Letter 160

From: Isidore of Pelusium, monk at Pelusium To: Leontius the Tribune Date: ~410 AD Context: Isidore interprets Christ's words on the road to the cross — "if they do these things in a green tree, what shall be done in the dry?" (Luke 23:31). On the text: "If they do these things in a green tree, what shall be done in the dry?" [Luke 23:31]. The Savior spoke these words to the women of Jerusalem who wept for him on the road to Golgotha. He is not asking them to weep for him — he does not need their tears. He is asking them to weep for themselves and for their children. The green tree is the innocent one, subjected to this violence. The dry tree is those who, having rejected the source of life, have made themselves inflammable. What was done to him is terrible to contemplate. What will happen to those who did it, and to those who stood aside, is more terrible still. This is not a threat. It is a warning given in love, on the way to the cross.

βυ ἐν μά : ε« Εἰ ἐτίπι ἐπ πιοπιδας μι οοἰπηεδας τ᾿ δα !αηίοε Ἴ, ν Θνοηίδη ΡῈ ΠΟΤᾺ ἀυς δῖ διὶ, αὐἱὰ ᾿δῖ ἢΠαἋ αυυὐ ἃ} Ἐθείνοἷ δογρία!η : « Εἰ ὁγυηῖ ἴῃ ΤΏ }. εἰδυβ υἱ οοἰυπιθ ππϑα ΔΠ| ; ν» ΓΟΒροηάο, ἰδηιοιοὶ πνυϊι δ Ὑ Ρυ} ἰρθΐξοϑι ἰηίεγργοίδι , - δὴ π) ροίεγο δΘοιηρθοιιοβἰδϑίη)ο ἰά ἀχροβδίιι- Τυπ). δδὸ }Π| ογδὶ βόγιο ῥγοῃ) δία, φυΐ υἱ ἃ Βοὺγ- Ἰοοϊὶ (γοὰ ) ἰηναϑίοπα ἐυϊ] ὅη:, ἰη ᾿ΙΩθ οοιἴα- ξετγδηὶ : . , φυϑιην δ οθι οἴ Υἱ Γι αΓ, Δωπδῃ Ϊυδι! ἰ ἀϊτῖη δηΐμηδνογβί ΘΙ ) Θ᾽ - διιΓοδ. Νδι αυδηο ἴῃ δολ δῦ ἰοοἰ ἃ ΣΟΙ ΠΙΟΡΔΠΙΘΒ. ἐχίεδ οἰηηδη) ]} [ οἰυτ οοοδί ΔΓυΐΓΔ- Βυμίυγ, " Θ᾽ ὈΧΟΓΘΘ . δἱ ἰΐυδγοβϑ, δἱ Ἵβοίογο- τυ Ργορὶπαιογὰπὶ ὀχ ἰυ πὶ ρμογρειυΐβ σοι ἶθυ λ ἰδιθη!διϊοηϊ ρΓΟΘΟηυθηΓ. Οοἰθάγαι) δυίδηι ἱἰιηϑρίηθ Δοογγίιποβ δηϊπιογιι ογυοίδιυβ οὐ ὁΟ] ρτοροϑυΐ!. ().