From: Pope Felix III, bishop of Rome
To: Emperor Zeno
Date: ~484 AD (August)
Context: Felix III, letter 8; Felix summarizes for the Emperor the crimes of both Peter of Alexandria and Acacius and announces the condemnation, formally closing the loop with the imperial court.
Felix, bishop of Rome, to the most clement Emperor Zeno.
We write briefly to summarize what has been done and why, so that the Emperor has from our own hand an account of the synod's actions.
The crimes of Peter Mongus of Alexandria: he was condemned by the Council of Chalcedon for denying that Christ possesses two complete natures in one person; he has continued to hold this position; he has not submitted to correction; his occupation of the see of Alexandria is therefore illegitimate.
The crimes of Acacius of Constantinople: as detailed in the formal citation and sentence we have already communicated, he received Peter Mongus into communion despite knowing of his condemnation; he supported the Henotikon; he compromised the papal legates.
The action taken: the Roman synod has formally separated Acacius from the communion of the Catholic Church.
We do not take this action lightly or in a spirit of hostility toward the Emperor whose desire for church peace we genuinely respect. We take it because the truth of the faith, established at Chalcedon with the full authority of the universal church, admits of no compromise.
We pray for the Emperor's wisdom in responding to this new situation.
Felix, bishop of Rome
Felicis papae ad Zenonem imperatorem. i Aut.^
»11 Petri Alexandrini Acaciiyue crimina hreviter perslrinfjcns^ et iUum dcnuo damna-
ium ei hunc a communione et dignilatc apostolica discretum csse docet (n. 1 — 4).
^fonei, ui Ecclesiam catholicam suis uti legibus et libertute imperator sinat («. 5).
Felix Zenoui Augusto.
1. Quouiam pietas tua, licet profusiore ])agiua ad mea scripta
respoiiderit, suis auribus diligeutius intimataui fastidio dignam cre-
didit veritatem, curaudum mihi fuit, ut breviter, quae uou vultis
latius publicari, defiuita concluderem. Itaque ofticiositate praemissa
timere me fateor reguo vestro pariter et saluti. Siquidem coutra
diviuam reverentiam probabitur, ut beati a])ostoli Petri directa lega-
tio, sicut ejus coufessio patefecit, tamquam iu captivitate redacta
teneretur, et chartis, quas bajulabat, violeuter abhitis ad eommuui-
candum haereticis, hoc est apocrisiariis Alexaudriui Petri, adversum
quem ierat, de custodia sit producta. Quapropter Yitalem^) quidem
et ^liseniun, cur vel impulsi ad ista cousenseriut, houore simul et
communione apostolica censura privavit. Sed quum aj^ud barl)aras
etiam nationes atque ipsius Deitatis iguaras j^ro exsequeudis uego-
tiis vel humam's jure gentium legatiouis cujusli])et habeatur sacro-
sancta libertas, uotum est omuibus, quauto magis ab imperatore
Komano et Christiauo priucipe, iu rebus ]>raesertim diviuis, opor-
tuerit intemeratam servari.
«) Ita D' D* D» D8 D' D'"» d' d*; N* 0 c c a^ sbnul scxaginta septem. hi E' E*
F* H^ I i* tota subsariptio Caeiius Felix ctc. cleest.
<) Uaec et sequentia verba Nicolaub I edi»tro ad Michaclem imp. laudat. |a^]
a. 484. 2. Deiiide legatione submota-), quae apud vos, \it dictum
iiec beati Petri apostoli iiiviolata esse jaiu potuit, tranquillitas
litteraruni salt<}m teuore oogiiosoat, sedem beati apostoli Petri Al
xandriiio Petro, olim juste(|ue dnmnato ac nihilominus per senteii-
tiam synodalenr^) nuper eliso, communionis nimquam vel praebuisse
vel praebituram esse consensum: quia, ut cetera nimc omittam^ ab
haereticis institutus contra fas omne catholicae praesidere non possit
ecclesiae. Unde quoniimi adhortationem meam duxistis onerosam,
in vestro relinquo deliberationis arbitrio, utrum beati apostoli Petri
an Alexandrini Petri cuiquam sit eligenda communio.
