Letter 7

Pope Gelasius I to Unknown. Sedent quidam in domibus suis nescientes, nor which loquantur nor concerning quibus affirment, concerning aliis iudicare nitentes, when himself ipsi not £iu»dicent and uelint prius accusare quam nosse ac docere quam discere and indiscussis rebus nor inuesticgati»s eausis nor rerum ratione quaesita, that to them to buccam uenerit, inconsideranter effundere and praecipitanter euomere, not ueritatis adsertione prolata censentes but studio cacologiae, which nesciunt, arguentes, eoque progressi are, so that also reete faeta maliuolentiae proposito lacerare contendant; who if saperent, not praecipitarent entirely the sentence but perserutatis before rebus loquenda depromerent. uerum because we arguunt segnes to be 2 anathematizarat ἷ mam. after. thus distinxi ab to them which sequuntur coniunzique when to them which antecedunt — 4 talia V, corr. o 5 parridie V, corr. o? 6 to V: to himself a, from which himself to g* 7 laotari V, corr. o. quanto V, corr. Thiel 9 repperitur V fort. esto — 11 cohertionem V. correxi: cohortationem uulgo —12 perseuerang V 100, Edd. Car. I* 410; Bar. to a. 496, 30; Collect. Concil.; Thiel 598. 14. cre xrvspEx V — 19 iudicent o*; dicent V nosce F, corr. o? 80 inuestigatis Car.: inuestrtis V — 25 who o: qua V Gelasius I. aduersum Andromachum against Lupercalia censores in uitiis of the church cohercendis, and a to us consequenter agnoscant not tantum corporalis adulterii to be peccatum, that and discuti debeat and iure puniri, but to be longe maius fornicalionis and adulterii genus, that in quolibet Christiano, because membrum every Christian of the church is, competenter debeat uindicari: tanto for sacrilegii maius is crimen, quanto animae fornicatio peior is corporis; for through animae fornicationem ab ipsius of God coniunctione disceditur adque inmundos spirit spiritalis adulterii genere transitur. —quomodo moreover not {1} hanc partem recidit, who when himself Christianum uideri uelit and profiteatur and dicat, palam however publiceque praedicare not horreat, not refugiat, not pauescat therefore morbos gigni, because daemonia not colantur and to God Februario not litetur, ei to God, where this deliramenta compererit? quomodo praeuaricator not is, who in has blasphemiae profanitates incurrit? quomodo: sacrilegus not aestimetur, who abiurata unius of God prouidentia ei potestate, quam confessus, to prodigiosas superstitiones and uana figmenta seducitur? secundum apostolum longe deterius iureque damnandum confessam truth deserere quam if in eam nullatenus credidisset. quamuis for ridiculosa sint figmenta, which proferat, however ipse affectus and uoluntas in erimine is and professio ac praedicatio iure damnanda, ac through this, who in alium the sentence damnationis uult without dilatione proferri, in quo alium iudicat, semet ipsum himself condemnare cognoscat. numquid for pontifex uindicare must in eos, who adulterium corporale committunt, and in eos, who sacrilegium, id is fornicationem and adulterium spiritale gerunt, not must uindi18 sqq. cf. Petr. I1 2, 20 sq. | | 9 fornicationis and adulterii p?: fornicariis and adulteris V — 8 coniunclione from coniunctione corr. V adque scripsi: atque V, atque «to» p! 9 in add. Bar. 11 publiceque p? Bar.: publiceque suppliceque V 12 morbo signi V, corr. a man. 1 so that it seems 18 to God o: therefore V — ei to God tempiawi: uideo V Bar. 14 conceperit Bar. 158 hac V, corr. o blaphemiae V. 17 confessus (is? Car. 18 uana from unas corr. ἷ: uanas V fort. reducitur (cf. p. 456, 8) deterius iureque damnandum Scripsi: deterius iureque damnandus V 19 in eam o: meam V 20 credidisset o: credidisse V -— Epist. C 2—7. 455 Gelasius I. aduersum Ándromachum against Lupercalia modo, what uis concerning you? numquid because in ministerio sacro not es, in plebe sacra not es? an nescis and you membrum to be summi pontificis? an ignoras totam the church sacerdotium 8uocitatam? postremo $i ile reus is, who accedens to ministerium of the church delinquit, numquid and you reus not es, who after confessionem ueritatis to praua and peruersa and profana and diabolica, quibus you renuntiare professus es, figmenta 9 reduceris? and so also you after blasphemias palam publiceque profusas a sacro corpore modis to all abstinendus es. not potes for mensae of the Lord participare and mensae daemoniorum nor calicem of the Lord bibere and calicem dàemoniorum, not potes templum of God to be and templum diaboli, lux simul and tenebrae in you conuenire not can. uiderim, utrum urgueas atque compellas in alio maleficium uindicari: you however sceleris tui pondus not potes. declinare and, quanto in alio transire crimen not pateris impunitum, tanto what also in you for rerum ratione to do lOdebeamus ostendis. uerumtamen in ipsis blasphemiis tuis, quibus es iure plectibilis, imperitiam tuam euidenter agnosce and, sicut ait that, uoluntatem habere you mentiendi, artem fingendi not habere, when thus you intellegas malum habere affectum peruersumque apostatandi propositum, so that to you materia prorsus uanitatis illius no suppeditet nor possis lladstruere, that corde concipis and ore depromis. dic to me, when saepenumero in Romanis historiis legatur Liuio orato »re saepissime in hac urbe exorta pestilentia infinita hominum milia deperisse atque eo frequenter uentum, so that uix esset, from which ills bellicosis temporibus exercitus potuisset adscribi: illo at the time to God tuo Februario minime litabatur an also cultus Petr. 12, 5 9 sqq. cf. Cor. I 10, 21 and 20; I1 6, 14. 19? 