Letter 22: 1. When, after long hesitation, I knew not how to frame a suitable reply to the letter of your Holiness (for all attempts to express my feelings were baffled by the strength of affectionate emotions which, rising spontaneously, were by the reading of your letter much more vehemently inflamed), I cast myself at last upon God, that He might, accor...

Augustine of HippoAurelius|c. 389 AD|Augustine of Hippo|Human translated
famine plaguegrief deathillnessproperty economicsslavery captivity
Church council; Persecution or exile; Natural disaster/crisis

Augustine, Presbyter, to Bishop Aurelius — greetings.

1. When I kept trying and failing to find the right words for this reply, I finally gave up composing and simply cast myself on God, asking him to let me say something worthy of the zeal and care for his Church that you and I share — and worthy of the respect I owe you. So let me begin with this: I am glad you believe my prayers help you. I believe it too, with the same faith and hope by which I believe that Christ our Lord hears the prayers of all his members interceding for one another. Let this mutual confidence comfort us both.

2. Now to the matter itself. You have put before me, as a burden laid on our shoulders together, the reform of a practice that has no apostolic warrant and in fact contradicts apostolic teaching — the custom of feasting and drinking at the tombs of the martyrs, as though this were a religious duty or even a form of honoring the dead. You are right that it must be corrected. But you also know how deep-rooted it is, and how much resistance correction will provoke, especially because it has been tolerated for so long in many places and allowed a kind of customary authority.

3. I am not going to pretend the task is easy. In Africa especially, this practice has hardened into something that looks, to many people, like a tradition of the Church. When Ambrose [bishop of Milan, d. 397; one of the great reformers of Latin Christianity] suppressed it in Milan, there was angry resistance. He succeeded — but Milan is not Carthage, and Ambrose had a particular authority over his congregation that few bishops possess in the same degree.

4. What I would urge is this. Do not attack it frontally at first. Begin with instruction: explain, patiently and repeatedly, what the martyrs truly deserve from us, and what this practice actually is — a pagan funeral banquet dressed in Christian clothing. Let the congregation understand before they are told to stop. Understanding makes obedience possible; order without understanding breeds resentment and hypocrisy.

5. The passage of Scripture that should guide us is the whole of Paul's letter to the Corinthians on the question of food sacrificed to idols [1 Corinthians 8–10]. The principle Paul sets out there is exactly what applies here: strong knowledge without love destroys; charity builds up. We know these banquets are wrong. But we must correct them in a way that wins back the people who practice them, not merely silences them.

6. I am ready to help in any way I can. If it would be useful for me to come to Carthage and preach on this, I am at your disposal. If written guidance would serve better, I can provide that. The thing is, I think, well within our power to accomplish — but only if we act with patience, with love, and with the consistent support of the senior clergy. A reform that the bishops themselves are seen to disagree about will fail before it begins.

Write to me with your thoughts. I await your instruction, and I hold you always in my prayers.

Human translationNew Advent (NPNF / ANF series)

Latin / Greek Original

EPISTOLA 22

Scripta ante a. 392.

A. presbyter Aurelio, Carthaginiensi episcopo, gratias agens pro eius benevolentia in semetipsum ac fratrum suorum coetum (n. 1) deflensque comessationes ac ebrietates per Africam in coemeteriis et memoriis Martyrum frequentari specie religionis (n. 2-3); cui tam turpi malo obtestatur ut mediri velit sua Conciliorumque auctoritate modeste animadvertens in plebem Christianam, quam inprimis oportet institui Scripturae S. testimoniis (n. 4-6). Dolet subinde etiam contentiones et humanae laudis appetitum ab ipso Clericorum ordine non exsulare (n. 7-8). Petit ut Saturninum inducat ad colloquendum cum ipso (n. 9).