3. (iualis autem Alexandrinus exstiterit, vel quemadmodum
falsi nominis sacerdotium per unum^) vix suae complicem pravitatis
temerarius usurparit, atque in damnatonnn fuerit etiam apud vos
duduni sorte numeratus, suflragatoris ejus Acacii litteris ad sanctae
memoriae decessorem meuni datis, quarum exemplaria subdita cer-
nitis, approbate. Utrimi vel episcopus dici valeat, quod nomen
etiamsi a pluribus episco})is accepisset, habere non posset, vel ortho-
doxis plebibus contra Nicaenam synodum, c(mtra observantiam sin-
gularem^) mereatur im])oni, pnmipta in Deum pietate perpendite.
* ) h. e. submoto seriiione de legationf , quae etianisi heati Petri apostoli Bit,
utpote ab ejus vifiirio profecta, nec vel tanto nomine, ut inviolata excipeTetor,
meruit.
Homana non recipit. Cui etiamsi nihil aliud objiceretur , vet hoc unum sufficerei, qmod
ah haercticis ordinatus orthodoxis praeesse non potuit, Quam Romanac ecdesiae
disciplinani niox etiam aliunde illustraturi sumus.
■*) Ktianisi hoc FeUcis t^jstinionium Acacii scriptis (Simplic. epist. 8 n. 2),
quibus et Theophanes 1. c. pag. 194 concinit, sit fultum et in gest. de nom.
Acac. n. 7 repetatur, tunien Kvaj^rius h. i». 111, 20 ex litteris Aeg>'ptiorum epi*
scoporum et clericorum ad Felicem scriptis Pc^trum a duobus episcopis eam^m
haeresim profilentibus conscnratum fuiss<.> refert. Sed nihil inde mutatur Felicis
sent^mtia, qua eum a sacenlotali honore arcendum esse censet. Nicaenom
quippe concilium can. 4 saltem trium e)>iscoporum praesentiam in episcopi con-
secratione requirit. Cui concinens Autiochena syuodus cau. 19 omnes pr^mneme
episcopos aut saltem plerusqne ei(Uuu adesse \\\\i : alioqiun ordinationi nulia ffis ine^
rit, ait. Siricius papa autem ejust. f) n. 2 et epist. 10 n. 18 prorsus Nicaeni
conciUi vestigia i^remit, ne furtivum hencficium praestitum videaiur, Similiter Re-
gieuse concilium «a. 439) in praetat. (4 can. 1 absque trium episcoporum praesenOm
. . . irritam ordinationis spcciem a duobus temcre convenientibus praesumpiam deda*
rat. (Hard. I, 1747).
^.
-^J
-»-.
EPI8T0LA 8. 249
4. Ubi etiam apparet evidenter, Acaeium; qui excessus suos a. 484.
8Db yestrD potins nomine celare voluit quam vobis profutura sugge-
rere, im saluti vestrae devotionem deferre ^) sinceram, quam fidelem
conscientiam cirea patrum regulas atque ipsum dogma gestaret ca-
tbolicom. Propterea hunc eumdfem, utpote qui multa contra scita
veteram nefaria perpetrarit, et ejus laudator emerserit, quem asseruit
ei ipse damnatum et ab apostolica fecit sede danmari, ac rursus
aedifcanS; quae ante destruxerat, praevaricatorem se ipse constituit:
eoram, quos sequi maluit, portioni districtionis apostolicae per Tu-
tum Romanae ecclesiae defensorem justa deputavit auctoritas, atque
a communione et dignitate apostolica, qua se ipse ejus externis')
sociando monstravit indignum, legitima severitate discrevit.
