Letter 230

From: Pope Hormisdas, Rome To: Unknown recipient (Epiphanius, Constantinople, bishops) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

seu Kelatio Epiphanii episcopi Constantinopolitani ad Homiisdam. ^ogept 120. Q^^ ConstanlinopoU secundum Hormisdae voluntatem peracta sint atque etiam acc. d. nunc observentur, brevibus perstringit^ utque ille libelli supplicis provinciarum ^^ Nov.) Ponti, Asiae et maxime Orientis rationem habeat, rogat. Preces pro se et pro ecclesiarum unitione ab eodem flagitat et munera pro s. Petri ministerio destinat. Domino per omnia sancto ac beatissimo fratri et 3^) Ita corrigendum duximus, quamvis nostri codices ut supra prae se ferant et unius essentia Trinitatis. ^°) G* Aegrotam, W Egotamen^ al. Egotam. Forte legendum Nicaeotam, quem TheophaneB pag. 127 (ed. Bonn. p. 229) alteri Johanni Alexandrino praesuli successisse tradit, quique, eodem Theophaue pag. 130 (ed. Bonn. p. 234) auctore, synodo Calchedonensi ita infestus erat, ut Anastasio imperatori ducentas auri libras datunun se pollicitus sit, si eam funditus abrogaret. De eodem Johanne Liberatus c. 18 hoc memoriae prodidit, quod cum Timotheo episcopo Constanti- nopolitano unitatem iniri non posse existimaret, eo quod iile eamdem synodum non anathematizavit. Is in vulgatis quidem Liberati codicibus Machiota, sed in exemplari Corb. Niciota cognominatur. ^O Sic cum mss. h< c'. Posteriores et ut Jubere dignata. 60* a.520. comministratori uostro Hormisdae Epiplia- nius episcopus in Domino salutem. 1. Quantam habuimus alacritatem nos quoqne et piissimQS et Christianissimus ^) imperator una eum fidelissima et in omnibus bonis ilorente conjuge sua circa rectam et puram sanctarum ecclesiarQm unitionem^ et quemadmodum cum caritate Dei^ qua nos decebat, de- stinatos a vobis sanctos episcopos et religiosos suscepimus et yene- randos habuimus clericos^); existimamus quidem et ante ex his, quae acta sunt^ satisfactum yestrae beatitudini. Credidimus tamen, quodsi Dominus et Salvator Jesus Ghristus Deus noster idem') ipsos reverendissimos comministratores nostros incolumes vestris obtutibus praesentavit; omnia quae excitata sunt, yobis sanctissimis manifesta fieri^ et laborem^ quem potuimus sustinere. Per hos ipsos manife- stius cognoscetisy quemadmodum per Dei gratiam et fidelissimorum principum nostrorum Constantinopolitanae civitatis nostra ecclesia pacifice est gubernata; et nomina eorum inter sacra non sunt red- tata mysteria^ quae sedi vestrae profana cognovimuS; sed quatuor conciliorum pro^) recta fide consonantia praedicatur^ et hoc ipsum omnibus sacrorum diptychorum recitatione manifestum est. Annun- tient igitur vobiS; quia non parvi nobis subjecti sacerdotes^ nec ror- sus sub eorum ordinatione episcoporum parva est subdita multitudo, quae bonum hujus coeptae unitionis amplectitqr: yestra etiam sanctitas cognoscat, istius se generalis boni et principem et incepto- rem nihilominus constitutum^). 2. Unde fortiter ad vigilandum beatitudo yestra laudibus est stimulis excitanda; ne^ id quod divina in honorem vestri coeperat ordinare misericordia; non ad plenum ita^ ut condecet; communis unitas pervenire videatur. Diligentius autem de his fidelissimi et piissimi nostri principes de sanctarum Dei ecclesiarum unitate et ep. 116 concordia gaudenteS; ad vestram mandaverunt beatitudinem; suppli- ' catioues a plurimis sanctis sacerdotibus suscipientes tam Ponti quam Asiae provinciae et maxime OrientiS; apud quos nomina quondam sacerdotum suorum tacere difficile et impossibile esse videtur, tan- 130 ') b Christo amantissimus. Idem imperator ab eodem Epiphanio supn epist. 