Aurelio episcopo, Augustinus presbyter

A. gratias rependit Aurelio pro eius in se et fratres benevolentia.

1. 1. Qua gratia responderem litteris Sanctitatis tuae cum diu haesitans non reperirem (omnia enim vicit affectus animi mei, quem iam sponte surgentem lectio epistolae tuae multo ardentius excitavit), commisi me tamen Deo, qui pro viribus meis operaretur in me, ut ea rescriberem quae utrique nostrum studio in Domino et cura ecclesiastica pro tua praestantia et mea obsecundatione congruerent. Atque illud primum, quod orationibus meis te adiuvari credis, non solum non defugio, verum etiam libenter amplector. Ita enim, etsi non meis, certe tuis, me Dominus noster exaudiet. Quod fratrem Alypium in nostra coniunctione mansisse, ut exemplo sit fratribus curas mundi huius vitare cupientibus, benevolentissime accepisti, ago gratias, quas nullis verbis esplicare possim: Dominus hoc rependat in animam tuam. Omnis itaque fratrum coetus, qui apud nos coepit coalescere, tanta tibi praerogativa obstrictus est, ut locis terrarum tantum longe disiunctis ita nobis consulueris tanquam praesentissimus spiritu. Quapropter precibus quantum valemus incumbimus, ut gregem tibi commissum tecum Dominus sustinere dignetur, nec te uspiam deserere, sed adesse adiutor in opportunitatibus, faciens cum Ecclesia sua misericordiam 1 per sacerdotium tuum, qualem spirituales viri ut faciat, lacrymis cum gemitibusque interpellant.

Carnales foeditates atque aegritudines quas Africa patitur.

1. 2. Scias itaque, domine beatissime et plenissima caritate venerabilis, non desperare nos, imo sperare vehementer, quod Dominus et Deus noster per auctoritatem personae quam geris, quam non carni, sed spiritui tuo impositam esse confidimus, multas carnales foeditates et aegritudines quas Africana Ecclesia in multis patitur, in paucis gemit, conciliorum gravi ense et tua possit sanare. Cum enim Apostolus tria breviter genera vitiorum detestanda et vitanda uno in loco posuerit, de quibus innumerabilium vitiorum exsurgit seges, unum horum quod secundo loco posuit, acerrime in Ecclesia vindicatur; duo autem reliqua, id est primum et ultimum, tolerabilia videntur hominibus, atque ita paulatim fieri potest, ut nec vitia iam putentur. Ait enim vas electionis: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et dolo; sed induite vos Dominum Iesum Christum, et carnis curam ne feceritis in concupiscentiis 2.

Comessationes ac ebrietates omnino prohibendae in ecclesiis.

1. 3. Horum ergo trium, cubilia et impudicitiae tam magnum crimen putantur, ut nemo dignus non modo ecclesiastico ministerio, sed ipsa etiam sacramentorum communione videatur, qui se isto peccato maculaverit: et recte omnino. Sed quare solum? Comessationes enim et ebrietates ita concessae et licitae putantur, ut in honorem etiam beatissimorum martyrum, non solum per dies solemnes (quod ipsum quis non lugendum videat, qui haec non carnis oculis inspicit), sed etiam quotidie celebrentur. Quae foeditas si tantum flagitiosa et non etiam sacrilega esset, quibuscumque tolerantiae viribus sustentandam putaremus. Quanquam ubi est illud, quod cum multa vitia enumerasset idem Apostolus, inter quae posuit ebriosos, ita conclusit, ut diceret cum talibus nec panem edere 3? Sed feramus haec in luxu et labe domestica, et eorum conviviorum quae privatis parietibus continentur, accipiamusque cum eis corpus Christi, cum quibus panem edere prohibemur; saltem de sanctorum corporum sepulcris, saltem de locis sacramentorum, de domibus orationum tantum dedecus arceatur. Quis enim audet vetare privatim, quod cum frequentatur in sanctis locis, honor martyrum nominatur?

Vitia in Ecclesia Conciliorum auctoritate extirpanda.

1. 4. Haec si prima Africa tentaret auferre, a caeteris terris imitatione digna esse deberet: cum vero et per Italiae maximam partem, et in aliis omnibus aut prope omnibus transmarinis Ecclesiis, partim quia nunquam facta sunt, partim quia vel orta vel inveterata, sanctorum et vere de vita futura cogitantium episcoporum diligentia et animadversione exstincta atque deleta sunt, [...] dubitare quomodo possumus tantam morum labem, vel proposito tam lato exemplo emendare? Et nos quidem illarum partium hominem habemus episcopum, unde magnas agimus gratias Deo: quanquam eius modestiae atque lenitatis est, eius denique prudentiae et sollicitudinis in Domino, ut etiamsi Afer esset, cito illi de Scripturis persuaderetur curandum, quod licentiosa et male libera consuetudo vulnus inflixit. Sed tanta pestilentia est huius mali, ut sanari prorsus, quantum mihi videtur, nisi concilii auctoritate non possit. Aut si ab una ecclesia inchoanda est medicina; sicut videtur audaciae, mutare conari quod Carthaginensis Ecclesia tenet, sic magnae impudentiae est, velle servare quae Carthaginensis Ecclesia correxit. Ad hanc autem rem quis alius episcopus esset optandus, nisi qui ea diaconus exsecrabatur?