23 sqq. among Liuii secundae decadis fragmenta receperunt who Liuium ediderunt (Hertz fragm. 12)* Qt [95 en m e Epist. C 8—14. 457 lie entirely nil proderat? illo at the time Lupercalia not celebr« ab»antur? nor for dicturus es this saera adhue illo at the time not coepisse, which before Romulum ab Euandro in Italiam perhibentur adlata. Luperealia moreover because of what instituta 12 are, quantum to ipsius superstitionis commenta respectat, Liuius in seeunda decade loquitur nor because of morbos inhibendos instituta commemorat but because of sterilitatem, so that ei it seems, mulierum, which tune acciderat, exigendam. proinde if or to this ipsum aliquid this ualeret, hoe intermisso not morbus aeciderit, econtra whom Lupercalia reperta not are. but feminae nequaquam generare debuerant, for quarum feeunditate coneinuntur inuenta. what dieturi estis concerning peste, 13 concerning sterilitate, concerning bellorum tempestate continua? numquid and this because of sublata Lupercalia contigerunt? if moreover not because of ista or uitanda or curanda Lupercalia are prouisa, what inani turbatione iaetamini? what Tuscia, what Aemilia ceteraeque prouinciae, in quibus hominum jprope no existit, so that bellica necessitate consumerentur, Lupercaliorum did offensio, which longe before uastatae are, quam Luperealia tollerentur? when Anthemius emperor Romam came, Lupercalia utique gerebantur and however pestilentia tanta subrepsit, so that toleranda uix may have been. numquid through Campaniam Luperealia gerebantur, which sublata morbos illie and pestilentiam proerearent? but 14 dieturi estis to Homam tamquam to caput all things pertinere and, that hie faetum not is, diuersis prouinciis to eam pertinentibus obfuisse. cur therefore, antequam to Homam istae prouinciae pertinerent, praeter Luperealia propriis opibus floruerunt? so that sterilitas may be continuata terrarum, Lupercalia sublata fecerunt 1 proderat illo at the time quo Lup. celebrabantur Thiel] celebrantur V, corr. p. 9 cepisse who V, corr. o! 5 respectant V, correzi 6 libius V 3 exigendam Labb. in marg.: exhibenda V, eximendam Thiel 10 aevidere Thiel 12 coneinantur V, correri: concinnantur cod. Anmgelic. 13 sterelitate V — 16 demilia V, corr. o 18. uellica V, corr. 3 21 suprepsit V 22. campania V, corr. (man. after.?) « (8 pestilentia V, corr. o: pestilentias a? procrearet V, corr. p 24 dicitur iestis V, corr. Car.: dicitur gestis « Gelasius I. aduersum Ándromachum against Lupercaiia an nostrorum merita peccatorum, concerning quibus olim dictum is: and Quiequid Romani meruerunt perdere mores? Sterilitas certe feminarum debuit prouenire, because of quam auferendam Lupercalia instituta iactantur, not sterilitas terrarum, s because of quam Luperealia not are instituta remouendam. what 15in Africa from which sterilitas? what in Galliis? Lupercalia ista fecerunt an our mores, furta, homicidia, adulteria, iniustitiae, iniquitates, ambitiones, cupiditates, periuria, falsa testimonia, oppressiones miserorum, bonarum causarum impugnatio malarumque defensio and in to all inaudita peruersitas, postremo, that supra all things is, to God fictae mentes and sacrilegia artesque magicae also paganis horrendae? ecce, which faciunt all things aduersa and inimica to us, not Luperealia, which are for uestra salute sublata. l6sed what dicitis you ipsi, who Lupercalia defenditis and agenda 15 proponitis? you ea depretiatis, you their cultum celebritatemque uilem uulgaremque redditis. if offensio Lupercaliorum to us aduersa procurauit, uestra culpa is, who that to you singulariter prodesse putatis, neglegentissime and not « « longe impari cultu and deuotione ea ducitis celebranda, quam profanitatis your so celebrauere maiores. at illos for nobiles ipsi currebant and matronae nudato publice corpore uapulabant. you therefore primi in Lupercalia commisistis. satius fuerat not agere quam ea when iniuria celebrare, but deduxistis uenerandum to you cultum and salutiferum whom putatis to uiles triuialesque ss 17 personas, abiectos and infimos. if uere therefore profitemini this Sacrum ac rather execramentum to you to be salutare, ipsi celebrate more maiorum, ipsi when resficulo nudi discurrite, 2? 2 and praesertim $n fine uersus ἷ sanum — baterelitas V 6 remouenda V. corr. Thiel 8 nostris V, corr.? 10 inpugnatio from inpugnatione corr. V 17 ostensio V, corr. Bar. 19 not longe V: so longe Bar., when longe Thiel, now longe Hartel; I lacunam indicaui quam thus fere expleuerim not «sicut. decuit obseruantes? longe 25 and salutiferumque whom V, corr. o: and del. Thiel 26 this Bar.:inhoc V — 28 resticulo scripsi coll. Plutarchi Caes. 61 ἀὰ ὴ ὶ ὺ ἐὼ... (cf. ettam Romul. 21, Anton. 12): ridiculo V, amiculo Car. “ὦ Epist. C 14—20. 459 so that rite your salutis ludibria peragatis. if great are, if divine, if salutifera, if in his uitae your pendet integritas, cur you pudet through you ipsos talia celebrare? if pudet and dedeeus is, itane salutiferum is and diuinum and profuturum, that you ipsi dedecus to be fateamini? memo religionem profitetur. quam through himself exsequi prorsus erubescit and refugit: ipsa uerecundia uestra you doceat crimen to be publicum, not greeting and not diuinitatis cultum, concerning quo sapiens no erubescit, but instrumenta prauitatum, quibus mens uestra against semet ipsam testimonium ferens, that gerendum profitetur, erubescit implere. — Castores uestri certe, a quorum cultu desistere 18 noluistis, cur to you oportuna maria minime praebuerunt, so that hiemis at the time uenirent huc nauigia eum frumentis and ciuitas inopia minime laboraret? an diebus sequentibus this futurum is