121 Chrhtianissimus item appellatur. Romam pervenisse ex epistolae 120 clausula colligitur. Epiphauius, quatuor synodorum in sacrorum diptychorura recitatione mentia- nem fieri. Mox b cc pauci (loco parvi). taque eorum obstinatio est^ ut omne periculum pro tali faeto parati a. 520. sint sustinere. Igitur praecedentes omnes circa pacis studium ne- cessarium causas considerantes^ quia per solam istam humilitatis viam communem omnibus unitionem et salutem invenimus, interro- gantes^ sicut dictum est^ et satisfacientes vobis ab illis^ qui a vobis in hoc negotio sunt destinati^ causam cum pacifica^ qua vos decet^ gubematione dispensetis. Nam dum una utraque sit ecclesia^ procul dubio et bona^ quae per yigilantiam eveniunt; communis exinde laudis gloria utrisque^) patriarchalibus sedibus rimatur^ ut consuete omnium Dominus et conditoff Christus yerus Deus noster magnificetur. De his autem omnibus summo vobis supplicentur afifectu Johannes sanctissimus episcopus^ multos nobiscum sudores in praesenti depo- nens certamine^ et Keraclianus reyerendissimus presb^rter sanctae nostrae majoris ecclesiae et cohabitator^) noster^ et Oonstantinus reyerendissimus diaconus ejusdem majoris ecclesiae^ per quos et nostra synodalia symbola^) secundum ecclesiasticas yestrae beatitudinis de-ep. I3t stinavimus leges. Nunc igitur piissimi nostri imperatoris studium circa sanctarum ecclesiarum unitionem ostendentes^); pacificis ad yestram beatitudinem de his causis utendo litteris^ et oblatas sibimet ab Hierosolymitanis et Orientalibus petitiones destinayit. Nos ergo occasionem salutationis inyenire volentes^ hanc ad vos fecimus epi- stolam^ per quam supplicamus^ proponentes vobis sanctissimis hanc vocem divinam: Ecce tempus acceptabile, ecce nunc dies saluiis! Ecce '^^^^* credidit nobis omnium Dominus talentum^ quod augmentatum^^) possit restitui boni operis fructu, et*^) salyare per laudabilem ve- ®) b cc Vtriusque. Mox forte legendum (pro rimatur) derivatur, et paiilo anto una utraque fit (non sit). Neque vero existimandum, utrasque patriarchales sedes ab Epiphanio Bomanam et Constantinopolitanam dici. Quippe qui studiose adeo cavebat, ne quid quod Hormisdae offensioni csse posset proferret, procul aberat, ut sedem suam patriarchalem cognominaret, quam Eomani pontifices hactenus ne inter sedes quidem, ut ait Gelasius epist 26 n. 10, recenseri possc contendissent. Sed utramque ecclesiam iutelligit Orientalem et Occidentalem, graecam et latinam. Buccessisse nuntiat. Eum autem Johannem, qui hic proxime laudatus est, Clau- diopolitanae civitatis episcopum fuisse, sequens epistola n. 3 docet. ^o) Ita G* c'' sq.; a^ b^ a' augmentum. ") G' a* ut salvati, h cc et salvari, orationis series postulat et salvare, Tum per dispensationem , quae flagitatur, indulgentia et remissio severioris discipHnae, illa Graecorum ^tarvTraxTtg , olnovofiia vel avynaToipccatg , significatur. a. 520. stram dispensationem tanias quidem sanctas ecclesias tantosque eorum sacerdotes et multitudinem innumerabilem, nunc quidem unitam sanctae Ecclesiae^ periclitantem autem et errantem^^)^ si yestrae beatitudinis gubemaculum commoretur^ et maxime his, qui in sanctis locis habitant Christi Dei nostri^ ita ubique sanctis adhaerentes ec- clesiis, ut eorum respui non debeat multitudo. Nam omnes per suggestionem eorum ita in obstinationis suae malo perdurant, ut velint ante e vita recedere, quam excogitata relinquere: ut si Deus hos per yestram beatitudinem adunari praeceperit, yestrae laudis meritum et praesentibus et futuris adscribatur temporibus. 3. Oret igitur yestra sanctitas tam pro piissimis et Christia- nissimis principibus^ quam pro nostra parvitate et universali unitione^ ut gratia sanctae et unius essentiae Trinitatis et intercessionibus dominae nostrae sanctae et gloriosae virginis et Dei genitricis Mariae omnia ad imitatem indivisam conveniant; et fundamentum incon- cussum catholicae fidei confirmetur^ per omnia sanctissime frater! 4. Indicia autem nostrae secundum Christum Dominum nostrum caritatis per viros reverendissimos destinavimus ad^^ ministrationem divinae culturae et sanctae apostolicae vestrae ecclesiae calicem autem gemmis circimidatum^ patenam auream et alium calicem argenteum^ vela holoserica duo : quae suscipere yestram beatitudinem supplica- mus cum illa caritatC; quam vos habere secundum Deum non dubi- tamus. Omnem in Christo fraternitatem^ quae cum vestra est san- ctitate^ nos quoque et qui nobiscum sunt plurimum salutamus. Ac- cepta pridie Calendas Decembris^ Rustico viro clarissimo consule.