Christiana plebes moderate punienda, Scripturae Sacrae testimoniis erudienda.

1. 5. Sed quod erat tunc dolendum nunc auferendum est; non aspere, sed sicut scriptum est, in spirito lenitatis et mansuetudinis 4. Dant enim mihi fiduciam litterae tuae indices germanissimae caritatis, ut tecum tanquam mecum audeam colloqui. Non ergo aspere, quantum existimo, non duriter, non modo imperioso ista tolluntur; magis docendo quam iubendo, magis monendo quam minando. Sic enim agendum est cum multitudine: severitas autem exercenda est in peccata paucorum. Et si quid minamur, cum dolore fiat, de Scripturis comminando vindictam futuram ne nos ipsi in nostra potestate, sed Deus in nostro sermone timeatur. Ita prius movebuntur spiritales vel spiritalibus proximi, quorum auctoritate, et lenissimis quidem sed instantissimis admonitionibus caetera multitudo frangatur.

Quomodo colendi martyres ac defuncti adiuvandi.

1. 6. Sed quoniam istae in coemeteriis ebrietates et luxuriosa convivia, non solum honores martyrum a carnali et imperita plebe credi solent, sed etiam solatia mortuorum; mihi videtur facilius illis dissuaderi posse istam foeditatem ac turpitudinem, si et de Scripturis prohibeatur, et oblationes pro spiritibus dormientium, quas vere aliquid adiuvare credendum est, super ipsas memorias non sint sumptuosae, atque omnibus petentibus sine typho, et cum alacritate praebeantur: neque vendantur; sed si quis, pro religione aliquid pecuniae offerre voluerit, in praesenti pauperibus eroget. Ita nec deserere videbuntur memorias suorum, quod potest gignere non levem cordis dolorem, et id celebrabitur in Ecclesia quod pie et honeste celebratur. Haec interim de comessationibus et ebrietatibus dicta sint.

Laudis humanae studium et contentiones humilitate cohibenda.

2. 7. De contentione autem et dolo quid me attinet dicere, quando ista vitia non in plebe, sed in nostro numero graviora sunt? Horum autem morborum mater superbia est, et humanae laudis aviditas, quae etiam hypocrisim saepe generat. Huic non resistitur, nisi crebris divinorum Librorum testimoniis incutiatur timor et caritas Dei: si tamen ille qui hoc agit, seipsum praebeat patientiae atque humilitatis exemplum, minus sibi assumendo quam offertur; sed tamen ab eis qui se honorant nec totum nec nihil accipiendo, et id quod accipitur laudis aut honoris, non propter se qui totus coram Deo esse debet et humana contemnere, sed propter illos accipiatur quibus consulere non potest, si nimia deiectione vilescat. Ad hoc enim pertinet quod dictum est: Nemo iuventutem tuam contemnat 5; cum hoc ille dixerit, qui alio loco ait: Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem 6.

Laudes acceptae in utilitatem laudantium transferendae.

