From: Ruricius, bishop of Limoges
To: Celsus
Date: ~488 AD
Context: Ruricius praises Celsus's hospitality after a visit, in the ornate style typical of Gallo-Roman aristocratic correspondence.
To Celsus, lord of my heart — Ruricius.
I tremble to open my stammering mouth in praise of you, knowing that even greater talents rightly fall short. What shall I commend first — your affection or your courtesy? You lavished on me every delight of country, custom, and — greatest of all — love. Or if any of these was lacking, it should be charged to the season, not to you. For I found in your company everything dear that the heart could wish and everything distinguished that the world could offer. You deprived me of no pleasure whatsoever. You even made the solitude of my poor little retreat desirable by making yourself my neighbor.
XII. DOMNO PECTORIS SUI CELSO RURICIUS.
Trepido in praeconium uestrum os elingue reserare, cui scio
iure etiam ingenia maiora succumbere. quid enim primum de.
affectionis aut dignationis uestrae laude commemorem, qui
omnes mihi ruris, moris et, quod his omnibus maius est, caritatis
delicias contulistis, aut certe, si quid horum defuit, deputandum
tempori, non nobis est inputandum. nam totum
apud uos, quod carum pectus, quod habuit clarum mundus,
inueni, nulla me penitus iocunditate fraudastis. quin etiam
desiderabile mihi hospitioli mei.desertum uestra uicinitate fecistis.
et idcirco me magis finitimum uobis esse congaudeo,
quia non ex toto malus est, qui bonis iungitur.
Sed ne exhibeat nobis [esse] ineptia sui longior sermo fastidium,
salue largissimum dico et uitrarium, sicut iussistis,
me destinasse significo, cuius opus nitore, non fragilitate oportet
imitetur, ut dilectio, quae nobis a parentibus relicta, a magistro
tradita, uitae communione firmata est, secundis elimetur, aduersis
nulla penitus turbinum procella frangatur. nam sicut
auri atque argenti pretiosa sinceritas, si aeris aut plumbi uel
cuiuslibet alterius materiae uilioris fuerat admixtione corrupta,
nisi ignium examinatione purgetur, nec splendorem naturalem
poterit habere nec sonum, nam nec uisui claritatem nec tinnitum
reddit auditui magisque raucum resonat, si feriatur, et
stridulum *********
8 plu S 7 preconium S elinguae S 10 moris] oris coniciendum
uidetur v, oemoris Kr . 11 dilicias S 14 panitus S 16 congaudio S
18 uobis [esse] ecripsi, uofi esse S, u. ipsa v, uobis seu Kr . sui] seu Kr .
20 distinasse S 21 num imitemur Bcnbmdum F a ante magistro om. v
22 ante secundis in S rasura 2-8 litterarum exstat 23 paenitus S
24 preciosa 8 25 fuerit v 26 purgatur v 29 lacunam indicauit
Mommsenus
Hanc ergo sententiam, non meam, sed domini, frater optime,
contuentes pariter et sequentes ita uitam nostram medio cursu
gubernatore ipso domino temperemus, ut, quamquam serenitas
adrideat, prosperior flatus inuitet, mare placidum blandiatur,
scientes tamen illam aequoris subiecti planitiem ad instar
montium repente consurgere nequaquam in altum nauem
nostram patiamur inpelli, ubi eam aut tempestas soluat aut
unda demergat.
◆
From:Ruricius, bishop of Limoges
To:Celsus
Date:~488 AD
Context:Ruricius praises Celsus's hospitality after a visit, in the ornate style typical of Gallo-Roman aristocratic correspondence.
To Celsus, lord of my heart — Ruricius.
I tremble to open my stammering mouth in praise of you, knowing that even greater talents rightly fall short. What shall I commend first — your affection or your courtesy? You lavished on me every delight of country, custom, and — greatest of all — love. Or if any of these was lacking, it should be charged to the season, not to you. For I found in your company everything dear that the heart could wish and everything distinguished that the world could offer. You deprived me of no pleasure whatsoever. You even made the solitude of my poor little retreat desirable by making yourself my neighbor.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.