Letter 11004

From: Pope Gregory I To: Leontius, Former Consul Date: ~601 AD Context: Gregory commends Libertinus, a man of distinction, to Leontius's protection A man of excellent character and high standing, Libertinus, bears this letter to you. He has been commended to my care and I now commend him to yours. He stands in need of the kind of protection that your rank and reputation can provide — not because he has done anything wrong, but because the world is full of those who prey upon good people left without powerful friends. I ask you to regard him with favor and to defend his freedom and rights should anyone seek to impinge upon them. A small favor to him is a great kindness to us.

Cautionis* exemplar Libertini^ viri magnifici** ad me® studuit gloria vestra trans- mittere, quatenus mihi ostenderet, cum qua obligatione^ vel mente ad praeturae* digni- tatem isdem Libertinus accesserit. Quae a glorioso fraltre meo Palatino patricio* vel consiliario meo viro magnifico' Theodoro' relecta mihi suptiliter^ insinuata est atque execrabilis et mihi et cunctis apparuit, qui cognoscere valuerunt. Sed debeat** gloria XI, 3 in tUulo: ecclesie Bl. B*l; Eudosio VaL A (ed. M); Eulogio ed. Q. — Syon add. B* 1. •>) ex vivendo corr. g 1. *>) istos q*2.3, aed corr. q* 2. «) coutinere Q*. Q. *) non q3. Ua q 1 (cum Vat. E.F. »ec. ed.M); recidium & Bl; recideva q*1; recidivam q* 2. 3. q3; molestia add. edd. — aegritudine vestra recidiva Vat. D (ed. M). fateretin q1. 8) ex cautis corr. cautiis q 1. ^) ex tractamus corr. B 1.Q 1. i) disponimus B 1. q 1. Q* 1, sed corr. B 1. q 1. ^) quare Q 1. >) verba qual. inv. pot, post transmisimns transponit B 1. ^) ex cognoscitis (iia q) corr. B 1. °) ecctas B 1. q 1; occIesiQ q 3. XI, 4 in tilulo: ex consul Q*; exconsuli q. B* 1. ») et add. codd. *>) veriu B 1; om. haee Bl. 8) salubriter Q*2. h) debet q. q*2.3. XI, 3. De Eoclem, ep. Clnsino, cf. ep. X, 13 n. l) De episcopatu Balneoregiensi agi videitHr: cf. ep. X, 13 n. 4. XI, 4. De Leontio cf. ep. VIII, 33 n. 1) De Libertino expraetore agitur: cf. ep. III, 37 n. IX, 4 n. 3. An idem fuit, aUus mentio fit in ep. VII, 19 (n. 6). IX, 5 (n. 5). IX, 28? Quam cawtionem dederit, duibito; fortasse de suffragio promisso: cf. ep. V, 38 p. 324 n. 3. 2) De Pdlatino, quem, quo munere fwictus sit, nescimus cf. ep. IX, 44 n. 8 et IX, 6 n. 4. 3) De Theodoro cf. «p. III, 18 n. yestra meininisse , quia numquam meas epistolas pro commendatione alicuius accepit, nisi ut protectionem vestram favente iustitia praestaretis. Et quia de eodem Libertino tota simul provincia gratias referebat, indicavi. Nam vel quis esset vel quales causas habuerit, neque umquam professus sum neque^ hactenus suptiliter^ scio. Nam si et in ista^ causa cautionis" culpabilis invenitur, de aliis causis quid** pro se alliget, nescio; unum tamen hoc bene atque constanter novi, quia, et si quam® rebus publicis fraudem fecit, substantia eius caedi^ debuit, non libertas. Nam in hoc, quod liberi caedunturP, ut taceam, quod omnipotens^ Deus ofiFenditur, ut taceam, quod^ vestra opinio vehementer gravatur, piissimi tamen imperatoris' nostri omnino tempora' fuscantur. Hoc enim inter reges gentium et^ imperatorem" Romanorum distat, quia reges gentium^ domini servorum sunt, imperator vero Romanorum dominus liberorum*. Unde et vos, quic- quid agitis, prius quidem servata iustitia^, deinde custodita per omnia libertate agere debetis^. Scriptum est: 'Quod tibi non vis fieri, vide, ne ipse alteri feceris'*. Et perTob.4, is. semetipsam veritas dicit: 'Quae vultis, ut faciant vobis homines, et vos eadem facite Matth. 7, la. illis'. Libertatem ergo eorum qui vobis in discussione commissi sunt vestram specia- liter y attendere debetis ; et si ipsi a maioribus vestris iniuriari libertatem vestram * non * vultis, subiectorum vestrorum* libertatem honorando*» custodite. Scimus enim qui dixit: 'Caelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt'. Cuius quia*^ verbaMatth.M,S5. non transeunt, sed per omnia implentur, metuamus, quod iterum* dicit: 'Li qua men- Matth. 