2. 8. Magnum est de honoribus et laudibus hominum non laetari, sed et omnem pompam inanem praecidere, et si quid inde necessarium retinetur, id totum ad utilitatem honorantium salutemque conferre. Non enim frustra dictum est: Deus confringet ossa hominibus placere volentium 7. Quid enim languidius, quid tam sine stabilitate ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo quem male loquentium lingua debilitat, cum sciat falsa esse quae dicuntur? Cuius rei dolor nullo modo animae viscera dilaniaret, si non amor laudis ossa eius confringeret. Praesumo de robore animi tui: itaque ista quae tecum confero, mihi dico; dignaris tamen, credo, mecum considerare quam sint gravia, quam difficilia. Non enim huius hostis vires sentit, nisi qui ei bellum indixerit; quia si cuiquam facile est laude carere dum denegatur, difficile est ea non delectari cum offertur; et tamen tanta mentis in Deum debet esse suspensio, ut si non merito laudemur, corrigamus eos quos possumus; ne arbitrentur aut in nobis esse quod non est, aut nostrum esse quod Dei est, aut ea laudent quae quamvis non desint nobis, aut etiam supersint, nequaquam tamen sunt laudabilia; velut sunt bona omnia quae vel cum pecoribus habemus communia, vel cum impiis hominibus. Si autem merito laudamur propter Deum, gratulemur eis quibus placet verum bonum; non tamen nobis quia placemus hominibus, sed si coram Deo tales sumus, quales nos esse credunt, et non tribuitur nobis, sed Deo, cuius dona sunt omnia quae vere meritoque laudantur. Haec mihi ipse canto quotidie, vel potius ille cuius salutaria praecepta sunt, quaecumque sive in divinis Lectionibus inveniuntur, sive quae intrinsecus animo suggeruntur; et tamen vehementer cum adversario dimicans, saepe ab eo vulnera accipio, cum delectationem oblatae laudis mihi auferre non possum.

A. cupit cum Saturnino colloqui.

2. 9. Haec propterea scripsi, ut si tuae Sanctitati iam non sunt necessaria, sive quod plura huiusmodi ipse cogites atque utiliora, sive quod tuae Sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi, sciasque unde pro mea infirmitate Deum rogare digneris: quod ut impensissime facias, obsecro per humanitatem illius qui praeceptum dedit ut invicem onera nostra portemus 8. Multa sunt quae de vita nostra et conversatione deflerem, quae nollem per litteras ad te venire, si inter cor meum et cor tuum ulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. Si autem venerabilis nobis omniumque nostrum tota sinceritate carissimus, cuius in te vere fraternam cum praesens essem benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus dignatus fuerit, quando opportunum videbitur, ad nos venire, quidquid cum eius Sanctitate, et spiritali affectu colloqui potuerimus, aut nihil, aut non multum distabit, ac si cum tua Dignatione id ageremus. Quod ut nobiscum ab eo petere atque impetrare digneris, tantis precibus posco, quantis verba nulla sufficiunt. Absentiam enim meam tantum longe Hipponenses vehementer nimisque formidant, neque ullo modo mihi sic volunt credere, ut et ego videam agrum quem fratribus datum provisione et liberalitate tua didicimus, ante epistolam tuam, per sanctum fratrem et conservum nostrum Parthenium, a quo multa alia, quae audire desiderabamus, audivimus. Praestabit Dominus ut etiam caetera, quae adhuc desideramus, impleantur.

Related Letters

JeromeAureliusc. 415 · jerome #135

Shortly after the synod of Diospolis the Pelagians exulting in their success made an attack upon Jerome's monasteries at Bethlehem which they pillaged and partially burned. This gained for him the sympathy of Innocent who now (A.D. 417) asks Aurelius to transmit to him the letter which follows this.

Pope Gregory the GreatAureliusc. 601 · gregory great #11065

Though it is certain that for those who labour for Almighty God ineffable rewards of an eternal kingdom are reserved, yet we must needs bestow honours upon them, that by reason of remuneration they may apply themselves the more manifoldly in devotion to spiritual work. And, since the new Church of the Angli has been brought to the grace of Almig...

Pope Gregory the GreatAureliusc. 601 · gregory great #11028

Glory to God in the highest, and on earth peace to men of good will Luke 2:14; because a grain of wheat, falling into the earth, has died, that it might not reign in heaven alone; even He by whose death we live, by whose weakness we are made strong, by whose suffering we are rescued from suffering, through whose love we seek in Britain for breth...

Augustine of HippoAureliusc. 419 · augustine hippo #201

The Emperors Honorius Augustus and Theodosius Augustus to Bishop Aurelius Send Greeting. 1. It had been indeed long ago decreed that Pelagius and Celestius, the authors of an execrable heresy, should, as pestilent corruptors of the Catholic truth, be expelled from the city of Rome, lest they should, by their baneful influence, pervert the minds ...

Augustine of HippoAureliusc. 413 · augustine hippo #163

Some time ago I sent two questions to your Holiness; the first, which was sent, I think, by Jobinus, a servant in the nunnery, related to God and reason, and the second was in regard to the opinion that the body of the Saviour is capable of seeing the substance of the Deity. I now propound a third question: Does the rational soul which our Savi...