Letter 35

From: Hormisdas, Pope of Rome To: Emperor Justin I, Constantinople Date: ~519 AD Context: Hormisdas responds to Justin's overture with measured enthusiasm — acknowledging the joy of the emperor's accession and his commitment to church unity, while making clear that concrete steps (specifically, the condemnation of Acacius and his successors) are still required. Delivered by the comes Gratus. Hormisdas to the Emperor Justin Augustus. Delivered by Gratus. The joy we felt at the beginning of your reign — already great in its own right and doubled by your gracious earlier communication — we now reciprocate with devoted gratitude. For we foresaw even then what you have now confirmed: that the inspiration of heavenly grace would move you to embrace the reunion of the Church. You have, most merciful Emperor, the glory that attaches to such an intention even now. But look for the eternal glory that comes with its completion. These are the strongest foundations of your empire: that at the very dawn of your reign, you have placed divine worship — in its sacred and proper order — before all other concerns. Hold fast, then, to this course of holy solicitude. Press forward, as you have begun, for the peace of the catholic faithful. God, who gave you this purpose, will bring it to fruition — but only if the work is carried through to the end. The conditions for reunion are clear and have been stated many times. I trust Your Clemency will see that they are met.

HORMISDA lUSTINO AUGUSTO. <PER GRATUM. > Sumptam ds imperii uestri ortu laetitiam, quam sui apud nos poUentem merito praecedenti quoque geminastis alloquio, reciproca deuotione testati iam tunc secutura praeuidimus, quae nunc de ecclesiasticae unitatis aflfectu caelestis gratiae inspiratione 2 signastis. habes ergo, clementissime iraperator, praesentem de tali uoto iam gloriam, sed expecta de perfectione perpetuam. haec sunt ualidissima imperii uestri fundamenta, quae in ipso nascentis regni principio diuinam uniuersis praeferunt sancta dispositione culturam. tenete itaque hanc piae sollicitudinis curam et pro catholicorum pace, sicut coepistis, insistite, quia deus noster, qui uobis hunc tribuit animum, elegit etiam, per 3 quos praestet elFectum. nam et episcoporum uota precesque uobis elfusas gratauter amplectimur, quia tandem loci sui 144. Dat (simul cum ep. 145) a. 519 iniiio mcfisis lanuarii, per Gratum; rtspondet epistulae 143. Edd. Car. P 478; Bar. ad a. 518, 77; Collect. Concil; BTA I 410; Thiel 835. 11 hortoa V, corr. a per Gratum restitui ex collectionis indice generali {Pro- leg. c. T): om. V 12 ortu ex hortu corr. V man. post. Ifticijcia V quam sui V: quamuis 15 celesti V, corr. Bar 16 eignificastis Bar, abes V 17 perpetua V, corr. 19 nasentis V 20 pie F 21 ce- pistis V 24 nobis Bar. quia V: qui Epist. CXXXXm 3 — CXXXXV 3. 589 consideratione commoniti ea desiderant, quae dudum sequi uellent sedis apostolicae exhortatio crebra non defuit. et 4 quoniam clementiam uestram id cupere, illos etiam haec <di>dicimu&postulare, quae res hactenus ecclesiarum pacem sub intentiosa obstinatione diuiserit, nec pietatis uestrae nec illo- runi refugit uelut latenti causa notitiam. quid igitur facere 5 debeant et litteris nostris et libelli, quem direximus, serie continetur. haec si deo nostro et clementia uestra adiuuante suscipiunt et sequuntur, poterit ad eam, quam maximo desi- deramus ardore, perueniri concordiam. tilius praeterea noster 6 u. 8. Gratus sacri consistorii comes et magister scrinii me- moriae, ostendit in se uestrum allegationis suae maturitate iudicium; cuius mora sensibus uestris eo referente melius asseretur. (U6.) HOKMISDA lOHANNI EPISCOPO CONSTANTINOPOLITANO. SpiritalC gaudium directis caritas tua significauit aifatibus dicendo, ut catholicae religionis disciplina ordinem suum uestris partibus deo nostro iuuante receperit. haec esse beneficia misericordiae 2 supemae quis dubitet? haec uenerabilis principis tropheis adiungi quis ambigat? quia maior ei de hac pace quam de quibuslibet proeliis triumphus acquiritur. istius laboris gloria nescit occasum, quia ubi deus recte colitur, numquam aduer- sariorum crescit iniquitas. dilectionis tuae confessionem 3 ) gratanter accepimus, per quam sanctae synodi comprobantur, 1 dudum <ut> 0* 2 exortatio V 3 haec F; fort. hoc 4 dici- mns 7, corr, 6 refuit F, corr, uel ut F, corwvmxit cod. Angelic. cendo Bar. dissciplina V 18 partibus Coust. : pastoribus V 19 do (pro do) V reciperint F, corr. Bar. 20 quis dubitet haec bis F. dittographiam del. p 22 triarophoB hac quiritur V, corr, o 23 oc- caau V, eorr. o 24 cresit V confessione F, corr. o 25 qua F corr. 0 gynodus F, corr. p* 590 lofaannes Constantinopolitanos Hormisdae inter quas instauratione constitutorum omnium Chalcedonense concilium praedicastis, et catholicorum numero adiungi desi- derans sancti papae Leonis in diptychis nomen asseueras 4 scriptum. ista laudanda sunt. siperfectionis subsequaturaffectus, quia recipere Calcedonense concilium et sequi sancti Leonis s epistolas et adhuc nomen Acacii defendere, hoc est inter se discrepantia uindicare. quis Dioscorum et Eutychen condemnans innocentem ostendere possit Acacium? quis Timotheum et Petrum Alexandrinum et alium Petrum Antiochenum et . sequaces eorum declinans, sicut diximus, non abominetur lo 5 Acacium, qui eorum communionem secutus est? de caritate siquidem tua meliora dei omnipotentis expectamus auxilio habentes optimae promissionis spem. sicut ad nos quae direxisti tua tecum in ueritate sentiens et ipsa defendens, 6 sperans in illo iudicio per ipsa te posse saluari. post haec i5 quid restat, nisi ut sedis apostolicae, cuius fidem te dicis amplecti, sequaris etiam sine trepidatione iudicia? igitur partibus Orientalibus ostende per te, quod sequantur, exeraplum, ut omnium laus, qui coiTecti fuerint, tuis laboribus applicetur. 7 ergo cum magna denunties et fidem beati apostoli Petri te 20 amplecti significes recte credens in ea salutem nostram posse subsistere, libellum, cuius continentia subter adnexa est, a caritate tua subscriptum ad nos dirige, ut sine conscientiae formidine unam communionem, sicut oramus, habere possimus. 8 pro perso<na> quoque filii nostri Grati u. s. deo nostro gratias 25 sine cessatione persoluimus, cuius fides et recta credulitas nostnim circa se excitauit affectum: dignus re uera, qui 14 sq. cf. lohannis Cpolitani epist. 146 p. 592, 1 sq. 15 ipsam Coust. 20 ergo p*: ego V 21 recte 0: re te V salute nra F, corr. 0 22 suhstinere Coust. 25 perso F, eorr. Epist. CXXXXV 4 — CXXXXVI 3. 591 tantae curam susciperet actionis et maximi principis ad nos raandata perferret.