Pelagianorum 85 hequitias amputaret, non solum dietum est: qui non fuerit renatus ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum eaelorum, sed etiam pariter dietum est: qui non manducauerit carnem filii hominis et biberit sangui- nem eius, non habebit uitam in semet ipso. de uita 80 àutem aeterna hoe dietum nullus addubitat, quoniam multi non manducantes hoc sacramentum uitam uideantur habere praesentem, nihil est ergo, quod dicant, quod mon renati20 [3 1 e 19 Ioh. 6, 54 25 Ioh. 3, 5 27 Ioh, 6, 54 8 potest οἷ: post V 9 non add. »: om. V 15 originalia Car. 392 quod o:,qui V 864 Gelasius I. contra Pelagianam haeresim ad Picenos infantes tantummodo in regnum caelorum ire non ualeant, non autem perpetua damnatiocne» puniantur, dum sine baptis- mate corpus ei sanguinem Christi nec edere ualeant nec potare, sine hoec autem uitam in semet ipsis hàbere non possint, sine uita uero non. nisi mortui sint futuri. dicant s igitur, in morte perpetua constituti si non aestimentur esse damnati; tollant ergo de medio nescio quem ipsi tertium, quem decipiendis paruulis faciunt, locum et, quia non nisi dextram partem legimus et sinistram, non illos faciant in sinistra regione sine baptismate remanere sed baptizatos 10 sinant ad dexteram salutarem sacra regeneratione transferri. 21 Tertio capitulo iam toto mundo cognita atque conuicta ea Pelagianorum deliramenta circumfert, quibus dicunt, quod homo. per liberum arbitrium, quod corrupit foedauit ac per- didit, bono suffragante naturae beatus efficitur, cum de beati- 15 tudine paradisi, ubi bona fuerat constituta substantia, nisi suo amisso bono nullatenus potuisset expelli, ideo mortalis effecta, quia de bono utique praeuaricatione transisset ad malum et a participatione diuina ad diabolica semet facinora €ontulisset: ideo deceptori 8uo, cui uolens adsenserat, competenter addictus, τ ideo de felicitatis suae caritate seclusus atque ad spinas et tribulos miseriasque multiplices caelesti uoce damnatus est; quae utique poena iusti iudicii tam grauis et aspera in bono perseueranti nullatenus esset inflicta et nisi malo non conue- 22nienter inlata probaretur. ecce sine diuino suffragio, quod in ss illa beatitudine positus numquam legitur expetisse, non solum . homini naturale bonum prodesse non potuit, non solum non effecit beatum, sed cum hoe solo confidit atque ad eius non reuertitur largitorem, et beatitudinem potius amisit et malorum 23-omnium sumpsit exordium. | quod autem libero arbitrio beati- 98 Epist. XCIV 21—96. 365 tüdinem consequantur (quo male usus in perpetuam recidit seruitutem, sicut scriptum est: qui facit peccatum, Seruus est peccati; a quo quis superatur, huic et seruus addicitur), nonne haec est illa praesumptio naturalis, quae ad detestandae captiuitatis iura descendit, quam scriptura sancta sic memorat: graue iugum super filios Adam a die exitus de uentre matris eorum usque in diem sepulturae in matre omnium? de qua genus humanum 24 non nisi solus dominus noster lesus Christus commercio suae 10 redemit passionis et mutata natiuitate.nos eruit; solus utique uenit quaerere et saluare quod perierat, ut libertas, quae per temerariam fuerat deiecta superbiam, instauraretur reparata per gratiam mutuaque uice humanae uoluntatis arbi- trium, sicut sequendo diabolum captiuitatem meruerat sempi- 15 ternam, sie reformatae subsequendo libertatis auctorem amis- sum rediret ad praemium. hinc est, quod ipse dominus ait:25 cum uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis, et apostolus beatus Paulus exsequitur: eum serui essetis peccati, liberi fuistis iustitiae (id est alieni a iustitia"), 0 liberati autem a peccato serui facti estis iustitiae, et iterum idem ipse libertatem inquit qua uos Christus . Niberauit. nonne ipse uas electionis adfirmat et dicit: deus est, qui operatur in uobis et uelle et perficere pro bona uoluntate, ne etiam in mala uoluntate et uelle et. 25 perficere deus putaretur operari? . Illud autem Pelagianorum peculiare uirus est olimque detritum, 26 quo putànt gratiam dei secundum merita hominum posse conferri, quod absit a mentibus Christianis, cum praefatus testetur aposto- ον 2 Ioh. 8, 84 8 Petr. II 2, 19 0 Eccli. 40, 1 11 Luc. :19, 10 17 Ioh. 8, 86 18 Rom, 6, 20 οἱ 22 21 Gal. 4, 31 22 Philipp. 2, 18 | 366 Gelasius I. contra Pelagianam haeresim ad Picenos lus: gratia est, quae gratis datur; alioquin si ex operi- bus, gratia iam non est gratia, quia merces redditur, non 27 gratis (unde 'gratia! nomen aecepit) impenditur. quis autem audeat se dicere Christianus aliquid habere boni sine gratia, quando magister gentium clamet cuncta breuiter in se dona conclu- s dens: gratia dei sum id, quod sum, et gratia eius in me uacua non fuit, ut ostenderet, quia donum gratiae non ipse praecesserit sed fuerit subsecutus? utque monstraret cooperatorem se gratiae subsequendo, sed plus omnibus inquit illis laboraui, ac rursus ueritus, ne de se praesumere uideretur, adiunxit: non ego, sed gratia dei mecum. non dixit *ego et gratia dei mecum', sed praeposuit gratiam prae- 28 cedentem