Letter 249

From: Unknown sender To: Unknown recipient (Caesarius, bishops) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

Horniisdae papae ad Caesarinni Arelateuseni. 1. Caesarinm impcnse laudat ob ercctum puellarum monasierium , cujus privUegia I» 1: confinnori pctierat. '1. P'etnt, ne qnis episcopus Arelatcnsis quicquam sibi vindicet in ftoc monaste' rium praeler soUiciludinem pastoralem. 3. Etsi magis probasset monasterium aliunde quam ex bonis ecc/esiae dotari, concessiones tamen eidem factas confirmat. Dilectissi mo^) fratri Caesario Hormisda. 1. Exsulto iii Domino, dilectissime frater, et indesinenter ex- sulto, ita a2)ud te religiosae studium vigere reverentiae, ut iudefessae sollicitudinis coutinuatione pervigiles, quatenus in Eeelesia Dei quicquid ad cultum ejus pertinet, novis quoque profectibus augea- tur, et de cetero non aliquid satis officio putes, nisi semper ad- junxeris. Est tibi fideli cura specialis^) infixus propositus, et un<lc YQ il*" amabilis Deo propheta, quum diceret: Effo semper in te speravi, Do- mine, devotionem hanc sibi non credens sufiecisse, subjunxit: El adjiciam super omnem iaudem fuam. Amor verus non est solitus esse contentus obsequiis; et defectum sui caritas putat, nisi fervor dile- etionis exaestuet. Videat licet inhaerentem praecordiis fidem ut secre- torum specuhitor et cognitor Deus, non t^men dispensationem suam 10 27 P^^i^^r occuli aut thesaurum suum citra incrementum celari : jubet cultores suos arcanam reverentiam in aperto producere, et laudem suam personanti exsultatione cantare. Haec ideo, quia in Arelat^nsi ecclesia super clericorum et monachorum excubias consuetas puella- rum quoque Dei noviter^) choros instituisse te directis litteris indi- casti , j)oscens, ut in praefato puellarum monasterio a te nuper con- dit^ nuUam potestatem successores quandoque tui habere penitu?; 150 I'eri)eram liic pniemittitur Paulinus: quod mendum cx impcritia loctoris ortmn «^xistimo, quia quum Christi monogramma pontificiis diploinatibus nOD raro praeponi solituni vidiaset, pro littera graeca A Paulinum compcndio siTi- ptum opinatus est. (Mahillonius lib. '2 anual. Bened. n. 'JO.) Aliam intcrpre Utioneni praebet Labatus conc. Gall. I, 879. ') Forte ct spcciali infi.vus ac propositus exindc amahilis l)eo propketa^ qui ij>tiiiit (iircrct. 'i ('aesariuui ex ipsius vitae libro '2 u. l\ii et ;JG vitii fuuctum esse disciniu» auno actatis suae 7;i pontificatus sui auno 40, a constitutione monastcrii pod laruni la])sis annis plenariis M). Mabillonius autein noti» in vitam pracdictam act. Hened. iom I p. r)77 sancti praesubs obitum ainio 542 illigandnm ccndct. Ex «pio setjuitur, ut nionasterium puellarum anno oTi conditum ab illo fuerit, Si ita«iu(' ad aiinuia 515, quo Horniisdae ad Caesarium habemus epistolam meiisc Septenibri datani, in qua idcni papa jani ad euni scripsigse sc mcmorat, illud j»rivib'}^nuin releratur, stal>it veritiis dicti, quo monasterium mwiter instiititMM tif nufirr nnnlitnm nuiir praedicatur. (Juamquam haec vocabula au|;fu&tiorc8 bitio- rec>vo (eruiinos saejjo apud autiquos patiuntur. permittantnr : quatenus sacratae Deo virgines ab omni inquietudine vel molestia absolutae, omnipotenti Deo liberis nieutibus valeant jugiter famulari. 2. Digna providentia sacerdotalibus institutis, ad pudicitiam decantandam Deo corda compungere, et sacro cultui de illis semini- bus mysticis fructum virginitatis offerre. Hoc esse sumnmm votum suiun in illis voluminibus sacris declaravit apostolus dicens: JDespon- - ^'^^- savi vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Quamobrem peti- tionibus fraternitatis tuae annuentes, apostolica auctoritate firma- mus atque decernimus, ut nullus episcoporum, successorum quoque tuorum y in antedicto monasterio audeat sibi potestatem aliquam peni- tus vindicare, nisi tantum pro Dei intuitu pastoralem*) sollicitudi- iiem gerens, familiam Ohristi Domini ibidem positam congruis qui- busque ten^poribus, juxta quod condecet, sincero animo cum suis clericis studeat visitare. Tum denique aequum est, ut parili devo- tione uterque sexus locis sibi congruis consistens, Dei gloriam con- cinat, sicut stabili atijue plenissima fide uterque spem redemptionis exspectat. 3. Quod autem venditionem a'') dilectione tua donationemque iii monasterio earumdem puellarum Dei ante factam nostra postulas auctoritfite roborari, spenins, ut ecclesiasticorum alienatio praedio- rum non praesumatur in posterum, nostris interdicta decretis*'): probamus propositum tuum, et desiderium in tantum fatemur esse laudabile, ut gaudeamus vobis quoque eadeni nim licere. Sed non oporiiuit distrahi, quod ecclesiae servituris de ecclesiae substantia ratio suadebat prorsus emptione concedi. Boni operis fructum decet esse gratuitum. ExsiJectanda est recti studii merces potius quam* petenda, ne per utilitatem venditionis imminuatur remuneratio cari- tatis. Cimfirmamus tamen circa monasterium virginum a vobis vel '^) Ita legendimi oranino videtur, non ut hactenus ad dih ctionem tuam. llinc et infra habetur a vobis (non ad vos) venditum vel dotiatnm. Venditionem hanc excnsare, et mouasterio impensam collationem ratam fac<'re studuit Caesarius in suo t^stamento, ubi et quidquam eorum, quae puellis a so collatu sunt, auferri prohibet, qnia, inquit, Deo propilio non sine discretione et justitiu qnibus- rumqne saecularibns Jnre directo res ecclesiae vendimus, nisi hoc quod ecclesiae minus ntile et infructuosum est; et vult, ut quod animabus sanctis et Dco servientibns cum sanciorum fratrum cousensu vel snbscriptione tribnimus, perpetuo illis jure per- maneat. Vide concilium Agathense can. 7 et 45. veiiditum vel douatum , et sub eadem via alieuationem ecelesiastico- rum praediorum decretis praesentibus exhibemus '). Quod per sacer- dotes oinnes ad caritatis vestrae dioecesim pertineutes sub vestra dispositione perferte'^); aequum est enim^ ut quae salubriter ordi- nantur, generaliter obediaut. Deus te incolumem custodiat^ frater carissime ! ^) Marcellus episcopus relegi et consensi. Johauues consensi et subscripsi. Severus consensi et subscripsi. Oyprianus relegi et consensi. (^ontumeliosus episcopus relegi et consensi. Montanus episcopus relegi et con- sensi. Petrus in Christi nomine relegi et couseusi. APPENDIX') EPISTOLARUM Episiolae ad Hormisdani diacouam.