Letter 20001: BOOK ONE OF THE VARIAE

Pope Gelasius to King Theoderic. It is well established before your Magnanimity that a bishop is bound by the nature of his ministry to intercede on behalf of anyone. Trusting in the piety of your Christian mind, I have thought it right to commend to you by this letter the distinguished Constantius, inasmuch as I am called upon by the duty of the priestly office to petition on behalf of any person. Gelasius to Count Teia. If Eucharistus has a clear conscience, he either should not have come here alone while his accuser was detained by illness, or once his accuser arrived, he should rather have remained here until, with his accuser present, he could most clearly refute the charges and prove his innocence to us. We, however, preserving justice in his case -- though we understand that he is trying by evasions to avoid a hearing in which he could not possibly deceive -- have sent the advocate Anastasius with instructions that, if Eucharistus is confident he can clear himself, he should hasten to our examination, where, properly freed from his accuser's charges, he might stand acquitted before us. If he fails to do so, let him know that he has convicted himself by his own conscience. Furthermore, you say that the words of Faustus, who accuses Eucharistus, should not be brought before me because Faustus himself previously praised him. On the contrary, this man deserves all the more credence, since he was able to learn of Eucharistus's crime precisely through their intimacy. The proof that this is true is that Eucharistus absolutely refuses to come and face Faustus -- which he surely ought to have done, even without being summoned, if he were confident that his conscience was clear of Faustus's charges. Your Nobility says that certain relatives of Faustus have already been convicted there. All the more reason why Eucharistus should have hastened here with confidence, to convict Faustus himself of fabricating falsehoods, as has often been alleged, just as he convicted Faustus's relatives. For it was not Faustus's relatives who brought a complaint against Eucharistus before us; it is Faustus himself, present here, who accuses him. It does not concern us if Eucharistus convicted those who made no mention of him before us and who even now make no move to accuse him -- unless he can also convict Faustus, who persists in his accusation, at our hearing. I do not know why your Nobility thought fit to do me an injury by supposing that the case should be taken from our jurisdiction and transferred to bishops within the province at the pleasure of Eucharistus and his associates. This cannot be done for any reason whatsoever. We further admonish your Nobility to deign to abstain from ecclesiastical causes and affairs, and to permit the rule of religion to be observed without interference -- especially since you are known to belong to another communion, and you should not involve yourself in matters that do not concern you, lest you compel us, as we said above, to refer all these matters by formal report to our lord and son the king. For since he in his wisdom wishes in no way to be opposed to ecclesiastical causes, it is right that whoever presumes to act against them should feel his displeasure.

MAGNI AURELII CASSIODORI SENATORIS [EPISTULAE THEODERICIANAE VARIAE.] I. GELASIUS THEODERICO REGI. [1] Apud magnanimitatis tua excursus constare manifestum est pro quibuslibet intervenire pontificem ministerii sui qualitate constringi. Christianae mentis vestrae pietate confisus virum spectabilem Constantium credidi vobis meis litteris intimandun, utpote qui pro quolibet homine supplicare sacerdotalis officii ratione convenior. II. TEIAE COMITI GELASIUS. [1] Si conscientia secura est Eucharisti, aut solus huc ante venire non debuit, cum accusator eius aegritudine teneretur, aut postea quam accusator eius huc venit, hic potius debuit permanere, donec in praesenti accusatore suo manifestissime confutato suam nobis innocentiam manifestissime conprobaret. nos tamen eius causa iustitiam reservantes, quamvis intellegamus tergiversationibus eum suis audientiam declinare, in qua fallere omnino non posset, defensorem Anastasium cum praeceptione direximus, ut, si se confideret posse purgari, ad nostrum properaret examen, ubi convenienter ab accusatoris obiectionibus expeditus liber apud nos posset existere; quod si non fecisset, sciret de conscientia sua se esse confessum. [2] Item. quod dicis non apud me Fausti debere verba proferri accusantis Eucharistum, quia ipse eum ante laudaret, tanto magis huic credendum est, qui scelus eius ex ipsa verius potuit familiaritate cognoscere. quod in tantum verum esse monstratur, ut ad Faustum convincendum nullatenus venire praesumat: quod utique, si conscientiam ab obiectionibus Fausti liberam se habere confideret, etiam nullo mandante facere debuisset. [3] Item. dicit tua nobilitas nescio quos illic parentes Fausti iam fuisse convictos. tanto magis fiducialius huc Eucharistus properare debuerat, ut et Faustum sic ut proximos de mendacii concinnatione, quod dictum est saepe, convinceret. neque enim parentes Fausti contra Eucharistum apud nos querimoniam commoverunt, sed eum hic Faustus positus accusat. non ergo ad nos pertinet, si