Pope Gelasius I to Unknown.
BCU ost a G-elasio papa onm LXX viris eruditissimis episoopia in sede apostolioa urbis Bomae. Cap. 1. pj 1. I )st'*') propheticas and evangelicas atque apostolicas scripturaSy ') Z addit relujione, ot mox iu quibusdam codicibus and in omnibMa (looo tt moribiis). EPISTOLAE 40—42. 455 quibus licclesia Gatholica through ) gratiuni of God fuiidata is also that a. 495 intdmandum pulavimus, that quamvis universae through orbem catho-""" licae difFiisae*) of the church imus thalamus of Christ may be, holy however Romana the church nullis synodicis constitutis ceteris ecclesiis praelata t, but eyangelica voce of the Lord and Salvatoris primatum ) obtinuit: you es, I eirus, inquiens, and above hanc petram aedificabo the church Matth. meam, and portae inferi not praevalcbunt adversus eam; and to you dabo ' claves of the kingdom coetorum, and quaecunque ligaveris above terram, runt ligata and in coelis, and quaecunque solveris above terram, erunt soluta and in coelis. vAddita ) is also societas beatissimi Pauli apostoli vasis electioms, who not diverso, sicut haeretici ) garrimit, but uno at the time, imo eodemque die gloriosa morte when Petro in urbe Roma under Caesare Nerone agonizans, coronatus is: and pariter supradictam sanctam Romanam the church in Christ to the Lord consecrarunt, aliisque ) onmibus urbibus in universo mundo sua praesentia atciue venerando triumplio praetulerunt. is therefore prima Petri apostoli the see Romana the church, not ha- bens maculam nor rugam nor aliquid hujusmodi. vSecunda moreover the see at Alexandriam Blessed Peter in the name of a Marco ejus discipulo and evangelista consecrata is. IpSeque a Petro apostoio in Aegyptum directus, verbum veritatis praedicavit and gloriosum consummavit martyrium. Tertia vero the see at Antiochiam ejusdem beatis- «) in pluribus msb. desideratur through grace of God. Romana catholic and aposiolica the church, then F * F"* but (for may be), F* b nonnuUis synodicis... but e/. — Eadem this in Pseudo-Isidori priu3fatione in the council Nicaenum proferuntur (Hard. coll. conc. I, 309), and quaedam similia in Caroli Magni concerning sacr. imag. lib. 1 c. 6 and Nicolai 1 epistohi 8 to Michaelem imperaT pipdpm haeresei, K* haeresii F" haeresi, Mox C uno eodemque glorioso amore when Petro, corrupte. not defuerunt also among catholicos, who Petrum and Pauliim eodem indeed die, but not eodem anno co onatos senserunt, quos among ArsLtor in fine libri I ceciuit: not eadem however una dies annique voluta at the time and auctoritate praepoUent who Gelasm concinunt. ») C'Fc* taiesque, alii editi when a* talemque K* talisque, 0* taliterque. from potioribuB mss. restituimus aliisque. Mox C* orbi us, F* to all in; deindo F* narrando (for venerando), F F* pertutertmt. then F'* '" of the see Romanae of the church. •) Quo this spcctant, interpretari licet from illis Hormisdae epist. 21 n. 4: in sede apostoUca citra maculam always is catholic servata religio. Quocirca and CaroloB MagnuB concerning sacris imaginibus lib. 1 cap. 6 eamdem Romauam the church commendat his verbis: all catholicae debent observare of the church, so that ab ea posl Ckristum to muniendam faith adjutorium petant, which not habens maculam nor rugam, and portentosa haeresum capita calcat, and fidelium mentes in in faith corroborat. 45G s. oicLxV.sii papae' a. 49ijsimi Petri apostoli'") liiibetur hoiiorabilis, eo that illic priusquam ~~ *' Romam veiiisset habitavit, <.'t illie primum uomeu Cliristianorum 11,26. noveliae geutis exortum is. Cap. II. i('or.3,l. -• fit quamvis aliud fundamentum nulius may be able ponere praeler id, that positum is, who is Christ Jesus, however to *) aedificatiouem saueta id is Komaiia the church after illas veteris or novi Testiuueuti, quas* ) regulariter suscipimus, also has suscipi nou pruhibet scripturas, id is: Sauctam synodum Nicaenam'' ) trecentonuu decem and octo i>aEphesiuam, in qua Nestorhis damuatus is consensu bcatissimi Coelestiui j)apae, uiediante CyriUo Alexandrinae of the see autistite and Arcadio to the bishop ab Italia destinato. Sanctam synodum Calcheilonensem, mediante Marciauo xYugusto and Anatolio Constantinopoh- • ) Itii 1 ; F« X" omittuut id is, ploriquo aUi (also C*F*"P»F*) ejus loco idem ((/* doc. uiunu eamdem; nou (lisplicfTot cadem or itet( , and antea when C* F' sanctam). C F* lamen to (F pmitt. to) aedificationem sanctam idem Romanam tcciesiam » r to acdificationem nostram id is Romanam the church, editi to aedificationem nostram holy Homana. — Noquo in um». rara ost higusmodi mutatio. and so that hujus rci uon aliuude acccrsamu cxompla, niox for id is... Sit aenam C F* F* idem... Sicaenam. '*) Itii codicos, who dccrctum nostrao formao proforunt, uijii that F' and cditi susccpimus. AHi quas superius cnumeravimus, F F a quas reyulariter superiHS enMmeravimus (F** F°» we have recalled). Iie()ulari(er this is ox canono tum ab Innocentio oj)iat. r> 0. 7, tum a concilio Carthaf incnsi III can. 47 jam praescripto suscipiendi. ••*) C'* secundum trecentorum decem ct octo of the bishops (sjec. man. add. pairum) F pm X"* secundum trecentos... fathers. Ephesiam. Subiudo oditi condemnatus, moxquo in aliquot mss. (also C c') d epistopo. Is Arcadius so that primarius a])03tolicao of the see iu Ephosiua syoodo 1 tuB, now solus memoratur, licot oi adjuncti fuerint ct alii duo. tano to the bishop, in qua Nestoriana and Eutychiana haereses simul eum a. Dioscoro ejusque complicibus danmatae are* ). ~ Cap. m. 3. Item opuscula blessed Cafecilii ) Cypriani martyris and Carthagineusis of the bishop. Item opuscula blessed Gregorii Nazianzeni of the bishop. Item opuscula blessed Basilii Cappadociae of the bishop. Item opuscula blessed Athanasii Alexaiidriui of the bishop. Item opuscula blessed Johannis Constantinopolitaui of the bishop. Item opuscula blessed Thebphili Alexandrini of the bishop. Item opuscula blessed Cyrilli Alexandrini of the bishop. Item*') opuscula blessed Hilarii Pictavensis of the bishop. Item opuscula blessed Ambrosii Mediohmensis of the bishop. Item opuscula blessed Augustini Hipponeregiensis of the bishop. Item opuscula blessed Hieronymi priests. Item opuscula Prosperi* ) viri religiosissimi. Item epistolam blessed Leonis papae to Flavianum Constantinopolitanum the bishop destinatam; concerning* ) cujus textu quispiam if usqiie to unum jota disputaverit, and not eani in to all venerabiliter receperit, auathema may be. Item opuscula atque tractatus omnium orthodoxorum of the fathers, who iu nullo a holy of the church Romanae consortio deviarmit nor ' ) in a* cc so that in exemplaribus, which Hormisdae nomeu prae himself ferunt, this J tor: but ei if qua are concilia a sunctis patribus hactcnus institula, after orton (iu mss. Hormisdae istorum quatuor) auctorilatem and vustodienda and recipienda deeernimui ei mandamus. but this a mss. C C F F H*» F' F" Fs F F"" H H-; ac ceteris codicibus, in quibus this decretum Gelasio adscribitur, prorsus absunt, 8* perpaucos excipias, quibus and alia, so that monui, from Hormisdae exemplis are *°26rta. this moreover antiquus Hispanae collectiouis auctor in ejusdem collectioD* praefatione thus imitatus is: but and if qua are concilia, which holy paires pintit of God pleni sanxerunt, after istorum quatuor authority every manent stabilita *0 : which indeed verba Isidorus Hispal. haud multo after lib. 6 orig. cap. 15 eMcripsii c» Cyrilli, P» F» Cecili, C» F' Cicili. a' c* seq. omittunt Caecilii, quam voJf from nujg, reBtituimus. then of the bishop vocabulo sola Hormisdae cxempla subjKaunt in mnibus recipienda, which accessio because of singularem Cy])riam concerning baP™o hacreticorum opinionem nonnihil suspccta jure videatur. V a* c* aeq. this to margiuem notant: Item opuscula B. Proterii Alexandriae P pi; cujus notac nuUum is in nostris mss. vestigium. ") Itaplerique mss. (F«H F»F«K<0«); editi when CC FdF F-*!? addunt blessed, '*) thus C'F«F*F»; editi when C*F''0'J cujus tejctum. Mox plerique mss. (exceptis t I p» Qjj -joiamf and then F* corrupte quispiaui suis which istam. Huic Gelasii wentiae condnens Pclagius I epist. 5 n. 1 anathematizare and ab aeternae vitae P' *** alienam judicare himself wrote, quicunque ab ea in faith, quam papa Leo in '*'® istoliB praedicavit, in una syllaba or in uno verbo or in sensu... declina- deeHHMerU. a. 495 ab ejus in faith or praedicatione sejuiicti are, but ipsius commanic ' tiouis' * ) through grace of God usque iu ultioium diem yitae suae participes, legendos decernit. Item decretales epistolas, quas beatissimi papae diversis temptt - ribus ab urbe Roma for diversorum of the fathers consultatione *) d runt, venerabiliter suscipiendas to be. 4. Item gesta sanctorum martynim, who multiplicibus torm torum cruciatibus and mirabilibus confessionum triumphis irradiant who ista catholicorum dubitet and majora eos in agonibus ftii perpessos, nor suis viribus but of God grace and adjutorio unire tolerasse? but therefore secimdum antiquam consuetudinem singu cautela in ) holy Romana the church not leguntiur, because and =M, «0) thus C* F« H (C« ui communicaiionis). At F* F K* commumcaHone, F« municationi, ccteri vero libri comminionis and mox decernimus, where from C* F* F H restituimus decernii, scilicet iiomana the church, cujus nomiuc GclasiuB this d tum promulgans superius praemisit: Romana the church posi illas veieris or nom Tt menii, quas regularitcr suscipitnusy eliam lias suscipi not prohibet scripturas, sicut concerning Romana the church not prohibei , thus and kic concerning cadem decernit dicitur. bum moreover decemimus ab eo, who decretum lioc a ceteris gostis cUstraxit, prudenter substitutum sus])icamur. '') Plerique all mss. when c' consolatione y lapsu libraiiis valde famil ¥ Y consuliationem H' consultatione: this animadvertit quisque, papae no simpliciter for Koniiuio antistite positum. l*luris moreover refert obBcrvare D* talium epistolarum in the name of eas this intcUigi, which usu tum roceptae erant, tionis Innoceniii quam omnium decessorutn nostrorum, which concerning ecclesiasticis ordtM and canonum promulgata are disciplinis, custodiri must mandamus. that vcro acl epietohis, quas Isidorus Mercator priorum pontificum in the name of construxit, quidani accomodant, quum hae to saeculum nonum ubiquc fuerint iguotao- ") C F«5 ingrediuntur (haud dubie for inradiantur), H* iUustraHtur, Dc?i- . a' c* seq. who thus to be catholicoruin, F* F*» F' F» H T who catholicorum. in pl< ™" quo aliis mss. and c* c' who isia (or thus) vaiholicorum; C F<* F"» F* H' omitUiJCJ-' '' auto rnajora (C* addit sec. manu). Aperta fiet lectio in huuc moduiu: QuiM tholicorum dubiietj eos ista and majora, *') Quatuor mss. a holy. Yerius iilii Ubri in holy, this is intra dimniM cia, which Komanis in ecclesiis periiguntur. whole this locus in vctori cano collectione olim D. Petiti, then ejus dono bibliothecae GermaneuBis, thus ptus and iuteriiolatus efiertur: Gesia martyrum, which nUrabiHbus cruciatibut umphis irradiani, and a cathoiicis viris conscriptae are, omnimodis veneraamar vero, which ab haereticis or idiotis composiiae or aduUteratae are, JtuUatenus piantwr: which in ipsis their dictis ab ecclesiasiicis viris without mora deprekendi suni, Quam lectiouem quum vir cLirissimus probat, plus aequo defert co in quo veterum scutentiae not minori licentia ailulteratao paasim enunci&xi Noque vero in ea lectione, quam ceteri codices praeferunt, ullam pugnam so that vult, largiar. Tantum Gelasius ab eo longe abesse so testatus, pnblic gesta martyrum, licet Komana in the church pu]>Iice not logaiitur, respuaty tim cur in occlesia Romana not legantur explicat. while vero eadem ab sia Komana suscipi declarat, simul and ea fidelibus extra occletdam ac pri legere licere satis aperte docet. Immo iufra Gelasius, ucc that Silvevtri CU' am Jixa tii oonscripsere uomiaa penitus ignorautuT; and ab iufidelibus veP ) a-495 iot superflua or minus apta, quam rei order may have been; to be putauX- r sicut cujusdam Quirici ) and Julittae, sicut Georgii aliorumque ijusmodi passiones, which ab haereticis perhibeutur compositae. ter that, so that dictum is, ue or levis subsauuandi oriretur oc- >, iu saucta Romaua the church nou leguutur. we tameu when & dcta the church and onmes martjrres and their gloriosos agoues, who 3o more quam homiuibus uoti are, every devotione veneramur. Item vitas of the fathers, Pauli, Autonii, Hilarionis and omuium ereLtsdwrum, quas however vir beatissimus Hierouymus descripsit ), when:xyii houore suscipimus. if ab ignoto auctore conscripti a miiltis catholicis legantur, iinprobat. not fu re however, who that Romana the church publice not pcrmittebat, also pri- ixxi interdictum putarent. from which at Mabillonium Liturgia Gallic. pag. 467.S8i.oiiiB sanctorum Cantianorum scriptor quosdam, who martyrum gesta legi •otiiberent, acriter carpit. we therefore iste ac similes vcterum loci docent, ■ Msta circa legendos in the church libros majorum nostrorum religio may have been. Laooenum the council can. 59 sancit: minime in ea tegendos libros not canonicos, but /0« canonicos veieris ac novi Testamenti. Decrctum hujusmodi thus temperat conliiun Carthaginense III, so that postquam can. 47 statuit: praeter scripturas cano- A» nilul in the church legatur suh in the name of divinarum scripturarum; paulo after under- M,t: liceai also legi passiones martyrumy quum anniversarii dies their celebran- - Id also so that in occlcsiis passiones martyrum legerentur, at Gallos aute *«culi V exitum usu rcccptum to have been from s. Caesarii Arelatensis*sermone, who ■* Ppendico tomo V s. Augustini 3tiu8 is, colligitur. Eumdem morem and under- e in Romanam the church inductum to be, testis cst Hadriani I epistola 3, in lUa praecipitur: yitae pati wn without probabitibus auctoHbus minime in ecctesia tegan- ' for ab orthodoxis titulatae and suscipiuntur and leguntur. Ciyusmodi verba among- ►olationi superius notatae occasionom dedissc kaud temere videautur. Prae- ® holy Benedictus, cujus in latituiUnem secessus to Gelasii tempora or ater refertur, regulae capite 9 not scripturas tantum se d and expositiones ea- " * which a nominatissimis doctoribus orthodoxis and catholicis patribus factae are, pi-aescribit; that when praeter of the church Romanae usum praescripsisse nemo * * Persuaserit, especially who and ipsum audierit Gelasium in this decreto tracta- ** ' nium orthodoxorum of the fathers legendos proxime constituentem. v so that it seems, marginali, qua who not iutelligens what to himself vellet idiotis, j ioue Bcripsit or diciis (H or diciu). O ab infidelibus addita superflua, which ' / 9 etii minus sincora, if however or idiotis retinuisset, Gelasii mentem satis P cjxplicaret. Mox c' seq. scripta to be putantur, praeter faith omnium mss. e verbum inserta subintelligitur. Theodorus Iconii bishop, who under finem impcrii Justiniani or not * after sinceriora eorumdem martyrum gesta from traditione virorum fido * rum concinnavit, anno 1660 a Combefisio edita ac subinde a Ruinartio acta selecta martyrum recusa, fatetur:' in actis illis, which now Gelasius [l bat, verba exstare praeiumida and inconsona nugasque ab spe Christiana extraeoniineniia, suspicaiurque that Manichaeorum seu atiorum quorumdam haereiiaHena seniientium arie confecia. a. Item actus ) blessed Silvestri of the Apostolic See praesuli ~ ejus who conscripsit nomeii ignoretur, a multis however in u mana catholicis legi cognovimus and for antiquo usu mul imitantur of the church. Item scriptura concerning inventione crucis ) Dominicae, and a ptura concerning inventione capitis blessed Johannis )}aptistae, novellae relationes are, and nonnulli eas catholici legimt. but quum catholiconmi manus adveuerint '0, blessed Pauli apostoli pi 5 the sentence: all things prohate, that bonum is tenete. Item Rufinus vir religiosus plurimos ecclesiastici operi libros, nonnuUas also scripturas interpretatus is. but c venerable* ) Hieronymus eum in aliquibus concerning arbitrii liber tavit, that sentimus, which praedictum beatuni Hieronymum cognoscimus; and not solum concerning Rufino, but also concerning m quos *) vir saepius memoratus zelo of God and of the faith religione repr * Huc spectat, that Carolus great libr. Carolin. II c. 13 scribi therefore actuum d. Silvestri, where concerning vnayinibus (apostolorun Constantino i delatis scribitur, therefore obniti can, because quamquam a pluribus cathoHcis teg lavien to ea, which in quaestionem veniunt affirmanda plane idoneus perhibe or not recipiendis codicibus, apertius demonstratum. » ) C* addit holy. Moxquo FT F"" omittit dominicae, cujuti loco H Tuin c' Item scripturam... and aliam scripturam. c* scq. Jtem scripta. scripta, ac then when c' novellae quaedam relationes, C* F' noveUae who tionis (F* ei) nonnulli (c* eas) cathoiici legunt, 2 mss. reveiationes. lut Cypriani edit. Pamel. pag. 577 habotur do revclatione capitis Johannb ] tractatus. Qucm quum Barouius aunotationibus in martyrol. IV Kal. Sc this notari observavit, nou atteudit, and iu codem tractatu laudari Man mitis chronicon after Gelasii mortem conciunatum. Scd inde this decr< lasio eripere Pearsonius Ignatian. pag. 54 frustra contendit, quum ite: cello quodam archimandrita before Gelasii obitiun capitis Johaunis Ba}>i velationcm scriptis mandatam to be, nor ipse ditfiteatur. •*) Editi when C* pervenerint, moxque C* blessed apostoti probant (8( praecedat) scntentiam, F" praecedit. 3') this is Luciferianos, Vigilantium, Jovinianum, Helvidium, ac alioB zelo of God and ftdei religione reprehendit. Hanc moreover approbation* conditionis hujus fines to all things Hieronymi verba protendons Pearsonii in cassum colligit, from which and auctoris higus dccreti and Hieronymi not to all to be the sentence, adcoque this decretum Gelasio abjudicandom pe; Quasi vero is papa sese a qualibet Bieronymi the sentence lest unguem laton discedere profiteatur, ot not rather this tantum significet, 8686 in aliq libertate arbitni, in quibus Rufinum peccare Hieronymus notavit, ea* tire, which ilie doctor sentit; ct so that Rufinum in Iub reprehensione digii cat, thus idem sentire himself concerning to all aliis, quos idem doctor zeto concerning Item Origenis nonnulla opuscula; which vir beatissimus Hieronya.495 not repudiat, legenda suscipimus. Reliqua moreover all things cuni ~ ore suo dicimus renuenda. Item chronica Eusebii Caesariensis'* ) atque ejusdem ecclesiauO historiae libros: quamvi? in j)rimo narratiojiis suae lil)ro crit, and after in laudibus atque exeusatione Origenis schismatici ) rn conscripserit librum, because of rerum however singularum *) noTn, which to instructionem pertinent, usquequaque not dicimus lendos. Item Orosium virum eruditissimum coUaudanniS!, because valde nonecessariam adversus paganorum calumnias ordinavit '*) historiam aque brevitate contexuit. Item viri venerable Sedulii paschale ') opus, that heroicis del)sit versibus, insigni laude praeferimus. Item Juvenci nihilominus lal>Oriosum opus not spemimus, but ™ur. 5. Cetera, which ab haereticis sive schismaticis conscripta or?dicata are, nullatenus recipit cjitholica and apostolic Romana ia. E quibus pauca, which to memoriam vcnerunt and a catholiritanda are, credidimus '' ) to be subdenda. 