aestatis? a to God constitutum beneficium is, not Castorum uana persuasio. dicite to us, nor Christiani nor pagani, ubique 19 perfidi nusquam fideles, ubique corrupti nusquam integri, who so utrumque tenere not potestis, quam to himself utrumque contrarium is; dicite inquam, Luperealiorum patroni and re true digni talis ludibrii and cantilenarum turpium defensores, digni magistri uesaniae and who not without cause sana capita not habetis, digni hac religione, which obscenitatum and flagitiorum uocibus celebratur: uideritis ipsi, what to you salutis impendat, which tantam moribus labem pernieiemque proponit? nee is, that 20 dicatis rather this agendo and facinora uniuscuiusque uulgaudo deterreri a talibus eommissis animos and pudore refrenari, lest concerning his public uoce cantetur, when, sieut that ait, not so deterrere quam admonere animos haee ludibria uideantur and, sicut that said, iram atque animos à crimine sumunt 27? Iuuenal. VI 285 1 peragratis V, corr. o. 11 pastores and 15 pastorum quam ineptissime coniecit Thiel 17 never integri V, corr. Car. 20 digni talis Scripsi: dignitati V, diuinitatis Car., dignitates Hartel 20 deterrire V, corr. à?: deterrere o? 28 diterrere V, corr. o! admouere Coust, hac V, corr. o. 80 ira V, corr. o Gelasius I. aduersum Andromachum against Lupercalia eo impudentiores effecti, quo crimine publicato expositaque uerecundia nil superest entirely, that pudeat, nor has, that metuat publicari, but now himself fiducialiter exertat, qualis iu propatulo not through cohercci»tionem but rather through quandam laetitiam and celebritatem numinum decantata is, quaelibet that s persona, immo and religione himself praestare confidit, so that may be, from which numinum sollemnia celebrentur, which unless criminum decantati2lonibus not coluntur. dicite to us and so, who uoluntatem profanitatis habetis, whose causas asserere not potestis, who tuendae habetis propositum falsitatis, quam defendere not: potestis: what dicturi estis concerning siecitate, concerning grandine, concerning turbinibus, concerning tempestatibus uariisque cladibus, which for morum nostrorum qualitate proueniunt? numquidnam this all things for sublatis Lupercalibus contigerunt an malis moribus castigandis 22 meritis retributionibus inferuntur? — but not mirum is people 15 not iudicio divine uelle ista contingere but uanae superstitionis incursu, who so that sua crimina and malefacta cooperiant, authority caeli sidera perhibent adhibere and fatalem indu« cere» errorem necessitatemque peccandi facinoraque sua not concerning cordis proprii peruersitate procedere but caelo auctore pendere. proso ponite therefore, for quibus or submouendis malis or promerendis bonis Lupercalia uestra fuerint instituta, and uideamus, which that bona prouenerint, when Lupercalia gererentur, and which mala 23 successerint, when Lupercalia uiderentur ablata. figite gradum: to that your excidium dicatis this prodigia to have been reperta, 26 digni, who monstrum nescio that pecudis hominisque mixtura compositum siue uere siue false editum celebretis? if because of 1 eo o: co V expositamque V, corr. o 8. exerat V, correxi 4 cohertionem V, corr. Bar. 5 nominum PV, corr. Thiel 6 sint o 7 nominum F, corr. Bar. 11 dicitur V, corr. o 12 turbinis V, corr. o3: turbine o? 14 an malis o: animalis V, an in malis Car. 17 who ὖ Thiel: quibus V cooperiant auctoritate coeli, sidera perh, adhiberi Thiel 18 inducere scripsi: indu V, inducit a, inducunt Bar., induci Edit. reg. — 25 after excidium Thiel add$ orders submouendum Epist. C 20—25. 461 pestilentiam summouendam, so that antiquiora praeteream, ecce, antequam meis temporibus tollerentur, pestilentiam grauem so in urbe quam in agris hominum pecudumque to have been not dubium is; if for sterilitate iactatis, cur in Africa or Galliis 5 ista contingunt, where nee fuerunt aliquando Lupercalia nor constat to have been sublata? cur now Oriens omnium rerum copiis exuberat and abundat, who nee celebrauit umquam Lupercalia nor celebrat? an dieitis illie nocere, where through plurima saecula 24 fuerant celebrata and repente sublata are? uideamus therefore, if 10 his temporibus, quibus dicitis agitata and rite ac plena sui, sieut to you it seems, deuotione completa are, never fames, never pestilentia prorsus extiterit. if uero saepenumero his cladibus to extremum periculi uentum is, apparet his malis summouendis nihil Lupercalia profuisse also eo 15 at the time, quo, sieut dietum is, so that putatis, competenti ordine gererentur. thus concerning singulis quibusque necessitatibus, because of quas dixeritis to have been prouisum, if constiterit also illis not desisse, uana huius remedii conuincitur to be praesumptio. — uerumtamen cur not this also nune experiamini, utrum 30 ualeant aliquid rite celebrata? and you through ludibria ista discurrite uestrorum more maiorum, so that diuinam rem and salutarem to you, so that dicitis, deuotius celebrando saluti your prospicere more magisque ualeatis! — numquid when this celebrarentur, 25 a Gallis Roma not capta is and saepenumero to extrema »5 quaeque peruenit? numquid bellis ciuilibus under hae celebritate not concidit? numquid Luperealia deerant, when urbem Alarieus euertit? and nuper, when Anthemii and Rieimeris ciuili furore subuersa is, where are Lupercalia? cur istis minime profuerunt? certe «if» diuinum is, if salutare to you, s» eur not through you ipsi, so that maiores uestri, ista faciatis? cur causas your salutis minuitis? cur decoloratis, cur eliditis, 3 urbem quam in agros V, corr. Car. 4 sterelitate V — 6 quar V 7 exuberat from