From: Hormisdas, Pope of Rome
To: The Synod of Old Epirus
Date: ~516 AD
Context: Hormisdas replies to the Epirote bishops with a learned and emotional letter celebrating their return to Roman communion, using vivid Biblical imagery and historical parallels to the murder of Bishop Proterius of Alexandria to show why unity with Rome is essential.
Hormisdas to the Synod of Old Epirus. Delivered by the deacon Rufinus.
Blessed be God, who joins together the members of his church! Blessed be God, who brings those divided by the instigation of the evil one back into the same solidarity they once enjoyed! For though the enemy cried out for a long time like a partridge, gathering — as the prophet declared — those he did not beget [Jeremiah 17:11], he will without doubt be abandoned by them. For the Lord's sheep do not follow a stranger, nor do they hear the voice of another shepherd [John 10:5].
We are not surprised, then, that you have returned to the path of salvation — though we do fault the delay in this restoration. We must, dearest brothers, use the lessons of our own household in seeking the stability we desire. For it was then that Timothy of Cherson [Timothy Aelurus] — a serious trouble as a student, more serious as a teacher (for he was a follower of Dioscorus and equally an instructor of Peter [Mongus]) — unleashed the savagery of his recklessness against Proterius of blessed memory and exceeded every limit of cruelty, working the murder of that holy man at the very altar, scarcely withdrawing his jaws from that pious blood. Then the universal church was aroused to hatred of the parricide, and the author of so great a crime was expelled not only from communion but from the very name of Christian. Then the blessed Eugenius, holding the primacy of your diocese, together with the holy synod under his authority, showed a zeal like that with which Phinehas commended himself to God [Numbers 25:7-13].
HORIISDA SYNODO EPIRI UETERIS. <PER RUFINVM DIACONUM.>
Benedictus deus ecclesiae suae membra consocians ! benedictus deus, qui maligno instigante diaisos sub eadem, qua olim
^ fuerunt, facit soliditate coniunctos ! etsi enim diu perdicis modo uociferauit inimicus et eos, quos non genuit, sicut asseruit propheta, collegit, tamen ab his sine ambiguitate desolabitur; neque enim oues dominicae sequuntur alienum aut alterius uocem pastoris exaudiunt. unde nec uos ad salutis iter 2
w redisse miramur, cum tarditatem magis in hac redintegratione culpemus. debemus, karissimi fratres, domesticis uti<in>hac, quam quaerimus, stabilitate documentis. siquidem tunc 3 Timotheus Cersonensis, grauis cum disceret, grauior cum doceiet (nam Dioscori sectator et idem Petri nihilominus institutor), aduersum beatae recordationis Proterium saeuitiam suae temeritatis exeruit et totius iinem crudelitatis excessit religiosi uiri caedem inter ipsa operatus altaria uix faucibus suis ab illo pio cruore suspensis; tunc excitata uniuersalis 4 ecclesia iu odium parricidae auctorem facinoris tanti non
» solum communione uerum etiam ipsa quoque Christiani « « omnium mentes noua quadam admiratione stupuerunt tantae praesumptionis audaciam; tunc beatus Eugenius paroeciae uestrae obtinens principatum cum subiecta sibi sancta synodo
6 cf. Hierem. 17, 11 8 cf. loh. 10, 5
34*
530
Horniisda synodo Epiri ueteris
zelum quendam, quali Finees se deo comraendauit, ostendit. cuius rei memoriam non solum non potest tempus abscondere uerum etiam de die in diem magua apud orthodoxos fama multiplicat. horum studia sic probata neglegere et sententias non amare id est in ipsa domini nostri confessione delinquere.
5 et nobis quidem nunc post professionem ac litteras uestras omnia fidei dogmata deo suos coniungente similia: oranduni est, ut in ea uoluntas uestra, qua nostros animos releuauit, confessioue permaneat. sed opus est citra respectum timoris insectari eorum rabiem, qui fidei aduersa nituntur; quanto enim infidelium error exaestuat, tanto magis se, si resistat, securitas nostra commendat. neque enim haec sunt per patien- tiam neglegenda, quando malum hoc uitio prauae consuetu- dinis animatum apud plures sub quodam colore legis inoleuit, dum aut praua studia in unum congruunt aut recta se
6 subtrahunt. nam ut eam quae imminet rem loquamur, Eutyches ut nefandae haeresis inuentor excluditur etiam ab his, a quibus eius dogmata diliguntur, apud eos ipsos ita exosus atque fugiendus, ut nominis quoque ipsius oderint mentionem; sed peruersi religiosarum institutionum ministri, quem sicut uerum detestantur haereticum, hunc alia uia tamquam uerum amplexantur orthodoxum. siquidem in sancta €halcedonensi synodo Dioscorus eadem sentiens pari ratione damnatus est et, cum una persecuta sit utrumque sententia, horum alterum si quis sequatur aut diligat, dicat aliquis, <]nemadmodum se a sententia, quae designatos damnauit, •excipiat, cum eos, quos transgressionis aut impietatis conectit aequalitas, sine dubio unum quoque uinculum damnationis
7 adatringat. Timotheus et Petrus horum sequaces homines mente corrupti et pestis quaedam nominis detestanda catholici:
1 cf. Num. 25, 11
1 fine esse F, corr. 5 id est Thiel: idem est V 7 <per> omnia Thiel, omnia . . dogmata <uenerantes> . . similiter Bull. Taur. 8 nostros p^: nos 13 malo V, corr. Bar. 18 deliguntur F, cotr. o* 23 scen- tiens V 26 scencia F, corr.
