Letter 239
Isidore of Pelusium→Unknown|isidore pelusium
From: Isidore of Pelusium, monk at Pelusium
To: Alupius
Date: ~410 AD
Context: Isidore again on the theater — in a follow-up letter, clarifying that his concern is not with pleasure itself but with this particular form of it.
The theater is to be avoided — not because pleasure is evil in itself, but because this particular pleasure actively trains the soul in the wrong direction. Pleasure that refreshes and restores is good; pleasure that corrupts the imagination and loosens the control of reason over appetite is the opposite.
The test of any pleasure is what it leaves behind. After the theater, what remains? The person who can answer that question honestly already knows what to do.
Τιἰιδαίτα υἱαηάα, εἰ, ὲαϊπ οὶ αἀπιοτῖς εεδοίαπι. Τιιοαισὶ αι ϊβηυ}δ ἰμΒᾶΠ ὩΠΊΟΓΟ σλρίι , μεθ Υυἱγογιν), ἰπβαηυ νἱ οἰβπὶ ἃς ρογή Πὶ Ὁ θεατρομανὴς, ὦ βέλτιστε, ἐρωτομανὴς γίνεται, Φεῦγε τοίνυν ἐχεῖνο, ἵνα μὴ τοῦτο τεχθείη. “Αμξινιν ἀπιδιοῦ. ᾿Παἀ ἰιδηια υἱεία) ἀδο! μα, ἴῃ ἴος ΟΣ γὰρ μὴ ῥιζωθῆναι τὴν νόσον, ἢ ῥιζωθεῖσαν ἀνασπα- ἰποί. Ριπβοίδι δηΐη θοῦ ΓΑ Π. Γ, υδηι [π| τδάϊοὶ υ Ἀνθ] ογα, οὐ . πὶ ἀπ , γγὸ οἰΐδπὶ ἢ Οἰ ὉΠ νυ ϑιι}. ΟΡΙΧΙΥ. --- ΟΙΌΘΕΝΙ ὈΙΔΟΟΝΟ. σθήναι, ὅπερ τισὶ μὲν δύσχολον, τισὶ δὲ ἀδύνατον εἶναι δοχεῖ (). ΥΞΔ'. --- ΔΙΟΌΓΕΝΕΙ ΔΙΑΚΟΝΩ. Δηιεὶ ποη ἀδεοτοπάϊ. Οὐ βύγι Β᾽η οΓΟῆ διῆογα ἔμ ποΐλπι [- "»ὲγθ δροροηφογίϑ, εὖτ, , φιΐςο ᾿{| {τ ΘΟ Πιΐ ἢιἰοἱ ᾿! δρογίι σομοοῖϑι! ροτγίουϊπι δ [ΟΓι Γι ἀΪθ 'ρ ψόΓ Δηνοἰ ἴα, ε Π ρογίδοιυ πος [οἰδιϊ. ΟΌΙΧΥ. --- ΑΘΟΠΕΡΙΟ. Τῆς γνησίας χαὶ εἰλιχρινοῦς φιλίας τὸ ἀδεὲ; ἐγ’ γυωμένης, δι᾽ ἣν αἰτίαν αὐτὸς τοὺς ἐμπιστευθέντας σοι παρὰ τῶν φίλων εἰς προῦπτον ἔῤῥιψας χίνδυνον; ᾿Αλλ᾽ ἴσως φιλίας εἰλικρινοῦς ἄγευστος ὧν χαὶ ἀτέ- λεστος τοῦτο διεπράξω. ΥΞΕ - ΑΣΚΛΗΠΙΩ. (εάαπι ἀγηϊα ἰυ(᾽. Οἴσοῦ. τ ΟΠῆο. εἰ σοπίγα ἣπ Μαιτοπίαπα οταῖ. Θιυπμάοαυϊ ἐπι οϑιομίίογο [ΟΓ[ οἰ ρὶ δαρίθη Ἐπειδὴ δεῖξαι ἴσως βουλόμενος τῆς σοφίας τἧς ἢγυ}.. πηυη! } ι}} Ὀγιβϑίωγα [υγιπΐπαην, ορ- Ὦ χοσμιχῆς χρείττονα τὴν ἐν τοῖς πολέμοις ἀνδρείαν, Ροπΐδ ποθ ογϑίογοπι ἀϊσοηίθοι : ()μπία) ηηοὺ ΦΡΟΓΟ, αυϑιὴ αυοα οἰϑπη ΘαΓΙΤΓ, ᾿Π}}π|. δῖ. οἱ νἴθσοῦα δρογίο Ματίθ, η] Θιρρ᾽Δηϊδηιο ουογίαγα, ἐμοῦ οι ἶα ΟΧβίϑι : οἷς οἱ ἢ ας} . [Οἷὲ ἃς ἐλι[}}}}} ἃ Οοποηὸ ἀπ ο, χιᾶπὶ ἃ ΤΊ ΟἸ ἢ ἸΒίοο] . Π} - Α(ΠΘη δηβ᾽ πὶ ἐοηϑίϊιιι!, ΗΪς δι ἑν οἴδηι, [Π| νἱὶ- ΟἿΟΓ ΘΟΓΠπὶ } Ργο θυΐη!:, οἴἴδοῖ!. { σοηἤτιηο, ἐοησ Πθ πὸ ποιὺ ᾿Π|Ὰπὶ Γοοὶρ᾽ απ άλην, σα δαρίθη ἴδῃ) αὐϊδει {ΠΠπν, ηἰϑὶ εἰνίηα δοϊθιἶα ἰηδιγυδίαν,, μἰμ} Ὡεδιἰπηλη}., {ΠΠπ| δυΐδη) υἱυρογᾶπιυδ. Ὀἰϊείπιυ ἀπετείχισας ἡμῖἴν τὺν ῥήτορα φάσχοντα " “Ὅσῳ τὸ φαᾶ- νερῶς τοῦ λάθρα χρεΐττον, χαὶ τὸ νιχῶντας ἥ πρ" χρουσαμένους πράττειν ὁτιοῦν ἐντιμότερον, τοσούτῳ χάλλιον Κόνωνα τὰ τείχη στῆσαι Θεμιστοκλέους. Ὃ μὲν γὰρ λαθὼν, ὁ δὲ νιχήσας τοὺς χωλύσαντας ταῦτα ἐποίησεν. Ἐχεῖνό φημι, ὅτι μάλιστα μὲν οὔτε ταύτην, οὔτε ἐχείνην ἀποδεχόμεθα " ἀλλὰ τὴν μὲν. εἰ μὴ χυοσμηθείη τῇ θείᾳ παιδεύσει, οὐδὲν εἶναι ἡγοῦ" μεθα’ τὴν δὲ χαχίζομεν. ᾿Αδιχεῖσθαι γὰρ, οὐχ ἀδι- χεῖν μεμαθήχαμεν. ᾿Ανδρείαν δὲ ἡγούμεθα, τὴν κατὰ ΥΑΠΙ ΓΕΟΤΙΟΝΕῈΒ ΕΤ ΝΟΤΑ͂. ᾿ῦ) Ῥοϑβὶ μὲν δάάιιπι γὰρ οοὐά. γα. οἱ ΑἸΙ. ΟΙΝ. () Τὰ ἤπε ορ. ριῸ δοκεῖ βοίιις γδιίς. ροιϊ δοχῶ. ἴν. ἘΡΙΘΤΟΙΆΒΟΌΜ . Υ.