'ine. reprehendit, this is, ftoa a himself improbari pariter ac rcprehendi: nno > istud to unoa haeroticos attinet, quos Hieronymus zelo iidei refutavit. ') C* schvsmaticisi not Rpemendji li?ctio. Neqne for Origenes schisuiati >dhaeaisse legitur, aed ejns doctrina schisniati occasionem gave. Notanqna mente Gelasius and nuuc historiae Euaebii Hbros not renuendofi docet, fra oamdem historiam apncrypham denuntiat. from hLs similibusque locis iin is, paulo latius at eum, quam nonnulH putant, patcre apocryphi n. not for therefore Eusebii historia ab eo apocrypha dicitur, because illam -gi noHt or occuH veHt, but because so that 'ab homine suspecto scriptam not- -ircumspecte legendam censeat. Hunc moreover dupHci concerning c.ausa snspectum : because nimirum and Origeni paLam and clam Ario faverit, cujus grace iu > historiae aUfOe Hbro tepuissr, this is, which adversua ejus haeresim exseL erant, tacuisse innuitur. *J thus meHoris not.ae mss. At a' cc singularem. Mox C* scrutationem and sec. t instructionetti. >p{). One composuisso, ac primum scriptum pasc/ude carmen, postremum paschaic nimcupasse. to Gelasium that attinet, ignota ei was hujusmodi distin Eara for hicubrationem, quam versibus hcroicis descriptam notat, paschalc appellat. this Sedulu carraon Asterii exconsuHs opera primum in lucem iisse pleriquo sentiunt. that quamvis concedatur, this Gelasiani decreti ati nihil oiTicere, praevio monito probavimus; quanto more, if when Justo anino sentiaraug, exconsidem curasse, nou so that in hicem primum emitteretur ilii opus, but so that elegantiori fonna vulgaretur. Editi when Ccrcdimus. 2 S. QELASII PAPAE Cap. IV. Notiiia ) iibrorum apocryphorwn, who not recipiuniur. Arimineusem * ) synoclum a Constantdo Caesare Confitaoi Augusti filio congregatam, mediante Tauro praefecto, from then now and usque in aeternum confitemur to be damnatam. 6. Itinerarium in the name of Petri apostoli, that appellatur san. Clementis libri numero X ®), apocryphum. Actus in the name of Andreae *) apostoli apocryphi. Actus in the name of Thomae apostoli ) apocryhi. Actus in the name of Petri apostoli other ) apocryphi. Actus noniine Philippi apostoli* ) apocryphi. Evangelium ) in the name of Matthiae apocryphum. Evangelium in the name of Petri apostoli apocryj)hum. Evangelium in the name of Jacobi minoris apocryphum. Evangelium ) in the name of Barnabae ajiocryphum. Evangelia ') in the name of Thomae, quibus utuntur Manichaei, crypha. ») Titulum hunc asservant C* F* F« F» H' F, nim that C* cormpte notitia concerning lihromm (acc. manu tibros) apocriforum, who etc, F* F" X** Incipit iilfrorum apocriforum id is. also F' omitt. who not recipiuntur, *•) Editi when F<* F" X'' addunt Jnprimvf, moxque Item ItinerarhOn. *o) thus c* when 12 mss. a' C* (sec. manu) F». At a' c* seq. iibriodo F* 8U8 omittit. C* H* X'' F** F' F" ciun exemplaribus Hormisdac iibri numero ac deiudc sola Hormisdae oxemplaria apocrypkum to be we know, is opos no mom Recognitiones s. Petri or TlsqCodoi Ili tgov noncapatam. <') Vid. Phot. cod. 114 and Augustin. against advcrsar. leg. and prophet. M *>» Euseb. h. e. HI, 25, Epiph. haer. XLVH, 1: LXI, 1. LXHI, 2. ♦*) thus C« F« a». Editi when C* (priipa manu) H« F and exemplaribus Hom mdac addunt Hini X, ♦*) c* Phiiippi apocryphiy omissa voce apostoli deindeque 8abjicit in the name of Thaddaei apostoli apocryphum. Utraque lectio tametsi nallios ms. ntate fulta, in odit. Rom. and sequentibus concil. retenta is. Subnexos Eusebitls h. e. lU, 25 pariter notat ac rejicit, utpote under apostolonim ab haoreticis evulgatos, ( ui Petri, Mathiae and quoriundam aliorum continent. Vide Innocentium I epist. 6 u. 13. Actus Phiiippi autcm ab Evangelium ) in the name of Bartholomaei apostoli apocryphum. a.495 Evangelium**) noraine Andreae apostoli apocryphum. Evangelia ), which falsavit Lucianus, apocrypha. Evangelia* ), which falsavit Hesychius, apocrypha. Liber concerning infantia Salvatoris apocryphus. Liber concerning nativitate Salvatoris and concerning Maria or*' ) obstetrice iryphus. 7. Liber, qiii appellatur Pastoris, apocryphus. Libri all, quos did Leucius ) discipulus diaboii, apocryphi. niae ab haereticiB adscriptum, quorum unum GnosticiR, alterum Manichaeis was. but concerning eo uno, quo Manichaei utebantur, this sermo is. this moreover Llo Hierosolymitano catech. 6 n. 31 teste, Thomas quidam e tribus primis etis discipulis unus composuerat. Evongelii Thomae ab haereticis conscripti tinere Eusebius h. e. HI, 25, Hieronymus prooem. comment. in Matthaeum leontius concerning sectis lib. 3. Augustinus also against Faustum XXH c. 79 to:i opus especially respicit, where primum praefatur: leguni scripturas apocryphas ickaei a nescio quihus sutoribus fahularum but apostolorum in the name of scriptaSj ac concerning Bubjicit: Ibi however legunt apostolum Thomam, qitum esset in quodam nuptiaconuivio peregrinus and prorsus incognitus, a quodam ministro palma percussum ecatum to have been homini, " ) C« Fb H' H* K*0 rp and exemplaria Hormisdae Evangelia... apocrypha. agelii hi\jus secundum Bartholomaeum mcntioncm facimit Ambrosius in im lib. 1 n. 2 and Hieronymus prooem. in Matth. from Origeuis homilia I iu im. <») Y" prorsus this omittit, C* dclevit secunda manu Andreae ejusque loco it Bartholomai, Ui evang. to Damasum wrote: Praetermitto eos codices, quos a Lueiano C9ychio nuncupatok paucorum hominum asserit perversa contentio; quibus utique 'n toto veteri instrumento after LXX interpretes emendare what Ucuit, nee in emendasse profvdt quum muUfmm gentium linguis Scriptura before translaia doralsa ese which addita are. •«) in Ft pd H« this prorsus omittitur. F» F' H' j3 EvangeUum that falsavit, concerning r j3 Isicus, C« Asycius, C* Vsicius, K* Eusicius, 2 alii cum,F« Isicius, 0» * F'' Eusidus (and add. sec. manu) and Ludus, H' Nisicius X Hysicius, LeUm to be Hesychius from verbis Hieronymi proxime allatis apertum is. C (prima manu), so that in exemplaribuB Hormisdae, Lucius, 2 fi Lucianus, Tercellensis Seleucius. Verius aiiis in libris and C sec. manu Leucba, Hae- higns and actorum ab ipso conscriptorum meminere Innocentius I epist. 6 '« Augustinus concerning actis when Felice Manichaeo H, 6, Evodius seu auctor libri concerning against Manichaeos (at Augustinum) cap. 6. also at Phot. cod. Sinidam A vxtoi Xagivog memoratur. concerning illo aliisque ejusdem farinac ipsius Leonis epistobim 16 tradit, not ab re may have been hic exscribere. that concerning chaea secta.praefatus, cap. 6 subdit: through cujus (sectae) auctores or through •t maximum the prince Manein ac discipulos ejus libros all apocryphos or ositos or infectos to be manifestum is, SpeciaUter moreover actus iUos who vo4G4 S. OELASII rAPAE a. 40ri Liher, qni appellatur Fiiii(laineiituni, apocryphus. ~' '' Liber''*), qni ajipellatnr Tliesanrns, apoeryplins. Lil)er concerning filiabns Adae-'"') Leptogeiiesis apocryphns ). Liber, who appellatur actus Tlieclae'*') and Pauli apostoli, ai. cryplms. Liber, qni apj)ellatnr Nepotis •'*''), apocryjdius. Liber Proverbiornm ab'''') haereticis coiiscrij)tus and holy Xjr nomiiie j)raeiiotatns apocryj)lius. rantttr holy AndreaCf or ilios, who nppcUantur holy Johannis quns sarri Leurius ore consrripsit, or it/os who dicuntur holy Thomae and his similia: from hus Manichaei and PrisciUianistae, or quaecumque iUis is serta permana, owm haeresim suam ronfirmare nituntur, and especially from hlasphemissimo ilto tibro, quE" ratur memorin aposiolorum. Nequo taiiion idcm Turribius 1. c. cap. 6 praefr: negat, immo otiam ultro larj itnr, mirahilia iUa atque virtutes, which in aporrt lihris scriptn are, snnctorum apostolorum vcl cssc vct pfAuisse to be; at cons to himself says, nssertiones illns sensuum mnUgnorum, quas notat, ab haeretieis iwwj - rtas to be. •»*) Libri GsaavQOi aj)ud Pliot. cod. 85. '•'•) in Horniisdae niss. Judae this is Leptoffcnesis. Illnd this esi not ex t iu GelasianiB, and lcjjunt II' X'' LeptoijcnesihuSy F'*F F'" /. who appeittUur Adae / o genesihus (F* adaieptngcnesihus), F* IT Leptogcnrseos, vetus § Litogenesis, c* - '- ptogenesis, plures alii Lectogenesis, F'' iectum genescos, K* r Lactogeneseo , 0' 0' Lectogcncseos, C* Licto egeneseos, F" Kxtragencscos, recentior fi tertione ffe meseos; in nuUo rej>erimus, that «a' cc pracferunt concerning fiiiabus Adae gencseos,.M-Mc notari videtnr libcr in the name of parvne gcnesis notus, whom memorant Cedrerm us, Epiphanius haeres. 39 n. 0, (icorgius S nccnns, IlioronymuR epist. 78, alii. •''') c* seq. when F F'' F " IV X" this immittunt: Centonem (c* seq. rentimetr - ) concerning in Christ Jlrffiiinnis rrsihus rompnginntum aporr//phum; qnod in cctcris mM. c* longe inferius toUocatur. ") F scc. manu addit vei Thoiiius. s**) C» F* when Hormisdae mss. Sepntcs v(?l Sopotis (F*), C« Nephothes, a-irr lw Nepotis. Notari this vidctur Ncpotis A( gyptii epiacoj)i iiber, whom Dionjff " Alexandrinus antistes ste Eusebio h. e. VII. 21 vehementer impngnavit, qua—- — ™" vis homincm great honorc ac revorentia proscqui himself simnl testilicaretnr. EJj" dem mentio fit and in Vigilii constituto seu epist. 24. ='») Editi who... Sixti... praenotatus is. Xgsti when C* F« F F'' H and 6 tust. mss. Bcripsimua. Deindo plerique mss. (also C F F H'* '' and cxempla Hormi8da(;) praesignatus. concerning this opero Augustinus retract lib. 2 c. 42 thus quitur: Veriia quaedam, which velut Xysti Romani of the bishop ei martt/ris PelagtMS suit thus defcndi, tamquam revera ejusdem Xystl essent, scd postea legi SixH sophi essc. Erroris hujus cause Hicron mus commcnt. in Jeremiam c. 2S Ezech. c. 18 nor not epistoi. 132 to Ctesiphontem in Rufinum rejicit, that delicet iiitrum Sixti Pithagorci hominis ahsquc in Christ, mutato in the name of XysH « tgris and liomanae ccciesiac of the bishop prnenotavit, quum scilicet illum latinitate navit. Geimadius Massilionsis lib. concerning viris ill. among opera, qnae Rnfiniu in num Bormonom convortit Sixti sententias memorat. where moreover Hioronymm tato in the name of id factum observat, satis apcrte philosoj ho Sixti, and beato ac apae Xgsti n(Tmcn sc rvandum docct. l*orro hi jna philosophi sentenfc— ••' consecraro studcns Morcator, cas cjiistoiis dispersit, quas Xjsti I cetcworum pontificum, who secundo sacculo ac scqucntibus fioruerunt, in the name of confimdt EPiSTOLA 42. Revelatio ), which appellatur Thomae, apocrypha. a. Revelatio, which appellatur Pauli, apocrypha. " Revelatio which appellatur Stephani, apocrypha. Liber®'), who appellatur Transitus id is assumptio holy ae, apocryj>hus. Liber ), who appellatur Poenitentia Adae, apocryphus. Liber concerning ') Ogi homine gigante, who cimi dracone after diluab haereticis pugnasse fingitur, apocryplius. Liiber, who app llatur Testamentum Job, Jipocryphus. Liiber, who appellatur Poenitentia Origenis, apocrjrphus. -liber, who appellatur Poenitentia*'» ) holy Cypriani, apocryphus. ) Deest in cod. Lab. and H'». Mox C» J« udduut apostoH, that abest a poiB mss. £t forte this opuB Thomae Manetis discipuli was. Eorumdem mss. itate also in scquenti versu expunximus idcm aposioli vocabulum, ac s saneii (before Siephani). ) H Revelatio which appellaiur iramlaiio i. e, adMwnptio sanciae Mariae, Y X** and (inferioris notae) iransiitis holy Mariae apocr., and addit P Idem )iio which sanciae Mariae appeiiaiur apocr. F omittit assumiio, — Opusculiun 8ub in the name of Meliti veV Melitonis Smyrnenais latum Pseudo-Hieronymus in lest concerning assumptioue b. Mariae to Paulam and Eustoch. paulo after initium rat his verbis: Ac forie if venerii in manus vesiras Ulud apocryphum concerning iran- 'usdem virginis dubia for cerio reeipiaiis. ) at Epiphanium haer. 26 n. 8 dno alvipstg tov 'Addp, vocatur; dem this opus to be docet Cedrenus 1. c. ) £t this quum maxima may be codicum varietas, singulas their lectiones under18, so that from his seligat quisque, quam more probaverit. therefore H concerning Eugiani *. qiganie. F prima manu F.ugeay sec. manu Eugenii a in the name of giganie. C* and 2 mss. Hormisdae concerning Eugenia (C* sec. manu 1'egenia) in the name of gigante ganiis), quam lectionem praetulit ChifFlct. but then substituere coactus lae, licet in to all libris legatur who. § concerning Eogia nom. gigante, Exhibent ptem concerning Vegia in the name of giganie, F F' X* concerning Ugia name giganiis (X'' nofigante), K* concerning Vigilia in the name of giganie, F F"» 0« a» CC concerning Ogiae (F"» Ogia) noyiganiis (F** F" giganie), F* H*» concerning Eugia in the name of giganie. then editi who ah ids when dracone after diluvium pugnasse fingiiur (C* F' F** F"» perkibeiur). Sixenensis Ub. 2 bibliothecae sacrae librum Og regis Basan (Num. 21, 33) noconscriptum this indicari suspicatur, ejusque coi jecturao favet, that in ms. ttino Gelasiana quaedam fragmenta continente thus legimus: Liber who aptr Og gijfantis apocr.; or that in altero ejusdem bibliothecae codice this 'Um identidem decurtatum ac mutilatum exhibente thus effertur: Liber nom faniis, who when dracone posi dUuvium pugnasse didiur. that indeed Og rather at the time when Israelitis, quam posi diiuvium when dracone pugnasse dicendus w At fabulosum scriptorem a veritato dissidere mirandum not is. Lectio, praeferimus, propius a plerisque mss. and editis recedit, nominatimque F" F' X** 0* ei sufifragantur. Photius cod. 85 librum Giganieum {yiydvPifilov) among Manichaeorum scripta recenset. Conferatur also Fabri-:>d. pseudepigr. v. t. pag 799 sq. ► 2 r coena s. Cypriani; F«* F"» omitt. sancii ac then poeniteniia. Libro huic onem dedisse it seems coniusa quaedam tum Cypriani Carthaginensis tum CypriuB magi ac postea martyris, quoui d. 2C Septombris the church colit, notitia. ITOLAB BOMAN. PONTIF. I. 30 4GG S. GELASU PAPAE a. Liber, who appellatur Poeiiiteutia Janmae and Mambrae, as::: ~ cryi)Jms. Liber, who appellatur Sortes ) apostolorum, apoeryphus. Liber, who appellatur Lusa ") apostolonmi, apoeryphus. Liber*' ), who appellatur Cauones apostolorum, apocryphas. Liber Physiologus ab* ) haereticis conscriptus and blessed Amb: nominae raesiguatus, apocryphus. 8. Ilistoria ' ) Eusebii Pampliili apoCrypha. ♦''') Editi Sorlcs sanctorum apost.y C* F sors apostolorum, Vulg atiim this sculum ost iu Cod, can. vet. cccl. Rom. from hibtioth. D. lc Pelletier pag. 370. *'•'') Mss. 0.a* cc (C sec. manu proximo versui adscripsit) Laug, Colb. K* misdae Jussa apostolorum; from which fortc i' i* Jus apostolorum. C* F' F*F F*F* K H' Lusa (X'' Lussa). Num verbum lusa for lucta irrepsit? An tusa a ludo, osi ludi apost-olorum dictum is? — Porro lectione Ilormiadae ezcmplariQm Jr or Jussa apostolorum constitutiones apostolorum notari, vix dubium is. ") whole iste versus liber who appellatur Canones apostolontm apocryphts vf * C* F* F' H'* 0 desideratur. Eumdem and in codice auo defuisse plane gignifica' Hincmarus lib. 55 capitum cap. 24, where scribit: IL Oelasius in catalogo who ah Ecclcsia cathoHca recipiantur descripto.,. concerning canonibus apostolorum peniius ld- ~ cuitt but nor among apocrypha sent. Dallaeus what for postremo Terbo wdriC legeudum putat otnisit; but hanc correctionem not admittit praemissa the sentence concerning canonibus apostolorum penitus tacuit, Mitto, and Hincmarum Isidori collectione, ~ in (xua concerning iisdem pariter tacetur, uti consuevisse. Praeternuaaioni huic dnbio procul occasionem gave superior articulus iisdem verbis (sciiicet apotlohrum apocryphus) paritcr desinens. Certc illo versus integer asservatur in 2 vetu»tio- — ribus Colb. (C F»?) H H*» F« F*» F" a' cc. from which mirum not ost; eumdem in tribi» «J aliis, quorum ojie decretum lioc ab Hormisda recognitum to noB pervenit, re- — tentum to be. Id tiimen, that Pearsonius inde consequi putat, scilieet this concerning- — cretum when geuuinis Gelasii scriptis pugnare adooque ab iUo alienam 6» «.' » minime ij si concedendum is. nor for is papa, so that eruditus that vir vo]uit,.. j cauones apostolorum, but conciliorum decreta ea, quao apostolorom nomin». subinde donata are, usquam probat. certainly irustra ostendit, a Gelasio epitt . 14 c. 17 concerning iis, who scmetipsos absciderant, apostolorum cononem 32 laadari, qnuE r' ibi rather Nicaenormu of the fathers canon 1 laudetur. thus ot that idem papa in fe - dem epist. cap. 2-1 adversus Simoniacos constituit, not ez can. 90 apogtolonig- fi but from Ciilchcdonensis canouis 2 praescripto decemitnr. concerning jnBmodi Dionysius Exiguus in praefatione aj tius locutus is, where ait; Cmones, qtd tur apostolorum, concerning graeco transtulimus; quibus because plurimi conMtnnm not bucre fadtem, this ipsum ignorare vestram noltdmus sanctitatem, quamffie potte€ dam constituta pontificum from ipsis canonibus assumpta to be videaniur, Nou temere assumpta sint, but assumpta to be videantur prudens didt. but not post(|uam a Dionysio latinitate donati are illi canones, also eorom tate Romani praesules nominatimque Joluumes U epist. 5 to Caesarinm and gilius epist. 2 to Profuturum uti coeperunt. Quamquam in eos canoneB manebit apocryphi censura eo in the name of, quo Hieronymus ep. 7 to Laetmn crypha definit, which not are their, quorum titulis pronoianiur* Citatur this Physiologus also a Vincentio Bellovacensi Speeul. naimr. VH, *°) Duo this obscrvanda: primum Gelasium, quum and gnperins hiatoriae sebii libros not usquoquaque rcnucndos praodicat, and nnnc eamdem 3puscula Tertulliaui apocrypha. a. 496 Jpuscula Lactautii' ) apocrypha. - — 49o. Dpuscula Africani apocrypha. puscula Posthumiani and'*) Galli apocrypha. Opuscula Montani, Priscillae and Maximillae apocrypha. Opuscula all things'2) Fausti Manichaei apocrypha. Opuscula Commodiani apocrypha. Opuscula alterius Clementis Alexandrini apocrypha. Opuscula Tascii '*) Cypriani apocrypha. f>ocr pham pronuntiat, minime pngnare secum, but circa hos aliosque hiyus3tA TranqniUinum tenere himself profitetur his verbis: I Origenem because of erudUio- «e«« interdum legendum arbiiror, quomodo Tertuiiianum, Novaium, Amobium, Apoilinarium ei nonnullos ecciesiasiicos scriptores graecos pariter ei iatinos, ui bona eorujw eUgamus viiemusque contraria Juxta aposlolum dicentem: „all things probate that honum is tenete", if moreover scriptorum hujusmodi opera legere and that in to them bonum is colligere ac tenere licet, nihil foret, cur Qelasio abrogaretur this decretum, etiamsi when iis libris, quibus in this decreto censoria iniuritur virgula, ipse censor in nonnullis consentire probaretur. Alterum observo, nempe banc ceDBuram in unos historiae libros, not in ejusdem commentarios or in praeparationis evangeKcae libros cadere; or if also hi because of rationem superius allatam not temere suscipiendi are, in iis dumtaxat, which Origeni or Ario faveant, seu in quibus a commuui catholicorum the sentence Eusebius disce- t» not in iis, in quibus when his consentit, suspectos to be must. from which cou- ens not is, so that from eo, that in libro Gelasii concerning duabus naturig citentur Euaebii tum cohimentarii in psalmos, tum praeparationis evangelicae libri, concerning- '' timi this or praedictus concerning duabus naturis liber Gelasio abjudicari debeat. TO) H» F* F' F" X"» Lactaniii sive Africani (F F' F» X" add. sive) Firmiani opocr. and then omittunt sequentem versum concerning Africano. ") IeH« omittunt and Galii, Y Y omitt. and; H Gai. this notatur Severi Sulpicii «thuiiiiano and Gallo interloquentibus dialogus, in quo Millenariorum errores *"eronyinu8 animadvertit, quamvis now ab iis purgatus appareat. concerning this libro f that in Ezechielem lib. XI cap. 36 thus loquitur: Nee sabbaii otio dormie- **** that ei multi nosirorum and praedpue Tertultiani liber, who inscribiiur „concerning spe ' * «on", ei Lactantii insiitutionum volumen septimum poiiiceiur, ei Viciorini Petabio-.