Letter 59: MANSI IX, c. 717; C-E; MlGNE,PL.

Pope Pelagius IUnknown|c. 559 AD|Pope Pelagius I|From Rome|AI-assisted
imperial politicspelagianism

We have received your report with the attention that the care of all the churches demands, and we are deeply concerned by the matters which you have brought to our notice. The continuing divisions in the churches of your province on account of the Three Chapters are a source of great grief to us, for we see the body of Christ being torn apart by discord where unity ought to prevail. We therefore renew our exhortations to all bishops and clergy to return to the communion of the apostolic see and to accept the judgment which this see has rendered in the matter of the Three Chapters. We have shown by the clearest proofs that nothing was done contrary to the faith of Chalcedon, and that the tome of blessed Pope Leo remains intact and fully authoritative. The four holy councils stand as the pillars of the faith, and whoever clings to them clings to the truth. Those who persist in schism on the pretext of defending these councils are in fact undermining them, for they are dividing the Church which the councils sought to unite. We are prepared to receive all who return with the full charity of the apostolic see, and we bear no rancor against those who have been misled by false information. But we cannot compromise on the truth, nor can we permit the unity of the Church to be destroyed by the obstinacy of a few. Let your love continue to labor for peace and reconciliation.

AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.

Latin / Greek Original

MANSI IX, c. 717; 732 C-E; MlGNE,PL.69, c.397; 413 A-B; (8-9) WOLF V. GlaN-
VELL, DeitsdedU Coli, can., I, 182, p. 113; PERELS, Bonizo, Lib. de Vita Christ.,
IV, 84, p. 147.

PEDAGIUS [PAPA] UADERIANO PATRICIO. Relegentes
autem exemplaria li<t>terarum quae in Aquileia ad Paulinum

fol. 72'’-73; (8-9); F, fol. 82'’*’: (8-9), F^ fol. 68*’-68'’^, F, fol. 73*’; I fol. SS”: (2; omni¬
no ... -3); O, fol. 214-214'’; (3; 8-9), O, fol. 202'’^-'’*’, O, fol. 201'’, O, fol. 236; F, fol. 299'’;
(3; 8-9), Fj fol. 16, P, fol. 14'’-I5; Q fol. 68'’-69: (3; 8-9); R [Perels, p. 147]: (8-9).

rei. titul.) P papa] om. BBiDEFPQR ualerio B, eidem (ualeriano) D^, om. O
(et cum rei. titul.) P patricio] ualentio Q, om. 0, add. inter cetera ('§7-7 om.)
DE^F R

Dies, qnibus litterae usque ad ep. 78 datae fuemnt, statui pro ordi¬
ne qno veninnt epistnlae inter praecedentem ep. 58 (ex. m. martio a. 559), et
ep. 78 (panlo post diem 16 aprilis a. 559 scriptam). Cf. ibid., p. 193.

Tit. Ualeriano patricio: Cf. notata in titnlnm ep. 52, p. 134.

1. in Aquileia ad Paulinum: Hnnc Panlinnm esse Aqnileiensem
episcopnm infertnr ex conlatione bnins ep. 59,1-3, cnm epp. 24,1-11;
52,3.14-15; 53,10. Illins nomen Panlnm fnisse, potins qnam Panlinnm, con¬
tendit K. Stein, Chronologie l. c., p. 126-136, opnscnlnm qnod ipse met
conferre non valni, et Histoire ..., p. 672; 695, n. 1. Panli nomen ei profecto
tribnitnr in docnmentis Aqnileiensibns et Gradensibns s. x-xiv, qnornm
plnrima, ex nno antiqniore fonte civitatis Fori Inliensis manasse, veri
simile est. Pondns et anctoritatem eornm, certe non parva, vide sis apnd
F. Lanzoni, o. c., p. 875-876. Nihilo antem minns cmn: l.° omnes codd. lec¬
tioni Paulini, et qnidem non semel sed bis, consentiant; 2.° omnes simnl
snmpti alta fnerint anctoritate etiam praediti, venerabilemqne antiqnitate

