From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
a. 516(1. Hormisdae papae ad Johannem Nicopolitauum episcopom^
«
JUius commendai humUitatem ac fidem. Carpit eos, qtd conscientia wtkod^m^ ^
fidem suam Ubere profiteri non audent. Quo ordine recipiendi sinl quiad Ecd^^
siam revertuntur, monet.
Hormisda Johanni episcopo Nicopolitano. Per
finnm diaconam.
1. Gavisi sumus in Domino valde, frater carissime^ accep^*
litteris tuis, in quibus te profiteris sacerdotium Dei gratia suscepijE^^
Haec fides certa, haec spes sine ambiguitate secura, qua credi'^^
^') Ideo rursus, quia superiorcm propno nomine miserat. Subnexam
precem, Incolumem me ora etc. hic et iuferius Baron. expungit.
>») a» Butroiti.
Hacnanopoleos , sed Hadrianopolis episcopus Hjpatius subscribitur, eaque lecii^
ex Bubscriptionibus concil. Calchedon. act. 4 (Hard. II, 393) confirmator.
'•) Coiyectura est, hic restituendum esse Phoenices et mox Phoctmris^ loco
Pkoticensis: ut nimirum consensio sit cum epistola laudata ad Leonem Aog^
cui subscribunt Valerianus Phoeniciae et Didacus Phocae (Hard. Diadoekst ...
Photices) episcopi.
EPISTOLAE 16. 17. 775
boni causa in superna dispensatione consistere. Cujus rei (a. 516.)
iam habens^ frater carissime^ beneficiorum; quae a Deo uostro
cutus es^ religioso animo gratiam confiteris; licet hoc quoque
dem clementiae fonte descendit^ ut se auctori suo humana sub-
} humilitas. Ait enim: Super quem requiescit spiriius meus, nisi
humiiem ei quietum et tremeniem sermones meos?
. In his ergO; in quibus hujusmodi probaris; clarius elucescet
itiam yirtutis hujus futurum exemplum^ quando ad hoc etiam
ustituente perductus es, ut et in*) te catholicorum glorietur
da. Nam sicut divinis testimoniis eruditus et juxta apostolum
um litterarum institutione formatuS; hoc auspicium tuae ordi-
ds edidisti; ut adversus deviantes^ cum sedis apostolicae senten-
mvenires. Neque enim remunerari aliter tantorum beneficio-
loteras largitorem, nisi adversus inimicos ejus evidentem zelum
Jicae confessionis ostenderes. Notum est enim, eos extra reli-
septa consistere, qtii et ipsi profitentur conscientiam') fidei
km; atque ideo et infructuosa est apud eos quamvis cum reli-
congrua sanctae communionis aequalitaS; quia procul dubio
. quam meruit libertate non utitur^ subjectum se iniquitatibus
jtur. Quid gloriemur his quas non sequimur disciplinis? Falso
at magistrum, qui se institutionibus ejus non probat esse
ilum.
. Sed quia nobis nunc omnia in confessione similia et liber-
propriae resumpsistis affectum; paternae rursus haereditatis
tes esse consortes, amplectimini gratiam traditionis antiquae^
illius inconvulsi fundamenti stabilitate persistite^ non cum
ribus corda mutantes (inconstantis enim mutabilitas ista solet
ropositi, atque ideo bene fundatis oportet inhaerere, quando
Qodi studia clementia seit fovere divina): ut fidei vestrae fir-
vobis de aliorum salute fructificet, et fervore vestri studii alio-
[uoque animus ad resumptionem bonorum suorum possit ac-
quatenus et de vobis quoque sanctus apostolus dixisse creda-
lemuiatio vestra provocavit plurimos. ^aJ'
Ergo Nestorii et Eutychetis impietatibus juxta synodalia
:uta damnatis; sectatores quoque eorum similiter exsecranteS;
xsultatione dicamus: Exite de medio eorum et separamini, ^/Levit.
dum ne tetigeritis, dicit Dominus. Quemadmodum enim quis *
un inventionum detestabitur principes, si non declinat sequaces.
) c' c^^ de te. Moxquc b Juxta Apostolorum sacrarum litterarum institU'
) cc conscientiain fidei atque fiduciam sed infructuosa: praeter mcntem Hor-
608 bic notaniis, qui profitcri timcnt cxtcrius, quod intra conscieutiam
. Quocirca mallemus consvientiam non fiduciam, scd G' GP reddidisse satius
st. •
a. 510. Hut quemadraodum odit originem, qui non exsecratur et sobolem?
In discipulis praedicatur fama docentium^ et donec male jactoram
seminum radix per succedentes culta floruerit, tamdiu auctorum
memoria non peribit. Addatiir perditis *) Eutychetis et Acaeius dis-
cipulis^ sub communione Petri omiiium quoque damnatorom mixtos
errori: quod vestra dilectio litteris suis, dum fidem suam asserit,
evidenter expressit.
5. Ad instructionera vestrae fidei pleniorem, quo ordine ad
coramunionem nostram suscipi deceat revert^ntes, indiculum^) subter
^*V,*J "'4' adjecimus, sperantes in Deum bonorum omnium largitorem, qucxl
Gi n. '2. laudabili circa fidem vestrae dilectionis ^) instantia, non solum hoc
eonim qui vobis vicinitate junguntur saluti prosit, sed eorom quo-
que, ad quos fidei vestrae et religiosae voluntatis velox fama per-
venerit. Rufinum siquidem diaconum, qui nobis litteras vestras ob-
tulit, in Christi caritate suscepimus, quem apostolorum oratiombus
commeiidantes cum pace remisimus hortiuit^s, litteras a uobis tam
ad caritatem tuam quam ad synodum directas populo relegatis; quod
et nos pro fidei vestrae commendatione fecisse cognosce. Data XVII ^
Calendas Decembris, Petro consule.
Acacius praeter veritatem dicatur Eutychetis discipulus, tum quia idem aeque
])roxime ccterorum damnatorum atque Petri Mongi communione poUutus indu-
catur. Ita vero intelligeudus cst, quasi dizisset: Perditis Eutychetis ditcipM
addatur el Accaciits, qui cum Petro Mongo dum communicavit , omniwm qmoqme dtm-
natorum mixius esi errori.
Avcllana subditus cst (cf. Horm. ep. 7 n. 9, 26 n. 2). £^'u8dem et imagincm Hoi^
misdae ep. 61 n. 2 praebet.
EP18T0LAE 17. 18. 777
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.