*■•'* erebrae exposiiiones, and nuper Severus our in dialogo, to whom Gailo name?* **«t«//. Qno testimonio Gelasium, whom Hieronymi concerning libris judicio plurimum Y Bse experimus, so that hunc dialogum apocryphum ediceret, adductum to be **ue probabile is. — now igitujr opiuionis hiyus nullum in diaiogis Sulpicii * i iam. or ig tur amanuenses, that in to them legerat Hieronymus, concerning industria vf termiserunt, or Hieronymus ipse, that s. Martinus concerning Antichristo in fiue n dixbse perhibetur, MiUenariorum opinioncm redolere judicavit. j» J ) in F*F"»H' so that in exemplis Hormisdae deest all things» then CT Fausiini. *B«imufl is iste Faustus libris Augustini. " 3) thus when H' F« F<» F" 2 vet. jj (0» F»?) and exemplaribus Hormisdae. At H*» 1 «*, C* Tassi, a»c'8eq. Tatii, F» O Tharsi, alii when F Tarsi. Quum superius after rT enicas synodos approbentur opuscula b. Caeciiii Cypnani mariyris Cartha' ***tf of the bishop, and in Hormisdae indeed cxemplis dicuntur in to all reci la, restat, nt or alterius Cypriani, who pariter dictus may be Tasciud, or huic 30* a. Opuscula Arnobii''*) -apocrypha. ~ Opuscula Tichoiiii apocrypha. Opuscula Cassiani" ) priests Galliarum apocrypha. Opuscula Victorini Petabionensis ) apocrypha. Opuscula Fausti Regiensis Galliarum apocrypha. Opuscula rrumentii ) Caeci apocrypha. Centonem'' ) concerning in Christ Virgilianis compaginatum versibus cryphum. folso inscripta opuscula this notcntur. so that euim hunc articulum ab alicna suppositum existimcmus, not sinere vidotur summa omnium mss. in eo endo conseuaio. not comparet indeed at Ivonem atque Gratianum nor at eos opuscula Lactantii Commodiani, Arnobii, Tichonii etc. mem tur. Ac martyrologiiun Romanum under die 2<) Septembris Cypriani martyri eomediae memoriam agit, who before conversionem suam erai magus ei suig m artihitft Justinam dcmeniare conafjatur. '») Ff /Irnovini, moxque F Thichonii, F* Thychonn, C« Ticoni, F 7 editi Tychonii. '') Plac censura coIlationcB CaBsiani especially percelluntur, quas Pr< Aquitanus libro in collatorem edito confutavit. to Ubros for deincama of the Lord hortautc Leone diacono post a pontifice scriptoB quod'attinet, ei great catholicorum omuium aestimatione always fuisae norunt all. \i Ejus for crebras expositiones Millenariorum errore not vaoare Hieron snpra in comment. in Kzech. c. 3G laudatus we docuit. in quo Hieronymi quum and Marianus Petabionensis rei erisset, Piclaoiensis substituendum to be solum in this commentario, but and in Hbro concerning script. eccles..jnaie dbi peni ") F* Frumenii ceti, F' Frumentini, ' ) Jam observavimus, honc articulum in F** F"" a* c' seq. supenus tUfr nppeUaiur actus Theclae praemitti, in ceteris moreover codicibus, ai pancos excej huc referri, atque opus this memoratum in iisdem editis mUlo snffragante Centimetrum appellari. Legit c* Centon concerning Ckristo yirgitiams eompactum 9er apocrypkus, that to himself not cohaeret. F< Centones... compaginati... apocr to whom Hieronymus epist. 103 to PaiiLinum, unless figurata utatur oratione, fa it seems, where lioc opus thus notat: Quasi not legerimus Homerocentones and Vtf\ centones, but eidem refragantur all to unum mss. (also C* F* F F* H Centoni... compaginatum apocrypha) sicut and Isidorus HispalenBis, who lil viris illustr. c. 5 idem opus Centonem not Centones vocat. nor for ambi diun, quin to hunc ipsum locum respiciat, quum ibi scribit: Proba uxor /i phii proconsulis, femtna among viros ecctesiasti os idcirco posita sota, that in im of Christ versata is, componens Centonem concerning in Christ Virgiiianis cooptatum versit cujus indeed not miramur studiumy but laudamus ingenium; that however opuso legitur among apocryphas scripturas insertum, where enimvero insertom legitar, iu this decreto, that Gclasius edidit and Hormisda recognovit? Neqae pai to that opus among scripturas apocr>'phas inserendum contolisse putem Ei 9. Epistola Jesu to Abgarum' ) regem apocrypha. a. Epistola Abgari to Jesmn apocrypha. r" • Passio Quirici and Julittae apocrypha. Passio Georgii apocrypha. Scriptura, which appellatur Salomonis contradictio ®), apocrypha. 10. Phylacteria all things, which not angelorum, so that illi confingunt, se<i daeraonum more ) nominibus consecrata are, apocrypha. Ha.€c and® ) his similia, which Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus, Marcion, BaSihdes, Hebion, Paulus also Samosatenus, Photinus ) ridet higusmodi opus, e;c quo man without in Christ (this is of Christ nescium) posiimuM dicere Christianum; tum prolatis from eo paucis versiculis indignabundus subJicit: Puerilia stmt this and circulatorum similia, docere that ignores immo so that when stomacho loquar lest this qnidem scire that nescias, to nostram lectionem that afctiiiet}, oratioui reliquae aptius congrueret: Cento... compaginatus... apocryphus, '■*'*» Abgari, H* Aggarum... Aggari, X'' Auyarum... Augari, C Abaguro... afft€i0y F" Abgiarum... Abgari legimus. then H" CF F F" when 6 vetustioribus mss. and Hormisdae exemplis Abgarum not appellant regem which vox in C* P* asservatur. Mox plerique mss. so that supra Cyrici or Cirici loco Quirici, ') lidem ac 3 alii more conscripta are nominibus. Editi alii when C* F' K* ngi (1 f gec. manu magici, Fs magica) arte (C omitt. arte) comcripta are. X'' quac wtomine tmgelorum iUi confingunt but daemonum more nominibus conacripta, Seqoimur C F' H**. in r and aUis mss. this articulus concerning phylacteriis omittitiu*. Porro in primis ejusdem codicis F foliis praemittitur glossarium phylacteria intorpTOtana: decem verba lagis or scripturam variam, that ligat man or above tU allum or supei' caput suum. in appendice tom. 5. s. Augustini (ed. III Venet. oni. XVI col. 1410) sermo 279 concerning phylacteriis is inacriptus, cujus auctor Caesanus -Arelatensis bishop a more ac divinis adhibendis or consulendis Chri- ■ you avocare atudens, ndminatim num. 4 thus loqueutem induoit, who phylactcnorum usum suadeat: if characteres illos to you voUdsses appendere jmn poterus * iiatem recipere. Idem bishop ibidem serm. 295 n. 5 (1. c. col. 1368) this nabet: if adhuc videtis aliquos... phylacteria also diaboHca and characteres or herbas pel succos to himself or suis appendere ctc. Is praefuit Agathensi concilio, in ua canone 68 repetitum, that jam of the council Laodiccni canone 36 sancitum * ffon oportet ministros altaris or clericos magos and incantatores to be or to do J" dicwU phylacteria, which are great obligamenta animarum; because videlicet, alligantur corporibus, animos obligant and devinciunt daemoniis, eosque a to geparant. ©t Atf to pro:dma verba scilicet phylacteria etc, not to ea all things, which * ®H\iB apoerypha pronimtiantur, referri. in his for plurima eunt, which Ge- not usquequaque renuenda cenaebat, so that nominatim concerning Eusebii historia xn Boam aperuit, and quorum auctores anathematis insolubiU vinculo da- noluisaet. iT. ) H* Photinus also. then editi when mss. 0 and Bonosus and who. not modo nis, Pauli Samosateni and Photini, but and Bonosi similem concerning in Christ erro- ' tiisse Gelasius we docet. Eidem concinit and Vigilius ep. 24 n. 131. UtriusQ, ententiam coufirmat Gregorius Ub. XI indict. 4 epist. 67 to Quiricum, where « a. 495 and Bouosus, who simili errore defeceruut, Moutiinus also when su * obscoenissimis sequacibus, Apolliuaris, Valentinus, sive**) Manichaec Faustus Africanus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius ) No vatus, Sabbatius ), Coelestius **'), Donatus, Eustasius*®), JovinianiiS; Pelagius, Julianus Eclanensis ** ), Qoelestius ®), Maximianus, PriNooatianuSf hivjus for nota are scripta, not Novati; but Novati Novatiaiiii nomima saepo at antiquos praesertim Graecos confundi usitatissimum Is certe this notatur, whom Hieronymus epist. 62 to Tranquillinum designat verbis: I Origenem pi pter eruditionem interdum legendwn arhitror, quomodo tuttianum, Novatum; where also Novatianum memorari existimamus. who schisma ipsius sequcbantur, bishop is constitutus. Addit Socratea H VII, 25, eum in insulam Rhodum relegatum, ibi mortem obiisse; but quimi scTl matici ipsius sectae addicti cadaver ejus inde Constantiuopolim transtulis& ac above tumulum ejus orare solerent, Atticum operam dedisse, so that in alio pulcro noctu absconderetur. CelesiuSf so that dicitur, at Carthaginem ordinari cxtpientes, operam dederunly ui a tibus Numidis soli vicini of the bishop peterentur, who ordinaUonem at Qarihaginem brareni. Tum suffragio iotius of the people CaecUianus eligitur. Botrus ei Celesius dejectus; from which schismatis cause coufiata, quam ibidem Optatus explicat. moreover ab Optato Celesius» ab Augustiuo in psalmo Abecedario against tistas Celestius nuncupatur. Similiter legunt c* Celestius a* c* seq. Cael s C* F« r Caelestus, F and 2 alii Celestus, mss. Celertus, H* F» totum omittm '* »8) thus potiores mss. (also F«). C« F* F K* H' Eusiacius. Unmn misdae when H O* Eustachius, F F Eustatius, F»0' CXi a* cc Eustaikius. F< this notatur Sebastenus that bishop, cujus name ecclesiastdcae historiae nimentis nominatimque in epistolis Basilii magni satis celebre is. Hunc JuUanum Marius Mcrcator edit. Baluz. ag. 40 vocat exepiscopum Edt sis oppidij haereticum Pelagianum seu Caelestianum, and pag. 119 from epUeopo hujus haeresis signiferum and antesignanum, Augustini scriptis notissimus esi »o) jc ai c* seq. Caelesiinus, Verius aUi mss. and c* Caelestius, primarias EPISTOLAE 12. 43. llianiis ab Hispauia, Nestorius Constantinopolitanus, Maximus a. 495 nicus"*), Lampetius, Dioscorus, Eutyches, Petrus and other Petrus, ~~ quibus unus Alexandriam other Antiochiam maculavit, Acacius nstantinopolitanus when consortibus suis, nor not and onines haereirchae ) eorumque discipuli sive schismatici docuerunt or conripserunt, quormn nomina minime retinentur, not solum repuata, verum also ab every Romana catholic and apostoHca the church iminata atque when suis auctoribus auctonmique sequacibus under lathematis insolubili vinculo in aeternum confitemur to be damnata.
BCU
^-^^Decretalis') de reeipiendis et non recipiendis libris, qni Boriptiu
ost a G-elasio papa onm LXX viris eruditissimis episoopia in sede
apostolioa urbis Bomae.
Cap. 1. pj
1. I^)st'*') propheticas et evangelicas atque apostolicas scripturaSy
') Z addit relujione, ot mox iu quibusdam codicibus et in omnibMa (looo tt
moribiis).
EPISTOLAE 40—42. 455
quibus licclesia Gatholica per^) gratiuni Dei fuiidata est^ etiam illud a. 495
intdmandum pulavimus, quod quamvis universae per orbem catho-"""
licae difFiisae*) Ecclesiae imus thalamus Christi sit, sancta tamen
Romana ecclesia nullis synodicis constitutis ceteris ecclesiis praelata
^t, sed eyangelica voce Domini et Salvatoris primatum^) obtinuit:
Tu es , I^eirus, inquiens , et super hanc petram aedificabo Ecclesiam Matth.
meam, et portae inferi non praevalcbunt adversus eam; et tibi dabo '
claves regni coetorum, et quaecunque ligaveris super terram, ^runt
ligata et in coelis, et quaecunque solveris super terram, erunt soluta et
in coelis. vAddita^) est etiam societas beatissimi Pauli apostoli vasis
electioms, qui non diverso, sicut haeretici^) garrimit, sed uno tem-
pore, imo eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma
sub Caesare Nerone agonizans, coronatus est: et pariter supradictam
sanctam Romanam ecclesiam Christo Domino consecrarunt, aliisque^)
onmibus urbibus in universo mundo sua praesentia atciue venerando
triumplio praetulerunt.
Est ergo prima Petri apostoli sedes Romana ecclesia, non ha- ^^
bens^^ maculam neque rugam nec aliquid hujusmodi. vSecunda autem
sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco ejus discipulo
et evangelista consecrata est. IpSeque a Petro apostoio in Aegyp-
tum directus, verbum veritatis praedicavit et gloriosum consumma-
vit martyrium. Tertia vero sedes apud Antiochiam ejusdem beatis-
«) In pluribus msb. desideratur per gratiam Dei.
Romana catholica et aposiolica ecclesia, Deinde F^* F"* sed (pro sit), F* b nonnuUis
synodicis ... sed e/. — Eadem haec in Pseudo-Isidori priu3fatione in concilium
Nicaenum proferuntur (Hard. coll. conc. I, 309), et quaedam similia in Caroli
Magni de sacr. imag. lib. 1 c. 6 et Nicolai 1 epistohi 8 ad Michaelem impera-
torcm (Migne Patrol. lat. tom. 119, 949).
T^ pipdpm haeresei, K* haeresii^ F" haeresi, Mox C uno eodemque glorioso amore
cum Petro, corrupte. Non defuerunt etiam inter catholicos, qui Petrum et Pau-
liim eodem quidem die, sed non eodem anno co^onatos senserunt, quos inter
ArsLtor in fine libri I ceciuit: Non eadem tamen una dies annique voluta Tempore
sacratfit repetitam passio lucem. Scd ut Baronius ad ann. 69 probat, ot uumero
et auctoritate praepoUent qui Gelasm concinunt.
») C'Fc* taiesque, alii editi cum a* talemque^ K* talisque, 0* taliterque. Ex
potioribuB mss. restituimus aliisque. Mox C* orbi^us, F* omnibus in; deindo F*
narrando (pro venerando), F^ F* pertutertmt . Deinde F'*^'" sedis Romanae ecclesiae.
•) Quo haec spcctant, interpretari licet ex illis Hormisdae epist. 21 n. 4:
In sede apostoUca citra maculam semper est catholica servata religio. Quocirca et
CaroloB MagnuB de sacris imaginibus lib. 1 cap. 6 eamdem Romauam ecclesiam
commendat his verbis: Omnes catholicae debent observare ecclesiae, ut ab ea posl
Ckristum ad muniendam fidem adjutorium petant, quae non habens maculam nec ru-
gam, et portentosa haeresum capita calcat, et fidelium mentes in fide corroborat.
45G s. oicLxV.sii papae'
a. 49ijsimi Petri apostoli'") liiibetur hoiiorabilis , eo quod illic priusquam
~~ *' Romam veiiisset habitavit, <.'t illie primum uomeu Cliristianorum
11,26. noveliae geutis exortum est.
Cap. II.
i('or.3,l. -• fit quamvis aliud fundamentum nulius possit ponere praeler
id, quod positum est, qui est Christus Jesus, tamen ad^*) aedificatio-
uem saueta id est Komaiia ecclesia post illas veteris vel novi Te-
stiuueuti, quas*^) regulariter suscipimus, etiam has suscipi nou pru-
hibet scripturas, id est:
Sauctam synodum Nicaenam''^) trecentonuu decem et octo i>a-
trum, mediante miiximo Coustantiuo Augusto**). Sanctam syuodum
Ephesiuam, in qua Nestorhis damuatus est consensu bcatissimi
Coelestiui j)apae, uiediante CyriUo Alexandrinae sedis autistite et
Arcadio episcopo ab Italia destinato. Sanctam synodum Calcheilo-
nensem, mediante Marciauo xYugusto et Anatolio Constantinopoh-
•^) Itii 1 ^; F« l^ X"^ omittuut id est, ploriquo aUi (etiam C*F*"P»F*) ejus loco
idem ((/* doc. uiunu eamdem; nou (lisplicfTot cadem vel itet(^, et antea cum C* F'
sanctam). C F* lamen ad (F^ pmitt. ad) aedificationem sanctam idem Romanam tccie-
siam » r ad acdificationem nostram id est Romanam ecclesiam , editi ad aedificationem
nostram sancta Homana. — Noquo in um». rara ost higusmodi mutatio. Et ut hu-
jus rci uon aliuude acccrsamu^ cxompla, niox pro id est ... Sit^aenam C F* F*
idem . . . Sicaenam.
'*) Itii codicos, qui dccrctum nostrao formao proforunt, uijii quod F' et cditi
susccpimus. AHi quas superius cnumeravimus, F^^F^a^ quas reyulariter superiHS enMme-
ravimus (F** F°» memoravimus) . Iie()ulari(er hoc est ox canono tum ab Innocentio
oj)iat. r> 0. 7, tum a concilio Carthaf^incnsi III can. 47 jam praescripto suscipiendi.
••*) C'* secundum trecentorum decem ct octo episcoporum (sjec. man. add. pairum)^
F^ pm X"* secundum trecentos . . . patres.
Ephesiam. Subiudo oditi condemnatus, moxquo in aliquot mss. (etiam C c') d
epistopo. Is Arcadius ut primarius a])03tolicao sedis iu Ephosiua syoodo 1
tuB, nunc solus memoratur, licot oi adjuncti fuerint ct alii duo.
tano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haereses simul eum a. 495
Dioscoro ejusque complicibus danmatae sunt*^). ~
Cap. m.
3. Item opuscula beati Cafecilii ^^) Cypriani martyris et Cartha-
gineusis episcopi.
Item opuscula beati Gregorii Nazianzeni episcopi.
Item opuscula beati Basilii Cappadociae episcopi.
Item opuscula beati Athanasii Alexaiidriui episcopi.
Item opuscula beati Johannis Constantinopolitaui episcopi.
Item opuscula beati Thebphili Alexandrini episcopi.
Item opuscula beati Cyrilli Alexandrini episcopi.
Item*') opuscula beati Hilarii Pictavensis episcopi.
Item opuscula beati Ambrosii Mediohmensis episcopi.
Item opuscula beati Augustini Hipponeregiensis episcopi.
Item opuscula beati Hieronymi presbyteri.
Item opuscula Prosperi*^) viri religiosissimi.
Item epistolam beati Leonis papae ad Flavianum Constantino-
politanum episcopum destinatam; de*^) cujus textu quispiam si us-
qiie ad unum jota disputaverit, et non eani in omnibus venerabiliter
receperit, auathema sit.
Item opuscula atque tractatus omnium orthodoxorum patrum,
qui iu nullo a sanctae ecclesiae Romanae consortio deviarmit nec
'^) In a* cc ut in exemplaribus, quae Hormisdae nomeu prae se ferunt, hic
a^J^^^tor: sed ei si qua sunt concilia a sunctis patribus hactcnus institula, post
^orton (iu mss. Hormisdae istorum quatuor) auctorilatem et vustodienda et recipienda
deeernimui ei mandamus. Sed haec a mss. C C^ F^ F^ H*» F' F" Fs F^ F"" H^ H-; ac
ceteris codicibus, in quibus hoc decretum Gelasio adscribitur, prorsus absunt,
8* perpaucos excipias, quibus et alia, ut monui, ex Hormisdae exemplis sunt
*°26rta. Haec autem antiquus Hispanae collectiouis auctor in ejusdem collectio-
D* praefatione sic imitatus est: Sed et si qua sunt concilia, quae sancti paires
^pintit Dei pleni sanxerunt, ^post istorum quatuor auctoritatem omni manent stabilita
^*0^: quae quidem verba Isidorus Hispal. haud multo post lib. 6 orig. cap. 15
eMcripsii
^ c» Cyrilli, P» F» Cecili, C» F' Cicili. a' c* seq. omittunt Caecilii, quam vo-
Jf ^ ex nujg, reBtituimus. Deinde episcopi vocabulo sola Hormisdae cxempla sub-
jKaunt in mnibus recipienda, quae accessio propter singularem Cy])riam de ba-
P™o hacreticorum opinionem nonnihil suspccta jure videatur.