-- ΕΡΙΘΤ. ΟΡΙΧΙΧ. τῶν δυσχερῶν ὑπεροψίαν, χαὶ τὸ γενναίω; φέρειν τὰ Α οηἴτῃ ΟΠ εἰπε λεΐ ποςΐραγα αιδπὶ ἴδ στα ἱπ υγίαπι [θη συμδαίνοντα. Ἐὶ δὲ χρῇ τι χαὶ πρὸς τὸν ῥήτορα εἰ- πεῖν, εἴποιμ᾽ ἄν" ᾿Λλλ᾽ ὁ σοφίᾳ περιγενέμενος, ὦ ῥητόρων ἄριστε, δῆλος ἣν ὅτι χαὶ νιχήσας, εἰ συνέδη, πολεμῶν περιεγένετ᾽ ἂν μείζονως ὁ δὲ ἀνδρείᾳ χρα- τήσας ἄδηλος ἦν, εἰ σοφίᾳ περιεγένετο τοῖς ὅπλοις ἡττηθείς. ΟΎὝΞΚ'. --- ΖΗ͂ΝΩΝΙ. ῃιϑίδη . ΕὈΓΕ υἀϊ Πο πὶ δηΐ πὶ δχ {Π]ΔΠ|}.. ΤΟΡΙΙἢ Αἰ ΠΠΟἢ Π!Ππἢ ἀοδρίοἰαπιίδιη, οἵ δογαπὶ δοοίδυηι τοἰαγανι απ. Οιὰ σψογοὸ οτγαιογὶ {Πὶ ΤΟϑροι δι άπ, ]. ἢαθοίο : Ο γ]ιϑίογυπι ρΓβδίδῃ- εἰβδίιηιδ., αυίεαυΐβ βαρί οι δυρατγίοῦ δνδϑὶς, πηϑρὶβ ἱποίδιοβδεῖ!, φιδῖῃ νἱοίοῦ ρυσηδηάο αν ϊ ι- Ραγῖογ. Εογι μι διίθην νμοαη ἱφπογαίυγ, δὶ ργι- ἀἰθμ}. ΔΓ} . ΓΘ ΕΓ, ΟΌΙΧΥ͂Ι. --- ΖΕΝΟΝΙ. Ηετηιοσεηΐδ ερδοογὶ ἰαμδ, εἰ πιοάεδιηα [να πι {αἰ ἴδηι σοπιπιοπαάαιῖο, ( οἰ διρτα ερῖδι. δ εἱ .) ἝἙἝ ρμογένης ὁ ἐπίσχοπος, ἀγαθὸς, εἰ καί τις ἄλλος γέγονεν, ἀνήρ, Τραφεὶς γὰρ ἐν τοῖς τοῦ Χριστοῦ νό- μοιῖς, παιδευθεὶς δὲ ἐν τοῖς ἀποστολιχοῖς παραδείγ- μᾶσιν, ἐπισχοπῆς δὲ ἄξια χαὶ φρονήσας καὶ πράξας, συνηθδῶσαν () τῷ χρόνῳ τὴν δόξαν χαὶ τὴν τιμὴν γέχτηται. Ὁ γὰρ τοῖς ἄλλοις τοῖς τὴν ἀρετὴν ἀσχοῦ- σιν ἀντοφθαλμεῖν μεμελετηχὼς φθόνος, τούτῳ διὰ τὸ μέγεθος τῆς πραότητο: χαὶ τῆς μετριοφροτύνης οὐδ᾽ ἀντιθλέψαι ἐτόλμησεν. Ἧ γὰρ πρὸς τὰ ἐν- δοξότατα τῶν ἔργων σύντροφος ἀγρυπνία χοσμη- θεῖσα τῇ ταπεινοφροτύνῃ, χαὶ τὸν τῶν χαλλίστων λυμεῶνα φθόνον χατεδουλώσατο. Εὶ τοίνυν χα΄ αὖ- «ὃς κατ᾽ ἴχνος ἐχείνου βαδίσαι προήρησαι, χαθάπερ εἰς ἀρχέτυπόν τινα εἰχόνα ὁρῶν, σφράγιζε τὴν ἀρετὴν τῇ μετριοφροσύνῃ. Καλὴν γὰρ ἀσφάλειαν χαὶ μέγιστον σήμαντρον τῷ ταμείῳ τῶν κατορθωμάτων ᾿ ἐπιθήσεις. ΥΞΖ'. --- ἩΛΙΔ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. ἰὑρίϑοοριια ΠΕΓΙΊΟ ΟΠ ργοὶνιι Υἱγῦ , δὶ υΐ |Ππ|. Εἰασδίυ δηΐτη ἰμ ΟΠ γί ϑιὶ [, Ἔχ πΙ ρΠ {Πὶ ἰπϑι}{{||π| ΔρΟΒΟΠΪ Ἶ, ΘρίδοοροΟ γεγο εἶπα βθημ οἱ Β ἐχβϑοαιίιυγ. ΤοιηροΥ . νόγὸ δοροιμιηοάλιῃ [(Δη,δαι ι φἰογίδιη δϑὶ σοηβθοιῖ. [μν}.