υἱ δηΐπι οἰληγδηὶ, οἱ δηφογοβ . δηΐπηΐ δυὶ λά ργοχίῃιυϑ οἴδγαπί, βοὴ δχίσυσῃν μεΓγ- εἰρία! ἀοίογὶ βοἰδιΐηπι οἱ ἰενδιμδηιπι. Ναὶ υο- ἀδιβηηοάο ἰονίογα θυμὶ πδγγαμο , ( Π ἐτυοἶδη!). Ου! γΓῸ ἂυί “δῖ δυϊ δἰΐδηη αυδηηρίαπ) οὐ οουϑδη δξθβιΐο οδ᾽ δηλ δι ἰπνοίνυηϊ δἰαιὸ Θοουϊυη!ϊ, δε] δυϑρὶ ὁγυοϊδίυπι δυυηρβϊοδηὶ, “: ἰμμοἰογα ει Θχρογίμηιυγ τ}} ἰμναβίοῃ ΠῚ, Φυΐο ρα φια δ βαηλιὶοποπ) ποη ἰπο ποὶ, ] ροίΐι ΡΙ’. --- ΛΕΌΝΤΙΩ ἘΠΙΣΚΌΠΩ. Τί ἐστι" « Καὶ ἔσονται ἐπὶ τῶν ὁρέων ὡς περι» στεραὶ μειλετηξικαΐξ ; » Ἐπειδὴ γέγραφας" Τί ἐστι τὸ γραφὲν παρὰ τοῦ Ἰεζεχιήλ. ε Καὶ ἔσονται ἐπὶ τῶν ὀρέων ὡς περι- στεραὶ μελετητιχαί ; ν» φημὶ, ὅτι πολυεπείας μὲν χρῇ" ζει ἡ ἑρμηνεία " ὅμως, ὡς ἂν οἷός τε ὦ, συντεμὼν φράσω" Περὶ τῶν ἐν τῇ Βαδυλωνίου ἐφόδῳ ἀνάασω- θέντων εἰς τὰ ὄρη, ἣν τῷ προφήτῃ ὁ λόγος, ὅτι οὐδ᾽ ἂν δόξωσι διαπεφευγέναι τοὺς πολεμίους, διαφεύξαν- ται τὴν δίχην. Ὅταν γὰρ τὰς ἐρήμους χατειληφότας ἔξω τῶν δεινῶ" εἶναι ἡγήσωνται, τότε γυναῖχάς τε χαὶ παῖδας καὶ τῶν ἄλλων οἰκείων τὸν ὄλεθρον θρη- νοῦντες διατελοῦσι" τῷ δὲ τῶν περιστερῶν παρᾶ- δείγματι τὸ περιώδυνον τῶν ψυχῶν παρέστησεν. Οὲ μὲν γὰρ βοῶντες καὶ πρὸς τοὺς πέλας τὸ πάθος ἐχφέροντες οὐ μιχρὰν λαμδάνονσι τοῦ πάθους παρα- μυθίαν. Κονυφίζεται γὰρ τρόπον τινὰ τῇ διηγήσει τὰ πάθη () " οἱ δ᾽ ὑπὸ δέους, ἣ ἄλλης τινὸς αἰτίας σιγῇ τὰς συμφορὰς χαταχρύπτοντες, μόνῳ δὲ τῷ στεναγμῷ τὴν ὀδύνην ἐμφαένοντες, ἀνύποιστον ἔχουσι τοῦ χαχοῦ τὴν ἔφοδον, ἅτε εἰς θεραπείαν μὲν μὴ νεύουσαν, εἰς ἐπίτασιν δὲ βλέπουσαν. Δηλῶσαι οὖν βουλόμενος () τῆς τιμωρίας τὸ μέγεθος, ἀλλὰ χαὶ τοῦ δέους τὴν ὑπερθολὴῆν, εἴγε μηδὲ ἐχόοᾷν τολμῶμεν, «ἧς ὑποψίας ἀεὶ τὴν ἔφοδον τῶν πολεμίων ὀνειροπα- λούσης, τῇ τοιαύτῃ εἰχόνι ἐχρήσατο. τηϑρη ἀπο το οὶ ἰμάΐοαγ βυῤρίϊοὶ!, που ἰά δι᾽ δυριηθηίιη οἱ ᾿η!