V a* c* aeq. hic ad margiuem notant: Item opuscula B. Proterii Alexandriae
^P^pi; cujus notac nuUum est in nostris mss. vestigium.
") Itaplerique mss. (F«H^F»F«K<0«); editi cum CC^FdF^F-*!? addunt beati,
'*) Ita C'F«F*F»; editi cum C*F''0'J cujus tejctum. Mox plerique mss. (exceptis
t I p» Qjj -joiamf et deinde F* corrupte quispiaui suis quae istam. Huic Gelasii
wentiae condnens Pclagius I epist. 5 n. 1 anathematizare et ab aeternae vitae
P'^***^ alienam judicare se scripsit, quicunque ab ea fide, quam papa Leo in
'*'® ^istoliB praedicavit, in una syllaba aut in uno verbo vel in sensu ... declina-
^ ^ deeHHMerU.
a. 495 ab ejus fide vel praedicatione sejuiicti sunt, sed ipsius commanic
' tiouis'^*^) per gratiam Dei usque iu ultioium diem yitae suae
participes, legendos decernit.
Item decretales epistolas, quas beatissimi papae diversis temptt^-
ribus ab urbe Roma pro diversorum patrum consultatione^*) d
runt, venerabiliter suscipiendas esse.
4. Item gesta sanctorum martynim, qui multiplicibus torm
torum cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis irradiant
Quis ista catholicorum dubitet et majora eos in agonibus ftii^
perpessos, nec suis viribus sed Dei gratia et adjutorio unire
tolerasse? Sed ideo secimdum antiquam consuetudinem singu
cautela in^^) sancta Romana ecclesia non leguntiur, quia et
=M,
«0) Ita C* F« H^ (C« ui communicaiionis). At F* F^ K* commumcaHone , F«
municationi, ccteri vero libri comminionis et mox decernimus, ubi ex C* F* F
H^ restituimus decernii, scilicet iiomana ecclesia, cujus nomiuc GclasiuB hoc d
tum promulgans superius praemisit: Romana ecclesia posi illas veieris vel nom Tt
menii, quas regularitcr suscipitnusy eliam lias suscipi non prohibet scripturas,
sicut de Romana ecclesia non prohibei^, ita et kic de cadem decernit dicitur.
bum autem decemimus ab eo, qui decretum lioc a ceteris gostis cUstraxit,
prudenter substitutum sus])icamur.
'') Plerique omnes mss. cum c' consolatione y lapsu libraiiis valde famil
¥^ Y^ consuliationem ^ H' consultatione: Hic animadvertit quisque, papae no
simpliciter pro Koniiuio antistite positum. l*luris autem refert obBcrvare D*
talium epistolarum nomine eas hic intcUigi, quae usu tum roceptae erant,
Lco I epist. 4 c. 5 designat his verbis: Decretalia constituta tam beatae reee^
tionis Innoceniii quam omnium decessorutn nostrorum, quae de ecclesiasticis ordtM
et canonum promulgata sunt disciplinis , custodiri debere mandamus. Illud vcro acl
epietohis, quas Isidorus Mercator priorum pontificum nomine construxit,
quidani accomodant, quum hae ad saeculum nonum ubiquc fuerint iguotao-
") C F«5 ingrediuntur (haud dubie pro inradiantur) , H* iUustraHtur, Dc?i-^^.
a' c* seq. Quis ita esse catholicoruin , F* F*» F' F» H^ T Quis catholicorum. In pl<^^ ™"
quo aliis mss. et c* c' Quis isia (vel ita) vaiholicorum; C F<* F"» F* H' omitUiJCJ-'^^ ''
auto rnajora (C* addit sec. manu). Aperta fiet lectio in huuc moduiu: QuiM
tholicorum dubiietj eos ista et majora,
*') Quatuor mss. a sancta. Yerius iilii Ubri in sancta, hoc est intra dimniM^
cia, quae Komanis in ecclesiis periiguntur. Totus hic locus in vctori cano
collectione olim D. Petiti, tunc ejus dono bibliothecae GermaneuBis, ita
ptus et iuteriiolatus efiertur: Gesia martyrum, quae nUrabiHbus cruciatibut e^
umphis irradiani, et a cathoiicis viris conscriptae sunt, omnimodis veneraamar
vero, quae ab haereticis vel idiotis composiiae vel aduUteratae sunt, JtuUatenus
piantwr: quae in ipsis eorum dictis ab ecclesiasiicis viris sine mora deprekendi
suni, Quam lectiouem quum vir cLirissimus probat, plus aequo defert co
in quo veterum scutentiae non minori licentia ailulteratao paasim enunci&xi
Noque vero in ea lectione, quam ceteri codices praeferunt, ullam pugnam
ut vult, largiar. Tantum Gelasius ab eo longe abesse so testatus, pnblic^
gesta martyrum, licet Komana in ecclesia pu]>Iice non logaiitur, respuaty
tim cur in occlesia Romana non legantur explicat. Dum vero eadem ab
sia Komana suscipi declarat, simul et ea fidelibus extra occletdam ac pri
legere licere satis aperte docet. Immo iufra Gelasius, ucc quod Silvevtri
CU'
am
Jixa
tii oonscripsere^ uomiaa penitus ignorautuT; et ab iufidelibus veP^) a-495
iot^ superflua aut minus apta, quam rei ordo fuerit; esse putau-
X- r sicut cujusdam Quirici^^) et Julittae, sicut Georgii aliorumque
ijusmodi passiones, quae ab haereticis perhibeutur compositae.
ter quod, ut dictum est, ue vel levis subsauuandi oriretur oc-
>, iu saucta Romaua ecclesia nou leguutur. Nos tameu cum
&^dcta ecclesia et onmes martjrres et eorum gloriosos agoues, qui
3o magis quam homiuibus uoti sunt, omni devotione veneramur.
Item vitas patrum, Pauli, Autonii, Hilarionis et omuium ere-
Ltsdwrum, quas tamen vir beatissimus Hierouymus descripsit^^), cum
:xyii houore suscipimus.
si ab ignoto auctore conscripti a miiltis catholicis legantur, iinprobat. Non
fu^re tamen, qui quod Romana ecclesia publice non pcrmittebat, etiam pri-
^^ixxi interdictum putarent. Unde apud Mabillonium Liturgia Gallic. pag. 467
.S8i.oiiiB sanctorum Cantianorum scriptor quosdam, qui martyrum gesta legi
•otiiberent, acriter carpit. Nos igitur iste ac similes vcterum loci docent,
■^Msta circa legendos in ecclesia libros majorum nostrorum religio fuerit. Lao-
oenum concilium can. 59 sancit: minime in ea tegendos libros non canonicos, sed
/0« canonicos veieris ac novi Testamenti. Decrctum hujusmodi ita temperat con-
liiun Carthaginense III, ut postquam can. 47 statuit: praeter scripturas cano-
^A» nilul in ecclesia legatur suh nomine divinarum scripturarum ; paulo post sub-
^^M,t: liceai etiam legi passiones martyrumy quum anniversarii dies eorum celebran-
^- Id quoque ut in occlcsiis passiones martyrum legerentur, apud Gallos aute
*«culi V exitum usu rcccptum fuisse ex s. Caesarii Arelatensis*sermone, qui
■* ^Ppendico tomo V s. Augustini 3tiu8 est, colligitur. Eumdem morem et sub-
^^e in Romanam ecclesiam inductum esse, testis cst Hadriani I epistola 3, in
lUa praecipitur: yitae pati^wn sine probabitibus auctoHbus minime in ecctesia tegan-
^' nam ab orthodoxis titulatae et suscipiuntur et leguntur. Ciyusmodi verba inter-
►olationi superius notatae occasionom dedissc kaud temere videautur. Prae-
®^^^ sanctus Benedictus, cujus in latituiUnem secessus ad Gelasii tempora aut
^ater refertur, regulae capite 9 non scripturas tantum se^d et expositiones ea-
^"^* Quae a nominatissimis doctoribus orthodoxis et catholicis patribus factae sunt,
f^ pi-aescribit; quod cum praeter ecclesiae Romanae usum praescripsisse nemo
* ^* Persuaserit, maxime qui et ipsum audierit Gelasium in hoc decreto tracta-
** ^'^nium orthodoxorum patrum legendos proxime constituentem.
^v ut videtur, marginali, qua quis non iutelligens quid sibi vellet idiotis,
^j^ioue Bcripsit aut diciis (H^ aut diciu). O^ ab infidelibus addita superflua, quae
' /^^ 9 etii minus sincora, si tamen vel idiotis retinuisset, Gelasii mentem satis
P^ cjxplicaret. Mox c' seq. scripta esse putantur, praeter fidem omnium mss.
^^e verbum inserta subintelligitur.
^^ Theodorus Iconii episcopus, qui sub finem impcrii Justiniani vel non
*^ post sinceriora eorumdem martyrum gesta ex traditione virorum fido
^*^^rum concinnavit, anno 1660 a Combefisio edita ac subinde a Ruinartio
^ acta selecta martyrum recusa, fatetur:' in actis illis, quae nunc Gelasius
[l^^^bat, verba exstare praeiumida et inconsona nugasque ab spe Christiana extra-
eoniineniia, suspicaiurque illa Manichaeorum seu atiorum quorumdam haereii-
aHena seniientium arie confecia.
a. 495 Item actus ^^) beati Silvestri apostolicae sedis praesuli
~ ejus qui conscripsit nomeii ignoretur, a multis tamen in u
mana catholicis legi cognovimus^ et pro antiquo usu mul^
imitantur ecclesiae.
Item scriptura de inventione crucis^^) Dominicae, et a
ptura de inventione capitis beati Johannis )}aptistae, novellae
relationes sunt, et nonnulli eas catholici legimt. Sed quum
catholiconmi manus adveuerint^'0, beati Pauli apostoli pi
5 o^^ sententia: Omnia prohate, quod bonum est tenete.
Item Rufinus vir religiosus plurimos ecclesiastici operi
libros, nonnuUas etiam scripturas interpretatus est. Sed c
venerabilis*^) Hieronymus eum in aliquibus de arbitrii liber
tavit, illa sentimus, quae praedictum beatuni Hieronymum
cognoscimus; et non solum de Rufino, sed etiam de m
quos^*) vir saepius memoratus zelo Dei et fidei religione repr
*^ Huc spectat, quod Carolus Magnus libr. Carolin. II c. 13 scribi
igitur actuum d. Silvestri, ubi de vnayinibus (apostolorun^ Constantino i
delatis scribitur, ideo obniti potest , quia quamquam a pluribus cathoHcis teg
lavien ad ea, quae in quaestionem veniunt ^ affirmanda plane idoneus perhibe
in libro b, Gelasii Romanae urbis antistitis, qui inscribitur Decretale de r
vel non recipiendis codicibus, apertius demonstratum.
» ^) C* addit sanctae. Moxquo FT^^F"" omittit dominicae, cujuti loco H
Tuin c' Item scripturam ... et aliam scripturam. a^ c* scq. Jtem scripta .
scripta, ac deinde cum c' novellae quaedam relationes, C* F' noveUae qui
tionis (F* ei) nonnulli (c* eas) cathoiici legunt, 2 mss. reveiationes. lut
Cypriani edit. Pamel. pag. 577 habotur do revclatione capitis Johannb ]
tractatus. Qucm quum Barouius aunotationibus in martyrol. IV Kal. Sc
hic notari observavit, nou atteudit, et iu codem tractatu laudari Man
mitis chronicon post Gelasii mortem conciunatum. Scd inde hoc decr<
lasio eripere Pearsonius Ignatian. pag. 54 frustra contendit, quum ite:
cello quodam archimandrita ante Gelasii obitiun capitis Johaunis Ba}>i
velationcm scriptis mandatam esse, nec ipse ditfiteatur.
•*) Editi cum C* pervenerint, moxque C* beati apostoti probant (8(
praecedat) scntentiam, F" praecedit.
3') Hoc est Luciferianos, Vigilantium, Jovinianum, Helvidium, ac
alioB zelo Dei et ftdei religione reprehendit. Hanc autem approbation*
conditionis hujus fines ad omnia Hieronymi verba protendons Pearsonii
in cassum colligit, unde et auctoris higus dccreti et Hieronymi non
omnibus esse sententiam, adcoque hoc decretum Gelasio abjudicandom pe;
Quasi vero is papa sese a qualibet Bieronymi sententia ne unguem laton
discedere profiteatur, ot non potius hoc tantum significet, 8686 in aliq
libertate arbitni, in quibus Rufinum peccare Hieronymus notavit, ea*
tire, quae ilie doctor sentit; ct ut Rufinum in Iub reprehensione digii
cat, ita idem sentire se de omnibus aliis, quos idem doctor zeto De
Item Origenis nonnulla opuscula; quae vir beatissimus Hierony- a.495
non repudiat, legenda suscipimus. Reliqua autem omnia cuni ~
ore suo dicimus renuenda.
Item chronica Eusebii Caesariensis'*^) atque ejusdem ecclesia-
uO historiae libros : quamvi? in j)rimo narratiojiis suae ^ lil)ro
crit, et post in laudibus atque exeusatione Origenis schismatici^^)
rn conscripserit librum, propter rerum tamen singularum^*) no-
Tn, quae ad instructionem pertinent, usquequaque non dicimus
lendos.
Item Orosium virum eruditissimum coUaudanniS!, quia valde no-
necessariam adversus paganorum calumnias ordinavit^'*) historiam
aque brevitate contexuit.
Item viri venerabilis Sedulii paschale ^^') opus, quod heroicis de-
l)sit versibus, insigni laude praeferimus.
Item Juvenci nihilominus lal>Oriosum opus non spemimus, sed
™ur.
5. Cetera, quae ab haereticis sive schismaticis conscripta vel
?dicata sunt, nullatenus recipit cjitholica et apostolica Romana
^ia. E quibus pauca, quae ad memoriam vcnerunt et a catholi-
ritanda sunt, credidimus ''^) esse subdenda.
'ine. reprehendit, hoc est, ftoa a se improbari pariter ac rcprehendi: nno
> istud ad unoa haeroticos attinet, quos Hieronymus zelo iidei refutavit.
') C* schvsmaticisi non Rpemendji li?ctio. Neqne enim Origenes schisuiati
>dhaeaisse legitur, aed ejns doctrina schisniati occasionem dedit. Notan-
qna mente Gelasius et nuuc historiae Euaebii Hbros non renuendofi docet,
fra oamdem historiam apncrypham denuntiat. Ex hLs similibusque locis
iin est, paulo latius apud eum, quam nonnulH putant, patcre apocryphi
n. Non enim ideo Eusebii historia ab eo apocrypha dicitur, quia illam
-gi noHt aut occuH veHt, sed quia ut 'ab homine suspecto scriptam non-
-ircumspecte legendam censeat. Hunc autem dupHci de c.ausa snspectum
^ : quia nimirum et Origeni paLam et clam Ario faverit, cujus gratia iu
> historiae aUfOe Hbro tepuissr, hoc est, quae adversua ejus haeresim exse-
L erant, tacuisse innuitur.
*J Ita meHoris not.ae mss. At a' cc singularem. Mox C* scrutationem et sec.
t instructionetti.
>p{).
One composuisso , ac primum scriptum pasc/ude carmen , postremum paschaic
nimcupasse. Ad Gelasium quod attinet, ignota ei fuit hujusmodi distin
Eara enim hicubrationem, quam versibus hcroicis descriptam notat, paschalc
appellat. Hoc Sedulu carraon Asterii exconsuHs opera primum in lucem
iisse pleriquo sentiunt. Quod quamvis concedatur, hoc Gelasiani decreti
ati nihil oiTicere, praevio monito probavimus; quanto magis, si cum Justo
^anino sentiaraug, exconsidem curasse, nou ut in hicem primum emitteretur
ilii opus, sed ut elegantiori fonna vulgaretur.
^ Editi cum C- crcdimus.
^2 S. QELASII PAPAE
Cap. IV.
Notiiia^) iibrorum apocryphorwn, qui non recipiuniur.
Arimineusem ^*^) synoclum a Constantdo Caesare Confitaoi
Augusti filio congregatam, mediante Tauro praefecto, ex tunc ^
nunc et usque in aeternum confitemur esse damnatam.
6. Itinerarium nomine Petri apostoli, quod appellatur san.
Clementis libri numero X^®), apocryphum.
Actus nomine Andreae^*) apostoli apocryphi.
Actus nomine Thomae apostoli^^) apocryhi.
Actus nomine Petri apostoli alius^^) apocryphi.
Actus noniine Philippi apostoli*^) apocryphi.
Evangelium^^) nomine Matthiae apocryphum.
Evangelium nomine Petri apostoli apocryj)hum.
Evangelium nomine Jacobi minoris apocryphum.
Evangelium^^) nomine Barnabae ajiocryphum.
Evangelia^') nomine Thomae, quibus utuntur Manichaei,
crypha.
») Titulum hunc asservant C* F* F« F» H' F, nim quod C* cormpte
notitia de lihromm (acc. manu tibros) apocriforum , qui etc, F* F" X** Incipit
iilfrorum apocriforum id est. Etiam F' omitt. qui non recipiuntur,
*•) Editi cum F<* F" X'' addunt Jnprimvf, moxque Item ItinerarhOn.
*o) Ita c* cum 12 mss. a' C* (sec. manu) F». At a' c* seq. iibriodo^ F*
8U8 omittit. C* H* X'' F** F' F" ciun exemplaribus Hormisdac iibri numero
ac deiudc sola Hormisdae oxemplaria apocrypkum esse scimus, Est opos no^
mom Recognitiones s. Petri vel TlsqCodoi Ili tgov noncapatam.
<') Vid. Phot. cod. 114 et Augustin. contra advcrsar. leg. et prophet. M^ *>»
Euseb. h. e. HI, 25, Epiph. haer. XLVH, 1: LXI, 1. LXHI, 2.
♦*) Ita C« F« a». Editi cum C* (priipa manu) H« F^ et exemplaribus Hom^^m-
dac addunt Hini X,
♦*) c* Phiiippi apocryphiy omissa voce apostoli^ deindeque 8abjicit
nomine Thaddaei apostoli apocryphum. Utraque lectio tametsi nallios ms.
ntate fulta, in odit. Rom. et sequentibus concil. retenta est. Subnexos
Eusebitls h. e. lU, 25 pariter notat ac rejicit, utpote sub apostolonim
ab haoreticis evulgatos, (^ui Petri, Mathiae et quoriundam aliorum
continent. Vide Innocentium I epist. 6 u. 13. Actus Phiiippi autcm ab
sio Sinaita citjintur (ap. Coteler. Monum. eccl. Graec. tom. III).
Evangelium^^) nomine Bartholomaei apostoli apocryphum. a.495
Evangelium**) noraine Andreae apostoli apocryphum.
Evangelia^^), quae falsavit Lucianus, apocrypha.
Evangelia*^), quae falsavit Hesychius, apocrypha.
Liber de infantia Salvatoris apocryphus.
Liber de nativitate Salvatoris et de Maria vel*'^) obstetrice
iryphus.
7. Liber, qiii appellatur Pastoris, apocryphus.
Libri omnes, quos fecit Leucius^^) discipulus diaboii, apocryphi.
niae ab haereticiB adscriptum, quorum unum GnosticiR, alterum Manichaeis
erat. Sed de eo uno, quo Manichaei utebantur, hic sermo est. Hoc autem
Llo Hierosolymitano catech. 6 n. 31 teste, Thomas quidam e tribus primis
etis discipulis unus composuerat. Evongelii Thomae ab haereticis conscripti
tinere Eusebius h. e. HI, 25, Hieronymus prooem. comment. in Matthaeum
leontius de sectis lib. 3. Augustinus quoque contra Faustum XXH c. 79 ad
:i opus maxime respicit, ubi primum praefatur: leguni scripturas apocryphas
ickaei a nescio quihus sutoribus fahularum sed apostolorum nomine scriptaSj ac
de Bubjicit: Ibi tamen legunt apostolum Thomam, qitum esset in quodam nuptia-
conuivio peregrinus et prorsus incognitus, a quodam ministro palma percussum
ecatum fuisse homini,
"^) C« Fb H' H* K*0^ rp et exemplaria Hormisdae Evangelia . . . apocrypha.
agelii hi\jus secundum Bartholomaeum mcntioncm facimit Ambrosius in
im lib. 1 n. 2 et Hieronymus prooem. in Matth. ex Origeuis homilia I iu
im.
<») Y" prorsus hoc omittit, C* dclevit secunda manu Andreae ejusque loco
it Bartholomai,
Ui evang. ad Damasum scripsit: Praetermitto eos codices, quos a Lueiano
C9ychio nuncupatok paucorum hominum asserit perversa contentio; quibus utique
'n toto veteri instrumento post LXX interpretes emendare quid Ucuit, nee in
emendasse profvdt^ quum muUfmm gentium linguis Scriptura ante translaia do-
ralsa ese quae addita sunt.
