From: Pope Felix III, bishop of Rome
To: [Ecclesiastical correspondent]
Date: ~483 AD
Context: Felix III, letter 1; his first major letter at the beginning of his pontificate, establishing his position on the Acacian crisis.
Felix, bishop, servant of the servants of God, greetings.
The beginning of a pontificate is a moment when one must establish, clearly and without ambiguity, where one stands on the questions that matter most. The questions that matter most in the church at this moment are the questions connected with the Council of Chalcedon and the faith it defined.
The apostolic see has spoken on this faith with clarity and consistency through the pontificates of my predecessors. It speaks again through me: Chalcedon defined the orthodox faith concerning the person of Jesus Christ, who is truly God and truly man in one person, without confusion, change, division, or separation of the two natures. This definition is not negotiable, and no formula that obscures or qualifies it can be accepted as an equivalent expression of the same faith.
I make this statement at the beginning of my pontificate so that those who hope for a more accommodating approach from a new bishop of Rome will know from the outset that their hope is misplaced. I do not say this in a spirit of hostility; I say it in a spirit of honesty, because misplaced hope is worse than no hope at all.
Felix, bishop of Rome
antistitem^ yel pro mei ordinis qualitate vel pro tiiae securitatis in- a. 483.
taitn hujuscemocli ideo promenda judicavit, ut non tam per ejus
qualemcunque vicarium quam praesentis apostoli velut auctoritate
commouitas^ altius vias et divinae reverentiae et humanae conditionis
adspicienSy quod absit a tua mente, non ingratus exsistere videaris
collatae felicitatis auctori. Redeat, obsecro, in anirai tui intima^'^)
deliberatione conspectum, quae inimicos tuos facta dejecerint, quae
te ad imperiale fastigium Deo cpmitante revexerint: qualiter illi cum
nefanda dogmatis receptione conciderint, et quemadmoduni gloria
tua haereticorum fuerit depulsione reparata; ut illi contra (Jalche-.
donensis synodi venerabilia constituta et beatissimi papae Leonis
Bcripta venientes, ipsa sui molitione collapsi sint, et quibus modis
eoruni reformationes ad pristinum remeaverint^*) tuam reverentiam
principatum.
5. Liceat, oro, apud te fidenter exserere^^), quae convenit non
tacere. Unicum in te superest prisci nomen imperii. Ne, quaeso,
nobis salutem tuam, pie imperator, invideas, ne fiduciam j)ro te mi-
nnas supplicandi! Causae, quibus Dominus sit propitius, inquiren-
dae sunt, non quibus ejus indignatio provocetur. Convenio, con-
testor, obtestor; quoniam metuo, horresco, fonnido, ne mutatione
cau8arum'^)'et earum, quod absit, mutetur eventus. Respice potius
ad decessores tuos augustae memoriae Marcianum scilicet et Leonem,
et tantorum principum fidem, legitimus eorum successor, amplectere.
Debes illorum religioni consensum, debes memoriae reverentiam:
absit a tua devotione, absit a tua potestate, ut talium credaris re-
spuisse judicium!
6. Postremo professionem tuam conscientiamque recolendam
sensibus tuae pietatis insinuo. Palatii tui facito scrinia recenseri.
") Ita E' E*; editi cum F* H'* iniegra. Deinde E* sec. manu conspectus qui
iuorvm facta dejecerait quum prima manu cum E' F* H" et editis con-
MpeeiWM quae dejeceruni (E* dejecerini ... conciderint^ F* ... evexerini ,., condiderint).
Mox editi in haereiicorum.
Felix ZenoDi in memoriam revoca^, quomodo Basiliscua Calchedonensem syno-
dnm et Bcripta Leonis condemnans e principatu exciderit, ipse yero contrariam
liam iniens ad eomdem capessendum redierit. Qjiem revera his obsecutum
esse, testis est lex ejosdem anno 476 exeunte data 1. 16 Cod. Just. 1,2: Decemi-
wtUM,' ui anitquati» ac in/irmaiis funditus, quae conira ipsum orthodo.rne religionis
Deum quodam modo faeia suni, in iniegrum resiiiuaniur universa etc.
•*) Ita E' E?; F* H^ exercere quae, editi exponere quem. Deinde E* E* impe-
rii, abi alii imperaioris.
