Letter 5031: Although you find yourselves placed amid the turmoil of foreign peoples, reason itself compels us to believe that...
Gregory to the estate managers [*conductores massarum*] throughout Gaul.
Although you find yourselves placed amid the turmoil of foreign peoples, reason itself compels us to believe that you stand far apart from others in good conduct. For just as the name of Saint Peter, prince of the apostles, makes the household of the Church more distinguished than so great a multitude, so you ought to surpass all others in excellence of character. You should constantly remind those under your authority to act rightly and to recognize whom they serve, so that they may abstain from the plundering of foreign peoples and from wickedness, and so that the household of the Church may be honored not only in name but also in merit.
Know that we are thinking of you most attentively. We had planned to send our own representative — one who could protect and govern you — with letters of introduction to the most excellent king [Childebert II of the Franks], with Christ's help. But the winter season blocked the journey. Therefore, we have arranged to commend you to the glorious man Arigius the patrician [*patricius*, a high-ranking Frankish official in Provence]. In the meantime, strive to obey him with the utmost goodwill and obedience, as befits servants of blessed Peter, and render to him what you owe for the benefit of the Church, apart from the customary payments.
As for the rents, faithfully and with all diligent care, let them remain deposited with whichever one among you that you shall choose by common agreement. When the person we send from our side arrives, he will be able to collect them from that man. For we have no doubt that the funds can be faithfully preserved through the one you deem fit.
Therefore, conduct yourselves as blameless and obedient in all things, so that when the one who is to administer the patrimony arrives among you, he may know how to reward each of you according to your diligence.
AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.
Latin / Greek Original
AD CONDUCTORES MASSARUM.
Donec adveniat Gallicani patrimonii reclor, Ariqio pa-
tricio obediant. |
Gregorius * conductoribus massarum per Gal-
liam.
Quamvis inter medias sitis turbas gentium consti-
uti, tamen ralio nos ipsa S8uspicari compellit multum
vO0s$ ab aliis bona actione distare. Sicut enim appel-
epistola desi 'eratur in Vatic. B, C, D. In Normannis
_ inter pretermissas. Reperitur in Collectione
ani.
ct 45, et bon. 20 in Evang.
© Hae vox Romana & oxpibuva pojato: xatoves
uatouor, Theophylact. Simocatia, lib. i i.ist. May-
ric, Cc. 4, el lib. vn, c. 3, Apud Suidam preſectus
protectorum inperatoris. Seu comes domesLicorunmn 7.
equicum Et peditum ozpitoy xara Lativoug Gnuxtopu
darwv vnepyeoouevrg. Apud Agathiam, lib. wm Hist.
SuMmitur pro excubitore palalii. Legitur apud Ana-
Slasium in Vigilio, in Theodoro. Gussaxv.
4 Sensum hujus vocis-repele ex epist. 46 lib. 1. In
vet. Ed. et in Vatic. male legitur (0ge.
Eeisr. NXXI [A/. i2, ind. T7]. — * In Collect.
Pauli, et in Vatie. D, conductoribus massarum $eu
ſundorum per Gallias conslitutis, Argumento est piti-
monium $sancli Petri in Gallia non tam in elecm 18y-
Nis aut pecunia quam in pos$Sessionibus consliliss0-
latio sancti Petri apostolorum principis familiam Ee- A Ecclesiam Dei pravis hominibus purgare desiderans,
clesi;e tante multitudini clariorem demonstrat, ita
debetis ceteros morum claritate przecedere, atque
eos quibus praestis, ut bene agant, ut agnoscant cui
serviunt, assidue commonere, ut a rapinis gentium
alque pravitatibus abstiacant, et familia Ecclesie
non solum nomine, sed et merilis honoretur. Nos
autem de - vobis cogno-cite $ludiosissime Ccogitare.
Disposuimus enim hominem nostrum , qui Yos possit
tveri et regere, > cum liveris comnendatitiis ad ex-
cellentissimum regem, Chrislo auxiliante, transmit-
lere. Sed viam tempus hiemis impedivit. Viro ergo
glorios0 Arigio palricio vos previdimus commen-
dandos, cui interim summa cuin benignitate atque
obedieatia, sSicut beati Petri ſamulos decet, obedire
studete, aique ex quz pro ecclesiastica utiltitate vo-
consuetudinaria excepla ejus utilitale debeatis in-
ſerre. Pensiones vero fideliter cum omni collect
diligentia apud unumquemque vestrum, quem com-
muni consensu elegeritis, rejaceant; a quo cum ve-
nerit is © quem a latere nostro transmiserimus, eas
possit accipere. Non enim s8umus dubii quod per eum
qui vobis visus ſuerit possint fideliter conservari. Ita
ergo in omnibus irreprehensibiles atque obed:entes
existite, qualenus THY veniens ad vos is qui patri-
monium ipsum recturus est, sciat quemadmodum
unicuique vesirum pro $ua debeat $Strenuitate repen-
dere 4. (Vide l. vi, ep. 57; l. 1x, ep. 118.)
EPISTOLA XXNII.
AD CYPRIANUM DIACONUM.
Deſuncto Maximia"o episcopo, nonnullos e clericis ab
eo propler maleficium in carcerem conjectos, gravi-
bus afficial penis.
Gregorius Cypriano diacono. .
Yir sanctissimus Maximianus, coepiscopus noster ,
Þ In Valic. A, cum hominibus commendAatitiis.
Sanctum Hilarium , ſragmento 4, rova Edit. col.
4527 : Secutus traditionem majorum, presbyteros ur-
bis Rome Lucium, Panlum, et Hehlianum e latrre
meo, ad Alexandriam , ad gupradictum Athanasium di-
reri. Sanctus Leo, epist. 28 : Cum propter causam
fidei..... de laltere meo mitterem. Et epist. 31 : Julium
episcopum , et Renatum presbyterum, sed et filium
meum diaconem lilarium , quos e latere meo, vice mea
misi. Vide nGtas Quesnellii, p. 8:0. Legesis capitula
Caroli Calvi, tir. 3, cap. 2. Hinc legati svm:mi pon-
lificis dicti-a latere. Snos etiam legatos a latere im-
peratores habuerunt : Willelmas Tyrins, lib. xv1i1, c.
24.1 18uper et de latere imperiali mit:itur illustris apo-
cri8harins.
d4 ſn Yatic. D additnr, mense Marti», die 12, in-
dict. 15. In Collect. Pauli as$ignatur male indictio 5,
nee melius in Colbert., indict. & - -
Eersr. XXXII [AL, 13, indict. 7]. — * Vide caus.
26, q. 5, mulios canones; Sanctum Augnstinum de
Civitate Dei lib. vin, c. 19; Narbon., c. 14, an. : 89;
Leptin., c. 5, an. 743; Turon. m. c. 42, an. 815, elc.
Et imiter recentiores Costanum Tolosatem , Quiestio-
yum juris memorabiliun lib. 1, c. 16. GussAavv.
ckarme. Apud lhtalos stregaria o malia, ex Dominico ©
Magro in vocabulario. E>t autem species male" ci
quod per carmina quzdam operabantur incantatores.
fa
laudabiliter erga ecclesiasticorum vitam, sicut aosti,
s0llicitus ſuit. Qui dum eorum actus vigilanter Cura
pastorali intenderet, © malelicio quod vulgo Þ can-
terma dicitur, quosdam didicit maculat»s. Quos etiam,
8icut et dilectionis tue nuntiavit epistola, dedit © in
custodia retinendos. Sed quia, peccatis nostris ſa-
cientibus, morte preventius, crimen ip-um ulcisci non
valuit, necesse est ut dilectio tua cum omni hoc sub-
lilitale indagare ſcstinet, atque in eos Secundum im-
manitatem facinoris studeat vindicare qualiter 8@-
cundum leges suprascriplum episcopum zelo corre-
ptionis ac juslitize in hac ultione propter Deum novit
poluisse, $i viveret, commoveri. Omni ergo virtute
omnique inslantia tua dilectio in hac causa zelum
B sunm erga omnipotentem Deum curet ostendere, ct
bis praecipiuntur implete. Visum autem nobis est ut .
inimicis illius adversitatem dignam inflictis ultioni-
bus exhibere, ut impleas quod scriptum est : Nonne
qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos
tuos tabescebam (Pal. cxxxvin, 21)? Si ergo hoc zelo
dilectio tua accenditur 4 in corum qui Deum dereli-
querunt et contra eum maleſiciis aliquid egerunt,
pena monstretur. Quod si recte illic ex$equi ® non
valet, nobis qui tales sunt transmitti debent, si ta-
men hic monstrari potuerit unde illic possunt absque
diſſicultate convinci. Sed quia hoc impossibile esse -
existimo, .illic per te debet district» atque fortis
correctio provenire. Virum autem gloriosum dom
num * Libertinum pritorem in tali loco per con.
templationem omnipotentis Dei adjutorem te habere .
C conſido. In hac tamen causa mitescere TGQ minime
debujsti, etiamsi tibi quilibet sxcularis iudex adver-
sarius potuisset existere.
Possessiones prterea Archelai medici dilectio tua
rationabiliter tueatur, ut ab aliquibus injuste eum
minime gravari permillat.