seseque subiunxit. quid autem haberi possit sine gratia, cum sit fides ipsa per gratiam, eodem apostolo nos docente: miserieordiam consecutus sum, ut fidelis essem? nec aliud est misericordia diuina quam gratia. audiamus etiam, quemadmodum informat ecclesiam: gratia inquit salui facti estis. per fidem, ut principium salutis et fidei 8 gratia coepisse dissereret, sicut secutus anuectit: et hoc non ex uobis, sed dei donum est, non exse operibus, ne quis extollatur. idem ipse alibi generaliier et absolute pronuntiat dicens: quid enim habes, quod non accepisti? aut si accepisti, quid gloriaris quasi non 29acceperis? quis sufficiat singula recensere, quibus euidenter apparet non naturalis libertatis arbitrium gratiam promereri ss sed potius per gratiam recipere ut a seruitute, quam peccando meruerat, misericorditer absolutum? huius sacramenti redemp- . tione ante mundi principium sempiterna prouidentia praepatáti, siue nondum prolata lege seu sub obseruatione legali, figura- libus signis atque sacrificiis omnium sanctorum uirorum sw m 0 1 cf. Rom. 11, 6 6 sqq. Cor. I 15, 10 15 Cor. I 7, 25 1799 Eph. 2, 8 22 Cor. 1 4, 7 £n 1 e Epist. XCIV 927—332. 967 feminarumque- sanctarum uetus origo mundata est uniuersisque iustis per gratiae spiritum hoc de longe adorando mysterio salutis aeternae remedia contigerunt, cuius in Christo mani- festata gentibus plenitudo mundum purgat et renouat beati- tudinisque perpetuae uere facit esse participes. Quapropter nimis ineusamus fratres et coepiscopos nostros, 30 maxime per Piceni prouincias ecclesiam domini gubernantes, qui non solum ineptissimi senis abieetaeque personae prauum non deterruere colloquium uerum etiam suo nutriuere con- sensu. quis audiat, quis ferat passos esse pontifices, ut cadauer nescio quod indignum presbyterum sibi non adquiescentem auderet communione priuare? quomodo talis uel susceptus ab 31 aliquo uel patienter auditus est, qui insuper leges dedit libenter acceptas, ut serui dei cum puellis saeris congregatione dedecorissima miscerentur? nam cum spiritales animi, etiam cum desint ista consortia, imaginariis infestentur illecebris, quemadmodum alterni sexus intuitu, qui illieit, et nolentes, non uehementius incitentur? adhue maius scelus aderescit, ut sub conspectu et praesentia sacerdotum beatae memoriae Hieronymum atque Augustinum ecclesiasticorum lumina magi- strorum musca moritura, sicut scriptum est, exterminans oleum suauitatis lacerare contenderet. sed quid miremur 32 eeclesiarum praesules ista neglegere, quos, sicut a multis audiuimus, contra canones omnia gerere et contra apostolicam disciplinam passim cuncta miscere manifestum est: non seruatis regulis ordinare liciteque non solum monachos sed etiam ministros eeclesiae cum feminis ad peregrina migrantes remeare rursus et ab aliis episcopis in militiam prouehi clericalem? quae eum singula toleranda non sint, quis susti- neat tot et talia facinora perpetrari, quibus spectaculum 21 Eccl 10, 1 7 prouinciam ecclesias p* — 8 paruum V, corr. o 12 audire com- munione priuaret V, eorr. Thiel 14 acceptus V, corr. Thiel 17 al- lernis V, eorr. o illicit et. Thiel: illicitet V — 19 conspecta V corr. o 20 hieronimum V ' 368 Gelasius I. ad episcopos Dardaniae gentilibus et Iudaeis et haereticis non inmerito praebentes in ipsum, quod absit, tendere uideantur religionis excidium digneque ista facientibus aptabitur illa sententia dicentis apo- stoli: nomen enim dei per uos blasphematur in 33gentibus? sufficiat igitur hactenus haec fuisse commissa et, ut placetur deus, humanis rebus sollicitius diuina curentur. nusquam locum prorsus inueniat praefatae pestis adsertor nec aecessum prorsus ecclesiae uel usquam participationem catho- licae communionis inueniat, qui haereticorum mauult subsequi nefaria professione consortium ; et hi, cum quibus antea pro- babitur noxium miscuisse conlegium, nisi resipiscunt et ab eius societate discedunt, ab ecclesiastico remoti seruitio debita ultione plectantur, quo ceteris cauendi ministretur exemplum. 94 nullum adeat nec umquam loqui damnatas olim blasphemias lam sinatur. discreta suis habitationibus uirorum atque femi- 16 narum, sicut, sanctum propositum decet, exerceatur circum- specta deuotio. contra canonum constituta nullus ad ecclesia- sticum permittatur officium, non ignoraturis prouinciae unius- cuiusque rectoribus nec de praeteritis se ueniam reperturos. 3oerroribus, si deinceps dissimulauerint uitare patefactos. ^ nec s» excusationis de cetero relinquetur occasio, si post praecepta praesentia, quae per Romulum diaconum, cuius sollertiam pro fide catholica et pro religione uigilantiam gratissime compro- bamus, duximus destinanda, quisquam super his omnibus aut contemptor aut neglegens deprehendatur antistes. sicut enim ss ad sedis apostolicae moderamina pertinet cunctis sollicitudinem debitam ministrare congruenter ecclesiis, ita necesse est, ut in contumaces et desides traditam sibi diuinitus non dissimulet potestatem. ^ Dat. Kal. Nou. Albino u. c. cons. - ad 4 Rom. 2, 24 Epis. XCIV 88 — XCV 2. 369