From: Unknown sender
To: Unknown recipient (Anastasia)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
^nastasii ad senatnni nrbis Komae per Tlieoponipum et ^g^j^^'
Severianum viros ciarissimos.
t/ £ pacem Ecdesiae ium apud regem Theodoricum tum apud papam deprecetur.
Imperator') Caesar Flavius Anastasius, pontifex
inclytus, Germanicus inclytus, Alamannicus
inclytus, Francicus inclytus, Sarmaticus in-
clytus, tribuniciae potestatis XXV, consul
III, pius, felix, victor, semper augustus, pa-
ter patriae, proconsulibus, consulibus, prae-
toribus, tribunis plebis senatuique suo salu-
tem dicit.
Si vos liberique vestri valetis, bene est: ego exercitusque meus
*^inus. Quotiens utrisque publicis rebus prospera voluntate con-
^^orat de Graecis generatim, in Anastasium nominatim conveniebat: quum
^nnodium ait fratrtm et coepiscopum nostrum sacerdotes viros ad confirmanda
* ^uae sedes apostolica poposcerat , direcluros se esse promLsissent , non solum non
^Tiosos viros, penes quos causae ipsius plena esse posset inslructio^ secundum con-
"***fl propria non miserunt^ verum etiam quasi res parva gereretur, laicos et alie-
^ «6 ecclesiastico corpore destinarunl,
•) Ita b CC; 6* a^ spectata provocent, quaedam (a^ add. Jam) caeiesti.
') In G* a' ampb*ori hiiic inscriptioni brevior ista praemittitnr: Anastasius
'&9tstus senatui urbis Romae per Theopompum et Severianum VV cc, — b cc in-
*^;tptionem, nescio an sola incuria quadam, paulo mutarimt: Imp. Caes. Fl.
^^^t.pius, feliXf victor, semper augustus, Ocrmanicus incl,, Alamannic. incl., Franc.
^* 9 Sarmaticus inclytus, pater patriae, consulibus etc. Porro Anastasius consula-
*^ III, a quo sese hic consulem tertio denominat, jara ab anno 607 gesserat.
^l^erator autem anno 491 mense Aprili fuerat renuntiatus, adeoque tiibunitiae
*^^siatis XXV annus non a mense, quo imperium iniit, ad mcnsem quo scribo-
^^, sed ab anno quo crcatus fiiit imperator, ad annum quo baec epistola mirtsa
*^» ab illo numeratur.
i
a. 616. sulitur, non solum exhortatio sed postulatio quoque creditar esse
convenieus, ut duabus in unum concurrentibus causis animus inci-
tatus^ quod felix et bonum partibus sit^ valeat adipisci. Si eienim
Christus Deus et Dorainus noster et per mitissimam voluntatem et
quamdam dispensationis petitionem nos revocavit ad se, et redemptos
proprio sanguine libertati restituit, ut salutem mortalitati praesta-
ret; non videtur absurdum, tam apud gloriosissimum regem, quam
apud beatissimum papam almae urbis Romae patres conscriptoe, im-
periali petitioni conjunctos, oa sperare, quae et nobis et sibi Deo
annuente in commune proficiant: hoc est, ne fugitivorum audiau^
concinnatos sermones et mendacio solo composito&^ sed satisfactionc
suscepta, quam et veritas et legatorum qui directi sunt inquisitio
patefecit, ad desideratam pacem acceptabili Deo voluptate coneuJ*
rant^). Indubitatum siquidem est ex longa annorum serie, multafiJ'1
partem, reipublicae vestram vindicare constantiam. Proinde oporfc^
sanctissimum coetum vestrum solerti studio ac provido labore cox-
tendere tam apud excelsum regem, cui regendi vos potestas et 9^'
licitudo commissa est, quam apud venerabilem papam, cui int>^^'
cedendi apufl Deum facultas est praestita, ut in ea parte animi ^^
bonitatem dignentur impendere, in qua utriusque reipublicae m^^ ^*
bra sperata sanitate salventur. Implebitis enim veterem consa
dinem et nimis consilio vestro notissimam, si ea, quae publi
utilitati conveniunt, tractando, sperando, postulando effectum adip
Deo auspice feceritis. Data V Calendas Augusti Calchedone^
viro clarissimo consule.
◆
From:Unknown sender
To:Unknown recipient (Anastasia)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.