6. Puto autem, quod pietastua, quae etiam suis mavult^) vinci
legibus quam reniti, coelestibus debeat parere decretis: atque ita
Unde contra hunc canouem agere quodammodo videtur, qui aliis idem beneficium
indtilget. Verum ex intelligentia regularis ohservaniiae a Felice memoratae cogni-
tio Nicaeni canonis pendet, quem indicare voluit. Atqui s. Cyprianus ^opist. 68
(ed. Paznel.) adversus Basilidem et Martialem, quibuH haud midto iunocentior
erat Petras, primum ait: frustra iales episcopalum sibi usurpare conantur, quum ma-
mfeslum sii, ejugmodi homines nec ecclesiae Christi posse praeesse, nec Deo sacri-
fieia offerre debere. Ac proxime Bubjicit; maocime quum Jam pridem nobiscum et cum
omnibuM wnnino episcopis in ioto numero Corneiius ... decrevcrit^ ejusmodi homines
ad poeniientiam quidem agendam admitti posse^ ab ordinatione autem cleri atque sa-
terdoiaH honore prohiberi. Qnam regulam secutus Felicis deccssor Simj)liciu8
epist. 18 n. 3 de ipso Petro ad Acacium his scripsit verbis: Qui si nunc redire
eoniendit, nisi per satisfactionem Christianis regulis competentem non potest introire,
mc perinde non ad ftisiigium sacerdotalis dignitaiis accedere. Jure igitur Felix cum
Acacio expostulat, quod Petrum ad fastigium sacerdotalis dignitatis admittens
romtra Tegularem observantiam pcccavit. Unde sequitur, ut ct pcccaverit contra
I^icaentun canonem 10: Quicunque de lapsis ad ordinem cleri promoti suiU per igno-
vei per ordinantium dissimulationem, hoc non praejudicei regulae: cognrii
deponuntur; ibi enim regulam, quam et hiudavit Felix et Cyprianus ex-
posnit, indicari nemo non advertit. Ad eamdem quoque regulam respexit Hi-
larioB lib. de eynod. n. 91, ubi ex Orientalium decreto, quo anathema homou-
non profitentibus dixerant, infert episcopatu cedendum: Renuntiemus, inquit,
», quia of/icium ejus ab anathemate (h. e. ab iis, qui anathemate per-
d siint, si decretum illud valeat) sumpsimus. Ordinati enim ab his surnus, qui
Sicaena synodo homousion profitentur. — Porro ex variis illis locis manifestum
fieri puto, hic regularem non singularem legendum esse, indeque explicari, quae
sii illa regula, qois Nicaenus canon, quorum auctoritate Felix Petrum catholi-
€M praeesse poase negat.
') Ironice dictum pro non deferre .'.. quam nec ... gestarei [Ed.].
^ h. e. iia qui ab iUiua conmiunione sunt segregati.
a. 484. humanarum sibi rerum fastigium uoverit esse commissuiu, ut tamen .
ea, quae divina sunt, per dispensatores divinitus attributos perci-
pienda non amhigat. Puto, quod vol^is sine uUa dubitatione ait
utile, si Ecelesiam catholicam vestri t«mpore principatus sinatis uli
legibus suis, nec Ubertati ejus quemquam permittatis obsistere, quae
regni vobis restituit potestatem. Certum est enim, hoc rebus yestris
esse sahitare, ut quum de causis Dei agitur, et juxta ipsius consti>
tutum regiam vohmtatem sacerdotibus Christi studeatis subdere, non
praeferre, et sacrosancta per eorum praesules discere potius quam
docere, Ecdesiae formam sequi, non huic humanitus sequenda jur»
Et ex lioc quidem de his onmi))us conscientiam meam ante tribunal
Christi causam dicturus a])solvo. Vestrae mentis intererit magis ac
magis cogitare, et in rerum ])raesentium statu sub diviua nos exa-
minatione su])sistere, ac post hujus >^tae cursum ad divinum con-
sequenter venturos esse judiciimi. Et alia manu, Data Calendis
Augusti Venantio v. c. consule.
◆
From:Pope Felix III, bishop of Rome
To:Emperor Zeno
Date:~484 AD (August)
Context:Felix III, letter 8; Felix summarizes for the Emperor the crimes of both Peter of Alexandria and Acacius and announces the condemnation, formally closing the loop with the imperial court.
Felix, bishop of Rome, to the most clement Emperor Zeno.
We write briefly to summarize what has been done and why, so that the Emperor has from our own hand an account of the synod's actions.
The crimes of Peter Mongus of Alexandria: he was condemned by the Council of Chalcedon for denying that Christ possesses two complete natures in one person; he has continued to hold this position; he has not submitted to correction; his occupation of the see of Alexandria is therefore illegitimate.
The crimes of Acacius of Constantinople: as detailed in the formal citation and sentence we have already communicated, he received Peter Mongus into communion despite knowing of his condemnation; he supported the Henotikon; he compromised the papal legates.
The action taken: the Roman synod has formally separated Acacius from the communion of the Catholic Church.
We do not take this action lightly or in a spirit of hostility toward the Emperor whose desire for church peace we genuinely respect. We take it because the truth of the faith, established at Chalcedon with the full authority of the universal church, admits of no compromise.
We pray for the Emperor's wisdom in responding to this new situation.
Felix, bishop of Rome
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.