•«) In Ft pd H« hoc prorsus omittitur. F» F'^ H' j3 EvangeUum quod falsavit,
de r j3 Isicus, C« Asycius, C* Vsicius, K* Eusicius, 2 alii cum,F« Isicius, 0»
*^F'' Eusidus (et add. sec. manu) et Ludus, H' Nisicius^ X^ Hysicius, Le-
Um esse Hesychius ex verbis Hieronymi proxime allatis apertum est.
^ C (prima manu), ut in exemplaribuB Hormisdae, Lucius, 2 fi Lucianus,
Tercellensis Seleucius. Verius aiiis in libris et C sec. manu Leucba, Hae-
^ higns et actorum ab ipso conscriptorum meminere Innocentius I epist. 6
'« Augustinus de actis cum Felice Manichaeo H, 6, Evodius seu auctor libri
^de contra Manichaeos (apud Augustinum) cap. 6. Etiam apud Phot. cod.
Sinidam A^vxtoi Xagivog memoratur. De illo aliisque ejusdem farinac
Qtids, quae Turribius Asturicensis episcopus apud Leonem edit. Ballerin.
ipsius Leonis epistobim 16 tradit, non ab re fuerit hic^exscribere. Ille de
^chaea secta .praefatus, cap. 6 subdit: Per cujus (sectae) auctores vel per
•t maximum principem Manein ac discipulos ejus libros omnes apocryphos vel
^ositos vel infectos esse manifestum est, SpeciaUter autem actus iUos^ qui vo-
4G4 S. OELASII rAPAE
a. 40ri Liher, qni appellatur Fiiii(laineiituni, apocryphus.
~'^^'' Liber''*), qni ajipellatnr Tliesanrns, apoeryplins.
Lil)er de filiabns Adae-'"') Leptogeiiesis apocryphns^^).
Liber, qui appellatur actus Tlieclae'*') et Pauli apostoli, ai.
cryplms.
Liber, qni apj)ellatnr Nepotis •'*''), apocryjdius.
Liber Proverbiornm ab'''') haereticis coiiscrij)tus et sancti Xjr^
nomiiie j)raeiiotatns apocryj)lius.
rantttr sancti AndreaCf vel ilios, qui nppcUantur sancti Johannis^ quns sarri
Leurius ore consrripsit , vel it/os^ qui dicuntur sancti Thomae et his similia: ex
hus Manichaei et PrisciUianistae, vel quaecumque iUis est serta permana, owm
haeresim suam ronfirmare nituntur, et maxime ex hlasphemissimo ilto tibro, quE"
ratur memorin aposiolorum. Nequo taiiion idcm Turribius 1. c. cap. 6 praefr:
negat, immo otiam ultro larj^itnr, mirahilia iUa atque virtutes, quae in aporrt^ ^
lihris scriptn sunt, snnctorum apostolorum vcl cssc vct pfAuisse esse; at cons
sibi dicit, nssertiones illns sensuum mnUgnorum , quas notat, ab haeretieis iwwj^-^r-
tas esse.
•»*) Libri GsaavQOi aj)ud Pliot. cod. 85.
'•'•) In Horniisdae niss. Judae hoc est Leptoffcnesis. Illnd hoc esi non ex^^t
iu GelasianiB, et lcjjunt II' X'' LeptoijcnesihuSy F'*F^F'" /. qui appeittUur Adae /^^o
genesihus (F*^ adaieptngcnesihus), F* IT Leptogcnrseos , vetus § Litogenesis, c* -^'-
ptogenesis, plures alii Lectogenesis , F'' iectum genescos, K* r Lactogeneseo^ , 0'
0' Lectogcncseos , C* Licto egeneseos, F"^ Kxtragencscos, recentior fi tertione ffe^ me-
seos; in nuUo rej>erimus, quod «a' cc pracferunt De fiiiabus Adae gencseos, .M-Mc
notari videtnr libcr nomine parvne gcnesis notus, quem memorant Cedrerm us,
Epiphanius haeres. 39 n. 0, (icorgius S^^nccnns, IlioronymuR epist. 78, alii.
•''') c* seq. cum F^ F'' F^" IV X" hic immittunt: Centonem (c* seq. rentimetr^-^^)
de Christo Jlrffiiinnis i^rrsihus rompnginntum aporr//phum; qnod in cctcris mM. ^
c* longe inferius toUocatur.
") F^ scc. manu addit vei Thoiiius.
s**) C» F* cum Hormisdae mss. Sepntcs v(?l Sopotis (F*), C« Nephothes, a-irr^lw
Nepotis. Notari hic vidctur Ncpotis A(^gyptii epiacoj)i iiber, quem Dionjff ^"^
Alexandrinus antistes t^ste Eusebio h. e. VII. 21 vehementer impngnavit, qua—- — ™"
vis homincm magno honorc ac revorentia proscqui se simnl testilicaretnr. EJj"
dem mentio fit et in Vigilii constituto seu epist. 24.
='») Editi qui ... Sixti ... praenotatus est. Xgsti cum C* F« F^ F'' H^ et 6
tust. mss. a^ Bcripsimua. Deindo plerique mss. (etiam C^F^^F^H'*^'' et cxempla^
Hormi8da(;) praesignatus. De hoc opero Augustinus retract lib. 2 c. 42 ita
quitur: Veriia quaedam, quae velut Xysti Romani episcopi ei martt/ris PelagtMS
suit^ ita defcndi, tamquam revera ejusdem Xystl essent, scd postea legi SixH
sophi essc. Erroris hujus causam Hicron^^mus commcnt. in Jeremiam c. 2S
Ezech. c. 18 nec non epistoi. 132 ad Ctesiphontem in Rufinum rejicit, quod
delicet iiitrum Sixti Pithagorci hominis ahsquc Christo, mutato nomine XysH «
tgris et liomanae ccciesiac episcopi prnenotavit , quum scilicet illum latinitate
navit. Geimadius Massilionsis lib. de viris ill. inter opera, qnae Rnfiniu in
num Bormonom convortit Sixti sententias memorat. Ubi autem Hioronymm
tato nomine id factum observat, satis apcrte philosoj^ho Sixti, et beato
ac i^apae Xgsti n(Tmcn sc^rvandum docct. l*orro hi^jna philosophi sentenfc— ••'^^^
consecraro studcns Morcator, cas cjiistoiis dispersit, quas Xjsti I cetcworum^^^^
pontificum, qui secundo sacculo ac scqucntibus fioruerunt, nomine confimdt ^
EPiSTOLA 42. 465
Revelatio^^), quae appellatur Thomae, apocrypha. a. 495
Revelatio, quae appellatur Pauli, apocrypha. "
Revelatio^ quae appellatur Stephani, apocrypha.
Liber®'), qui appellatur Transitus id est assumptio sanctae
ae, apocryj>hus.
Liber^^), qui appellatur Poenitentia Adae, apocryphus.
Liber de^') Ogi homine gigante, qui cimi dracone post dilu-
ab haereticis pugnasse fingitur, apocryplius.
Liiber, qui app^llatur Testamentum Job, Jipocryphus.
Liiber, qui appellatur Poenitentia Origenis, apocrjrphus.
-liber, qui appellatur Poenitentia*'»^) sancti Cypriani, apocryphus.
) Deest in cod. Lab. et H'». Mox C» J« udduut apostoH, quod abest a po-
iB mss. £t forte hoc opuB Thomae Manetis discipuli erat. Eorumdem mss.
itate etiam in scquenti versu expunximus idcm aposioli vocabulum, ac
s saneii (ante Siephani).
) H^ Revelatio quae appellaiur iramlaiio i. e, adMwnptio sanciae Mariae, Y^
X** et ^ (inferioris notae) iransiitis sanctae Mariae apocr., et addit P Idem
)iio quae sanciae Mariae appeiiaiur apocr. F omittit assumiio, — Opusculiun
8ub nomine Meliti veV Melitonis Smyrnenais latum Pseudo-Hieronymus in
ne de assumptioue b. Mariae ad Paulam et Eustoch. paulo post initium
rat his verbis : Ac forie si venerii in manus vesiras Ulud apocryphum de iran-
'usdem virginis^ dubia pro cerio reeipiaiis.
) Apud Epiphanium haer. 26 n. 8 dno^alvipstg tov 'Addp, vocatur;
dem hoc opus esse docet Cedrenus 1. c.
) £t hic quum maxima sit codicum varietas, singulas eorum lectiones sub-
18 , ut ex his seligat quisque , quam magis probaverit. Igitur H^ de Eugiani
*. qiganie. F^ prima manu F.ugeay sec. manu Eugenii a nomine giganie. C*
et 2 mss. Hormisdae de Eugenia (C* sec. manu 1'egenia) nomine gigante
ganiis), quam lectionem praetulit ChifFlct. Sed deinde substituere coactus
lae, licet in omnibus libris legatur qui. § de Eogia nom. gigante, Exhibent
^ptem de Vegia nomine giganie, F^ F' X*^ de Ugia nomen giganiis (X'' no-
figante), K* de Vigilia nomine giganie, F^ F"» 0« a» CC de Ogiae (F"» Ogia) no-
yiganiis (F** F" giganie), F* H*» de Eugia nomine giganie. Deinde editi qui ah
ids cum dracone post diluvium pugnasse fingiiur (C* F'^ F** F"» perkibeiur). Six-
enensis Ub. 2 bibliothecae sacrae librum Og regis Basan (Num. 21, 33) no-
conscriptum hic indicari suspicatur, ejusque coi^jecturao favet, quod in ms.
ttino Gelasiana quaedam fragmenta continente sic legimus: Liber qui ap-
tr Og gijfantis apocr.; vel quod in altero ejusdem bibliothecae codice hoc
'Um identidem decurtatum ac mutilatum exhibente ita effertur: Liber nom
faniis, qui cum dracone posi dUuvium pugnasse didiur. Ille quidem Og potius
tempore cum Israelitis, quam posi diiuvium cum dracone pugnasse dicendus
w At fabulosum scriptorem a veritato dissidere mirandum non est. Lectio,
praeferimus, propius a plerisque mss. et editis recedit, nominatimque
F" F' X** 0* ^ ei sufifragantur. Photius cod. 85 librum Giganieum {yiydv-
Pifilov) inter Manichaeorum scripta recenset. Conferatur etiam Fabri-
:>d. pseudepigr. v. t. pag^ 799 sq.
► 2 r coena s. Cypriani; F«* F"» omitt. sancii ac deinde poeniteniia. Libro huic
onem dedisse videtur coniusa quaedam tum Cypriani Carthaginensis tum Cy-
priuB magi ac postea martyris, quoui d. 2C Septombris Ecclesia colit, notitia.
ITOLAB BOMAN. PONTIF. I. 30
4GG S. GELASU PAPAE
a. 495 Liber, qui appellatur Poeiiiteutia Janmae et Mambrae, as:::^
~ cryi)Jms.
Liber, qui appellatur Sortes ^^) apostolorum, apoeryphus.
Liber, qui appellatur Lusa^") apostolonmi, apoeryphus.
Liber*'^^), qui appellatur Cauones apostolorum, apocryphas.
Liber Physiologus ab*^^) haereticis conscriptus et beati Amb:
nominae i^raesiguatus, apocryphus.
8. Ilistoria^'^) Eusebii Pampliili apoCrypha.
♦''') Editi Sorlcs sanctorum apost.y C* F^ sors apostolorum, Vulg^atiim hoc
sculum ost iu Cod, can. vet. cccl. Rom. ex hibtioth. D. lc Pelletier pag. 370.
*'•'') Mss. 0 .a* cc (C sec. manu proximo versui adscripsit) Laug, Colb. K*
misdae Jussa apostolorum; unde fortc i' i* Jus apostolorum. C* F' F*F^F*F*
K^ H' Lusa (X'' Lussa). Num verbum lusa pro lucta irrepsit? An tusa a ludo, q^osi^^
ludi apost-olorum dictum est? — Porro lectione Ilormiadae ezcmplariQm Jr^
vel Jussa apostolorum constitutiones apostolorum notari, vix dubium est.
") Totus iste versus liber qui appellatur Canones apostolontm apocryphts vf^*
C* F* F'^ H'* 0 desideratur. Eumdem et in codice auo defuisse plane gignifica'
Hincmarus lib. 55 capitum cap. 24, ubi scribit: IL Oelasius in catalogo qui
ah Ecclcsia cathoHca recipiantur descripto .,. de canonibus apostolorum peniius ld-^~^
cuitt sed nec inter apocrypha misit. Dallaeus quid^ pro postremo Terbo wdriC
legeudum putat otnisit; sed hanc correctionem non admittit praemissa sententiA
de canonibus apostolorum penitus tacuit, Mitto, et Hincmarum Isidori collectione, ^~
in (xua de iisdem pariter tacetur, uti consuevisse. Praeternuaaioni huic dnbio ^
procul occasionem dedit superior articulus iisdem verbis (sciiicet apotlohrum ^
apocryphus) paritcr desinens. Certc illo versus integer asservatur in 2 vetu»tio- — ^
ribus Colb. (C F»?) H^ H*» F« F*» F" a' cc. Unde mirum non ost; eumdem in tribi» «J
aliis, quorum ojie decretum lioc ab Hormisda recognitum ad noB pervenit, re- — ^
tentum esse. Id tiimen, quod Pearsonius inde consequi putat, scilieet hoc de- — ^
cretum cum geuuinis Gelasii scriptis pugnare adooque ab iUo alienam 6»^«.'^»
minime ij^si concedendum est. Neque enim is papa, ut eruditus ille vir vo]uit,..^^j
cauones apostolorum, sed conciliorum decreta ea, quao apostolorom nomin».^^
subinde donata sunt, usquam probat. Sane irustra ostendit, a Gelasio epitt^^.^
14 c. 17 de iis, qui scmetipsos absciderant, apostolorum cononem 32 laadari, qnuE^r'^
ibi potius Nicaenormu patrum canon 1 laudetur. Ita ot quod idem papa in e^fe -^^
dem epist. cap. 2-1 adversus Simoniacos constituit, non ez can. 90 apogtolonig- ^fi
sed ex Ciilchcdonensis canouis 2 praescripto decemitnr. De h^jnBmodi
Dionysius Exiguus in praefatione aj^tius locutus est, ubi ait; Cmones, qtd
tur apostolorum, de graeco transtulimus ; quibus quia plurimi conMtnnm non
bucre fadtem , hoc ipsum ignorare vestram noltdmus sanctitatem, quamffie potte€
dam constituta pontificum ex ipsis canonibus assumpta esse videaniur, Nou
temere assumpta sint, sed assumpta esse videantur prudens didt. Sed non
post(|uam a Dionysio latinitate donati sunt illi canones, etiam eorom
tate Romani praesules nominatimque Joluumes U epist. 5 ad Caesarinm et
gilius epist. 2 ad Profuturum uti coeperunt. Quamquam in eos canoneB
manebit apocryphi censura eo nomine, quo Hieronymus ep. 7 ad Laetmn
crypha definit, quae non sunt eorum, quorum titulis pronoianiur*
Citatur hic Physiologus etiam a Vincentio Bellovacensi Speeul. naimr. VH,
*°) Duo hic obscrvanda: primum Gelasium, quum et gnperins hiatoriae
sebii libros non usquoquaque rcnucndos praodicat, et nnnc eamdem
^3puscula Tertulliaui apocrypha. a. 496
^Jpuscula Lactautii'^) apocrypha. - — 49o.
^Dpuscula Africani apocrypha.
^puscula Posthumiani et'*) Galli apocrypha.
Opuscula Montani, Priscillae et Maximillae apocrypha.
Opuscula omnia'2) Fausti Manichaei apocrypha.
Opuscula Commodiani apocrypha.
Opuscula alterius Clementis Alexandrini apocrypha.
Opuscula Tascii^'*) Cypriani apocrypha.
f>ocr^pham pronuntiat, minime pngnare secum, sed circa hos aliosque hiyus-
Q-odi libroB haud ab ea abesse sententia, quam Hieronymus epist. 62 (ed. Migne)
3tA TranqniUinum tenere se profitetur his verbis : Ego Origenem propter erudUio-
«e«« interdum legendum arbiiror, quomodo Tertuiiianum, Novaium, Amobium, Apoi-
linarium ei nonnullos ecciesiasiicos scriptores graecos pariter ei iatinos, ui bona eo-
rujw eUgamus viiemusque contraria Juxta aposlolum dicentem: „Omnia probate quod
honum est tenete", Si autem scriptorum hujusmodi opera legere et quod in eis
bonum est colligere ac tenere licet, nihil foret, cur Qelasio abrogaretur hoc
decretum, etiamsi cum iis libris, quibus in hoc decreto censoria iniuritur vir-
gula, ipse censor in nonnullis consentire probaretur. Alterum observo, nempe
banc ceDBuram in unos historiae libros, non in ejusdem commentarios vel in
praeparationis evangeKcae libros cadere; aut si etiam hi propter rationem su-
perius allatam non temere suscipiendi sunt, in iis dumtaxat, quae Origeni aut
Ario faveant, seu in quibus a commuui catholicorum sententia Eusebius disce-
^t» non in iis, in quibus cum his consentit, suspectos esse debere. Unde cou-
^^^ens non est, ut ex eo, quod in libro Gelasii de duabus naturig citentur
Euaebii tum cohimentarii in psalmos, tum praeparationis evangelicae libri, de-
^''^timi hoc vel praedictus de duabus naturis liber Gelasio abjudicari debeat.
TO) H» F* F' F" X"» Lactaniii sive Africani (F^ F' F» X"^ add. sive) Firmiani
opocr.^ et deinde omittunt sequentem versum de Africano.
") IeH« omittunt et Galii, Y^Y^ omitt. et; H^ Gai. Hic notatur Severi Sulpicii
^^«thuiiiiano et Gallo interloquentibus dialogus, in quo Millenariorum errores
*"eronyinu8 animadvertit, quamvis nunc ab iis purgatus appareat. De hoc libro
^^^^f ille in Ezechielem lib. XI cap. 36 ita loquitur: Nee sabbaii otio dormie-
^**** quod ei multi nosirorum et praedpue Tertultiani liber, qui inscribiiur „de spe
'^^*^«on", ei Lactantii insiitutionum volumen septimum poiiiceiur, ei Viciorini Petabio-
.*■•'* erebrae exposiiiones , et nuper Severus noster in dialogo, cui Gailo nomen
?*^**«t«//. Qno testimonio Gelasium, quem Hieronymi de libris judicio plurimum
Y^^Bse experimus, ut hunc dialogum apocryphum ediceret, adductum esse
**ue probabile est. — Nunc igitujr opiuionis hiyus nullum in diaiogis Sulpicii
^^*^i^iam. Aut ig^tur amanuenses, quod in eis legerat Hieronymus, de industria
vf^^^termiserunt, aut Hieronymus ipse, quod s. Martinus de Antichristo in fiue
^^^^ n dixbse perhibetur, MiUenariorum opinioncm redolere judicavit.
j» J^) In F*F"»H' ut in exemplis Hormisdae deest omnia» Deinde CT Fausiini.
^*B«imufl est iste Faustus libris Augustini.
^ "^3) Ita cum H' F« F<» F" 2 vet. jj (0» F»?) et exemplaribus Hormisdae. At H*»
^^1^«*, C* Tassi, a»c'8eq. Tatii, F» O^ Tharsi, alii cum F^^Tarsi. Quum superius post
rT^^^^^enicas synodos approbentur opuscula b. Caeciiii Cypnani mariyris Cartha'
j^^^***tf episcopi, et in Hormisdae quidem cxemplis dicuntur in omnibus reci^
la, restat, nt aut alterius Cypriani, qui pariter dictus sit Tasciud, aut huic
30*
a. 495 Opuscula Arnobii''*) -apocrypha.
~ Opuscula Tichoiiii apocrypha.
Opuscula Cassiani"^) presbyteri Galliarum apocrypha.
Opuscula Victorini Petabionensis^^) apocrypha.
Opuscula Fausti Regiensis Galliarum apocrypha.
Opuscula rrumentii^^) Caeci apocrypha.
Centonem''^) de Christo Virgilianis compaginatum versibus
cryphum.
folso inscripta opuscula hic notcntur. Ut euim hunc articulum ab alicna
suppositum existimcmus, non sinere vidotur summa omnium mss. in eo
l^endo conseuaio. Non comparet quidem apud Ivonem atque Gratianum
nec apud eos opuscula Lactantii^ Commodiani, Arnobii, Tichonii etc. mem
tur. Ac martyrologiiun Romanum sub die 2<) Septembris Cypriani martyri
eomediae memoriam agit, qui ante conversionem suam erai magus ei suig m
artihitft Justinam dcmeniare conafjatur.
'») Ff /Irnovini, moxque F^ Thichonii, F* Thychonn, C« Ticoni, F^ 7
editi Tychonii.
