Letter 174

From: Pope Hormisdas, Rome To: Unknown recipient (Constantinople, bishops) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

8611 (a.5l9 d. Suggestio Diosoori diaconi per Pullionein subdiaconum. 22 Apnl.) ^^ Quae Thessalonicaey quae Constantinopoli sint gesta (n. 1 — 6); de ecclenae An- tiochenae siatu\ qua ratione episcopo Constantinopolitano ab Hormisda rescriben' dum sii, consilium interponit. M 1. IneflFabilis Dei onmipotentis misericordia et pietas ejuS; quam super humanum genus clementer effundit, humanis viribus aestimari non potest nec sermonibus explicari; sed sufficit ejus tantum mira- bilia^) devotis sensibus admirari, et scire omnia bona de ejus tan- tum gratiae pendere remediis. Est ista quotidiana probatio ; audacter tamen praesumo dicere, domine meus beatissime papa, quia prae- sens causa praeterita cuncta transcendit, quam Deua vestris tempo- ribus et meritis reservavit. Quid in Aulone^) sit actum, quid Scam- pis, quid Lignidi fuerit subsecutum; anteriore significatione suggessi. Ad Thessalonicam pervenimus; quas intentiones ^*) habuerimus cum episcopo Thessalonicensi, et quae dicta fuerint vel etiam constituta, harum portitoris viva insinuatione discetis. Quod tamen non oportet praeterire silentio, insinuare non difFero. Post multa certamina praefatus episcopus ratione convictus libellum subscribere voluit. Sed quia episcopi, qui sub ejus sunt ordinatione constituti, omnes non aderant, in praesenti hoc convenit, hoc promisit, ut post dies sanctos^), uno ex nobis a sede Constantinopolitanae urbis directo, episcopis congregatis, qui in ejus sunt dioecesi constituti, Mbellum subscriberent; quod cum Dei adjutorio credimus esse complendum. Haec suut Thessalonicae constituta. 2. Vestris orationibus commendati ad CJonstantinopolitanam 65 ') Ita G' a'. Al. consilia, ') G' in Aulana. Notantur hic sup. epistolao 59 et 60, quia vix creden- dum, Dioscorum etiam seorsim de illis rebus ad pontificem rctulisse. EPISTOLAE 64. 65. 859 pervenimus civitatem feria secunda hebdomadis authenticae*). De-(a. 619.) cimo ab urbe praedicta milliario^) sublimes et magnifici viri nobis occurrerunt, inter quos sunt magister militum Vitalianus, Pompejus et Justinianus; secuti^) sunt et alii senatores, multique catholicae £dei calore ac desiderio redintegrandae pacis ardebant. Quid plura? Cum summis pene omnium gaudiis ingredimur civitatem. 3. Alia die, quae est tertia feria, piissimi principis praesenta- mur adspectibus : cunctus illic aderat senatus, in quo conventu erant et episcopi quatuor, quos episcopus Constantinopolitanus pro sua persona direxerat. Obtulimus beatitudinis vestrae litteras, quas clementissimus princeps cum grandi reverentia suscepit. Dicta sunt, quae ante examinationem causae oportuit intimare : mox causa coepta est. Hortabatur nos clementissimus imperator, hoc dicens®): Videte dvUaiis hujus episcopum, et invicem vobis pacifico ordine reddite ra- tionem, Nos e contra respondimus: Quid imus ad episcopum certa- mina facere? Dominus noster beatissimus papa Hormisda, qui nos direxit, non nobis praecepit cerlare; sed prae manibus hdbemus libel- lum, quem omnes episcopi volenies sedi aposiolicae reconciliari fece- runt^): si praecipii pietas vestra, legatur; ei si est in ipso, quod igno- retur aui verum esse non credatur, dicant, ei tunc ostendimus nihil exira judicium ecclesiasticum in eodem tibello esse conscripium; aui si illi possunt docere, quia non convenit religioni catholicae, iunc nobis incumbit probare, Relectus est . libellus sub conspectu principis et senatus. Nos statim subjunximus: Dicant praesentes quatuor episcopi, qui adsunt pro personaConstantinopolitani episcopi ^ si haec quaeinlibello leguntur, gestis ecclesiasticis minime continentur? Responderunt omnia vera esse. Post quae nos subjunximus: Domine imperator, ei nobis grandem laborem episcopi abstulerunt, et sibi convenientem rem fecerunt dicere veritatem. Mox clementissimus imperator his qui aderant dixit episcopis: Et si vera sunt, quare non facitis? Similiter et aliquanti de ordine senatorio dixerunt: Nos taici sumus; dicitis haec vera esse: facite, et nos sequimur, 4. Intermissa quarta feria episcopus Constantinopolitanus in Ex eoque conficitur miUiaria decem et decem millia synonyma esse. ^ b cc verbis secuti sunt omissis subinde cunctique cathoHcae ... fidei ardore. •) b facient, ad marg. fecerunt, quod perinde est atque exscripserunt et suh- scriptione sua ratum hahuerunt. 