PEIvAGlI I PAPAE

EPISTUEA 59;l-7

<p>seudo episcopum scripsistis, mirati sumus quomodo hoc aput
eum agere noluistis, ut quasi in hoc excessus suos corrigat, si uirum
excellentissimum downum fihum nostrum patricium Iohannem ad
communionem suam permittat accedere. Nos a uobis hoc non
sperauimus. Magis autem ipsi praefato glorioso uiro scripsimus, 2
ut gratias Deo agat, quare per quamcumque occasionem liberatus
est a contagione scismaticorum, et omnino admonuimus, ne illis,
uel si noluerint, communicet, qui ab uniuersah ecclesia et ab apos-
tolicis sedibus separati sunt. Istud autem est, quod et a uobis 3
et ab illo poposcimus et nunc iterum postulamus, ut et istum Pau-
linum [Aquileiensem] pseudo episcopum et illum Mediolanensem
episcopum ad clementissimum principem sub digna custodia diriga-
tis, ut et iste, qui episcopus nullatenus esse potest, quia contra
omnem canonicam consuetudinem factus est, ahos ultra non per¬
dat; et ille qui contra morem antiquum eum ordinare praesumpsit.

pseudoepiscopum Ewald 5 domnum] Ewald: donnum B 9 omnino] I: omino B
admonuimus] admonemus filium nostrum patricium iohanem (praecd. om.) I 10 ab®]
om. B 11 sedebus B istud autem est] B: illud autem est /, istud est 0 P Q
[istut] O 4 et] om. 0 P Q 12 et ab illo] om. 0 P Q et istum] om. 0 P Q 13 aqui¬
leiensem] aquilegensem 0, O 4 , om. B I mediolan.] ex medilan. (o superscr.) B
epfiscop)am B 15 et ut I, ut [et ow.] P 4 Q esse nullatenus 0 P Q 16 alios]
transp. post perdat Q 17 -dat] ^A^-mitat B

traditionem redoleant, utpote qui ex ipsis Lateranensibus archiviis pro¬
veniant; 3.° facilior sit transitus a Paulino in Paulum quam contra, lectionem
Paulini servandam propterea duxi. Sane Pauli nomen fuerat notum B.
GamS, 0 . c., p. 773; P. Kehr, 0 . c., t. VIII, 1, p. 13; F. Lanzoni, 0 . c., p.
892, qui tamen omnes nomen Paulini, vel ita (Paulinus) admiserant.
in Enc. CattoL, t. I, c. 1722-1726.

patricium Iohannem: Cf. adnotationes in titulum ep. 24, p. 73.

ad communionem... accedere: Nam Paulini audacia eo proces¬
serat, ut illum a sua communione secludere auderet. Papa autem, qui Pau-
linum pseudoepiscopum aestimabat, indignatur, quod communio a schisma¬
tico episcopo expetatur. Cf.§ 7, alioqui epp. 52,3; 53,3-4, p. 135 et 140-141.

2. scripsimus: Kst ep. 53.

3. et istum Paulinum: Aquileiensem, quod ferunt plerique Italico¬
rum codd., est interpolatio a •§ 1 subministrata. Cf. ep. 24,11, p. 76.

Mediolanensem episcopum: Auxanum videlicet. Cf. F. Savio,
0 . c„ p. 234-236; F. Lanzoni, 0 . c., p. 1025-1026; F. Bonnard, Auxane,
DHGK., t. V, c. 932.

contra canonicam consuetudinem: Cf, ep. 24,11, p. 76.

debitae canonibus uindictae subiaceat. Ista sunt quae sicut
xi<mus>. sperauimus a gloria uestra, ut studium quod Dei eccle¬
siis impenditis, dignos gloriae uestrae afferat fructus. Ceterum,
absit, ut uel ille uel uos uel quicumque catbolicor^ ludicum aut
quorumlibet Christianorum ad illorum communionem a,ccedere
debeat, quia nec communio dici potest, quae non uniuersalis ecde-
siae sed particularis sdsmatis est. Si quid autem de causa dam[pj-
nationis trium capitulorum episcopi illarum partium dubitant, quo¬
modo consuetudo uetus habuit, aut eligant de suis doctos mros
duos uel tres, aut unusquisque pro se ueniat et rationem a nobis
cum Dei gratia conpetenter accipiens ad matns commi^s sanctae
catholicae ecclesiae uiscera reuertatur. Nam quod celsitudo uestra
didt: Ubi conuenire debeamus et quasi syno¬
dum facere, istud canones nulli permittunt, post rmiuersa-
lem synodum et post iudidum quod tamquam uno ore prope qua-
tuor ^lia episcopi tam in metropoUtanis suis quam singulares

canonibus! om. Pt 24 particularis est scismaUs potius leg. md.
miss. expunx. B 25 dubitant] n praemiss. expunx. B 30 sino- B
iudicium B

dam-] ad prae^
sinodum B

4 . gloriam uestram: Cf. notulas in ep. 53,5, p. 141.