θῃδἰοποῖ δροοίθί. πη ἰγχίυτν δοίυμι Ὑὑόγαπὶ διἰϑπὶ οἰ δι π ἢ , πη πὶ οἱ οογτ ιν υπὶ ᾿πδίππι, δἰαυΐάδην ἤθι δχοίδινδγο δυύειηυϑ, δυβρίοοηθ βϑίῶροῦ ἰοϑι ἐπὶ ἐππργδβϑΐοπθβ Ὑδὶιϊ ἰπ πη}Ὸ ΟὈΥ̓ΘΓΒΔΏϊΘΠ, ἃ Γοργαϑοδίδιδιη δορί δ, ἰδηιδρίῃε οὐ αδπγοάϊ υὑϑι} . ΟΧΙ. -- ΑΜΡΕΤΙΟ ὈΙΑΘΟΝΟ. Ρ ὕμηι οδιεἰ τὶς πεμπῶς ἐμ ειπι ἀα αἰίατε . » ΡΙΑ΄. -- ΛΑΜΠΕΤΙ͂Ω ΔΙΑΚΟΝΩ. « Ἐξὰν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιᾶ- στήριον. "» Μαχὶ ποθ ΟΡ η ογθο ᾿θΙ πη ἰ } Μέγιστον () τῷ Θεῷ Λόγῳ ὁ περὶ τῶν πρὰς (ῃ. χΥῖΙ, . " ΕΖδοὶ). νη, . " Μαι}). ν, . ΥΔΕΙ ΚΕΟΤΊΟΝΕΒ ΕΤ ΝΟΤΕἅ. βοἀ διΐδπι φυδτι}} παγγαιουνιδ 'η Δ᾽ οΓΒη) δίηπ) οχοπογαῖυγ. Οομβογ ἔθ ΠΗ} οἰπιῖ θη δρυ ἰδ ἀυγΓθπ ποβίριη |Ὁ. ΗἹ ρ. . ἰἰτττ. () Βουκόμενγος. Ῥουοὶ βουλόμενος Ῥυῖο δάἀάδῃ- ἀν, υο ἦτ: πι. Οιπεἰλαγ, οὐ μονόν. ἰ. () ῬῈῆῸ μέγιστον οο. αι. αῦδὶ μέγιστος, εἰ γΓ. ἃ διὸ λόγος δάυϊι ὁ. ΡΟΒΒΙΝ. ( Ῥιὸ ἐφάψασθαι ἰάεπ) ἐθ. δου} ἐπαφᾶ- σθαι. ΡΟΞΞΙΝ. () Ρτο ", χαὶ ἐπὶ τῶν, ἰάδπ) ἐθι. π| [)}]}νῖ χἀπὶ τῶν. ἴὉ. () Νοη βοίυπι ἰρίλυγ, υἱ αἷι Ονὶυ., ἘΕχρίειων ἰαοταᾳμεὶς ὁσετὶπτῆπο ἀοίοτ, ἘΡΙΘΤΟΙΑΒΟῸΜ , -- ΕΡΙΞΤ. ΟΧΠ], ἀλλήλους χαταλλαγῶν λόγος. Ὁ γὰρ διαλλάξας. τὰ Α τοσοποὶ ϊατἰοηθ. Ναὶ ῥάθῃ ἰδ, ἃ οὐὐξοδεϊμιν σαν οὐράνια τοῖς ἐπιγείοις, οὗτος καὶ τὰς ἔχθρας παρα- λύει, μὴτε φῦναι συγχωρῶν, χαὶ βλαστησάσας ἀπὸ τῶν ῥιξῶν αὐτὰς κατασείων " λέγει μὲν γάρ’ ε« Μὴ ὀργίζου τῷ ἀδελφῷ σον εἰχῇῆ. » Ἐπειδὴ δὲ οἷδε τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν ὀλισθαίνουσαν (), καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι διαλύει () τὰς ῥίζας, χαὶ τὸ οἰχεῖον δῶρον μένειν ἀτέλεστον ἀνέχεται, ἕως ἂν πρὸς ἑαυ- τοὺς σπεισώμεθα᾽ ἔχει μὲν οὖν φιλανθρωπίαν ἀχρο- τάτην τὸ λεχθέν" οὐκ ἀμοιρεῖ δὲ χαὶ λογισμοῦ δι- χαίου. Σὺ μὲν γὰρ, φησὶ, φιλανθρωπίαν ζητεῖς " ἀλλ᾽ ὁ ἠδιχημένος ἐχδίχησιν. Σὺ μὲν χαλεῖς () ἐλεή- μονα" ἀλλ᾽ ἐχεῖνος δίκαιον. Σὺ συγγνώμην αἰτεῖς, ἀλλ᾽ ἐχεῖνος μὴ βοηθηθεὶς χαταδοᾷ. Παῦσον ἐχεῖνον διχαίως χαταθοῶντα, χαὶ οὐχ ἀμοιρήσεις τῆς ἐμῆς ἰοΓγοϑιγ θ ᾳγαιθ) γοἀϊηι ΓΑ Υ, οὐδ | ΠῸ- πιο ἀβδοίν, πό οπαδοὶ ΘᾺ ρογη ἰδι, οιὶ [ογἱ φογιηϊ ανθγίαί, χα ἀϊοϊευϑ { οΘοπου!