7, a. sura® mensi fueritis, in ea metietur' vobis\ Quid autem gloria vestra existimat, quia^, si superbe, si crudeliter agimus, despecto Deo^ nobis homines' placamus? NuIIo modo. Nam ipse qui^ despicitur eum contra nos quem despecto Deo placare^ volumus irritat. Curemus ergo per omnia placere Deo"*, qui potens est etiam iratos homines ad man- suetudinem reducere°. Nam, sicut dixi, etiam mansueti homines indignante Deo ad iracundiam provocantur. Si autem dicitur, quia sinc verberibus atque terroribus fraudes® publicae inveniri non poBsunti^, hoc admittere poteram, si in ratiocinorum causa domnus^ Leontius non venisset'; nam verum est, quia illi solent manibus excedere, qui' in sensu et in lingua deficiunt. De qua re mihi^ vestra se^ gloria non valet excusare. Nam vel quae De causis vero eorum quos discutitis* verum fateor, quia multa audiens quae* numquam^ ante cognovi vehementer erubesco. Unde et vobis et*' piissimo domno^ im- peratori taceo. Nam si mihi constare potuisset, quia iustas causas de suis rationibus haberent, et prius per® epistolas vos pulsare habui et, si auditus minime fuissem, sere- nissimo domno imperatori suggererem. Sed quia mihi de eorum rationibus nihil con- stat, ideo, sicut dixi, et vobis et piissimo principi hactenus nihil dico. Turpe est enim ™) causationis q*2. ») qui q3. °) itaBl. q1; in add. q*. q3. p) ced. codd. n. <i) verba omni- poteus usque qnod om. R 1. ') imperatores q *. ") omui tempore q *. verba et tisque gentium oni. Rl. «) ita Q*2.3; imperatorum qI. q* 1. ▼) iustia B 1. ^) debeatis q* 1. «) facias q3. ▼) qne Q*. q3. ^) invenit Rl. *) ita Q*l; cQcidistis q3; ceditis cet. 7) quia codd. n, praeter q3. 4) Be Ikoc loco cf. Gregorovii Gesck, d. St. Bom im MitidciU. II^ p. 49 s. Eadem repetit noster in ep. Xni, 34. GREGORII L REGI8TRI me ' defendere, quod prius mihi non ^ constiterit iustum esse, quia ego homines propter iustitiam diligo, non autem'' iustitiam propter homines postpono^ Ita ergo age, gloriose fili, ut in^ actione commissa prius illum habeas placatum, qui continet omnia, ac deinde serenissimi^ principis utilitatem cum onmi sollicitudine impleas. Nam ef^ in eius actione, a quo tibi commissa est, esse neglegentem non° sine peccato existimo. Sed quia omnipotente Deo largiente'' idonea est vestra sa- pientia et rationesP vigilanter ac suptiliter exquirere^ et Creatoris' vobis iudicium per mansuetudinem placare, quotiens ira" animum invadit, mentem edoma^, vince te ipsum. Differ^ tempus furoris; cum tranquilla mens {uerit, quod placet iudica. Ira enim in vindicta malorum sequi^ debet rationem^ animi, non praeire, ut quasi ancilla iustitiae post tergum' veniat et non lasciva ante faciem prorumpat. Aliquando vero osten- denda est et non exhibenda, aliquando exhibenda est, sed numquam sequenda. Quando enim in executione}" iustitiae placata mente' irascimur^ iracundiam et non sequimur^ et® exhibemus. Ira enim, quae animum perturbat, quanta consideratione cavenda est! bc, 1, if.De qua scriptum est: ^Sit onmis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquen- dum et tardus ad iram. Ira enim viri iustitiam Dei non operatur'. Hinc rursum^ Pt. i, 8. tatem ^ magnam'. Hinc David personam in se infirmorum°^ sumens ait: 'Turbatus est prae ira oculus meus*^'. Atque ex ipsa perturbatione quid sequatur, adiunxit: ^ln- veteravi inter omnes inimicos meos'. Ex ira quippe cum turbatus^ fuerit oculus oordis, inter inimicos nostrosi^ ad vetustatem reducimur, quia inter malignos spiritus ad ve- tusti^ hominis similitudinem revocamur. Cum igitur iram, quae cor permovet, sacra eloquia tot' testimoniis detestentur, perpendamus, qua intentione debemus hoc vitium fiigere, quod Deo iudice' in testimonio illius totiens reprobatur. Alia* quoque occurrit" opinio, quia alii pro aliis gravantur"^ et quibusdam, quae^ ex principali iussione expensa sunt, minime reputantur. Quod si verum sit', nesoio. Hi tamen ita est, hoc omnino facere et pro timore aetemi iudicii et pro ipsius humanae conifiderationis rationc minime^ debetis. Kcce, gloriose fili, amore Dei tuoque provocatus cuncta quae sensi, cuncta quae' ttudivi breviter indicavi. Sapientis autem viri est et breviter audita latius pensare et, ijuaeque Deo displicent, in celeritate corrigere*. Omnipotens Deus caelestis^ vos gratiae Itroiiutiiom circumdet, ut hic vos et a pravis actibus et a perversis homlnibus tueatur® <?l fipud Hij poHtinodum in aeterna patria pia** remuneratione laetificet. f/ Ua Hli rii« om, eet, «) non om. -B i — non mihi q* 2, autem om. BJ. *) poatpone ^•/, itfMiHtittt (//i, Ui oin, H t. 1) serenissimo Rl. °») et om. Rl. uog Rl, <>) largiante ^ / 1*1 fniUi Qli 'U 6xqiiinj qH. ') creatori q 1. ■) irQ Rl. *) mente doma Rh «) differt // /; tiilhntt Q^li in mtiTi/. ould. NoU Q 1. ▼) 8ed qui Q*l. ^) ratione Rl; rationi q1. ») post- k4ii*Hn ul «««iiiMilIon© codd, n. ») placamente q1; placita mente q* 2. •) irasoitur codd. n. MAj^uMit9 Hl «t om, Q*2. rursuB R 1. •) qui R 1. 0 potest Q*. q3. 8) hominee R 1. tt M^Utisiin Q* /. intirmor Q* L tuus q* L <>) conturbatus Rl; si conturbatus q3.