8G0 S. HORMISDAE PAPAE (a. 519.) palatio consuscepit*^) a nobis libellum, et imprunis quasi tentavit epistolam potius facere quam libellum. Sed non post multa certa- mina hoc convenit, prooeraium modicum facere, et subjungere mox libellmn, quemadmodum vestra beatitudo dictavit. Subscriptio ab eodem facta est libello conveuiens, similiter et datarium, cujiis ep. Gl. exemplaria et graece**) et latine apostolatui vestro direximus. Post factum libellum nomen Acacii de diptychis est deletum, similiter et Mavitae, Euphemii, Macedonii et Timothei ^^) : et non solum hoc in ipsa sola ecclesia, in qua episcopus manet, verum etiam peronmes ecclesias cura grandi diligentia Deo adjutore suggerimus foisse factum. Similiter deleta sunt de diptychis Zenonis et Anastasii no- mina. Episcopi diversarum civitatura, quanti inventi sunt, libellum similiter obtulerunt: et cum grandi cautela suggerimus custoditum, ne quis nobiscum communicaret episcopus, qui libellum primitais non dedisset. Pari modo et omnes archimandritae fecerunt. Apud quos archimandritas et certamina nos habuisse suggerimus, dicenti- bus illis: Sufficil, quia archiepiscopus nosier fecit; nos faclum ejus sequimur. Quid amplius ? Post multa certamina ipsi quoque ratione convicti libellos modis omnibus obtulerunt. 5. Post haec orania Deo juvante in^^) ecclesiam processimus: et qualia gaudia facta sint unitatis, et quemadmodum Deus bene- dictus sit, quae laudes quoque beato Petro apostolo et vobis relatae sunt, ipsius actionis consideratione perspicitis, quod mea hngua non valet explicare. Nihil est subsecutum secundum vota inimico- rum, non seditio, non effusio sanguinis, non tumultus, quod veluti terrentes iniuiici autea praedicebant. Ipsi quoque ecclesiastici Con- stantinopolitani aduiirantes et Deo gratias referentes dicunt, nmi- quam se meuiinisse nullis ^ *) temporibus tantam populi multitudinem coraraunicasse. 6. His adimpletis etiam elementissimus imperator ad beatitudi- cp. 06. nem vestram sua scripta subjunxit, ordinem rei gestae significans, ^'*) b cc snscepit. C cum snscepit, quae lectio expuncta deinde proxlm» particala e/, uon displiceret; nisi forte consuscepit legendum, quod correxirai». ^') Exstaut tantum latine, et ex alia quidem intcrpretatione ab ea, qoae a Dioscoro niisBa fuerat, ut in ipsam .fobannis epistolam 61 observavi. Christi corpus in commimionis indicium percepisse. **} Legendum cum b cc ullis, nisi forte Dioscorus Graecomm tostiinoiiiiim refcreus, graecam etiam rotinuerit plirasim, qua duplex negatio m^jorem af&r- mandi vim obtinet. EPISTOLAE 65. 66. . 861 similiter et vir reverendissimus Johaunes Constantinopolitanae civi- (a. 519.) tatis antistes. Noveris etiam et saera generalia esse dicta ^^), atque ^^* ^^' credimus Deo propitio et vestris sanctis orationibus per universas provincias quantocius destinari. Haec Constantinopoli gesta sunt. Et nunc de Antiochena ecclesia tractatur, et ideo adhuc laboratur, quia necdum persona congrua est electa. Oret ergo beatitudo vestra intentius, ut Deus, qui vestris precibus exoratus Constantinopolita- nam ecclesiam apostolicae sedi restituit, ipse et dignam personam donet in Antiochia ordinandam, et assiduas adunet ecclesias. Re- scribite episcopo Constantinopolitano. Si videtur beatitudini vestrae, facite mentionem damnationum Severi et illorum, quos nominastis in epistola illa, quam scripsistis ad secundam Syriam per Johannem ep. 40. et Sergium monachos, hoc ipsum *^) et ad imperatorem rescribentes. Si feceritis, videtur mihi necessarium esse.