Epist. CXX 5—10.
531
quorum communionem in Petro amplexus Acacius similiter quoque meruit subire sententias. qui tantum malum quasi panio aestimans et propositum numquam ad meliora conuertens ne ab illis quidem se, quae in Antiochia detestamur, abstinuit, ibi qiioque transgressori Petro commu(nio>ne conexus, in Apa- menam nihilominus hostiliter uersatus ecclesiam, Tyriam quoque non ea qua decuit integritate disponens. propter 8 quae, dilectissimi fratres, ab eorum innodatione soluentes uelut regionem quandam pestiferam relinquentes seruemus apostolicam disciplinam; saluti nostrae omni diligentia et sollicitudine prouidentes ea cura nefandi Nestorii declinemus errores, qua Eutychetis impia inuenta persequimur. maxime enim nunc religiosae fidei dogmata diuerso incursu horum, qui praedicti sunt, incursantur insidiis, scelestis pro ratione temporum sua argumenta nectentibus, si quo modo possint innocentium uiis fraudem suae impietatis inserere, atque ideo sicut docti nummularii et prudenter instructi ab improbandis laudata separantes talenti uobis crediti poteritis multiplicare substantiam. haec, dilectissimi fratres, scripsimus plenae 9 caritatis impulsu, quia et spem fidei uestrae primum de dei dono, deinde et fratris nostri lohannis, qui uobis praesidet, professione praesumpsimus, qua nominatim omnes, quos apostolica et generalis catholicorum condemnat ecclesia, eiecrabiles sibi esse declarauit. quod uos quoque in litterislO uestris oportuit euidenter exprimere nec arbitrari posse suffi- cere sub tantis praesertim insidiis callidorum, quos uiritim et singulos insecrari conuenit atque damnari, sub quadam generali eos damnatione concludere. diligentem quaerunt uulnera antiqua medicinam nec abundans esse creditur,
2 sententiam p 4 anthiocia V 5 commune V, corr. 6 osti- liter V thyriam V 8 inodacione V 9 reliquentes V 10 dissi- plinam V 13 religise F, corr. Car.: religiosa Bar. 14 insidiis V: insidiose istis Coust. 15 posint F, corr. a 17 prudentes V, corr. Bar. 18 laudanda p 22 praesumsimns F 25 suficere V 26 sub- stantis F, corr. 27 insectari o Bar. damnare Bar.
532 Hormisda lohanni Nicopolitano; indicalas
quicquid pro integritate fidei et stabilitate religionis adhibetur. llunde libellum cuin litteris misimus, cui uos subscriptiones proprias <oportet> inserere, ut fides uestra, quam directa per Eufinum diaconem scripta testantur, apud nos fiat huius quoque repetitionis adiectione manifestior. Data XVIL Kal. s Decembr. Petro cons.
◆
From:Hormisdas, Pope of Rome
To:The Synod of Old Epirus
Date:~516 AD
Context:Hormisdas replies to the Epirote bishops with a learned and emotional letter celebrating their return to Roman communion, using vivid Biblical imagery and historical parallels to the murder of Bishop Proterius of Alexandria to show why unity with Rome is essential.
Hormisdas to the Synod of Old Epirus. Delivered by the deacon Rufinus.
Blessed be God, who joins together the members of his church! Blessed be God, who brings those divided by the instigation of the evil one back into the same solidarity they once enjoyed! For though the enemy cried out for a long time like a partridge, gathering — as the prophet declared — those he did not beget [Jeremiah 17:11], he will without doubt be abandoned by them. For the Lord's sheep do not follow a stranger, nor do they hear the voice of another shepherd [John 10:5].
We are not surprised, then, that you have returned to the path of salvation — though we do fault the delay in this restoration. We must, dearest brothers, use the lessons of our own household in seeking the stability we desire. For it was then that Timothy of Cherson [Timothy Aelurus] — a serious trouble as a student, more serious as a teacher (for he was a follower of Dioscorus and equally an instructor of Peter [Mongus]) — unleashed the savagery of his recklessness against Proterius of blessed memory and exceeded every limit of cruelty, working the murder of that holy man at the very altar, scarcely withdrawing his jaws from that pious blood. Then the universal church was aroused to hatred of the parricide, and the author of so great a crime was expelled not only from communion but from the very name of Christian. Then the blessed Eugenius, holding the primacy of your diocese, together with the holy synod under his authority, showed a zeal like that with which Phinehas commended himself to God [Numbers 25:7-13].
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.