^'') Plac censura coIlationcB CaBsiani maxime percelluntur, quas Pr<
Aquitanus libro in collatorem edito confutavit. Ad Ubros enim deincama
Domini hortautc Leone diacono post^a pontifice scriptoB quod'attinet, ei
magna catholicorum omuium aestimatione semper fuisae norunt omnes. \i
Ejus enim crebras expositiones Millenariorum errore non vaoare Hieron
snpra in comment. in Kzech. c. 3G laudatus nos docuit. In quo Hieronymi
quum et Marianus Petabionensis rei^erisset, Piclaoiensis substituendum esse
solum in hoc commentario, sed et in Hbro de script. eccles. .jnaie dbi peni
") F* Frumenii ceti, F' Frumentini,
'^) Jam observavimus, honc articulum in F** F"" a* c' seq. supenus tUfr
nppeUaiur actus Theclae praemitti, in ceteris autem codicibus, ai pancos excej
huc referri, atque opus hic memoratum in iisdem editis mUlo snffragante
Centimetrum appellari. Legit c* Centon de Ckristo yirgitiams eompactum 9er
apocrypkus, quod sibi non cohaeret. F<^ Centones ... compaginati ... apocr
Cui Hieronymus epist. 103 ad PaiiLinum, nisi figurata utatur oratione, fa
videtur, ubi lioc opus sic notat: Quasi non legerimus Homerocentones et Vtf\
centones, Sed eidem refragantur omnes ad unum mss. (etiam C* F* F^ F*
H^ Centoni ... compaginatum apocrypha) sicut et Isidorus HispalenBis, qui lil
viris illustr. c. 5 idem opus Centonem non Centones vocat. Neque enim ambi
diun, quin ad hunc ipsum locum respiciat, quum ibi scribit: Proba uxor /i
phii proconsulis, femtna inter viros ecctesiasti^os idcirco posita sota, quod in im
Christi versata est, componens Centonem de Christo Virgiiianis cooptatum versit
cujus quidem non miramur studiumy sed laudamus ingenium; quod tamen opuso
legitur inter apocryphas scripturas insertum, Ubi enimvero insertom legitar,
iu hoc decreto , quod Gclasius edidit et Hormisda recognovit? Neqae pai
ad illud opus inter scripturas apocr>'phas inserendum contolisse putem Ei
nymi in laudata epistola 103 de hoc Centone judiciom. Ibi qui^pe |wui
9. Epistola Jesu ad Abgarum'^) regem apocrypha. a. 495
Epistola Abgari ad Jesmn apocrypha. r" •
Passio Quirici et Julittae apocrypha.
Passio Georgii apocrypha.
Scriptura, quae appellatur Salomonis contradictio ^®), apocrypha.
10. Phylacteria omnia, quae non angelorum, ut illi confingunt,
se<i daeraonum magis^^) nominibus consecrata sunt, apocrypha.
Ha.€c et®^) his similia, quae Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus,
Marcion, BaSihdes, Hebion, Paulus etiam Samosatenus, Photinus^^)
ridet higusmodi opus, e;c quo hominem sine Christo (hoc est Christi nescium) pos-
iimuM dicere Christianum; tum prolatis ex eo paucis versiculis indignabundus sub-
Jicit: Puerilia stmt haec et circulatorum similia, docere quod ignores^ immo ut cum
stomacho loquar^ ne hoc qnidem scire quod nescias, Ad nostram lectionem quod
afctiiiet}, oratioui reliquae aptius congrueret: Cento ... compaginatus ... apocryphus,
'■*'*» Abgari, H* Aggarum ... Aggari, X'' Auyarum ... Augari, C^ Abaguro ...
^^afft€i0y F" Abgiarum . . . Abgari legimus. Deinde H" C- F^ F^ F" cum 6 vetustio-
ribus mss. et Hormisdae exemplis Abgarum non appellant regem^ quae vox in
C* P* asservatur. Mox plerique mss. ut supra Cyrici aut Cirici loco Quirici,
^') lidem ac 3 alii magis conscripta sunt nominibus. Editi alii cum C* F'^ K*
^ngi^ (1 f gec. manu magici, Fs magica) arte (C omitt. arte) comcripta sunt. X''
quac wtomine tmgelorum iUi confingunt sed daemonum magis nominibus conacripta, Se-
qoimur C F' H**. In r et aUis mss. hic articulus de phylacteriis omittitiu*.
Porro in primis ejusdem codicis F foliis praemittitur glossarium phylacteria in-
torpTOtana: decem verba lagis vel scripturam variam, quod ligat homo aut super
t^tU^allum aut supei' caput suum. In appendice tom. 5. s. Augustini (ed. III Venet.
^oni. XVI col. 1410) sermo 279 de phylacteriis est inacriptus, cujus auctor Caesa-
nus -Arelatensis episcopus a magis ac divinis adhibendis aut consulendis Chri-
^■^^^uos avocare atudens, ndminatim num. 4 sic loqueutem induoit, qui phylactc-
norum usum suadeat: si characteres illos tibi voUdsses appendere^ jmn poterus
*^iiatem recipere. Idem episcopus ibidem serm. 295 n. 5 (1. c. col. 1368) haec
nabet: Si adhuc videtis aliquos ... phylacteria etiam diaboHca et characteres aut
herbas pel succos sibi vel suis appendere ctc. Is praefuit Agathensi concilio, in
^ua canone 68 repetitum, quod jam concilii Laodiccni canone 36 sancitum
^^* ffon oportet ministros altaris aut clericos magos et incantatores esse aut facere
J"^ dicwU phylacteria, quae sunt magna obligamenta animarum; quia videlicet,
^ alligantur corporibus, animos obligant et devinciunt daemoniis, eosque a
^^to geparant.
^^ ©t Atf ad pro:dma verba scilicet phylacteria etc, non ad ea omnia, quae
*^®H\iB apoerypha pronimtiantur, referri. In his enim plurima eunt, quae Ge-
^^^^ non usquequaque renuenda cenaebat, ut nominatim de Eusebii historia
r^^xn Boam aperuit, et quorum auctores anathematis insolubiU vinculo da-
^^^ noluisaet.
iT i^. ) H* Photinus quoque. Deinde editi cum mss. 0 et Bonosus et qui. Non modo
^^nis, Pauli Samosateni et Photini, sed et Bonosi similem de Christo erro-
' ^tiisse Gelasius nos docet. Eidem concinit et Vigilius ep. 24 n. 131. Utrius-
Q, ^ ^ententiam coufirmat Gregorius Ub. XI indict. 4 epist. 67 ad Quiricum, ubi
^^^^um a Bonosianis non credi tradit. Cf monitum Coustantii in Siricii epist.9.
«
a. 495 et Bouosus, qui simili errore defeceruut, Moutiinus quoque cum su
* obscoenissimis sequacibus, Apolliuaris, Valentinus, sive**) Manichaec
Faustus Africanus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius^)^ No
vatus, Sabbatius ^^), Coelestius **'), Donatus, Eustasius*®), JovinianiiS;
Pelagius, Julianus Eclanensis ^**^) , Qoelestius^®), Maximianus, Pri-
NooatianuSf hivjus enim nota sunt scripta, non Novati; sed Novati Novatiaiiii
nomima saepo apud antiquos praesertim Graecos confundi usitatissimum
Is certe hic notatur, quem Hieronymus epist. 62 ad Tranquillinum designat
verbis: Ego Origenem pi^pter eruditionem interdum legendwn arhitror, quomodo
tuttianum, Novatum; ubi etiam Novatianum memorari existimamus.
qui schisma ipsius sequcbantur, episcopus est constitutus. Addit Socratea H
VII, 25, eum in insulam Rhodum relegatum, ibi mortem obiisse; sed quimi scTl
matici ipsius sectae addicti cadaver ejus inde Constantiuopolim transtulis&^
ac super tumulum ejus orare solerent, Atticum operam dedisse, ut in alio
pulcro noctu absconderetur.
CelesiuSf ut dicitur, apud Carthaginem ordinari cxtpientes, operam dederunly ui a
tibus Numidis soli vicini episcopi peterentur, qui ordinaUonem apud Qarihaginem
brareni. Tum suffragio iotius populi CaecUianus eligitur. Botrus ei Celesius
dejectus; unde schismatis causa coufiata, quam ibidem Optatus explicat.
autem ab Optato Celesius» ab Augustiuo in psalmo Abecedario contra
tistas Celestius nuncupatur. Similiter legunt c* Celestius^ a* c* seq. Cael^s^
C* F« r Caelestus, F^ et 2 alii Celestus, mss. 0 Celertus, H* F» totum omittm^'*
»8) Ita potiores mss. (etiam F«). C« F* F^ K* l^ H' Eusiacius. Unmn
misdae cum H^O* Eustachius, F^^F Eustatius, F»0' CXi^a* cc Eustaikius. F<
hic notatur Sebastenus ille episcopus, cujus nomen ecclesiastdcae historiae ^
nimentis nominatimque in epistolis Basilii magni satis celebre est.
Hunc JuUanum Marius Mcrcator edit. Baluz. j^ag. 40 vocat exepiscopum Edt
sis oppidij haereticum Pelagianum seu Caelestianum, et pag. 119 ex epUeopo
hujus haeresis signiferum et antesignanum, Augustini scriptis notissimus esi
»o) jc ai c* seq. Caelesiinus, Verius aUi mss. et c* Caelestius, primarias
EPISTOLAE 12. 43.
471
llianiis ab Hispauia, Nestorius Constantinopolitanus, Maximus a. 495
nicus"*), Lampetius, Dioscorus, Eutyches, Petrus et alius Petrus, ~~
quibus unus Alexandriam alius Antiochiam maculavit, Acacius
^nstantinopolitanus cum consortibus suis, nec non et onines haere-
irchae^^) eorumque discipuli sive schismatici docuerunt vel con-
ripserunt, quormn nomina minime retinentur, non solum repu-
ata, verum etiam ab omni Romana catholica et apostoHca ecclesia
iminata atque cum suis auctoribus auctonmique sequacibus sub
lathematis insolubili vinculo in aeternum confitemur esse damnata.
◆
Pope Gelasius I to Unknown.
BCU ost a G-elasio papa onm LXX viris eruditissimis episoopia in sede apostolioa urbis Bomae. Cap. 1. pj 1. I )st'*') propheticas and evangelicas atque apostolicas scripturaSy ') Z addit relujione, ot mox iu quibusdam codicibus and in omnibMa (looo tt moribiis). EPISTOLAE 40—42. 455 quibus licclesia Gatholica through ) gratiuni of God fuiidata is also that a. 495 intdmandum pulavimus, that quamvis universae through orbem catho-""" licae difFiisae*) of the church imus thalamus of Christ may be, holy however Romana the church nullis synodicis constitutis ceteris ecclesiis praelata t, but eyangelica voce of the Lord and Salvatoris primatum ) obtinuit: you es, I eirus, inquiens, and above hanc petram aedificabo the church Matth. meam, and portae inferi not praevalcbunt adversus eam; and to you dabo ' claves of the kingdom coetorum, and quaecunque ligaveris above terram, runt ligata and in coelis, and quaecunque solveris above terram, erunt soluta and in coelis. vAddita ) is also societas beatissimi Pauli apostoli vasis electioms, who not diverso, sicut haeretici ) garrimit, but uno at the time, imo eodemque die gloriosa morte when Petro in urbe Roma under Caesare Nerone agonizans, coronatus is: and pariter supradictam sanctam Romanam the church in Christ to the Lord consecrarunt, aliisque ) onmibus urbibus in universo mundo sua praesentia atciue venerando triumplio praetulerunt. is therefore prima Petri apostoli the see Romana the church, not ha- bens maculam nor rugam nor aliquid hujusmodi. vSecunda moreover the see at Alexandriam Blessed Peter in the name of a Marco ejus discipulo and evangelista consecrata is. IpSeque a Petro apostoio in Aegyptum directus, verbum veritatis praedicavit and gloriosum consummavit martyrium. Tertia vero the see at Antiochiam ejusdem beatis- «) in pluribus msb. desideratur through grace of God. Romana catholic and aposiolica the church, then F * F"* but (for may be), F* b nonnuUis synodicis... but e/. — Eadem this in Pseudo-Isidori priu3fatione in the council Nicaenum proferuntur (Hard. coll. conc. I, 309), and quaedam similia in Caroli Magni concerning sacr. imag. lib. 1 c. 6 and Nicolai 1 epistohi 8 to Michaelem imperaT pipdpm haeresei, K* haeresii F" haeresi, Mox C uno eodemque glorioso amore when Petro, corrupte. not defuerunt also among catholicos, who Petrum and Pauliim eodem indeed die, but not eodem anno co onatos senserunt, quos among ArsLtor in fine libri I ceciuit: not eadem however una dies annique voluta at the time and auctoritate praepoUent who Gelasm concinunt. ») C'Fc* taiesque, alii editi when a* talemque K* talisque, 0* taliterque. from potioribuB mss. restituimus aliisque. Mox C* orbi us, F* to all in; deindo F* narrando (for venerando), F F* pertutertmt. then F'* '" of the see Romanae of the church. •) Quo this spcctant, interpretari licet from illis Hormisdae epist. 21 n. 4: in sede apostoUca citra maculam always is catholic servata religio. Quocirca and CaroloB MagnuB concerning sacris imaginibus lib. 1 cap. 6 eamdem Romauam the church commendat his verbis: all catholicae debent observare of the church, so that ab ea posl Ckristum to muniendam faith adjutorium petant, which not habens maculam nor rugam, and portentosa haeresum capita calcat, and fidelium mentes in in faith corroborat. 45G s. oicLxV.sii papae' a. 49ijsimi Petri apostoli'") liiibetur hoiiorabilis, eo that illic priusquam ~~ *' Romam veiiisset habitavit, <.'t illie primum uomeu Cliristianorum 11,26. noveliae geutis exortum is. Cap. II. i('or.3,l. -• fit quamvis aliud fundamentum nulius may be able ponere praeler id, that positum is, who is Christ Jesus, however to *) aedificatiouem saueta id is Komaiia the church after illas veteris or novi Testiuueuti, quas* ) regulariter suscipimus, also has suscipi nou pruhibet scripturas, id is: Sauctam synodum Nicaenam'' ) trecentonuu decem and octo i>aEphesiuam, in qua Nestorhis damuatus is consensu bcatissimi Coelestiui j)apae, uiediante CyriUo Alexandrinae of the see autistite and Arcadio to the bishop ab Italia destinato. Sanctam synodum Calcheilonensem, mediante Marciauo xYugusto and Anatolio Constantinopoh- • ) Itii 1 ; F« X" omittuut id is, ploriquo aUi (also C*F*"P»F*) ejus loco idem ((/* doc. uiunu eamdem; nou (lisplicfTot cadem or itet( , and antea when C* F' sanctam). C F* lamen to (F pmitt. to) aedificationem sanctam idem Romanam tcciesiam » r to acdificationem nostram id is Romanam the church, editi to aedificationem nostram holy Homana. — Noquo in um». rara ost higusmodi mutatio. and so that hujus rci uon aliuude acccrsamu cxompla, niox for id is... Sit aenam C F* F* idem... Sicaenam. '*) Itii codicos, who dccrctum nostrao formao proforunt, uijii that F' and cditi susccpimus. AHi quas superius cnumeravimus, F F a quas reyulariter superiHS enMmeravimus (F** F°» we have recalled). Iie()ulari(er this is ox canono tum ab Innocentio oj)iat. r> 0. 7, tum a concilio Carthaf incnsi III can. 47 jam praescripto suscipiendi. ••*) C'* secundum trecentorum decem ct octo of the bishops (sjec. man. add. pairum) F pm X"* secundum trecentos... fathers. Ephesiam. Subiudo oditi condemnatus, moxquo in aliquot mss. (also C c') d epistopo. Is Arcadius so that primarius a])03tolicao of the see iu Ephosiua syoodo 1 tuB, now solus memoratur, licot oi adjuncti fuerint ct alii duo. tano to the bishop, in qua Nestoriana and Eutychiana haereses simul eum a. Dioscoro ejusque complicibus danmatae are* ). ~ Cap. m. 3. Item opuscula blessed Cafecilii ) Cypriani martyris and Carthagineusis of the bishop. Item opuscula blessed Gregorii Nazianzeni of the bishop. Item opuscula blessed Basilii Cappadociae of the bishop. Item opuscula blessed Athanasii Alexaiidriui of the bishop. Item opuscula blessed Johannis Constantinopolitaui of the bishop. Item opuscula blessed Thebphili Alexandrini of the bishop. Item opuscula blessed Cyrilli Alexandrini of the bishop. Item*') opuscula blessed Hilarii Pictavensis of the bishop. Item opuscula blessed Ambrosii Mediohmensis of the bishop. Item opuscula blessed Augustini Hipponeregiensis of the bishop. Item opuscula blessed Hieronymi priests. Item opuscula Prosperi* ) viri religiosissimi. Item epistolam blessed Leonis papae to Flavianum Constantinopolitanum the bishop destinatam; concerning* ) cujus textu quispiam if usqiie to unum jota disputaverit, and not eani in to all venerabiliter receperit, auathema may be. Item opuscula atque tractatus omnium orthodoxorum of the fathers, who iu nullo a holy of the church Romanae consortio deviarmit nor ' ) in a* cc so that in exemplaribus, which Hormisdae nomeu prae himself ferunt, this J tor: but ei if qua are concilia a sunctis patribus hactcnus institula, after orton (iu mss. Hormisdae istorum quatuor) auctorilatem and vustodienda and recipienda deeernimui ei mandamus. but this a mss. C C F F H*» F' F" Fs F F"" H H-; ac ceteris codicibus, in quibus this decretum Gelasio adscribitur, prorsus absunt, 8* perpaucos excipias, quibus and alia, so that monui, from Hormisdae exemplis are *°26rta. this moreover antiquus Hispanae collectiouis auctor in ejusdem collectioD* praefatione thus imitatus is: but and if qua are concilia, which holy paires pintit of God pleni sanxerunt, after istorum quatuor authority every manent stabilita *0 : which indeed verba Isidorus Hispal. haud multo after lib. 6 orig. cap. 15 eMcripsii c» Cyrilli, P» F» Cecili, C» F' Cicili. a' c* seq. omittunt Caecilii, quam voJf from nujg, reBtituimus. then of the bishop vocabulo sola Hormisdae cxempla subjKaunt in mnibus recipienda, which accessio because of singularem Cy])riam concerning baP™o hacreticorum opinionem nonnihil suspccta jure videatur. V a* c* aeq. this to margiuem notant: Item opuscula B. Proterii Alexandriae P pi; cujus notac nuUum is in nostris mss. vestigium. ") Itaplerique mss. (F«H F»F«K<0«); editi when CC FdF F-*!? addunt blessed, '*) thus C'F«F*F»; editi when C*F''0'J cujus tejctum. Mox plerique mss. (exceptis t I p» Qjj -joiamf and then F* corrupte quispiaui suis which istam. Huic Gelasii wentiae condnens Pclagius I epist. 