Letter 72
Isidore of Pelusium→Ammonius|isidore pelusium
From: Isidore of Pelusium, monk
To: Ammonius
Date: ~410 AD
Context: Isidore advises that friendship must be governed by the fear of God.
Since excessive intimacy seems to invite suspicion, let it be tempered by the fear of God, so that both may flourish in us: the fear of God and the longing for friends. The one banishes wicked suspicions; the other builds love, the mother of all good things. When we hold our affection for friends mixed with the fear of God, every good thing springs up within us.
Ἐπειδὴ οὖχ ἔδω ὑποψίας εἶναι δοχεῖ ἧ ἄγαν φιλία, ΟἿ, --- ΑΜΜΟΝΙῸὺ. Θυοπίαπι πίπ! δπιοϊεἶδ Ξυξρίοἷοπθ σἄγορ τηΐ- πιρνάσθω τῷ θείῳ φόδῳ, ἵν᾽ ἀμφότερα βρύῃ ἐν ἡμῖν, ἢ) Ὠΐπι ν᾽ δῖαν, ἀΐνηο ἀνεῖὰ Θπυρογείυγ : ἂἱ Βέγττα.- Φ« χαὶ ὁ τοῦ Θεοῦ φόθος, χαὶ ὁ τῶν φίλων πόθος " ὁ μὲν τὰς πονηρὰς ὑποψίας ἐξοστραχίζων" ὁ δὲ τὴν ἀγά- πῆν, τὴν πάντων νῶν ἀγαθῶν μητέρα τέχτων. Ὅταν Ἱὰρ κεχραμένον φόδῳ Θεοῦ τὸν πόθον ἔχωμεν, πάντ᾽ ἐν ἡμῖν βλαστάνει τὰ ἀγαθά. ΡΓν.--- ΘΕΟΔΩΡΩ ΣΧΟΛΑΣΤΊΚΩ. Ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων οὐ σώξϑει τὸν ἄγθρωπον. Οὐγ ὁ δεινότητι καὶ δυνάμει λόγων, ὦ σοφξ, τἀλη- αυὸ ἱπ ποὺΐδ αυυηάει, πέπιρα εἰ Ὀεῖ τηει , Οἱ ΔΙ ΟΌΓΙΙΗΊ ΔΠΠῸΓ : [ ππρτοθλ ϑυϑρίοἰον . Ρ- τΐηη, ᾿ς οἰ γἤδίοη δὺ Ὀδηδνο δι δι νομογυῃ ὉΒΊΠἰυΠΊ ΠηΔΓ ΠῚ ρᾶγίθηβ. Νδπι οὐπὶ οὶ πιδῖι] [Π] - ΡῬεγατνη δἰ ροτηι ) Δ ΠΟΓΘΉ Δ ΟΕΙΠΌ, ὉΠΊη Ὀοπογυιὴ ξθηυσ ἴῃ πονὶϑ ρα! Αἱ. ΕΠ]. ---- ΤΙΕΟΡΟΒΟ ΒΟΙΟΙΑΘΤΊΟΟ. Ομοά βάεε εἶπο ορογὶθι πο βαίναι πυπιΐπεπι. Νοὴ πὶι Υἱ οορίαηιια ἀΐσαπαϊ σαγὰπὶ ργορυΐϊϑαῖ, , ΥΔΠΙἙ ἹΕΘΤΙΟΝΕΒ ΕΤ ΝΟΤΩ. β) ΡιῸ συμθαλεῖται ἀυο οοὐὰ. γαιϊς, οἱ Ἀ. ἰαθεηὶ συμδάλλεται. .. Ρη. ΡΓῸ σοφίας ἐο. ΑἸ!. ᾿Ιοα᾽Σ φιλοσοφίας. Ροδδηπ. () (οὐ. γαειὶς. οι ΑἸι. Ἰορυηῖ ἐστέρητα: ἢν. . ΙΘΙΌΟΒΙ ΡΕΙῸΌΘΙΟΤΑ ὁ δορίδηϑ, Δ δ πὶ) ΠΙΔΡΘΙῸΡ : εὦ αυΐ ρῃ γα ρίδῃϑαιβ Α θὲς διαχρουόμενος, ἐπαίνων ἄξιος " ἀλλ᾽ ὁ ἀτεχνὼς ἐΠπε οἰοφιίαν. Εδηια ἀ οαυβ, 'ρ ΄συοῆυθ, υοῦ δείγα δύ, ραγβρίοευθ ἀΐσλπι. Εδο ἶὰ οἱ ργϑηᾶ ῥῈΓ εἀἰνίπυπη φανοηΐι σογιδιη πα γι ἶ δα, υἱ ρι!- ξηληι νἱοϊογίδιῃ . ΠΏ, ΠΟῚ διιίθπι υἱ ξ.Γ- εἰ π)λαηϊυὐΐπα ἀἀ ἐφηανία οσσαβίοηθη αὐυυϊδιηΓ. δε αντοργαμῖϊα. Νὰ ἢΠυά δὰ δγτορδηιδη δρυ , φηοά ᾿οβίοιη δ: ΡΟ ΓΓ. (Οπιρ! υγίθυ. οεΐπι ργῷ ἰοἰδηιΔ (ἀγοη!ιΐ- "υ, υὧυὐ φυΐ ρΡ θπιη Υἱῷ -ἰΘρυβ ἰΓορφᾶ διϑίι}- δηϊ, ποιηΐπα φἰοτίδη ., πος υηυπ| ἰη[- ΤίοΟΓΟ [Ὁ δυ ὀχριρηδίυπ), ἱγὶ Ἔχϑροοίδηι})}.}, [εἰϊοὶια ᾳυς νυἱάδθαίαν, ρογϑρίουθ ἴῃ Ρ] ἐθ|. ΟΥ̓. -- ΕἸΡΕΜ. Μυϊιῖὶδ βδουηδῇ δβυςδοδϑυβ, αιΐθυς ρείπηιπι υἱ υδγαηὶ, ἰηβηϊ ογυπι πηδίοτυπι οδυϑαπὶ δἰἰυ]οΓηί. Ναὶ οὐ ἀπυπὶ δὶ δίιογυπι π}} πιοείιο (γῸ- ρΡϑυπι δγοχ , ργορίογδα αυο δοτὺπὶ ἰοπ] Γ[ οὐ, η] δρόγΓαῦδπι δυθηΐϊυπι ἰαὈθυΐδδοὶ, ἰπορὶ- δῖα [εἰϊοϊιαι ].ἷ, δίφυς ἰῃ Ὠ)]Γ διη ῬΓΟΪ οἰοπί, ἀθ διιρουίογ φυοηαυὸ Γουυϑ ρΓα"- οἴαγα ζθ} ἢ ὀχιγθιηυ ρογουϊυπὶ νοπογυηῖ. ()}υ- Ῥγορίον πο ἷβ (εἰ θη ἀὰπ ὁδὶ, υἱ Ὠυϊηδηΐυδ ὁηι}- ἰθπ}ι, :, αὐ) αυΐϊὰ ργϑείαγο δίᾳφυς ὁχ δϑηίθη- ιἷὰ ᾳογίπγυβ, πιϊδογὶ οογ δι πο]}} ) Οοι] ρΓορο- "ϑιηυ., π ργῶίον πιοίυπι| δοπιϊδηιυ ἃς ἰοαᾳυδηλυν : αὐτὸ φράζων. Διὸ δὴ καὶ αὐτὸς σαφῶς ὃ βούλει μα- θεῖν, λέξω. Εὔχολα γέγονεν ἐχ τῆς θείας ἐπιφοιτή- σεως τὰ παλαίσματα, ἵνα νιχήτωμεν ἀγωνιζόμενοι, οὐχ ἵνα τῷ μεγέθει τῆς χάριτος πρὸς ῥᾳθυμίας ὑπό- θεσιν ἀποχρησώμεθα. ῬΔ', -- ΣΕΡΙΝΏΩ. Περὶ ἀ.