illos convicit, qui eius apud nos non fecerant mentionem aut nunc etiam ad accusandum Eucharistum venire dissimulant, nisi Faustum, qui in eius accusatione persistit, in nostra examinatione convincat. quid autem visum fuerit nobilitati tuae, ut mihi iniuriam faceretis, ignoro, dum putatis, quia de nostro iudicio causa deberet auferri, et ad episcopos intra provinciam positos pro Eucharisti et sociorum voluntate transferri: quod non poterit ulla omnino ratione fieri. [4] Item. nobilitatem tuam magis ac magis commonemus, ut se ab ecclesiasticis causis et rebus abstinere dignetur et permittas omni exagitatione cessante religionis regulam custodiri, praecipue cum te alterius communionis non dubium sit, nec personam tuam debeas rebus ad te non pertinentibus qualibet intentione miscere, ne nos conpellas, ut supra diximus, ad domnum filium meum regem haec omnia missa relatione referre, quia, cum ipse pro sua sapientia causis ecclesiasticis in nullo velit esse contrarius, iustum est, ut quicumque sub illius regno vivit, quod facit rex magnificus imitetur, ne videatur supra illius tendere voluntatem. III. [GELASIUS] THEODERICO REGI. [1] Magnificentia vestra perpendit sacerdotalis me officii necessitate constringi, ut apud clementiam vestram, quam constat omnia librare sapienter, intercessor accedam. IIII. GELASIUS HERELEUVAE REGINAE. [1] Qui pro victu pauperum domino filio meo excellentissimo regi cum meis litteris supplicaret, Petrum ecclesiae defensorem dirigere properavi. quo veniente sublimitatem quoque tuam salutare non destiti, plurimum deprecans, ut pro vestrae salutis et prosperitatis augmentis egentium causas iuvare dignemini. data V. k. Mar. V. GELASIUS ERELEUVAE. [1] Felicem et Petrum Nolanae ecclesiae clericos surripere potuisse sensibus vestrae sublimitatis admiror, ut contra divinas humanasque leges ecclesiastica privilegia respuentes suppresso nomine clericali ad iudicia publica convolarent, quando imperialibus constitutis inter huiusmodi personas quicquid sedes apostolica censuisset, decretum fuerit oportere servari, non solum domno filio meo, magnifico regi illudentes, veluti laici contra proprium praecepta regia deposcerent sacerdotem, sed etiam adhibitis barbaris sub nomine domus vestrae in eiusdem praesulis sui perniciem necemque saevierint, cum iustis ex causis ante convicti, quod ecclesiasticam pecuniam reddere cogerentur, magna sit eis sui humanitate pontificis quantitas relaxata. quia ergo pervidet vestra sublimitas etiam in apostolicae sedis contumeliam eos fuisse progressos, officio meae salutationis accepto precamur, ut privilegia beati apostoli Petri, quae divinis humanisque legibus concessit antiquitas, nulla patiamini subreptione convelli. VI. GELASIUS THEODERICO REGI. [1] Certum est magnificentiam vestram leges Romanorum principum, quas in negotiis hominum custodiendas esse praecepit, multo magis circa reverentiam beati Petri apostoli pro suae felicitatis augmento velle servari. VII. GELASIUS PAPA GERONTIO ET IOHANNI EPISCOPIS. [1] Frater et coepiscopus noster Serenus tantis est contumeliis appetitus, ut non sine nostra fuerit lacessitus iniuria, quia ad comitatum domini filii nostri regis pro immanitate facti venire compulsus est. hunc ergo omnibus decet a nobis solacii adiuvari, quia cunctis crescit, quicquid in tali causa probatur impensum. VIII. GELASIUS QUINIGESIO ET CONSTANTINO EPISCOPIS. [1] Felix et Petrus ecclesiae Nolanae clerici contumaciter et contra constitutum rebelles ad comitatum filii mei regis putaverunt esse properandum dicentes sibi vim fuisse generatam tacito clericatus officio; et auctoritate promerita contra civilitatem redemptis sibi barbaris supra scriptum episcopum suum gravibus iniuriis et dispendiis affecerunt. proinde necessarium fuit, ut ad eundem dominum filium meum supra dictus frater noster Serenus episcopus convolaret ostensaque fraude secundum beatitudinem temporum suorum vir praecellentissimus filius meus Theodoricus rex ad nostrum contumaces clericos remisit examen. VIIII. PRAECEPTUM REGIS THEODERICI. [1] Domitori orbis, praesuli et reparatori libertatis senatui urbis Romae Flavius Theodericus rex. Pervenit ad nos, patres conscripti, de ecclesiae missa utilitate suggestio et nostrae mansuetudinis grata sacri coetus vestri ordinatio corda pulsavit. et licet post venerabilem synodum ad huiusmodi decreta vestri sufficiat ordinatio sola iudicii, tamen pro vestra huiusmodi praesentibus oraculis dedimus consultatione responsum, ut nulli fas sit ecclesiae cuiuslibet antistiti sub qualibet alienatione de proprietate contractus. usumfructum plane suum cui salva voluerint aequitate praestabunt. neque enim frustrari [debet] sola pontificis voluntate vel cleri peregrinis debita omnibus vel statui ecclesiae res delata. quid enim tam profanum est quam ut in hac largientis parte violetur arbitrium, dum quod ad ecclesiam quisque voluit pertinere, privatae sibi vindicent pro usufructu rei personae contractum. ergo si quis scelestis ausibus interdicta praesumpserit et ultra usumfructum rem tenere cupit episcopo vel clero largiente, alienata res protinus cum fructibus a venerando praesule vindicentur. et cetera. Data V idus Martias Ravenna Venantio v. c. consule. Cassiodorus Christian Latin The Latin Library The Classics Page