exuberauit corr. V who o?: which Y. 10 agitatta V 11 famis V 17 quas Bar.: quam V 19 uerumtamen cur usque to 23 ualeatis after 29 profuerunt collocanda widentur 20 ualeat V, corr. Bar. 29 if add. Bar. 30 facitis Bar. Gelasius I. aduersum Andromachum against Lupercalia eur to uilia quaeque deducitis? what imputatis to us, when 26ipsi remedia uestra calcetis? satius is and not temptare quam contumeliose peragere. maiores certe uestri if uitiose, so that illis uidebatur, sacrum aliquod celebrassent, instaurandum to be ducebant: eur not, that to uitiosum cultum redegistis through 5 indignas quasque id exequendo personas, competenti instauratione reparatis, so that causas your salutis plenius perfectiusque tractetis? cur you pudeat agere, if salutare is? if diuinum, 27 cur tractasse may be dedecus? but inquis or imaginem ipsius rei not must moueri. if prodest, if salutare is, cur imago 10 rather at you and not ipsa may be truth? or if certe nor then profuit, when ritu integro, sicut dicitis, tractabatur, what quaeritis his imaginem, whose nor ipsam profnmisse 28 cernitis truth? but dicitis tot saeculis rem gestam not oportere secludi. nihilominus multis temporibus paganitatis:5 superstitio nentilata is. sacrificetur in templis daemonum and in Capitolio profana uanitas celebretur! cur portionem defenditis and, which maiora are, praeteritis? if plurima genera uanitatum multis acta saeculis probantur to be sublata, cur portio quantouis at the time uentilata not may be able auferri? 8] Ὁ temporibus praescribitur, imputate maioribus uestriS, who when hac temporis praescriptione not usi sint, posse, that superfluum is, and must remoueri, while plura and maiora submota 29 are, indicarunt. but dicis also Christianis temporibus this to have been. but also that aliquamdiu Christianis also temporibus 35 celebrata are. numquidnam, because under primis praesulibus Christianae religionis ablata not are, therefore under their successoribus tolli minime debuerunt? multa are, which singulis pontifieibus diuerso at the time sublata are noxia or abiecta; not for simul all in eorpore curat medicina languores, s.9 8 ei (is and) im és and (— esset) mutawit o3, is (del. and) Bar. 5 to uitiosum from anitiosum (thus a) corr. o?: auitiosum V 9 cur scripsi: that V 1] fort. fit 12 tractebitur V, corr. 22 hec V, corr. o? praescriptionem V, corr. o 25 aliquandiu V. 28 (8) singulis Car. 80 curati V, corr. o langore V, corr. o Epist. C 26—82. 463 but that periculosius conspicit iuminere, lest or materia corporis not sufficiat medicinae or for conditione mortali simul all things not may be able auertere. quaere, quale may be, from which agis: if bonum is, if diuinum, if salubre, merito when5 cumque tolli not debuit; if nor salubre nor diuinum, eausandum to you more is, eur tardius auferatur, that superstitiosum constat and uanum, that certe Christianae professioni not eonuenire manifestum is. postremo, that to me pertinet, 30 no baptizatus, no Christian hoec celebret and soli hoe ὸ pagani, quorum ritus is, exsequantur. me pronuntiare conuenit Christianis ista perniciosa and funesta indubitanter existere. what me incusas, if that professioni intime inimicum is, ἃ consortibus professionis Christianae pronuntio submouendum ὃ I certe absoluam conseientiam meam: ipsi uideant, who 15. iustis admonitionibus oboedire neglexerint. that also prae-31 cessores meos forsitan fecisse not ambigo and at imperiales aures this summouenda temptasse and, because auditos to be not constat, while this mala hodieque perdurant, therefore haee ipsa imperia defecerunt, therefore also name Romanum not remotis 90 also Luperealibus usque to extrema quaeque peruenit. and therefore nune ea remouenda suadeo, which eum nihil profuisse cognosco, tamquam contraria uerae religioni noxia rather extitisse pronuntio. postremo if concerning meorum persona praescri32 bendum aestimas decessorum, unusquisque our admini95. Strationis suae redditurus is rationem, sicut also in publieis dignitatibus fieri peruidetis. I neglegentiam accusare not audeo praecessorum, eum more credam fortasse temptasse 1 fori. quos — or Car.: moreover V 4 after diuinum del. is. V meritoque T'hiel through errorem so that it seems 8. to o: a V — 12 professioni intime (?) Hartel: professio (corr. from professione) minime V, professi minime « (from which professis minime Thiel) professo nomini Bar. Romanorum Car. 22 true VF, corr. o 27 before fortasse del. to have been V Gelasius I. to the bishops through Dardaniam etc. constitutis eos, so that this prauitas tolleretur, and. quasdam extitisse causas and contrarias uoluntates, which their intentiones praepedirent, Sicut lest now indeed you ipsos absistere insanis conatibus uelle perpenditis. |

Sedent quidam in domibus suis nescientes, neque quae loquantur neque de quibus affirment, de aliis iudicare nitentes, cum se ipsi non £iu»dicent et uelint prius accusare quam nosse ac docere quam discere et indiscussis rebus nec inuesticgati»s eausis nec rerum ratione quaesita, quod eis ad buccam uenerit, inconsideranter effundere et praecipitanter euomere, non ueritatis adsertione prolata censentes sed studio cacologiae, quae nesciunt, arguentes, eoque progressi sunt, ut etiam reete faeta mali- uolentiae proposito lacerare contendant; qui si saperent, non praecipitarent omnino sententiam sed perserutatis ante rebus loquenda depromerent. uerum quia nos arguunt segnes esse 2 anathematizarat οἷα mam. post. ita distinxi ab eis quae sequun- tur coniunzique cum eis quae antecedunt — 4 talia V, corr. o 5 par- ridie V, corr. o? 6 ad V: ad se a, unde se ad g* 7 laotari V, corr. o. quanto V, corr. Thiel 9 repperitur V fort. esto — 11 co- hertionem V. correxi: cohortationem uulgo —12 perseuerang V 100, Edd. Car. I* 410; Bar. ad a. 496, 30; Collect. Concil.; Thiel 598. 