Π, [ νἱγίυϊα ΡΓΘ ρυ͵δι οῖαι ουρηυρηᾶγα, ἢσπο ]}» ἐπροπίοπι πογυτῃ τη ϑυθιυαΐ ), οἰ σα] γοπαυς ποι ιπ|, " ἀϑρίοογο αυϊίίδπι διιϑίΐ οι. Υἱμ ]Δηἀδὲ Θηΐπ ΟΑΓὶ- ΤΘῦ! ρ. δρποίυ ἢ διὰ πη} ὀχογηδίυηι, ορίΐἃ φισάι σΟΓΓΙ προηίΘ ἰμν ἀἰδπὶ Ρθάϊθυ δυ "ερὶ!. (γα ἷ ἰπσούο γα γοϑιὶ ἢ βίατυἶδι}, νοὶ! ἴῃ ἱπηαψί θη δὰ νἱνυι ΟΧΡΓΟΒΒΑΠῚ ἰηιυθηβ, Οὐδίφηδ νυἱγίυϊπι , τοϊαϊ δἰφηδουίο, Πα πι} . ῬυΪο γα δηΐπ ργαιϑί ἀΐυπι τπαχὶ τυ πΊι βίθηυπι ργοπιριυδγίο {᾿αϑαυγοαθα γοοῖθ ἴδοϊογυπὶ Δρροηα. ΟΡΙΧΥΊΙ. --- ΕἸΜΑΣ ΡΠΕΘΒΥΤΕΒΟ Νοη Ῥιιάου δὶ ᾿"ἱΐ ξεἶγθ, ρμάον φεί πὶΐ ἀΐεοετο υοἰίο. Ὃ διδάσκειν μὲν μὴ δυνάμενος, μαθεῖν δὲ βουλό- (Σ Ὠοροτγὰ ηπὶ ποϑεῖοϊ, ἀἴβοογ γογὸ ἀχορίαϊ, ἀΐξηυϑ μενος ἀποδοχῆς ἐστιν ἄξιος. Ὁ δὲ πρὸς τῷ μὴ εἰδέναι χαὶ διδάσχειν ἐπαγγελλόμενος, ἐσχάτην ἀπαιδευσίαν νοσῶν, οὐδὲ μαθεῖν δυνήσεται, τοῦ δοχεῖν εἰδέναι χώ- ῥᾶν μὴ παρέχοντος.
◆
From: Isidore of Pelusium, monk at Pelusium
To: Alupius
Date: ~410 AD
Context: Isidore again on the theater — in a follow-up letter, clarifying that his concern is not with pleasure itself but with this particular form of it.
The theater is to be avoided — not because pleasure is evil in itself, but because this particular pleasure actively trains the soul in the wrong direction. Pleasure that refreshes and restores is good; pleasure that corrupts the imagination and loosens the control of reason over appetite is the opposite.
The test of any pleasure is what it leaves behind. After the theater, what remains? The person who can answer that question honestly already knows what to do.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.