Letter 32
Unknown→Agricola, nobleman|c. 497 AD|ruricius limoges
From: Ruricius, bishop of Limoges
To: Agricola, nobleman (his son?)
Date: ~497 AD
Context: Ruricius writes to Agricola after learning of his recovery from illness, interpreting the sickness as a sign of God's merciful discipline.
Bishop Ruricius to his illustrious and ever-magnificent son Agricola.
Having reread the letter of your excellency, I gave thanks to God that by its own arrangement I learned of your recovery before I knew of your illness — so that it removed our anxiety and restored your health. Yet I believe this illness was inflicted on you by a God who is favorable rather than angry. [The letter develops the same theological theme as letter 23 — illness as divine discipline — with variations adapted to the specific relationship with Agricola.]
XXXII. DOMINO INLUSTRI SEMPERQVE MAGNIFICO FILIO AGRICOLAE RURICIUS EPISCOPUS.
Relectis litteris sublimitatis uestrae gratias deo egi, quod
uos prius reualuisse ordinatione ipsius, quam infirmatos esse
cognoui, ut nobis anxietatem tolleret et uobis redderet sospitatem.
quam tamen infirmitatem uobis clementer inlatam propitio
potius quam irato ipso domino nostro pro solita eius pietate
conicio. sic enim legimus, quod corripiat dominus, quem
diligit, (castigat) autem omnem filium, quem recipit. quod etiam
in nobis, quantum audio, conprobatur, ut ordinatis affectibus
uestris suum nobis insinuaret affectum et habitu animoque
mutato iugum uobis suae lenitatis inponeret, ut salutari currui
suo colla subdentes, dum mandatorum suorum leue onus euehitis,
peccatorum grauem sarcinam deponatis.
Haec est enim mutatio dexterae excelsi, dum de peccatoribus
iustos, de extraneis domesticos, amicos sibi facere dignatur
ex seruis. superest, ut nunc conuersionem, quam protulistis
. in ueste, probetis in corde et haec commutatio inter indumentum
uestrum habeatur et animum, ut, sicut ille sub
16] Prou. 8,12. 17] Hebr. 12, 6. 24] Psalm. 76,11.
1 factis S 7 iuditio S 8 presenti S 10 inlustriil S (e eras.)
12 relictis S 14 ut Luetjohann, et S 17 conitio S 18 diligit add. v,
castigat add. Kr. ex ep. II 23, om. S recepit S 19 re probatur 11
20 animo quae mutatu S 21 curui S 25 dextraneis S
candidis uestibus habuit hucusque nigredinem, ita nunc sub pullis
uestibus operum luce candescat. peccator enim, qua die conuersus
ingemuerit, tunc saluus erit, dummodo iuxta sancti
apostoli Pauli sententiam, sicut exhibuimus hactenus corpora
nostra seruire saeculo et iniquitati ad iniquitatem, ita nunc
exhibeamus membra nostra seruire iustitiae in sanctificationem,
nec simus quasi timentes deum aliud sermonibus praetendentes,
aliud habentes in moribus, aliud ostentantes in
uestibus, aliud actibus conprobantes, ne nos mordeat sermo
ille dominicus, sub uestitu ouium luporum rabiem contegentes,
quia oculus ille diuinus, sicut scriptum est, omni
loco bonos speculatur et malos. sine dubio, quem ad se integro
corde transire conspexerit, ipse in cor illius iugi habitatione
descendet, ut eo habitatore non careat, cui se praeparauit
habitaculum.
Gratias itaque domino nostro super tam inenarrabili eius
bonitate in commune referamus, qui mauult seruos suos monere
quam perdere, corrigere, quam punire, et pro usura breuis
uitae perpetuitatis regna donare. quod superest, saluto plurimum
et ancillam uestram uobis peculiari insinuatione commendo,
quamlibet hoc salua uestra pietate non egeat, ut, quo
eam suscipere tanti habuistis affectu, semper foueatis indultu,
quae largitate diuina utrosque nos sibi parauit obnoxios, nos
auos faciens sua fecunditate, nos proauos. domnam filiam
meam desiderio et honore, quo dignum est, sospito. ob cuius
agnitionem, si facultas esset ambulandi, erat uoluntas promptissima
uos uisendi, ut, quam interioribus oculis pro adfinitatis
4] Rom. 6, 13. 8] Matth. 7, 15. 11] 1 Petro 3, 12.
1 nigridinem S 2 candiscat S 4 Pauli apostoli v 7 simns v,
scimus S praetendentis S 10 uestituo S 12 bonus speculator
S 12 et ante sine om. v 14 discendit S 16 inennarrabili S
17 suos om. v 18 corregere S 19 perpetuitatis Kr., perpetualn
tis S, perpetua v primum S 20 peculiare S 21 quo eam r,
coeam S 22 indultuque S 25 suspito S 26 agnitionem om. r
prumptissima S
ipsius coniunctione iugi recordatione conspicimus, etiam exterioribus
cerneremus. opto bene agas.
◆
From: Ruricius, bishop of Limoges
To: Agricola, nobleman (his son?)
Date: ~497 AD
Context: Ruricius writes to Agricola after learning of his recovery from illness, interpreting the sickness as a sign of God's merciful discipline.
Bishop Ruricius to his illustrious and ever-magnificent son Agricola.
Having reread the letter of your excellency, I gave thanks to God that by its own arrangement I learned of your recovery before I knew of your illness — so that it removed our anxiety and restored your health. Yet I believe this illness was inflicted on you by a God who is favorable rather than angry. [The letter develops the same theological theme as letter 23 — illness as divine discipline — with variations adapted to the specific relationship with Agricola.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.
Related Letters
Sidonius Apollinaris→Agricola, noblemanc. 467 · sidonius apollinaris #12
Sidonius Apollinaris→Agricola, noblemanc. 467 · sidonius apollinaris #2
Unknown→Senarius, an man (a Roman official at Burgundian court)c. 498 · ennodius pavia #7
Unknown→Celer, senatorc. 504 · avitus vienne #13
Unknown→Ommatius, spiritual sonc. 492 · ruricius limoges #18