'•) Ita E* E* F*. Editi ei earum omittunt, moxque scribunt: Hespice propi-
tiuM (£' poiius) .. amplecti debes illorum in religione consensum. quorum dehes (E*
correxit sec. manu religionis consensum eorumque dehes).
mriBTOLAM BOMAH. POHTIF. I. 15
a. 483. et scripta illa diligeiitiiis * ' ) vestigari, quae ad apicem summae r^ "^
gredieiis potestatis ad decessorem memn pietas tua pro commmii
gratulatione direxerit. His*^) eum nempe magna laude prosequeriSy
quod haereticam tyrannidem praedicationis catholicae vigore contari-
verit; quae utique illius viri praedicatio nihil aliud, quam de Ehity-
chianae labis errore prorsus abolendo ejusque sequacibus exclndendis
ac pro synodi Calchedonensis definitione servanda reducendoque
sanctae memoriae Timotheo rectae fidei sacerdote, tota sna teztus
serie prolocuta est. Haec certe tua mansuetudo cognoscit '•), nec
res incognitas tua clementia proferre potuisset, et palam aperteque
professa, quod laudum tuarum testificatione firmasti.
7. Requirantur illa quoque, quae ad sanctae memoriae Timo-
theum orthodoxum Alexandrinum episcopum serenitatis tuae paginae
sunt locutae, atque ex ipsis actibus intuere, nisi^^) Petro ex memo-
rata urbe secluso, qui ejus ecclesiae tunc temporis incubabat, supra- .
dictum Timotheiuu non fuisse revocatum. Vos ad eumdem veueran-
dae reeordationis pontiticem jam reductum sacras venerabiles mox
dedistis^ quibus tideli pectore gloriamini, quod sanctae ecclesiae
magnae civitatis Alexandrinae, providens orthodoxae fidei, Dominus >
noster ac Salvator verum rursus^") restituerit sacerdotem. Ubi ma-
nifestum est, quia quum hunc verum dicitis, illum fuisse falsum,
qui est depulsus, ostenditis; et quum in venerando Timotheo oriha-
doxae'^'^) fidei Dominum testamini providisse, pervasam modis om-
nibus in Petro perhibetis refutasse doctrinam: non ob aliud, niai
quia et ille, qui orthodoxus pronuntiatur et^^) verus, Calchedonensi
synodo, sicut ejus timc missa tenet professio, consentiebat, et isiey
") Ita K« E* F». Editi diligenier investigari ... direxit.
*^) Ita E' E* F*. Editi his cum semper ... contriveris^ contra contextus ethi-
storiae veritatem. Similiter in sequentibus editi prorsus corrupte: qua utique
istius veritatis praedicatione nihii aliud quam de Eutychiano tahores errore . . . exetm^
dendis. Haec pro . . . serie pie locuta est. Codicum nostrorimi auctoritatem ■eqm-
mur, nisi quod consueto more hac pro synodi pingunt, F* etiam laboriB errare,
'*) Ita E' E- F*, nisi quod E' I/ic certe ... tuam clementiam proferre potuMese .. .
professam (F* professe). Editi cognovit.
'*') Ita codices nostri; consentiunt viilgati, nisi quod ex ea memorata ... W
ecclesiae ... gloriabmnini habent. E' secundis curis nisi Petrus ... eectusue ... «
supradicto Timotheo non fuissct&evocatus. F* sint locutae ... ex ejus memoratae urbU
. . . ^«i ejus . . , provocatum.
^') Ita E* E^ F<. Editi omittunt rursus et deinde hunc; subinde iidem fui
pulsus est.
'•) Ita E' E*F^, nisi quod E* secundis curis refuisse (fortasse pro futsee re-
pctita a priore voce littera s, quae apud veteresprorsus similis iitterae r). Editi
orthodoxo fidem . , . testamini rcduxisse pervcrsam in omnibus,
*"^) E* post. manu est verus Catchedonensis synodi observator sirui, quum antea
nobtra et aliorum lectio. Moxque E* F* ejus sumissa (F* suum missa) tenet pro-
feasio congregabut. ac deinile ctiiti perver.^us ejicitur.
◆
From:Pope Felix III, bishop of Rome
To:[Ecclesiastical correspondent]
Date:~483 AD
Context:Felix III, letter 1; his first major letter at the beginning of his pontificate, establishing his position on the Acacian crisis.
Felix, bishop, servant of the servants of God, greetings.
The beginning of a pontificate is a moment when one must establish, clearly and without ambiguity, where one stands on the questions that matter most. The questions that matter most in the church at this moment are the questions connected with the Council of Chalcedon and the faith it defined.
The apostolic see has spoken on this faith with clarity and consistency through the pontificates of my predecessors. It speaks again through me: Chalcedon defined the orthodox faith concerning the person of Jesus Christ, who is truly God and truly man in one person, without confusion, change, division, or separation of the two natures. This definition is not negotiable, and no formula that obscures or qualifies it can be accepted as an equivalent expression of the same faith.
I make this statement at the beginning of my pontificate so that those who hope for a more accommodating approach from a new bishop of Rome will know from the outset that their hope is misplaced. I do not say this in a spirit of hostility; I say it in a spirit of honesty, because misplaced hope is worse than no hope at all.
Felix, bishop of Rome
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.