14. cre xrvspEx V — 19 iudicent o*; dicent V ^ nosce F, corr. o? 80 inuestigatis Car.: inuestrtis V — 25 qui o: qua V 454 Gelasius I. aduersum Andromachum contra Lupercalia censores in uitiis ecclesiae cohercendis, et a nobis consequenter agnoscant non tantum corporalis adulterii esse peccatum, quod et discuti debeat et iure puniri, sed esse longe maius for- nicalionis et adulterii genus, quod in quolibet Christiano, quia membrum omnis Christianus ecclesiae est, competenter debeat uindicari: tanto enim sacrilegii maius est crimen, quanto animae fornicatio peior est corporis; nam per animae fornicationem ab ipsius dei coniunctione disceditur adque inmundos spiritus spiritalis adulterii genere transitur. —quomodo autem non {1} hanc partem recidit, qui cum se Christianum uideri uelit et profiteatur et dicat, palam tamen publiceque praedicare non horreat, non refugiat, non pauescat ideo morbos gigni, quia daemonia non colantur et deo Februario non litetur, ei deo, ubi haec deliramenta compererit? quomodo praeuaricator non est, qui in has blasphemiae profanitates incurrit? quomodo κε: sacrilegus non aestimetur, qui abiurata unius dei prouidentia ei potestate, quam confessus, ad prodigiosas superstitiones et uana figmenta seducitur? secundum apostolum longe deterius iureque damnandum confessam ueritatem deserere quam si in eam nullatenus credidisset. quamuis enim ridiculosa sint figmenta, quae proferat, tamen ipse affectus et uoluntas in erimine est et professio ac praedicatio iure damnanda, ac per hoc, qui in alium sententiam damnationis uult sine dilatione proferri, in quo alium iudicat, semet ipsum se condemnare cognoscat. numquid enim pontifex uindicare debet in eos, qui adulterium corporale committunt, et in eos, qui sacrilegium, id est fornicationem et adulterium spiritale gerunt, non debet uindi- 18 sqq. cf. Petr. I1 2, 20 sq. | | 9 fornicationis et adulterii p?: fornicariis et adulteris V — 8 coniunc- lione ex coniunctione corr. V adque scripsi: atque V, atque «ad» p! 9 in add. Bar. 11 publiceque p? Bar.: publiceque suppliceque V 12 morbo signi V, corr. a man. 1 ut uidetur 18 deo o: ideo V — ei deo tempiawi: uideo V Bar. 14 conceperit Bar. 158 hac V, corr. o blaphemiae V . 17 confessus (est? Car. 18 uana ex unas corr. οἷ: ua- nas V fort. reducitur (cf. p. 456, 8) deterius iureque damnandum Scripsi: deterius iureque damnandus V 19 in eam o: meam V 20 cre- didisset o: credidisse V -— ^ 20 10 15 20 Epist. C 2—7. 455 care? nonne ipse dominus, cum adultera ad eum esset adducta, accusantibus dixit: si quis uestrum sine peccato est, primus in eam lapidem mittat? non ait 'si quis uestrum non simili modo adulter est' sed 'si quis sine peccato est'; quolibet ergo obstrietus quisque peceato in alterius peccati reum lapidem non audeat mittere, quibus tune pro sua conscientia discedentibus mundi saluator adiecit: mulier, ubi sunt accusatores tui? nemo te condemnauit nec ego te condemnabo. sed uade, ulterius iam noli peccare. tenes et teneris, urgues urgueris, obstringis obstringeris; pontificis discussionem flagitas uindictamque deposcis: memento idem aduersum omne crimen esse proferendum. numquid non etiam leges humanae dicunt, quod reus reum facere non possit? fistucam uides in oculo fratris et in tuo trabem non uides? qui moechos aceusas, adulterium facis et corporales adulteros spiritalis adulter incessis? certe discussionem poscis, homo diligens maturus religiosus non uis aliquem in ecclesia peccare, peccantem eupis discuti et poenae consequenter addici: quaecumque in alium promis, et in te proferre cogeris; hoc enim facis, ne segnitia pontificis accusetur, ne maculetur ecclesia: debet ego et pontificis in omnibus malefactis sollicitudo et seueritas non deesse et ab ommibus ecclesiae fama purgari. sed dicas forsitan «te» laicum, illum ecclesiae ministrum et eo grauius crimen exaggeres. uerum dicis nec ego diffiteor: tanto sollieitius examinandus est quanto magis propinquus est, tanto magis reus est quanto in illo ministerio constitutus, et haec facere minime debuisset. ecce censura non deest: auditur et, si conuictus fuerit, uindietae consequenter addicitur. age 2 Ioh. 8, 7 7 Ioh. 8, 10 sq. 13 cf. Dig. XLVIII 1, δ; C. Th. IX 1, 12; C. Iust. IX 1,19 14 Matth. 7, 3 4 simili modo scripsi: similitudo V, similiter o? 5 quodlibet V, corr. Car. 10 urges et urgeris, obstringis et obstringeris Bar. ^ ob- stringes V, corr, o? 12 idem scripsi: in V — 17 non uis o: nouis V 18 eupi V, corr. o pene V 19 in te g*: inter V — 20 facit Mansi ne mac. scripsi: He (an Ne?) mac. V, et mac, o 23 te add. Bar.: om. V; forsan te o* — 24 eo scripsi: ego V, esse o*, ergo (om. et) Edit. reg. . exaggeras o? 25 solicitius ΡῈ 27 auditu V, correzi 6 456 Gelasius I. aduersum Ándromachum contra Lupercalia modo, quid uis de te? numquid quia in ministerio sacro non es, in plebe sacra non es? an nescis et te membrum esse summi pontificis? an ignoras totam ecclesiam sacerdotium 8uocitatam? postremo $i ile reus est, qui accedens ad ministerium ecclesiae delinquit, numquid et tu reus non es, qui post confessionem ueritatis ad praua et peruersa et profana et diabolica, quibus te renuntiare professus es, figmenta 9 reduceris? itaque etiam tu post blasphemias palam publiceque profusas a sacro corpore modis omnibus abstinendus es. non potes enim mensae domini participare et mensae daemoniorum nec calicem domini bibere et calicem dàemoniorum, non potes templum dei esse et templum diaboli, lux simul et tenebrae in te conuenire non possunt. uiderim, utrum urgueas atque compel- las in alio maleficium uindicari: tu tamen sceleris tui pondus non potes. declinare et, quanto in alio transire crimen non pateris impunitum, tanto quid etiam in te pro rerum ratione facere lOdebeamus ostendis. ^uerumtamen in ipsis blasphemiis tuis, quibus es iure plectibilis, imperitiam tuam euidenter agnosce et, sicut ait ille, uoluntatem habere te mentiendi, artem fingendi non habere, cum sic te intellegas malum habere affectum peruersumque apostatandi propositum, ut tibi materia prorsus uanitatis illius nulla suppeditet nec possis lladstruere, quod corde concipis et ore depromis. dic mihi, cum saepenumero in Romanis historiis legatur Liuio orato »re saepissime in hac urbe exorta pestilentia infinita hominum milia deperisse atque eo frequenter uentum, ut uix esset, unde ills bellicosis temporibus exercitus potuisset adscribi: illo tempore deo tuo Februario minime litabatur an etiam cultus 8 Petr. 12, 5 9 sqq. cf. Cor. I 10, 21 et 20; I1 6, 14. 19? 23 sqq. inter Liuii secundae decadis fragmenta receperunt qui Liuium ediderunt (Hertz fragm. 12)* Qt [95 5 25 en 20 3 m e Epist. C 8—14. 457 lie omnino nil proderat? illo tempore Lupercalia non celebr« a- b»antur? nec enim dicturus es haec saera adhue illo tempore non coepisse, quae ante Romulum ab Euandro in Italiam perhibentur adlata. ^ Luperealia autem propter quid instituta 12 sunt, quantum ad ipsius superstitionis commenta respectat, Liuius in seeunda decade loquitur nec propter morbos inhi- bendos instituta commemorat sed propter sterilitatem, ut ei uidetur, mulierum, quae tune acciderat, exigendam. proinde si uel ad hoc ipsum aliquid hoc ualeret, hoe intermisso non morbus aeciderit, econtra quem Lupercalia reperta non sunt. sed feminae nequaquam generare debuerant, pro quarum feeunditate coneinuntur inuenta. ^ quid dieturi estis de peste, 13 de sterilitate, de bellorum tempestate continua? numquid et haec propter sublata Lupercalia contigerunt? si autem non propter ista uel uitanda uel curanda Lupercalia sunt prouisa, quid inani turbatione iaetamini? quid Tuscia, quid Aemilia ceteraeque prouinciae, in quibus hominum jprope nullus existit, ut bellica necessitate consumerentur, Lupercaliorum fecit offensio, quae longe ante uastatae sunt, quam Luperealia tolle- rentur? quando Anthemius imperator Romam uenit, Lupercalia utique gerebantur et tamen pestilentia tanta subrepsit, ut tole- randa uix fuerit. numquid per Campaniam Luperealia gerebantur, quae sublata morbos illie et pestilentiam proerearent? sed 14 dieturi estis ad Homam tamquam ad caput omnia pertinere et, quod hie faetum non est, diuersis prouinciis ad eam pertinentibus obfuisse. cur ergo, antequam ad Homam istae prouinciae pertinerent, praeter Luperealia propriis opibus floruerunt? ut sterilitas sit continuata terrarum, Lupercalia sublata fecerunt 1 proderat illo tempore quo Lup. celebrabantur Thiel] ^ celebrantur V, corr. p. 9 cepisse qui V, corr. o! 5 respectant V, correzi 6 libius V 3 exigendam Labb. in marg.: exhibenda V, eximendam Thiel 10 ae- videre Thiel 12 coneinantur V, correri: concinnantur cod. Anmgelic. 13 sterelitate V — 16 demilia V, corr. o 18. uellica V, corr. ο3 21 suprepsit V 22. campania V, corr. (man. post.?) « (8 pesti- lentia V, corr. o: pestilentias a? procrearet V, corr. p 24 dicitur iestis V, corr. Car.: dicitur gestis « 458 Gelasius I. aduersum Ándromachum contra Lupercaiia an nostrorum merita peccatorum, de quibus olim dictum est: et Quiequid Romani meruerunt perdere mores? Sterilitas certe feminarum debuit prouenire, propter quam auferendam Lupercalia instituta iactantur, non sterilitas terrarum, s propter quam Luperealia non sunt instituta remouendam. quid 15in Africa unde sterilitas? quid in Galliis? Lupercalia ista fecerunt an nostri mores, furta, homicidia, adulteria, iniustitiae, iniquitates, ambitiones, cupiditates, periuria, falsa testimonia, oppressiones miserorum, bonarum causarum impugnatio malarumque defensio et in omnibus inaudita peruersitas, postremo, quod supra omnia est, deo fictae mentes et sacrilegia artesque magicae etiam paganis horrendae? ecce, quae faciunt omnia aduersa et inimica nobis, non Luperealia, quae sunt pro uestra salute sublata. l6sed quid dicitis uos ipsi, qui Lupercalia defenditis et agenda 15 proponitis? uos ea depretiatis, uos eorum cultum celebritatemque uilem uulgaremque redditis. si offensio Lupercaliorum nobis aduersa procurauit, uestra culpa est, qui quod uobis singulariter prodesse putatis, neglegentissime et non « « longe impari cultu et deuotione ea ducitis celebranda, quam profanitatis uestrae so celebrauere maiores. apud illos enim nobiles ipsi currebant et matronae nudato publice corpore uapulabant. uos ergo primi in Lupercalia commisistis. satius fuerat non agere quam ea cum iniuria celebrare, sed deduxistis uenerandum uobis cultum et salutiferum quem putatis ad uiles triuialesque ss 17 personas, abiectos et infimos. si uere ergo profitemini hoc Sacrum ac potius execramentum uobis esse salutare, ipsi celebrate more maiorum, ipsi cum resficulo nudi discurrite, 2? 2 et praesertim $n fine uersus εἷς sanum — baterelitas V 6 remouenda V. corr. Thiel 8 nostris V, corr. ? 10 inpugnatio ex inpugnatione corr. V 17 ostensio V, corr. Bar. 19 non longe V: tam longe Bar., cum longe Thiel, nunc longe Hartel; ego lacunam indicaui quam sic fere expleuerim non «sicut. decuit obseruantes? longe 25 et salutiferumque quem V, corr. o: et del. Thiel 26 hoc Bar.:inhoc V — 28 resticulo scripsi coll. Plutarchi Caes. 61 διαϑέουσι ἀνὰ τὴν πόλιν γυμνοὶ σκχύτεσι λασίοις τοὺς ἐμποδὼν... καίοντες (cf. ettam Romul. 