λαζονδβίας. Μὴ τὸ ἐχθροῦ χεχρατηχέναι, εἷς ἀλαζονείαν σε παιδοτριδείτω. Πολλοῖς γὰρ ὑπὸ μεγαλαυχίας μεμη- νόσι, ὡς ἅπαντα τὸν χρόνον τρόπαια στήσασι, καὶ φιλοτιμουμένοις ἐπὶ τούτοις, χαὶ μὴ νομίζουσιν , ἔλαττον ἕξειν, μηδὲ ἀλώσεσθαί ποτε προσδοχήσασιν, ἡ δοχοῦσα εὐπραγία εἰς τὸ χεῖρον περιφανως .προ- Β ἐχώρησε. ΡΕ'. -- ΤῺ ΑΥ̓́ΤΩ. Πολλοῖς αἱ ἐξ ἀρχῆς ἐπιτυχίαι κακῶν ἀμυθήτων γεγόνασι πρόξενοι. Ἕν γάρ που ἣ δεύτερον παρὰ τὴν ἀξίαν στήσαντες τρόπαιον, ἅτε χωρησάσης αὐτοῖς εἰς ἐλπίδα τῆς τόλμης, ἐπαρθέντες τῇ ἀδοχήτῳ () εὖ- πραγίᾳ, καὶ εἰς μείζους ἑαυτοὺς ῥίψαντες πράξεις, ἐχινδύνευσαν ἐσχάτως χαὶ περὶ τῶν ἐξ ἀρχῆῇς χατο ορθωμάτων. Διὸ χρὴ ἀνθρωπινότερον βουλεύεσθαι, χαὶ χατορθοῦντες μὲν εἰς οἶχτον βλέπειν, χαὶ τὰς ὀξυῤῥόπους ἐχλογίζεσθαι μεταδολὰς, χαὶ μὴ πέρα «οὔ μέτρου φρονεῖν τε καὶ φράζειν " διαμαρτάνοντας δὲ παιδεύεσθαι τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν, χαὶ μὴ ὡς Θεῷ πεπηγέναι τὰ πράγματα ἀθάνατα ἀξιοῦν. οὐ δυΐοπι } οἴδποϊο Δῦδγγδηνυβ, δυπδιδηὶ ἰΏ .}ΠπῚΔ οι) οογγ ψϑιηυδ, ἰΠΠυὰ ροϑιιθυβ υἱ Γαδ ὨοδῖΓα δὃοἷ ἰπϑῖαν ἱπηιοτία ἢχϑδ .|-. ΑΥ̓Ι. --- ΡΑΌΓΠΟ. Να ἃ, υδ νυἱχ, ἀίφυδ οἰ ἱπή! ηἶ δυάογίδυ ἃ ον δι ἶνι οαρίυπιυγ, ( ουγϑὶ) οδϑρίυτυπι δχὶ- δἰΐπιᾶ : γογυπὶ ἃ ἰυογῖθυβ οἱ ργδοῖθυδ ὀχογϑιιβ, οἱ δυουραπάου δογίρίυΓᾶΒ ΒΔΟΓ ηδι, : δηΐ- τυπὶ ποβίγογιν βοϊογι δαὶ δὰ πιδὐυγοίη οαἰοτγἰ(δίοιη ὀχδουμη!, ἴ οΟηΐογ. ΟΥἹΙ. --- ΕὔΤΟΝΙΟ ΡΙΑΟΟΝΟ. Μοηίοπι οροτγίοϊ, ναϊυϊ γα δι δυϊη πὶ ρας τἴαι οὐκ μδηίδι, μογγο διᾳυδ Γ} ΟΠ ἢΐ χ ρᾶγια πηυμὐϊλ δἰ ἰπβιγυοί ΓϑιΪΟη δι δθηβι}}) νοτίδβ ἀθιηΐ Γ, υ οΟὐνίδοι ργοάθραμ!, ἰδ ἀι- Δῃι δίγυϑηϊ, Ὠοϑι ρτγοἰιἰ θαι : ΠΟΩ ἀυίοιε Φυΐϊιυ ἱρδὶδ ργϊηυπι ΟΟησ, ἀυῤλίδη ροϑίθα ριϊ- Ρᾳ'. - ΠΑΥΛΩ. Μὴ τὰ μόλις, ὦ βέλτιστε, καὶ μετὰ μυρίων ἱδρώ» των χαὶ ἀγώνων θηρώμενα, ἐξ ἐπιδρομῆς θηρᾷν νό- μιζε" ἀλλ᾽ ἐχ πόνων χαὶ προσευχῶν προοιμιασάμενο;, ἐπὶ τὴν θήραν τῶν νοημάτων τῆς ἱερᾶς χώρει Γρα- φῇς, τῶν τὴν ἡμετέραν σύνεσιν εἰς πλείονα ὀξύτητα ἀχονώντων. ΡῬΖ'.