5 n. 1 anathematizare and ab aeternae vitae P' *** alienam judicare himself wrote, quicunque ab ea in faith, quam papa Leo in '*'® istoliB praedicavit, in una syllaba or in uno verbo or in sensu... declina- deeHHMerU. a. 495 ab ejus in faith or praedicatione sejuiicti are, but ipsius commanic ' tiouis' * ) through grace of God usque iu ultioium diem yitae suae participes, legendos decernit. Item decretales epistolas, quas beatissimi papae diversis temptt - ribus ab urbe Roma for diversorum of the fathers consultatione *) d runt, venerabiliter suscipiendas to be. 4. Item gesta sanctorum martynim, who multiplicibus torm torum cruciatibus and mirabilibus confessionum triumphis irradiant who ista catholicorum dubitet and majora eos in agonibus ftii perpessos, nor suis viribus but of God grace and adjutorio unire tolerasse? but therefore secimdum antiquam consuetudinem singu cautela in ) holy Romana the church not leguntiur, because and =M, «0) thus C* F« H (C« ui communicaiionis). At F* F K* commumcaHone, F« municationi, ccteri vero libri comminionis and mox decernimus, where from C* F* F H restituimus decernii, scilicet iiomana the church, cujus nomiuc GclasiuB this d tum promulgans superius praemisit: Romana the church posi illas veieris or nom Tt menii, quas regularitcr suscipitnusy eliam lias suscipi not prohibet scripturas, sicut concerning Romana the church not prohibei , thus and kic concerning cadem decernit dicitur. bum moreover decemimus ab eo, who decretum lioc a ceteris gostis cUstraxit, prudenter substitutum sus])icamur. '') Plerique all mss. when c' consolatione y lapsu libraiiis valde famil ¥ Y consuliationem H' consultatione: this animadvertit quisque, papae no simpliciter for Koniiuio antistite positum. l*luris moreover refert obBcrvare D* talium epistolarum in the name of eas this intcUigi, which usu tum roceptae erant, tionis Innoceniii quam omnium decessorutn nostrorum, which concerning ecclesiasticis ordtM and canonum promulgata are disciplinis, custodiri must mandamus. that vcro acl epietohis, quas Isidorus Mercator priorum pontificum in the name of construxit, quidani accomodant, quum hae to saeculum nonum ubiquc fuerint iguotao- ") C F«5 ingrediuntur (haud dubie for inradiantur), H* iUustraHtur, Dc?i- . a' c* seq. who thus to be catholicoruin, F* F*» F' F» H T who catholicorum. in pl< ™" quo aliis mss. and c* c' who isia (or thus) vaiholicorum; C F<* F"» F* H' omitUiJCJ-' '' auto rnajora (C* addit sec. manu). Aperta fiet lectio in huuc moduiu: QuiM tholicorum dubiietj eos ista and majora, *') Quatuor mss. a holy. Yerius iilii Ubri in holy, this is intra dimniM cia, which Komanis in ecclesiis periiguntur. whole this locus in vctori cano collectione olim D. Petiti, then ejus dono bibliothecae GermaneuBis, thus ptus and iuteriiolatus efiertur: Gesia martyrum, which nUrabiHbus cruciatibut umphis irradiani, and a cathoiicis viris conscriptae are, omnimodis veneraamar vero, which ab haereticis or idiotis composiiae or aduUteratae are, JtuUatenus piantwr: which in ipsis their dictis ab ecclesiasiicis viris without mora deprekendi suni, Quam lectiouem quum vir cLirissimus probat, plus aequo defert co in quo veterum scutentiae not minori licentia ailulteratao paasim enunci&xi Noque vero in ea lectione, quam ceteri codices praeferunt, ullam pugnam so that vult, largiar. Tantum Gelasius ab eo longe abesse so testatus, pnblic gesta martyrum, licet Komana in the church pu]>Iice not logaiitur, respuaty tim cur in occlesia Romana not legantur explicat. while vero eadem ab sia Komana suscipi declarat, simul and ea fidelibus extra occletdam ac pri legere licere satis aperte docet. Immo iufra Gelasius, ucc that Silvevtri CU' am Jixa tii oonscripsere uomiaa penitus ignorautuT; and ab iufidelibus veP ) a-495 iot superflua or minus apta, quam rei order may have been; to be putauX- r sicut cujusdam Quirici ) and Julittae, sicut Georgii aliorumque ijusmodi passiones, which ab haereticis perhibeutur compositae. ter that, so that dictum is, ue or levis subsauuandi oriretur oc- >, iu saucta Romaua the church nou leguutur. we tameu when & dcta the church and onmes martjrres and their gloriosos agoues, who 3o more quam homiuibus uoti are, every devotione veneramur. Item vitas of the fathers, Pauli, Autonii, Hilarionis and omuium ereLtsdwrum, quas however vir beatissimus Hierouymus descripsit ), when:xyii houore suscipimus. if ab ignoto auctore conscripti a miiltis catholicis legantur, iinprobat. not fu re however, who that Romana the church publice not pcrmittebat, also pri- ixxi interdictum putarent. from which at Mabillonium Liturgia Gallic. pag. 467.S8i.oiiiB sanctorum Cantianorum scriptor quosdam, who martyrum gesta legi •otiiberent, acriter carpit. we therefore iste ac similes vcterum loci docent, ■ Msta circa legendos in the church libros majorum nostrorum religio may have been. Laooenum the council can. 59 sancit: minime in ea tegendos libros not canonicos, but /0« canonicos veieris ac novi Testamenti. Decrctum hujusmodi thus temperat conliiun Carthaginense III, so that postquam can. 47 statuit: praeter scripturas cano- A» nilul in the church legatur suh in the name of divinarum scripturarum; paulo after under- M,t: liceai also legi passiones martyrumy quum anniversarii dies their celebran- - Id also so that in occlcsiis passiones martyrum legerentur, at Gallos aute *«culi V exitum usu rcccptum to have been from s. Caesarii Arelatensis*sermone, who ■* Ppendico tomo V s. Augustini 3tiu8 is, colligitur. Eumdem morem and under- e in Romanam the church inductum to be, testis cst Hadriani I epistola 3, in lUa praecipitur: yitae pati wn without probabitibus auctoHbus minime in ecctesia tegan- ' for ab orthodoxis titulatae and suscipiuntur and leguntur. Ciyusmodi verba among- ►olationi superius notatae occasionom dedissc kaud temere videautur. Prae- ® holy Benedictus, cujus in latituiUnem secessus to Gelasii tempora or ater refertur, regulae capite 9 not scripturas tantum se d and expositiones ea- " * which a nominatissimis doctoribus orthodoxis and catholicis patribus factae are, pi-aescribit; that when praeter of the church Romanae usum praescripsisse nemo * * Persuaserit, especially who and ipsum audierit Gelasium in this decreto tracta- ** ' nium orthodoxorum of the fathers legendos proxime constituentem. v so that it seems, marginali, qua who not iutelligens what to himself vellet idiotis, j ioue Bcripsit or diciis (H or diciu). O ab infidelibus addita superflua, which ' / 9 etii minus sincora, if however or idiotis retinuisset, Gelasii mentem satis P cjxplicaret. Mox c' seq. scripta to be putantur, praeter faith omnium mss. e verbum inserta subintelligitur. Theodorus Iconii bishop, who under finem impcrii Justiniani or not * after sinceriora eorumdem martyrum gesta from traditione virorum fido * rum concinnavit, anno 1660 a Combefisio edita ac subinde a Ruinartio acta selecta martyrum recusa, fatetur:' in actis illis, which now Gelasius [l bat, verba exstare praeiumida and inconsona nugasque ab spe Christiana extraeoniineniia, suspicaiurque that Manichaeorum seu atiorum quorumdam haereiiaHena seniientium arie confecia. a. Item actus ) blessed Silvestri of the Apostolic See praesuli ~ ejus who conscripsit nomeii ignoretur, a multis however in u mana catholicis legi cognovimus and for antiquo usu mul imitantur of the church. Item scriptura concerning inventione crucis ) Dominicae, and a ptura concerning inventione capitis blessed Johannis )}aptistae, novellae relationes are, and nonnulli eas catholici legimt. but quum catholiconmi manus adveuerint '0, blessed Pauli apostoli pi 5 the sentence: all things prohate, that bonum is tenete. Item Rufinus vir religiosus plurimos ecclesiastici operi libros, nonnuUas also scripturas interpretatus is. but c venerable* ) Hieronymus eum in aliquibus concerning arbitrii liber tavit, that sentimus, which praedictum beatuni Hieronymum cognoscimus; and not solum concerning Rufino, but also concerning m quos *) vir saepius memoratus zelo of God and of the faith religione repr * Huc spectat, that Carolus great libr. Carolin. II c. 13 scribi therefore actuum d. Silvestri, where concerning vnayinibus (apostolorun Constantino i delatis scribitur, therefore obniti can, because quamquam a pluribus cathoHcis teg lavien to ea, which in quaestionem veniunt affirmanda plane idoneus perhibe or not recipiendis codicibus, apertius demonstratum. » ) C* addit holy. Moxquo FT F"" omittit dominicae, cujuti loco H Tuin c' Item scripturam... and aliam scripturam. c* scq. Jtem scripta. scripta, ac then when c' novellae quaedam relationes, C* F' noveUae who tionis (F* ei) nonnulli (c* eas) cathoiici legunt, 2 mss. reveiationes. lut Cypriani edit. Pamel. pag. 577 habotur do revclatione capitis Johannb ] tractatus. Qucm quum Barouius aunotationibus in martyrol. IV Kal. Sc this notari observavit, nou atteudit, and iu codem tractatu laudari Man mitis chronicon after Gelasii mortem conciunatum. Scd inde this decr< lasio eripere Pearsonius Ignatian. pag. 54 frustra contendit, quum ite: cello quodam archimandrita before Gelasii obitiun capitis Johaunis Ba}>i velationcm scriptis mandatam to be, nor ipse ditfiteatur. •*) Editi when C* pervenerint, moxque C* blessed apostoti probant (8( praecedat) scntentiam, F" praecedit. 3') this is Luciferianos, Vigilantium, Jovinianum, Helvidium, ac alioB zelo of God and ftdei religione reprehendit. Hanc moreover approbation* conditionis hujus fines to all things Hieronymi verba protendons Pearsonii in cassum colligit, from which and auctoris higus dccreti and Hieronymi not to all to be the sentence, adcoque this decretum Gelasio abjudicandom pe; Quasi vero is papa sese a qualibet Bieronymi the sentence lest unguem laton discedere profiteatur, ot not rather this tantum significet, 8686 in aliq libertate arbitni, in quibus Rufinum peccare Hieronymus notavit, ea* tire, which ilie doctor sentit; ct so that Rufinum in Iub reprehensione digii cat, thus idem sentire himself concerning to all aliis, quos idem doctor zeto concerning Item Origenis nonnulla opuscula; which vir beatissimus Hieronya.495 not repudiat, legenda suscipimus. Reliqua moreover all things cuni ~ ore suo dicimus renuenda. Item chronica Eusebii Caesariensis'* ) atque ejusdem ecclesiauO historiae libros: quamvi? in j)rimo narratiojiis suae lil)ro crit, and after in laudibus atque exeusatione Origenis schismatici ) rn conscripserit librum, because of rerum however singularum *) noTn, which to instructionem pertinent, usquequaque not dicimus lendos. Item Orosium virum eruditissimum coUaudanniS!, because valde nonecessariam adversus paganorum calumnias ordinavit '*) historiam aque brevitate contexuit. Item viri venerable Sedulii paschale ') opus, that heroicis del)sit versibus, insigni laude praeferimus. Item Juvenci nihilominus lal>Oriosum opus not spemimus, but ™ur. 5. Cetera, which ab haereticis sive schismaticis conscripta or?dicata are, nullatenus recipit cjitholica and apostolic Romana ia. E quibus pauca, which to memoriam vcnerunt and a catholiritanda are, credidimus '' ) to be subdenda. 'ine. reprehendit, this is, ftoa a himself improbari pariter ac rcprehendi: nno > istud to unoa haeroticos attinet, quos Hieronymus zelo iidei refutavit. ') C* schvsmaticisi not Rpemendji li?ctio. Neqne for Origenes schisuiati >dhaeaisse legitur, aed ejns doctrina schisniati occasionem gave. Notanqna mente Gelasius and nuuc historiae Euaebii Hbros not renuendofi docet, fra oamdem historiam apncrypham denuntiat. from hLs similibusque locis iin is, paulo latius at eum, quam nonnulH putant, patcre apocryphi n. not for therefore Eusebii historia ab eo apocrypha dicitur, because illam -gi noHt or occuH veHt, but because so that 'ab homine suspecto scriptam not- -ircumspecte legendam censeat. Hunc moreover dupHci concerning c.ausa snspectum : because nimirum and Origeni paLam and clam Ario faverit, cujus grace iu > historiae aUfOe Hbro tepuissr, this is, which adversua ejus haeresim exseL erant, tacuisse innuitur. *J thus meHoris not.ae mss. At a' cc singularem. Mox C* scrutationem and sec. t instructionetti. >p{). One composuisso, ac primum scriptum pasc/ude carmen, postremum paschaic nimcupasse. to Gelasium that attinet, ignota ei was hujusmodi distin Eara for hicubrationem, quam versibus hcroicis descriptam notat, paschalc appellat. this Sedulu carraon Asterii exconsuHs opera primum in lucem iisse pleriquo sentiunt. that quamvis concedatur, this Gelasiani decreti ati nihil oiTicere, praevio monito probavimus; quanto more, if when Justo anino sentiaraug, exconsidem curasse, nou so that in hicem primum emitteretur ilii opus, but so that elegantiori fonna vulgaretur. Editi when Ccrcdimus. 2 S. QELASII PAPAE Cap. IV. Notiiia ) iibrorum apocryphorwn, who not recipiuniur. Arimineusem * ) synoclum a Constantdo Caesare Confitaoi Augusti filio congregatam, mediante Tauro praefecto, from then now and usque in aeternum confitemur to be damnatam. 6. Itinerarium in the name of Petri apostoli, that appellatur san. Clementis libri numero X ®), apocryphum. Actus in the name of Andreae *) apostoli apocryphi. Actus in the name of Thomae apostoli ) apocryhi. Actus in the name of Petri apostoli other ) apocryphi. Actus noniine Philippi apostoli* ) apocryphi. Evangelium ) in the name of Matthiae apocryphum. Evangelium in the name of Petri apostoli apocryj)hum. Evangelium in the name of Jacobi minoris apocryphum. Evangelium ) in the name of Barnabae ajiocryphum. Evangelia ') in the name of Thomae, quibus utuntur Manichaei, crypha. ») Titulum hunc asservant C* F* F« F» H' F, nim that C* cormpte notitia concerning lihromm (acc. manu tibros) apocriforum, who etc, F* F" X** Incipit iilfrorum apocriforum id is. also F' omitt. who not recipiuntur, *•) Editi when F<* F" X'' addunt Jnprimvf, moxque Item ItinerarhOn. *o) thus c* when 12 mss. a' C* (sec. manu) F». At a' c* seq. iibriodo F* 8U8 omittit. C* H* X'' F** F' F" ciun exemplaribus Hormisdac iibri numero ac deiudc sola Hormisdae oxemplaria apocrypkum to be we know, is opos no mom Recognitiones s. Petri or TlsqCodoi Ili tgov noncapatam. <') Vid. Phot. cod. 114 and Augustin. against advcrsar. leg. and prophet. M *>» Euseb. h. e. HI, 25, Epiph. haer. XLVH, 1: LXI, 1. LXHI, 2. ♦*) thus C« F« a». Editi when C* (priipa manu) H« F and exemplaribus Hom mdac addunt Hini X, ♦*) c* Phiiippi apocryphiy omissa voce apostoli deindeque 8abjicit in the name of Thaddaei apostoli apocryphum. Utraque lectio tametsi nallios ms. ntate fulta, in odit. Rom. and sequentibus concil. retenta is. Subnexos Eusebitls h. e. lU, 25 pariter notat ac rejicit, utpote under apostolonim ab haoreticis evulgatos, ( ui Petri, Mathiae and quoriundam aliorum continent. Vide Innocentium I epist. 6 u. 13. Actus Phiiippi autcm ab Evangelium ) in the name of Bartholomaei apostoli apocryphum. a.495 Evangelium**) noraine Andreae apostoli apocryphum. Evangelia ), which falsavit Lucianus, apocrypha. Evangelia* ), which falsavit Hesychius, apocrypha. Liber concerning infantia Salvatoris apocryphus. Liber concerning nativitate Salvatoris and concerning Maria or*' ) obstetrice iryphus. 7. Liber, qiii appellatur Pastoris, apocryphus. Libri all, quos did Leucius ) discipulus diaboii, apocryphi. niae ab haereticiB adscriptum, quorum unum GnosticiR, alterum Manichaeis was. but concerning eo uno, quo Manichaei utebantur, this sermo is. this moreover Llo Hierosolymitano catech. 6 n. 31 teste, Thomas quidam e tribus primis etis discipulis unus composuerat. Evongelii Thomae ab haereticis conscripti tinere Eusebius h. e. HI, 25, Hieronymus prooem. comment. in Matthaeum leontius concerning sectis lib. 3. Augustinus also against Faustum XXH c. 79 to:i opus especially respicit, where primum praefatur: leguni scripturas apocryphas ickaei a nescio quihus sutoribus fahularum but apostolorum in the name of scriptaSj ac concerning Bubjicit: Ibi however legunt apostolum Thomam, qitum esset in quodam nuptiaconuivio peregrinus and prorsus incognitus, a quodam ministro palma percussum ecatum to have been homini, " ) C« Fb H' H* K*0 rp and exemplaria Hormisdae Evangelia... apocrypha. agelii hi\jus secundum Bartholomaeum mcntioncm facimit Ambrosius in im lib. 1 n. 2 and Hieronymus prooem. in Matth. from Origeuis homilia I iu im. <») Y" prorsus this omittit, C* dclevit secunda manu Andreae ejusque loco it Bartholomai, Ui evang. to Damasum wrote: Praetermitto eos codices, quos a Lueiano C9ychio nuncupatok paucorum hominum asserit perversa contentio; quibus utique 'n toto veteri instrumento after LXX interpretes emendare what Ucuit, nee in emendasse profvdt quum muUfmm gentium linguis Scriptura before translaia doralsa ese which addita are. •«) in Ft pd H« this prorsus omittitur. F» F' H' j3 EvangeUum that falsavit, concerning r j3 Isicus, C« Asycius, C* Vsicius, K* Eusicius, 2 alii cum,F« Isicius, 0» * F'' Eusidus (and add. sec. manu) and Ludus, H' Nisicius X Hysicius, LeUm to be Hesychius from verbis Hieronymi proxime allatis apertum is. C (prima manu), so that in exemplaribuB Hormisdae, Lucius, 2 fi Lucianus, Tercellensis Seleucius. Verius aiiis in libris and C sec. manu Leucba, Hae- higns and actorum ab ipso conscriptorum meminere Innocentius I epist. 6 '« Augustinus concerning actis when Felice Manichaeo H, 6, Evodius seu auctor libri concerning against Manichaeos (at Augustinum) cap. 6. also at Phot. cod. Sinidam A vxtoi Xagivog memoratur. concerning illo aliisque ejusdem farinac ipsius Leonis epistobim 16 tradit, not ab re may have been hic exscribere. that concerning chaea secta.praefatus, cap. 6 subdit: through cujus (sectae) auctores or through •t maximum the prince Manein ac discipulos ejus libros all apocryphos or ositos or infectos to be manifestum is, SpeciaUter moreover actus iUos who vo4G4 S. OELASII rAPAE a. 40ri Liher, qni appellatur Fiiii(laineiituni, apocryphus. ~' '' Liber''*), qni ajipellatnr Tliesanrns, apoeryplins. Lil)er concerning filiabns Adae-'"') Leptogeiiesis apocryphns ). Liber, who appellatur actus Tlieclae'*') and Pauli apostoli, ai. cryplms. Liber, qni apj)ellatnr Nepotis •'*''), apocryjdius. Liber Proverbiornm ab'''') haereticis coiiscrij)tus and holy Xjr nomiiie j)raeiiotatns apocryj)lius. rantttr holy AndreaCf or ilios, who nppcUantur holy Johannis quns sarri Leurius ore consrripsit, or it/os who dicuntur holy Thomae and his similia: from hus Manichaei and PrisciUianistae, or quaecumque iUis is serta permana, owm haeresim suam ronfirmare nituntur, and especially from hlasphemissimo ilto tibro, quE" ratur memorin aposiolorum. Nequo taiiion idcm Turribius 1. c. cap. 6 praefr: negat, immo otiam ultro larj itnr, mirahilia iUa atque virtutes, which in aporrt lihris scriptn are, snnctorum apostolorum vcl cssc vct pfAuisse to be; at cons to himself says, nssertiones illns sensuum mnUgnorum, quas notat, ab haeretieis iwwj - rtas to be. •»*) Libri GsaavQOi aj)ud Pliot. cod. 85. '•'•) in Horniisdae niss. Judae this is Leptoffcnesis. Illnd this esi not ex t iu GelasianiB, and lcjjunt II' X'' LeptoijcnesihuSy F'*F F'" /. who appeittUur Adae / o genesihus (F* adaieptngcnesihus), F* IT Leptogcnrseos, vetus § Litogenesis, c* - '- ptogenesis, plures alii Lectogenesis, F'' iectum genescos, K* r Lactogeneseo , 0' 0' Lectogcncseos, C* Licto egeneseos, F" Kxtragencscos, recentior fi tertione ffe meseos; in nuUo rej>erimus, that «a' cc pracferunt concerning fiiiabus Adae gencseos,.M-Mc notari videtnr libcr in the name of parvne gcnesis notus, whom memorant Cedrerm us, Epiphanius haeres. 39 n. 0, (icorgius S nccnns, IlioronymuR epist. 78, alii. •''') c* seq. when F F'' F " IV X" this immittunt: Centonem (c* seq. rentimetr - ) concerning in Christ Jlrffiiinnis rrsihus rompnginntum aporr//phum; qnod in cctcris mM. c* longe inferius toUocatur. ") F scc. manu addit vei Thoiiius. s**) C» F* when Hormisdae mss. Sepntcs v(?l Sopotis (F*), C« Nephothes, a-irr lw Nepotis. Notari this vidctur Ncpotis A( gyptii epiacoj)i iiber, whom Dionjff " Alexandrinus antistes ste Eusebio h. e. VII. 21 vehementer impngnavit, qua—- — ™" vis homincm great honorc ac revorentia proscqui himself simnl testilicaretnr. EJj" dem mentio fit and in Vigilii constituto seu epist. 24. ='») Editi who... Sixti... praenotatus is. Xgsti when C* F« F F'' H and 6 tust. mss. Bcripsimua. Deindo plerique mss. (also C F F H'* '' and cxempla Hormi8da(;) praesignatus. concerning this opero Augustinus retract lib. 2 c. 42 thus quitur: Veriia quaedam, which velut Xysti Romani of the bishop ei martt/ris PelagtMS suit thus defcndi, tamquam revera ejusdem Xystl essent, scd postea legi SixH sophi essc. Erroris hujus cause Hicron mus commcnt. in Jeremiam c. 2S Ezech. c. 18 nor not epistoi. 