21, Anton. 12): ridiculo V, amiculo Car. “ὦ 10 1 20 25 Epist. C 14—20. 459 ut rite uestrae salutis ludibria peragatis. si magna sunt, si diuina, si salutifera, si in his uitae uestrae pendet integritas, cur uos pudet per uos ipsos talia celebrare? si pudet et dedeeus est, itane salutiferum est et diuinum et profuturum, quod uos ipsi dedecus esse fateamini? memo religionem profitetur. quam per se exsequi prorsus erubescit et refugit: ipsa uere- cundia uestra uos doceat crimen esse publicum, non salutem et non diuinitatis cultum, de quo sapiens nullus erubescit, sed instrumenta prauitatum, quibus mens uestra contra semet ipsam testimonium ferens, quod gerendum profitetur, erubescit implere. — Castores uestri certe, a quorum cultu desistere 18 noluistis, cur uobis oportuna maria minime praebuerunt, ut hiemis tempore uenirent huc nauigia eum frumentis et ciuitas inopia minime laboraret? an diebus sequentibus hoc futurum est aestatis? a deo constitutum beneficium est, non Castorum uana persuasio. dicite nobis, nec Christiani nec pagani, ubique 19 perfidi nusquam fideles, ubique corrupti nusquam integri, qui tam utrumque tenere non potestis, quam sibi utrumque con- trarium est; dicite inquam, Luperealiorum patroni et re uera digni talis ludibrii et cantilenarum turpium defensores, digni magistri uesaniae et qui non sine causa sana capita non habetis, digni hac religione, quae obscenitatum et flagitiorum uocibus celebratur: uideritis ipsi, quid uobis salutis impendat, quae tantam moribus labem pernieiemque proponit? ^ nee est, quod 20 dicatis potius haec agendo et facinora uniuscuiusque uulgaudo deterreri a talibus eommissis animos et pudore refrenari, ne de his publica uoce cantetur, quando, sieut ille ait, non tam deterrere quam admonere animos haee ludibria uideantur et, sicut ille dixit, iram atque animos à crimine sumunt 27? 30 Iuuenal. VI 285 1 peragratis V, corr. o. 11 pastores et 15 pastorum quam ineptissime coniecit Thiel 17 numquam integri V, corr. Car. 20 digni talis Scripsi: dignitati V, diuinitatis Car., dignitates Hartel 20 deterrire V, corr. à?: deterrere o? 28 diterrere V, corr. o! admouere Coust, hac V, corr. o. 80 ira V, corr. o 400 Gelasius I. aduersum Andromachum contra Lupercalia eo impudentiores effecti, quo crimine publicato expositaque uerecundia nil superest omnino, quod pudeat, nec habet, quod metuat publicari, sed iam se fiducialiter exertat, qualis iu propatulo non per cohercci»tionem sed potius per quandam laetitiam et celebritatem numinum decantata est, quaelibet illa s persona, immo et religione se praestare confidit, ut sit, unde numinum sollemnia celebrentur, quae nisi criminum decantati- 2lonibus non coluntur. dicite nobis itaque, qui uoluntatem profanitatis habetis, cuius causas asserere non potestis, qui tuendae habetis propositum falsitatis, quam defendere non : potestis: quid dicturi estis de siecitate, de grandine, de turbinibus, de tempestatibus uariisque cladibus, quae pro morum nostrorum qualitate proueniunt? numquidnam haec omnia pro sublatis Lupercalibus contigerunt an malis moribus castigandis 22 meritis retributionibus inferuntur? — sed non mirum est homines 15 non iudicio diuino uelle ista contingere sed uanae superstiti- onis incursu, qui ut sua crimina et malefacta cooperiant, auc- toritatem caeli sidera perhibent adhibere et fatalem indu« cere» errorem necessitatemque peccandi facinoraque sua non de cordis proprii peruersitate procedere sed caelo auctore pendere. pro- so ponite igitur, pro quibus aut submouendis malis aut promerendis bonis Lupercalia uestra fuerint instituta, et uideamus, quae illa bona prouenerint, cum Lupercalia gererentur, et quae mala 23 successerint, cum Lupercalia uiderentur ablata. figite gradum: ad quod uestrum excidium dicatis haec prodigia fuisse reperta, 26 digni, qui monstrum nescio quod pecudis hominisque mixtura compositum siue uere siue false editum celebretis? si propter 1 eo o: co V expositamque V, corr. o 8. exerat V, correxi 4 cohertionem V, corr. Bar. 5 nominum PV, corr. Thiel 6 sint o 7 nominum F, corr. Bar. 11 dicitur V, corr. o 12 turbinis V, corr. o3: turbine o? 14 an malis o: animalis V, an in malis Car. 17 qui αὖ Thiel: quibus V cooperiant auctoritate coeli, sidera perh, adhiberi Thiel 18 inducere scripsi: indu V, inducit a, inducunt Bar., induci Edit. reg. — 25 post excidium Thiel add$ iubet submouendum Epist. C 20—25. 461 pestilentiam summouendam, ut antiquiora praeteream, ecce, antequam meis temporibus tollerentur, pestilentiam grauem tam in urbe quam in agris hominum pecudumque fuisse non dubium est; si pro sterilitate iactatis, cur in Africa uel Galliis 5 ista contingunt, ubi nee fuerunt aliquando Lupercalia nec constat fuisse sublata? cur nunc Oriens omnium rerum copiis exuberat et abundat, qui nee celebrauit umquam Lupercalia nec celebrat? an dieitis illie nocere, ubi per plurima saecula 24 fuerant celebrata et repente sublata sunt? uideamus ergo, si 10 his temporibus, quibus dicitis agitata et rite ac plena sui, sieut uobis uidetur, deuotione completa sunt, numquam fames, numquam pestilentia prorsus extiterit. si uero saepenumero his cladibus ad extremum periculi uentum est, apparet his malis summouendis nihil Lupercalia profuisse etiam eo 15 tempore, quo, sieut dietum est, ut putatis, competenti ordine gererentur. sic de singulis quibusque necessitatibus, propter quas dixeritis fuisse prouisum, si constiterit etiam illis non