--- ΕΥΤΟΝΙΩ ΔΙΑΚΟΝΩ ᾿Δρὴ τὸν νοῦν οἷα βασιλέα αὑτοχράτορα λογισμοὺς φοδεροὺς καὶ πάντοθεν ὅπλοις πεπραγμένους πρὸς τὰς τῶν αἰσθήσεων χαταπέμψαι πύλας προαπαντη- σομένους, καὶ προλοχιοῦντας (), καὶ εἴρξοντας τοὺς πολεμίους, καὶ μὴ πρῶτον συγχωρήσαντας τὴν εἴσοδον, ὕστερον ἀμφήριστον ἀναδέχεσθαι μάχην " ἦ- ξιιλπὶ δυδοὶϊρογὸ, ρόγδδρο ἴῃ δἰίθγδηι ρϑγίθηι ἢ, τις πολλάχις χαὶ ἑτεροχλινὴς γενήσεται, τοῖς ἀντι- ργορεπάουϊι, μοι! θυϑυ ἰγορυπὶ ρογγίφει. Οὐ Θἅ" οπὶπι οφυβδπη) αἰυιαγὶβ αυοᾳι!α Γ} δὐπὶ αυὶ ἱηρυΐοο οοι!ο δἰΐφυοπι ρεγδρίοἰδί, βυρρ οἷο ἀἴ- οἰ γι ΠΟΙ ηδίι , οὐπ] |}} ἰδζιη) ἰδίογαβ [κεἰ ἀυμπίαχαὶ ρυπίφηϊ : η ἀπο Ἂς πίηιϊ- ἀγάσυμι μ!!}ὰπὶ ., γογυιι (Δ. } ΡΓΘΟΙἑΥΘ. στρατευομένοις τὸ τρόπαιον ὀρέγουσα. Διὰ γάρ τοι τοῦτο χαὶ ὁ σωτήριος λόγος τὸν ἀχολάστως ὁρῶντα, χολάσειν ἢπείλησε, τῶν ἄλλων νομοθετῶν τὴν πρᾶξιν μόνην χολαζόντων " ἵνα μὴ δυσχαταγώνιστος χαὶ ἀπρόσμαχος ὁ πόλεμος γένηται, ἀλλὰ ῥάδιος καὶ εὖ- χερήῆς. ΨΑΒΙΙ ΓΕΟΤΙΟΝΕΒ ΕΤ ΝΟΤΕ. () Ῥτο ἀδοχήτῳ οοἀ. αι. ἰεὶϊ εὐδο- χήτῳ. [μδοιῖο ἴδιο οὐ ἃ μι γαυδη ι}} δδι} Ργουα δι , δἰΐδι} ᾿ἢ δι Πραρίο οοὐά, ἀυογυηι ϑίυτι. οἱ ΑΙι. εγβ. χατορθοῦντες ἷΠπ ᾳυλγίυιι οἄϑυι ἤθει εοὐ, ϑίουνγί. βογίυυιδ, χατορο θοῦντας, ἰἀοπι γεΓ. οἱ ] ργῸ διαμαρτάνοντας ἰεφὶι διαμαρτόντας. ῬΟΒΙΝ. () οὐ. αι, ἐχ προλοχιοῦντα; μΓΙΠΔΔΠ ΒΥ} ) προ (}}}. . ἢ ΡΗ', --- ΖΩΣΙΜΩ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Πολλοὶ, μᾶλλον ὃὲ πάντες, ὡς