132 to Ctesiphontem in Rufinum rejicit, that delicet iiitrum Sixti Pithagorci hominis ahsquc in Christ, mutato in the name of XysH « tgris and liomanae ccciesiac of the bishop prnenotavit, quum scilicet illum latinitate navit. Geimadius Massilionsis lib. concerning viris ill. among opera, qnae Rnfiniu in num Bormonom convortit Sixti sententias memorat. where moreover Hioronymm tato in the name of id factum observat, satis apcrte philosoj ho Sixti, and beato ac apae Xgsti n(Tmcn sc rvandum docct. l*orro hi jna philosophi sentenfc— ••' consecraro studcns Morcator, cas cjiistoiis dispersit, quas Xjsti I cetcworum pontificum, who secundo sacculo ac scqucntibus fioruerunt, in the name of confimdt EPiSTOLA 42. Revelatio ), which appellatur Thomae, apocrypha. a. Revelatio, which appellatur Pauli, apocrypha. " Revelatio which appellatur Stephani, apocrypha. Liber®'), who appellatur Transitus id is assumptio holy ae, apocryj>hus. Liber ), who appellatur Poenitentia Adae, apocryphus. Liber concerning ') Ogi homine gigante, who cimi dracone after diluab haereticis pugnasse fingitur, apocryplius. Liiber, who app llatur Testamentum Job, Jipocryphus. Liiber, who appellatur Poenitentia Origenis, apocrjrphus. -liber, who appellatur Poenitentia*'» ) holy Cypriani, apocryphus. ) Deest in cod. Lab. and H'». Mox C» J« udduut apostoH, that abest a poiB mss. £t forte this opuB Thomae Manetis discipuli was. Eorumdem mss. itate also in scquenti versu expunximus idcm aposioli vocabulum, ac s saneii (before Siephani). ) H Revelatio which appellaiur iramlaiio i. e, adMwnptio sanciae Mariae, Y X** and (inferioris notae) iransiitis holy Mariae apocr., and addit P Idem )iio which sanciae Mariae appeiiaiur apocr. F omittit assumiio, — Opusculiun 8ub in the name of Meliti veV Melitonis Smyrnenais latum Pseudo-Hieronymus in lest concerning assumptioue b. Mariae to Paulam and Eustoch. paulo after initium rat his verbis: Ac forie if venerii in manus vesiras Ulud apocryphum concerning iran- 'usdem virginis dubia for cerio reeipiaiis. ) at Epiphanium haer. 26 n. 8 dno alvipstg tov 'Addp, vocatur; dem this opus to be docet Cedrenus 1. c. ) £t this quum maxima may be codicum varietas, singulas their lectiones under18, so that from his seligat quisque, quam more probaverit. therefore H concerning Eugiani *. qiganie. F prima manu F.ugeay sec. manu Eugenii a in the name of giganie. C* and 2 mss. Hormisdae concerning Eugenia (C* sec. manu 1'egenia) in the name of gigante ganiis), quam lectionem praetulit ChifFlct. but then substituere coactus lae, licet in to all libris legatur who. § concerning Eogia nom. gigante, Exhibent ptem concerning Vegia in the name of giganie, F F' X* concerning Ugia name giganiis (X'' nofigante), K* concerning Vigilia in the name of giganie, F F"» 0« a» CC concerning Ogiae (F"» Ogia) noyiganiis (F** F" giganie), F* H*» concerning Eugia in the name of giganie. then editi who ah ids when dracone after diluvium pugnasse fingiiur (C* F' F** F"» perkibeiur). Sixenensis Ub. 2 bibliothecae sacrae librum Og regis Basan (Num. 21, 33) noconscriptum this indicari suspicatur, ejusque coi jecturao favet, that in ms. ttino Gelasiana quaedam fragmenta continente thus legimus: Liber who aptr Og gijfantis apocr.; or that in altero ejusdem bibliothecae codice this 'Um identidem decurtatum ac mutilatum exhibente thus effertur: Liber nom faniis, who when dracone posi dUuvium pugnasse didiur. that indeed Og rather at the time when Israelitis, quam posi diiuvium when dracone pugnasse dicendus w At fabulosum scriptorem a veritato dissidere mirandum not is. Lectio, praeferimus, propius a plerisque mss. and editis recedit, nominatimque F" F' X** 0* ei sufifragantur. Photius cod. 85 librum Giganieum {yiydvPifilov) among Manichaeorum scripta recenset. Conferatur also Fabri-:>d. pseudepigr. v. t. pag 799 sq. ► 2 r coena s. Cypriani; F«* F"» omitt. sancii ac then poeniteniia. Libro huic onem dedisse it seems coniusa quaedam tum Cypriani Carthaginensis tum CypriuB magi ac postea martyris, quoui d. 2C Septombris the church colit, notitia. ITOLAB BOMAN. PONTIF. I. 30 4GG S. GELASU PAPAE a. Liber, who appellatur Poeiiiteutia Janmae and Mambrae, as::: ~ cryi)Jms. Liber, who appellatur Sortes ) apostolorum, apoeryphus. Liber, who appellatur Lusa ") apostolonmi, apoeryphus. Liber*' ), who appellatur Cauones apostolorum, apocryphas. Liber Physiologus ab* ) haereticis conscriptus and blessed Amb: nominae raesiguatus, apocryphus. 8. Ilistoria ' ) Eusebii Pampliili apoCrypha. ♦''') Editi Sorlcs sanctorum apost.y C* F sors apostolorum, Vulg atiim this sculum ost iu Cod, can. vet. cccl. Rom. from hibtioth. D. lc Pelletier pag. 370. *'•'') Mss. 0.a* cc (C sec. manu proximo versui adscripsit) Laug, Colb. K* misdae Jussa apostolorum; from which fortc i' i* Jus apostolorum. C* F' F*F F*F* K H' Lusa (X'' Lussa). Num verbum lusa for lucta irrepsit? An tusa a ludo, osi ludi apost-olorum dictum is? — Porro lectione Ilormiadae ezcmplariQm Jr or Jussa apostolorum constitutiones apostolorum notari, vix dubium is. ") whole iste versus liber who appellatur Canones apostolontm apocryphts vf * C* F* F' H'* 0 desideratur. Eumdem and in codice auo defuisse plane gignifica' Hincmarus lib. 55 capitum cap. 24, where scribit: IL Oelasius in catalogo who ah Ecclcsia cathoHca recipiantur descripto.,. concerning canonibus apostolorum peniius ld- ~ cuitt but nor among apocrypha sent. Dallaeus what for postremo Terbo wdriC legeudum putat otnisit; but hanc correctionem not admittit praemissa the sentence concerning canonibus apostolorum penitus tacuit, Mitto, and Hincmarum Isidori collectione, ~ in (xua concerning iisdem pariter tacetur, uti consuevisse. Praeternuaaioni huic dnbio procul occasionem gave superior articulus iisdem verbis (sciiicet apotlohrum apocryphus) paritcr desinens. Certc illo versus integer asservatur in 2 vetu»tio- — ribus Colb. (C F»?) H H*» F« F*» F" a' cc. from which mirum not ost; eumdem in tribi» «J aliis, quorum ojie decretum lioc ab Hormisda recognitum to noB pervenit, re- — tentum to be. Id tiimen, that Pearsonius inde consequi putat, scilieet this concerning- — cretum when geuuinis Gelasii scriptis pugnare adooque ab iUo alienam 6» «.' » minime ij si concedendum is. nor for is papa, so that eruditus that vir vo]uit,.. j cauones apostolorum, but conciliorum decreta ea, quao apostolorom nomin». subinde donata are, usquam probat. certainly irustra ostendit, a Gelasio epitt . 14 c. 17 concerning iis, who scmetipsos absciderant, apostolorum cononem 32 laadari, qnuE r' ibi rather Nicaenormu of the fathers canon 1 laudetur. thus ot that idem papa in fe - dem epist. cap. 2-1 adversus Simoniacos constituit, not ez can. 90 apogtolonig- fi but from Ciilchcdonensis canouis 2 praescripto decemitnr. concerning jnBmodi Dionysius Exiguus in praefatione aj tius locutus is, where ait; Cmones, qtd tur apostolorum, concerning graeco transtulimus; quibus because plurimi conMtnnm not bucre fadtem, this ipsum ignorare vestram noltdmus sanctitatem, quamffie potte€ dam constituta pontificum from ipsis canonibus assumpta to be videaniur, Nou temere assumpta sint, but assumpta to be videantur prudens didt. but not post(|uam a Dionysio latinitate donati are illi canones, also eorom tate Romani praesules nominatimque Joluumes U epist. 5 to Caesarinm and gilius epist. 2 to Profuturum uti coeperunt. Quamquam in eos canoneB manebit apocryphi censura eo in the name of, quo Hieronymus ep. 7 to Laetmn crypha definit, which not are their, quorum titulis pronoianiur* Citatur this Physiologus also a Vincentio Bellovacensi Speeul. naimr. VH, *°) Duo this obscrvanda: primum Gelasium, quum and gnperins hiatoriae sebii libros not usquoquaque rcnucndos praodicat, and nnnc eamdem 3puscula Tertulliaui apocrypha. a. 496 Jpuscula Lactautii' ) apocrypha. - — 49o. Dpuscula Africani apocrypha. puscula Posthumiani and'*) Galli apocrypha. Opuscula Montani, Priscillae and Maximillae apocrypha. Opuscula all things'2) Fausti Manichaei apocrypha. Opuscula Commodiani apocrypha. Opuscula alterius Clementis Alexandrini apocrypha. Opuscula Tascii '*) Cypriani apocrypha. f>ocr pham pronuntiat, minime pngnare secum, but circa hos aliosque hiyus3tA TranqniUinum tenere himself profitetur his verbis: I Origenem because of erudUio- «e«« interdum legendum arbiiror, quomodo Tertuiiianum, Novaium, Amobium, Apoilinarium ei nonnullos ecciesiasiicos scriptores graecos pariter ei iatinos, ui bona eorujw eUgamus viiemusque contraria Juxta aposlolum dicentem: „all things probate that honum is tenete", if moreover scriptorum hujusmodi opera legere and that in to them bonum is colligere ac tenere licet, nihil foret, cur Qelasio abrogaretur this decretum, etiamsi when iis libris, quibus in this decreto censoria iniuritur virgula, ipse censor in nonnullis consentire probaretur. Alterum observo, nempe banc ceDBuram in unos historiae libros, not in ejusdem commentarios or in praeparationis evangeKcae libros cadere; or if also hi because of rationem superius allatam not temere suscipiendi are, in iis dumtaxat, which Origeni or Ario faveant, seu in quibus a commuui catholicorum the sentence Eusebius disce- t» not in iis, in quibus when his consentit, suspectos to be must. from which cou- ens not is, so that from eo, that in libro Gelasii concerning duabus naturig citentur Euaebii tum cohimentarii in psalmos, tum praeparationis evangelicae libri, concerning- '' timi this or praedictus concerning duabus naturis liber Gelasio abjudicari debeat. TO) H» F* F' F" X"» Lactaniii sive Africani (F F' F» X" add. sive) Firmiani opocr. and then omittunt sequentem versum concerning Africano. ") IeH« omittunt and Galii, Y Y omitt. and; H Gai. this notatur Severi Sulpicii «thuiiiiano and Gallo interloquentibus dialogus, in quo Millenariorum errores *"eronyinu8 animadvertit, quamvis now ab iis purgatus appareat. concerning this libro f that in Ezechielem lib. XI cap. 36 thus loquitur: Nee sabbaii otio dormie- **** that ei multi nosirorum and praedpue Tertultiani liber, who inscribiiur „concerning spe ' * «on", ei Lactantii insiitutionum volumen septimum poiiiceiur, ei Viciorini Petabio-.*■•'* erebrae exposiiiones, and nuper Severus our in dialogo, to whom Gailo name?* **«t«//. Qno testimonio Gelasium, whom Hieronymi concerning libris judicio plurimum Y Bse experimus, so that hunc dialogum apocryphum ediceret, adductum to be **ue probabile is. — now igitujr opiuionis hiyus nullum in diaiogis Sulpicii * i iam. or ig tur amanuenses, that in to them legerat Hieronymus, concerning industria vf termiserunt, or Hieronymus ipse, that s. Martinus concerning Antichristo in fiue n dixbse perhibetur, MiUenariorum opinioncm redolere judicavit. j» J ) in F*F"»H' so that in exemplis Hormisdae deest all things» then CT Fausiini. *B«imufl is iste Faustus libris Augustini. " 3) thus when H' F« F<» F" 2 vet. jj (0» F»?) and exemplaribus Hormisdae. At H*» 1 «*, C* Tassi, a»c'8eq. Tatii, F» O Tharsi, alii when F Tarsi. Quum superius after rT enicas synodos approbentur opuscula b. Caeciiii Cypnani mariyris Cartha' ***tf of the bishop, and in Hormisdae indeed cxemplis dicuntur in to all reci la, restat, nt or alterius Cypriani, who pariter dictus may be Tasciud, or huic 30* a. Opuscula Arnobii''*) -apocrypha. ~ Opuscula Tichoiiii apocrypha. Opuscula Cassiani" ) priests Galliarum apocrypha. Opuscula Victorini Petabionensis ) apocrypha. Opuscula Fausti Regiensis Galliarum apocrypha. Opuscula rrumentii ) Caeci apocrypha. Centonem'' ) concerning in Christ Virgilianis compaginatum versibus cryphum. folso inscripta opuscula this notcntur. so that euim hunc articulum ab alicna suppositum existimcmus, not sinere vidotur summa omnium mss. in eo endo conseuaio. not comparet indeed at Ivonem atque Gratianum nor at eos opuscula Lactantii Commodiani, Arnobii, Tichonii etc. mem tur. Ac martyrologiiun Romanum under die 2<) Septembris Cypriani martyri eomediae memoriam agit, who before conversionem suam erai magus ei suig m artihitft Justinam dcmeniare conafjatur. '») Ff /Irnovini, moxque F Thichonii, F* Thychonn, C« Ticoni, F 7 editi Tychonii. '') Plac censura coIlationcB CaBsiani especially percelluntur, quas Pr< Aquitanus libro in collatorem edito confutavit. to Ubros for deincama of the Lord hortautc Leone diacono post a pontifice scriptoB quod'attinet, ei great catholicorum omuium aestimatione always fuisae norunt all. \i Ejus for crebras expositiones Millenariorum errore not vaoare Hieron snpra in comment. in Kzech. c. 3G laudatus we docuit. in quo Hieronymi quum and Marianus Petabionensis rei erisset, Piclaoiensis substituendum to be solum in this commentario, but and in Hbro concerning script. eccles..jnaie dbi peni ") F* Frumenii ceti, F' Frumentini, ' ) Jam observavimus, honc articulum in F** F"" a* c' seq. supenus tUfr nppeUaiur actus Theclae praemitti, in ceteris moreover codicibus, ai pancos excej huc referri, atque opus this memoratum in iisdem editis mUlo snffragante Centimetrum appellari. Legit c* Centon concerning Ckristo yirgitiams eompactum 9er apocrypkus, that to himself not cohaeret. F< Centones... compaginati... apocr to whom Hieronymus epist. 103 to PaiiLinum, unless figurata utatur oratione, fa it seems, where lioc opus thus notat: Quasi not legerimus Homerocentones and Vtf\ centones, but eidem refragantur all to unum mss. (also C* F* F F* H Centoni... compaginatum apocrypha) sicut and Isidorus HispalenBis, who lil viris illustr. c. 5 idem opus Centonem not Centones vocat. nor for ambi diun, quin to hunc ipsum locum respiciat, quum ibi scribit: Proba uxor /i phii proconsulis, femtna among viros ecctesiasti os idcirco posita sota, that in im of Christ versata is, componens Centonem concerning in Christ Virgiiianis cooptatum versit cujus indeed not miramur studiumy but laudamus ingenium; that however opuso legitur among apocryphas scripturas insertum, where enimvero insertom legitar, iu this decreto, that Gclasius edidit and Hormisda recognovit? Neqae pai to that opus among scripturas apocr>'phas inserendum contolisse putem Ei 9. Epistola Jesu to Abgarum' ) regem apocrypha. a. Epistola Abgari to Jesmn apocrypha. r" • Passio Quirici and Julittae apocrypha. Passio Georgii apocrypha. Scriptura, which appellatur Salomonis contradictio ®), apocrypha. 10. Phylacteria all things, which not angelorum, so that illi confingunt, se<i daeraonum more ) nominibus consecrata are, apocrypha. Ha.€c and® ) his similia, which Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus, Marcion, BaSihdes, Hebion, Paulus also Samosatenus, Photinus ) ridet higusmodi opus, e;c quo man without in Christ (this is of Christ nescium) posiimuM dicere Christianum; tum prolatis from eo paucis versiculis indignabundus subJicit: Puerilia stmt this and circulatorum similia, docere that ignores immo so that when stomacho loquar lest this qnidem scire that nescias, to nostram lectionem that afctiiiet}, oratioui reliquae aptius congrueret: Cento... compaginatus... apocryphus, '■*'*» Abgari, H* Aggarum... Aggari, X'' Auyarum... Augari, C Abaguro... afft€i0y F" Abgiarum... Abgari legimus. then H" CF F F" when 6 vetustioribus mss. and Hormisdae exemplis Abgarum not appellant regem which vox in C* P* asservatur. Mox plerique mss. so that supra Cyrici or Cirici loco Quirici, ') lidem ac 3 alii more conscripta are nominibus. Editi alii when C* F' K* ngi (1 f gec. manu magici, Fs magica) arte (C omitt. arte) comcripta are. X'' quac wtomine tmgelorum iUi confingunt but daemonum more nominibus conacripta, Seqoimur C F' H**. in r and aUis mss. this articulus concerning phylacteriis omittitiu*. Porro in primis ejusdem codicis F foliis praemittitur glossarium phylacteria intorpTOtana: decem verba lagis or scripturam variam, that ligat man or above tU allum or supei' caput suum. in appendice tom. 5. s. Augustini (ed. III Venet. oni. XVI col. 1410) sermo 279 concerning phylacteriis is inacriptus, cujus auctor Caesanus -Arelatensis bishop a more ac divinis adhibendis or consulendis Chri- ■ you avocare atudens, ndminatim num. 4 thus loqueutem induoit, who phylactcnorum usum suadeat: if characteres illos to you voUdsses appendere jmn poterus * iiatem recipere. Idem bishop ibidem serm. 295 n. 5 (1. c. col. 1368) this nabet: if adhuc videtis aliquos... phylacteria also diaboHca and characteres or herbas pel succos to himself or suis appendere ctc. Is praefuit Agathensi concilio, in ua canone 68 repetitum, that jam of the council Laodiccni canone 36 sancitum * ffon oportet ministros altaris or clericos magos and incantatores to be or to do J" dicwU phylacteria, which are great obligamenta animarum; because videlicet, alligantur corporibus, animos obligant and devinciunt daemoniis, eosque a to geparant. ©t Atf to pro:dma verba scilicet phylacteria etc, not to ea all things, which * ®H\iB apoerypha pronimtiantur, referri. in his for plurima eunt, which Ge- not usquequaque renuenda cenaebat, so that nominatim concerning Eusebii historia xn Boam aperuit, and quorum auctores anathematis insolubiU vinculo da- noluisaet. iT. ) H* Photinus also. then editi when mss. 0 and Bonosus and who. not modo nis, Pauli Samosateni and Photini, but and Bonosi similem concerning in Christ erro- ' tiisse Gelasius we docet. Eidem concinit and Vigilius ep. 24 n. 131. UtriusQ, ententiam coufirmat Gregorius Ub. XI indict. 4 epist. 67 to Quiricum, where « a. 495 and Bouosus, who simili errore defeceruut, Moutiinus also when su * obscoenissimis sequacibus, Apolliuaris, Valentinus, sive**) Manichaec Faustus Africanus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius ) No vatus, Sabbatius ), Coelestius **'), Donatus, Eustasius*®), JovinianiiS; Pelagius, Julianus Eclanensis ** ), Qoelestius ®), Maximianus, PriNooatianuSf hivjus for nota are scripta, not Novati; but Novati Novatiaiiii nomima saepo at antiquos praesertim Graecos confundi usitatissimum Is certe this notatur, whom Hieronymus epist. 62 to Tranquillinum designat verbis: I Origenem pi pter eruditionem interdum legendwn arhitror, quomodo tuttianum, Novatum; where also Novatianum memorari existimamus. who schisma ipsius sequcbantur, bishop is constitutus. Addit Socratea H VII, 25, eum in insulam Rhodum relegatum, ibi mortem obiisse; but quimi scTl matici ipsius sectae addicti cadaver ejus inde Constantiuopolim transtulis& ac above tumulum ejus orare solerent, Atticum operam dedisse, so that in alio pulcro noctu absconderetur. CelesiuSf so that dicitur, at Carthaginem ordinari cxtpientes, operam dederunly ui a tibus Numidis soli vicini of the bishop peterentur, who ordinaUonem at Qarihaginem brareni. Tum suffragio iotius of the people CaecUianus eligitur. Botrus ei Celesius dejectus; from which schismatis cause coufiata, quam ibidem Optatus explicat. moreover ab Optato Celesius» ab Augustiuo in psalmo Abecedario against tistas Celestius nuncupatur. Similiter legunt c* Celestius a* c* seq. Cael s C* F« r Caelestus, F and 2 alii Celestus, mss. Celertus, H* F» totum omittm '* »8) thus potiores mss. (also F«). C« F* F K* H' Eusiacius. Unmn misdae when H O* Eustachius, F F Eustatius, F»0' CXi a* cc Eustaikius. F< this notatur Sebastenus that bishop, cujus name ecclesiastdcae historiae nimentis nominatimque in epistolis Basilii magni satis celebre is. Hunc JuUanum Marius Mcrcator edit. Baluz. ag. 40 vocat exepiscopum Edt sis oppidij haereticum Pelagianum seu Caelestianum, and pag. 119 from epUeopo hujus haeresis signiferum and antesignanum, Augustini scriptis notissimus esi »o) jc ai c* seq. Caelesiinus, Verius aUi mss. and c* Caelestius, primarias EPISTOLAE 12. 43. llianiis ab Hispauia, Nestorius Constantinopolitanus, Maximus a. 495 nicus"*), Lampetius, Dioscorus, Eutyches, Petrus and other Petrus, ~~ quibus unus Alexandriam other Antiochiam maculavit, Acacius nstantinopolitanus when consortibus suis, nor not and onines haereirchae ) eorumque discipuli sive schismatici docuerunt or conripserunt, quormn nomina minime retinentur, not solum repuata, verum also ab every Romana catholic and apostoHca the church iminata atque when suis auctoribus auctonmique sequacibus under lathematis insolubili vinculo in aeternum confitemur to be damnata.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.