6 . Cf. quod Narseti dicitur in ep. 60,3, p. 160-161.

celsitudo uestra dicit; Cf. adnotationes in epp. 3,2 et 52,15, p.
et 138. Id dixerat patricius in epistula amissa, quam ad ^hismati-
cum Aquileiensem praesulem scripserat (cf. § 1). et quam papa tunc tem
poris sub oculis habebat.

ubi conuenire debeamus: Perperam F. Savio, o. c., p. 235-236
affirmavit, et post eum F. Lanzoni, o. c., p. 892, his litteris et ep. 61,2
innitentes,’ synodum hanc fuisse re ipsa celebratam,
leiensi concilio narratur inter fabulas computari debet, re ^

epistulis Pelagii inferri nullo modo potest ilhus syno^ convocatio et cde-
b?atio. Quod lotius ex Ms liquet est, illam ^v^e po“t>Iicem vet^e. ^Id,
contra J. LangEN, Geschichte der romisch. Ktrche, t. II, Bonn, 1 * P’

iam bene notavit A. Nage, Pelagius, in Pauly-Wissowa, Suppi., t. Vll

istud canones nulli permittunt: An S. Geeasius I, Ep. ad Dar¬
danos (A. ThiEE, o. c., p. 393-394; MignE, PL. 59, c. 61-62; 77-78; O.
GuEnther, o. c., p. 370-371; 775-776)? Gelasius vero iam ad anteceden¬
tes maiorum ordinationes — quasnam nescio — provocat.

prope quatuor milia: Similis rhetorica exaggeratio in ep.
19,21, p. 59.

PEI.AGII I PAPAE

EPisTui,AE 59,'8-9; 60,1

care. Sed nec licuit aliquando nec licebit, particularem synodum g
ad diiudicandum generalem synodum congregari. Sed quotiens 9
aliqua de uniuersali synodo aliquibus dubitatio nascitur, ad reci¬
piendam de eo quod non intellegunt rationem, aut sponte ii qui
salutem animae suae desiderant, ad apostolicas sedes pro perci-
pienda ratione conueniunt, aut si forte, sicut de talibus dictum est;
Peccator cum uenerit in profundum malorum
contemnit, ita obstinati et contumaces extiterint ut doceri
non uelint, eos ab eisdem apostolicis sedibus aut attrahi ad salu¬
tem quoquo modo necesse est, aut, ne aliorum perditio esse pos-
sint, secundum canones per saeculares opprimi potestates.

eras, et licuit aliquando iterat.j dei. (lin. subnot.) B nec licebit] item lin. subnotat,
perper. dei. B sinodum B £1 Pz 36 ad diiudic. general. synod.] om. OP diiudi-
Gandum] D Q R: indicandum B B^E^ F generale synodum] om. B^ quotiens]
add. de B^ 37 aliqua] om. B uniuersali] ex uniuersale Di sinodo B B^ I\ ali¬
quibus] a quibus £j 38 -piendam] ex -piendum ISj, -piendum eo] hoc B^ D F
non] superscr. Pj intelligunt (recte fortasse) B 0 P Q R, intelligitur Pj £3 F
racionem superscr, Og aut] ut £3 ii] £ 3 : hii £1 £2 O 4 Q, hi B B^D F^O P P, qui
seq. iterat, eras. Q 39 suae] om. B^ desiderant] ex desiderat F^ apostolicam sedem
P pro] superscr. £ 2 , om. Q perci-] reci- O 3 O 4 40 conueniunt] B B^ D E^ F R:
conueniant 0 P Q y ex conueniunt £1 dictum] scriptum P 41 cum uenerit] om. Q
misso deleto extiterit B 43 eisdem] eiusdem £ attrahi] D E^ F 0 Pj, ex

atthrai Q: adtrahi (recte fortasse) Pj P4, atthrahi corr. vid. ex atthrai P, trahi B^R
quoquo modo] quomodo 0, quoquo £ 3 , quoque Pi, quandoque Pg aliorum] alio P
perditio] pemities P esse possunt Pj, possint esse D [possit ex possint] Pj 45 saecu¬
lares] ex saecularem (?) Pj, singulares Pj potestatem Pj.

9. de talibus dictum est: Prov.y 18,3.

secundum canones: Cf. ep. 52,10-11 cum notulis, p. 137-138.

Quaeritur de dilatione adventus Paulini Fori Sempronii improbi
praesulis, quamvis aliter promiserat Narses, huncque adhortatur ad
punienda facinora quae ille et schismatici alii, neglegente Narsete vin¬
dictam, patraverant. Utatur demum patricius sua auctoritate ad coer¬
cendos improbos qui Ecclesiam discerpunt, nam leges consulunt, ut re¬
belles obstinatos pervicacesque publicae potestates opprimant.

Related Letters