desisse, uana huius remedii conuincitur esse praesumptio. — uerumtamen cur non hoc etiam nune experiamini, utrum 30 ualeant aliquid rite celebrata? et uos per ludibria ista discur- rite uestrorum more maiorum, ut diuinam rem et salutarem uobis, ut dicitis, deuotius celebrando saluti uestrae prospicere magis magisque ualeatis! — numquid cum haec celebrarentur, 25 a Gallis Roma non capta est et saepenumero ad extrema »5 quaeque peruenit? numquid bellis ciuilibus sub hae cele- britate non concidit? numquid Luperealia deerant, quando urbem Alarieus euertit? et nuper, cum Anthemii et Rieimeris ciuili furore subuersa est, ubi sunt Lupercalia? cur istis minime profuerunt? certe «si» diuinum est, si salutare uobis, s» eur non per uos ipsi, ut maiores uestri, ista faciatis? cur causas uestrae salutis minuitis? cur decoloratis, cur eliditis, 3 urbem quam in agros V, corr. Car. 4 sterelitate V — 6 quar V 7 exuberat ex exuberauit corr. V qui o?: quae Y. 10 agitatta V 11 famis V 17 quas Bar.: quam V 19 uerumtamen cur usque ad 23 ualeatis post 29 profuerunt collocanda widentur 20 ualeat V, corr. Bar. 29 si add. Bar. 30 facitis Bar. 462 Gelasius I. aduersum Andromachum contra Lupercalia eur ad uilia quaeque deducitis? quid imputatis nobis, cum 26ipsi remedia uestra calcetis? satius est et non temptare quam contumeliose peragere. maiores certe uestri si uitiose, ut illis uidebatur, sacrum aliquod celebrassent, instaurandum esse ducebant: eur non, quod ad uitiosum cultum redegistis per 5 indignas quasque id exequendo personas, competenti instaurati- one reparatis, ut causas uestrae salutis plenius perfectiusque tractetis? cur uos pudeat agere, si salutare est? si diuinum, 27 cur tractasse sit dedecus? sed inquis uel imaginem ipsius rei non debere moueri. si prodest, si salutare est, cur imago 10 potius apud uos et non ipsa sit ueritas? aut si certe nec tunc profuit, quando ritu integro, sicut dicitis, tractabatur, quid quaeritis eius imaginem, cuius nec ipsam profnmisse 28 cernitis ueritatem? sed dicitis tot saeculis rem gestam non oportere secludi. nihilominus multis temporibus paganitatis :5 superstitio nentilata est. sacrificetur in templis daemonum et in Capitolio profana uanitas celebretur! cur portionem defen- ditis et, quae maiora sunt, praeteritis? si plurima genera uanitatum multis acta saeculis probantur esse sublata, cur portio quantouis tempore uentilata non possit auferri? 8] Ὁ temporibus praescribitur, imputate maioribus uestriS, qui cum hac temporis praescriptione non usi sint, posse, quod super- fluum est, et debere remoueri, dum plura et maiora submota 29 sunt, indicarunt. sed dicis etiam Christianis temporibus haec fuisse. sed etiam illa aliquamdiu Christianis quoque temporibus 35 celebrata sunt. numquidnam, quia sub primis praesulibus Christianae religionis ablata non sunt, ideo sub eorum succes- soribus tolli minime debuerunt? multa sunt, quae singulis pontifieibus diuerso tempore sublata sunt noxia uel abiecta; non enim simul omnes in eorpore curat medicina languores, s .9 8 ei (est et) im és et (— esset) mutawit o3, est (del. et) Bar. 5 ad uitiosum ex anitiosum (sic a) corr. o?: auitiosum V 9 cur scripsi: quod V 1] fort. fit 12 tractebitur V, corr. ο 22 hec V, corr. o? praescriptionem V, corr. o 25 aliquandiu V . 28 (8) singulis Car. 80 curati V, corr. o langore V, corr. o Epist. C 26—82. 463 sed quod periculosius conspicit iuminere, ne aut materia corporis non sufficiat medicinae aut pro conditione mortali simul omnia non possit auertere. quaere, quale sit, unde agis: si bonum est, si diuinum, si salubre, merito quando- 5 cumque tolli non debuit; si nec salubre nec diuinum, eausandum tibi magis est, eur tardius auferatur, quod super- stitiosum constat et uanum, quod certe Christianae professioni non eonuenire manifestum est. postremo, quod ad me pertinet, 30 nullus baptizatus, nullus Christianus hoec celebret et soli hoe τὸ pagani, quorum ritus est, exsequantur. me pronuntiare conuenit Christianis ista perniciosa et funesta indubitanter existere. quid me incusas, si quod professioni intime inimicum est, ἃ consortibus professionis Christianae pronuntio submouendum ὃ ego certe absoluam conseientiam meam: ipsi uideant, qui 15. iustis admonitionibus oboedire neglexerint. quod etiam prae-31 cessores meos forsitan fecisse non ambigo et apud imperiales aures haec summouenda temptasse et, quia auditos esse non constat, dum haec mala hodieque perdurant, ideo haee ipsa imperia defecerunt, ideo etiam nomen Romanum non remotis 90 etiam Luperealibus usque ad extrema quaeque peruenit. et ideo nune ea remouenda suadeo, quae eum nihil profuisse cognosco, tamquam contraria uerae religioni noxia potius extitisse pronuntio. postremo si de meorum persona praescri- 32 bendum aestimas decessorum, unusquisque nostrum admini- 95. Strationis suae redditurus est rationem, sicut etiam in publieis dignitatibus fieri peruidetis. ego neglegentiam accusare non audeo praecessorum, eum magis credam fortasse temptasse 1 fori. quos — aut Car.: autem V 4 post diuinum del. est. V meritoque T'hiel per errorem ut uidetur 8. ad o: a V — 12 professioni intime (?) Hartel: professio (corr. ex professione) minime V, professi minime « (unde professis minime Thiel) professo nomini Bar. 19 Ro- manorum Car. 22 uera VF, corr. o 27 ante fortasse del. fuisse V 464 Gelasius I. episcopis per Dardaniam etc. constitutis eos, ut haec prauitas tolleretur, et. quasdam extitisse causas et contrarias uoluntates, quae eorum intentiones praepedirent, Sicut ne nunc quidem uos ipsos absistere insanis conatibus uelle perpenditis. |