η αἰηυθ ον θη. Δἰι οηΐη : ε ΝΟΙΪ ἱγαβοὶ ἔγλιγὶ ἰπ- ΓΟ δ΄, » Ουΐα νογοὸ Ῥτοθα οορηϊίατν μα θοὶ μυπιδηδην ἰωβεπνίαίθιν, αι ἰονὶ μον θμ! δι ἰάρβυπ ἱπηρ}}- ἰυγ, οἰἰδιὴ ὀχογιΐδ ἰηἰ πο ( ἀὐδϑοϊ νι ὀάγυ τ τϑιϊΐ- (, Δύθοψυθ ργοργίυι υπυς ἱπροτγίθοιδαν δ ηθΓα . δηΐπιο [ἐγῖ, αυυδά υδη Γ η ἰῃ Θθηοοῦ- ἀΐδ γεάδαπιιδ. Οὐ ἰμκίιυς ἰὰ ᾳυθὰὲ βἰείυ Φείΐ, δΠΠΠ|ΔῺ υϊηϑηίιδῖοι οΟπιρίθοιΔ (Ὁ ὁ {} οιἴδιη γλιἷοπ διδῶ ἤθη ἀθδε! υἷι. Νδιὴ ἐὺ αν ἰειῃ, ἰηᾳυΐι, ἐμ] δηέιδιδηι Βοηἰσηἰ αἰοι(υ δρυά τ᾿ υώ- Υἱβ: δἱ ιἱὲ }) ( ἐπι γί εβφροία. οδὶ, υἱιοησι εὐμενείας " διάλλαξον σαυτῷ τὸν ἀδιχηθέντα, χαὶ τότε Β ροϑεἶῖ. Τὺ αυϊάδη) τ βογίοογύθι ᾿η νοςᾺ : αἱ ἱΠ| ἐμὲ διαλλαγῆναί σοι ἀντιθόλησον. Οὐ πιπράσχω δώρῳ ἀλλοτρίας ἐχδικήσεως δέίχαιον. Οὐ νοθεύω τὸ ἀδέχαστον χριτήριον () " οὐ μεταδίδωμί σοι τῷ ἀδιχῆσαντι τῆς () εὐμενείας, ἕως ἂν ὁ ἀδιχηθεὶς ὁλοφύρηται" ἐχεῖνό σοι δωροῦμαι, οὐ μιχρὸν ὃν, ἀλλὰ χαὶ χομιδῇ μέγιστον “ ὑπερτίθημι τὴν διάγνω- σιν οὐχ ἐχφέρω εὐθὺς αὑτοτελῇ ἀπόφασιν. Δίδωμέ δοι χαιρὸν ἀπολογήσασθαι τῷ ἀδιχηθέντι. ἰυδίυα.. Τὰ νϑιΐαπι ροδίυἷδ : δἱ ποινόωιῃ }}- κι γϑοίαινδι, Τγδοαυ!!α ἢ αυἱ [ γρείαιδι (π εἰνἱ νϑυΐληθ ἐομοοάδιῃ ), οἱ πιοᾶ { ὲὶ “ ἰδαγῖι ποηδνοίθε . ΒΘοσπΟ ἃ ρτῖιιδ αἰ] δυϊῃ υθὴὶ Ἰμδἰδιὶ : οἱ ἰϑης ΒλῬἰὶ, υἱ εἷνΐ τγϑοοηο ἐγ, δι ρμὶ θᾶ. Νοη γνϑηο πιυθθγο Αἰἰοπ υἱεἱοπἷδ : ΠΟ δύυ]- ἴθγοὸ ἱποοτγρυρίοπι οἰ τπν Ἰπϑιηλ : οη [Δοΐοὸ [ἴ, ᾳυΐ αἰϊόγαι ἰμ)υγ αἰδοΐϑιϊ, πιο ραγιϊορθη) ρ- ι{:, φυδη ΐι ἱπηιγία δϑαιιϑ, ἡ] ἀ ( οοπαυδτίιν. ἐπα (δὶ Ἰαγφίον, ἀυο αηϊάθθη πΘΌ ἰ ἀθΆ οχίροσθιι, ἰοηξο Πιδχὶ πΠΠ} δϑἱ : ργοίαἷρ οὔυβε ἀἰυςψἰοαιοησδι : πο διαί μογδοίλιῃ Ἂς ἀδἤμῃ!}- ΤΑΣ ρΓΟΠΌΠΙΪΟ ϑιι δπιίπι. οησδαφΦ [] βραιίιηι δά :ἰ[λείδηυπὴ οἱ φαυθι ἑωΐωτία ἀθδοίδιϊ.