ἔπος εἰπεῖν, ἄνθρω- ποι χαὶ κλεονεχτήματα ἔχουσι καὶ ἐλαττώματα, καὶ τοῖς μὲν ἐναδρύνονται, τοῖς δὲ ἐγχαλύπτονται. Σὺ δὲ, ὥς φασιν, ἐλαττωμάτων ἀνάπλεως ὧν, χατορθωμά- τῶν ἔρημος εἶ χαὶ γυμνός. Τὸ μὲν οὖν γαστρός σε ἡττώμενον, χαὶ τοῖς μετὰ γαστέρα χεχειρῶσθαι πά- θεσι, θαυμαστὸν οὐδέν. Ταῦτα γὰρ ἐχείνῃ ὡς τὰ πολλὰ ἕπεται. Ὁ γὰρ γαστρὸς ἄρξας, χαὶ συνουσίας ἄρχειν δυνήσεται. Ἐπειδὴ χαὶ τἄλλα πάντα ἐλαττώ- ματα ἐν σοὶ χορεύειν φασὶ, καὶ ταμεῖόν σε χαλοῦσι χαχίας, χαὶ θησαυρὸν ἀναισχυντίας", τοῦτο θαυμαστὸν εἶναι δοχεῖ, καὶ πᾶσαν ἔμπληξιν ὑπερθαίνειν. Εἰσὶ γάρ τινες ὠμοὶ μὲν, σώφρονες δὲ, ἣ αἰσχροχερδεῖς μὲν, μέτριοι δὲ, ἣ ἀσελγεῖς μὲν, ἥμεροι δέ. Σὲ δὲ διὰ πάντων χωρεῖν χωμῳδοῦσι " γλῶσσαν μὲν γὰρ ὁπλί- ζειν σέ φασι χατὰ τῶν φιλαρέτων, αἰσχροῖς δὲ χέρδε- σιν ἐγχαλινδούμενον χαὶ σεμνύνεσθαι, πάντας δὲ τοὺς πώποτε ἐπὶ λαγνείᾳ βεδοημένους ἀποχρύψαντα γχαὶ ἑναδρύνεσθαι, χάτω δὲ τὴν ὀφρὺν ἔχειν ὀφεῖ- λοντα, διὰ τὰς πράξεις, ἃς οὐδὲ εἰπεῖν θέμις, ἄνω χροτάφων αὐτὴν ἐπαίρειν. Καὶ συλλήδδην εἰπεῖν, πᾶν μέλος τοῦ σώματος τὴν τῆς ψυχῆς ἐμφαίνει ῥᾳ- θυμίαν τε καὶ ἀπόνοιαν. Καίτοι θάτερον θατέρῳ. ἐναντίον ἐστὶν, ἀλλ᾽ εἰς σὲ συνδεδραμηχέναι διισχυ- ρίζονται. Εἰ τοίνυν ἀληθεύουσι, μετανόει ἐνταῦθα, ἵνα μὴ ἐχεῖσε ἀνονήτως αὐτὸ πράξειας. ἘΡΙΘΤΟΙΑΆΓΜ ..- ΡΙΟΤ. ΟΙΧ. δ.) ΟΥ̓Π. ---- ΖΟΒΙΝ ΡΒΙΕΒΘΥΎΓΕΙΛΟ. Ῥορυδ, ἱπιο, υἱ ἷς ἸΟΌΔΥ, ΟΠ η ΠΟπΙΪΠ , εἴ νἱρίυϊ. οἱ υἱεΐα Δ οηὶ : δίσυς {Π| φυϊάδιη ρ[ο- τἰδηῖυγ, [ δυ π ΘΓ βοῦηιϊ. Τὰ νόγο, οἱ δίυηΐ, οι Υἱ ρἰθηυ} , Υἱγί εἶ ργογβυβ σᾶ Γ. Ας Ρτοίθοιο αυοὰ γοιιγὶ Ὀγ] οοδηβ, ᾿ἰ᾽ ἀηΐ αυοᾳιο ἴδοι δυ δυσουπιθα, Ν}}}} πιϊγαπάυμη . Ναὶ ΠῚ πηᾶρηδ ὁχ ρᾶγία σϑηΐγθιη βο΄συυηῖϊγ. ΕἸ- Θηΐπὶ υἱ Ὑυϑηϊγθηὶ ἱπηρογίο (ὀηυδτίὶι, ΠΡ ἀἰηὶ φυο- ᾿ππρόγδγα ροιοτῖ. Θυρηΐϊδιη δυΐίθιν δἰϊ)}) οπληΐα υἱιΐα ἴῃ ἰ δϑιίδπ) ΒΏθΟΓΟ δυπῖ, ἰδ ΥὙἱ] Ῥτοπιρίυδγίυπι! διι ἱπιρη θη {ἰοβϑυγυη) ρΡ- ΡΟΙΙαηὶ, Πο Ὑαγὸ πιῃΐ τοὐγϑηάιπι ν᾽ δῖ! Γ, } δήδο δάιιηϊγδίϊίοπαπι οὔλποπὶ ὀχοθίθηβ. δῖ δηΐπι ΠΟΠΏΙΝΠ δρυΐ οἱ ούυ , γγυπ πηοι ι ργορ δἰ : δυϊ ἱπιρυτγὶ ευΐπ) δὲ ᾿ἰ δἰ ἀϊποϑὶ, σφρίογυπι [λς ΠπΠιδηϑυοι!. Αἱ ἴ ΡΥ Οπηηἶὰ ΓΓὶ ΟΥ ΝΠ. Π- (υγ. Εϊοηἶπ οἱ ᾿ἰπεύϑπι διίίνογβιιϑ ΠΟΙ Π ργο)ο ἃ Υἱγίι ΠΊ]Δ ἉΓΙΏΔΓΘ αἰοι Δη,. αἱ τυγρ]}» ᾿υςτἷβ ἰηνο υίαμπν, μἷπα οἰἰδπ) φἱογίατί : οἱ οὐ} Π|-» , ἰ υπαυδι ΟὉ ᾿ἰ δ πὶ ΘΟ Γ Ἔχϑι ΠΘΓΙηΪ, ΒΌΡΟΓΟΒ δίᾳιθ Οὔὐδουγοβ, ἢος αυοθαυὸ ποπιλίηδ εἰ] Ρἴασογα : ουπ οὗ ἰυὰ [Δεἰποτγά, πὲ ΘΟΙΠΠ- ΠΙΟΡΆΓΟ αιυϊάδιη [ οδδὶ, βυρογεοϊυπι Οδην γὰ ἀουδα, ἰὰ ἰδπγθη δύργα θη μβογὰ οἴδσγγα : δίη, υἱ δυπηπιϑιΐπι ἀΐοαπι), ΟΠ] ΟΟΓΡΟΥἑΪΒ ΠΙΘΙΏὈΓι πὶ ηἶην] βΒοσογύ ΐϊδηι οἱ οοηἰυϊηϑδοΐδηθ ἰπύϊοαγο. Ἀν δηηυᾶπε Θηΐπι Δ᾽ ἰογθαι οὐπὶ ΔΙΊΕΓΟ ρυξηδί : υἱγυπιάπ ἰδπιθὴ ἴῃ [ δοπουγγί ΔΠγπιδηὶ. Θυοοίγοδ, ὙϑΓγᾺ ἰοφυυηῖαν, εἷς ΡορηἰΘμ ἶλπὶ : Π ἰῃ ΔΙΊΓῸ φ:νὸ οἱἶγα υ}πῈ αἱ Π|δῖοπ) ἰὰ [Δεἶ.
◆
From: Isidore of Pelusium, monk
To: Ammonius
Date: ~410 AD
Context: Isidore advises that friendship must be governed by the fear of God.
Since excessive intimacy seems to invite suspicion, let it be tempered by the fear of God, so that both may flourish in us: the fear of God and the longing for friends. The one banishes wicked suspicions; the other builds love, the mother of all good things. When we hold our affection for friends mixed with the fear of God, every good thing springs up within us.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.