Quodnam autem esset isiud maleſicii genus non re-
peritur apud scriptores. Putat vir cl.- Cangius pro
Canterma legendum forte Canterina, ut vox Itala
reddita $it. Nam Canterini lalis dicuatur qui crebro
et ultro cantant. Notum autem incaitationem a Can-
libus magicis dici. Gussaxv, Vide lib. 1x, episl. 65,
al. lib. vu, epist. 67.
Slatula pullulent, disciplinaque clericalis tam $olli-
cite reſormetnr. Consonat lex ultima Codicis, Lit. de
custod. reorum, nt Supra notatum lib. 11, epist. 52,
nune lib. x11, epist. 45. Olim catechumena, decani-
cum, vel scevoplylacium reis detinemlis inservie-
bant, Id exhiibet epist. 12, alias 3, Gregorii I ad
Leonem Is:urum imp., initio concilii Nic «ni 1, pa-
latii et ecclesiarum reſerendo discrimen in plectendis
reis : Pont:ifices non ita; zed ubi peccavit quis, et con-
ſess8us ſrerit , cuspendii vel ampulationis capitis loco
Evangelivum et crucem ejus cervicibus circumponunt,
eumque lanquam in carcerem in 8ecretaria 8acrorum -
que vasorum @raiu conjiciunt, in Ecclesi@ diacoma
ct in catechumena ablegant, ac visceribus eorum Jeju-
nium, oculi>que vigli:s, et laudationem 0ri ejus i» di-
cunt. Cumque probe cas/igarint, probeque ſam? afflize-
rint, tum pretiosum il.i Domini corpus impartiunt, et
sanclo illum sanquine. polint; el cum illuin. vas elect. 9-
nis re>titu.rint, ac immunem peccati , sic ad Dominium
purum insontemque lransmillunt. GUsSANY.
EPrSTOLx XXX.
AD GAUDENTIUM EPISCOPUM.
Capuanis clericis N-apoli ministrantibus quartam dis-
tribuat. Archidiacono inopi reslituat s0lidos de-
cem.
Gregorius * Gaudentio episcopo Nolano.
Qui ecclesiasticis ſamulantur obsequiis, ecclesia-
$tica, ut possibilitas exigit, debent adipisci subsidia.
Proinde fraternitatem tvam presentibus hortamur
aſſatibus ut c'ericis Capuanze Ecclesi:e, qui in civi-
late Neapolitana consistunt, quariam in presbyterium
eorum de hoc quod anle dicte Ecclesie singulis
annis accesserit juxta antiquam concuetudinem dis-
tribuere » gecundum personarum studeat qualita-
tem, quatenus aliquod stipendiorum habentes $0-
latium, minislerium officiumque $uum circa eam-
dem Ecelesiam devoticri mente provocentur impen-
dere.
Preterea decem $olidos, quos Rustico archidia- -
cono $uo Fuscus quondam episcopus suprascripte
Ecclesiz abslwlit, ſraternitas tua omni cessante am-
biguitate restituat, quia in. tantam dicitur eum pau—
periem pervenisse, ut conſerendum illi potius esset
quam aliquid ab eo auſerendum. Durum enim esl et
procul a sacerdotis officio et personam posilam $ub
necessitale negligere, et Studio congregandi indecen-
ter inhiare pecuniis ©, (Vide (. 1, ep. 32.)
Related Letters
When I was sending Romanus the guardian (defensorem) to the royal city, he sought long your letters, but they could not be found: but afterwards they were found among many letters from other persons, your Sweetness, therein telling me of your afflictions and tribulations of spirit, and making known the oppositions to you of bad men. But, I pray ...
If you are held bound by no condition or liability to bodily service, and hast not been a cleric of any other city, and if there is no canonical objection to you, it is our will and pleasure, with a view to the advantage of the Church, that you receive the office of Guardian of the Church, in order that you may execute incorruptly and diligently...
Joseph, a Jew, the bearer of these presents, has informed us that, the Jews dwelling in the camp of Terracina having been accustomed to assemble in a certain place for celebrating their festivities, your Fraternity had expelled them thence, and that they had migrated, and this with your knowledge and consent, to another place for in like manner ...
Gregory to Venantius, Patrician, and Ex-monk. Your communication to us has found us much distressed from having become aware that offense has arisen between you and John our brother and fellow bishop, in whose agreement with you we were desirous of rejoicing. For, whatever the cause may have been, rage ought not to have broken out to such a pitc...
It is well known to your Experience that Peter, whom we have made a guardian (defensorem), is sprung from the estate belonging to our Church which is called Vitelas. And so, since we ought to show kindness towards him in such a way that nevertheless the Church may suffer no disadvantage, we command you by this order to charge him strictly not to...