Letter 5046: Our heart greatly rejoices with your Magnificence, because we find you so zealous in your actions that you gain both...

Gregory to Basilius. Our heart greatly rejoices with your Magnificence, because we find you so zealous in your actions that you gain both glory among men and the rewards of merit before Almighty God. Among the other praiseworthy things you do, we have learned — both from the testimony of many and now fully from the report of our representatives — how the fervor of your love once kindled you against the schism of the Istrians [supporters of the Three Chapters schism in northeastern Italy] in defense of the unity of the Church. Therefore we pray the mercy of our Redeemer that His grace may support you in all things, and that He may grant you to fulfill in deed what He has granted you to desire. Since in this matter the rewards of recompense increase in proportion to the effort of labor, we greet you with fatherly affection and urge you that, when you find a fitting opportunity, you should exert your effectiveness all the more earnestly, and strive with every effort by whatever means possible, so that — with the Lord's help — you may fulfill your commendable desire for the return of those who have gone astray. As for the bearer of this letter, our notary Castorius [a papal secretary frequently sent on missions to northern Italy], whom we have sent for certain matters in Italy, may your Magnificence endeavor to assist him with every support, that you may multiply your own good works. May Almighty God guard and protect you with your children and your whole household from every adversity by His protection, and grant you both prosperity in this present life and the joy of the life to come.

AD BASILIUM: Laudat ejus zelum pro Ecclesi unitate. Ipsum exci- tat ne a procuranda 8c/lismaticorum reversione de- lerrealur. Gregorius ® Basilio. Multum cornostrum vestre magnitudini congaudet, B quod sic vos sludiosos in vestris aclibus invenimus, C b ut vobis et apud homines gloriam, et apud omnipo- tentem Deum premia mercedis Þ acquiralis. Inter alia igitur laudanda quz agitis qualiter vos contra Istricorum schisma pro unitate Ecclesiz amoris ol m ſervor accenderit, ct multorum testificatione , et no- Strorum modo plene relatione cognovimus, Unde Redemptoris nostri misericordiam exoramus, ut sua yobis in omnibus gratia suffragetur, et aſſectu vos impleze tribuat, quod velle concessit. Quia ergo hac in re tanto commoda retributionis accrescunt, quanto et studium laboris augelur, © paterna vos dilectioue salulantes hortamur, ut opporlunitate occasionis in- venta, eſlicaciam vesiram exercere enixius debealis, alque id modis quibus possibile ſuerit, omni $tudio agere conlendatis, quatenus predicabile desiderium veslrum de reversione errantium adjuvante Domino compleatis. Presentium vero portitorem Castorium chartularium nostrum , quem pro quibusdam itilic causis JG transmisimus, magnitudo vestra, ut bo- "Na SuA multiplicet, suis in omnibus sludeat solatiis adjuvare. Umnipotens Deus $ua vos protectione cum filiis et omni domo vestra ab omni adversitate tuea- tur atque custodiat, vobisque et presentis vitz pro- sperilatem, et lztitiam ſutura: concedal. EPISTOLA XLYII. AD MASTALONEN. Ipsius pro Ecclesie unitale zelum laudat, A procuran- da s8chismaticorum reversione 10n delerrealur. | Gregorius Maslaloni. Responsalium nostrorum relatione comperimus quod pro amore unilatis Ecclesiz tantus vos divini zeli ardor accenderit, ut quoscunque valueritis, non desinatis ad sinum matlris . Ecclesizz revocare, alcue, ut bonus lidelisque famulus lucrum quoltidie de a\. Victorino, in Remigiano 700 ann., alio a Rhemensi jam sxpe commemorato, et in unico ex YVaticanis. EersT. XLVI | Al. 94, indict. 2]. — * In Vatic. A, Basilio episcopo, Sed mendose, ut probat titulus ma- guitudinis Basilio datus. Preterea 8auctus Giegorius in line epistol:e meminit filivrum ejus, quod episcopo rarv convenire pulest. - b Vel acquirant, scilicet actus, ut legitur in tribus at. © In jisdem, paterna ros dulcedine. EersT. XL VII. Al. 95, indict. 2. 717 * EPISTOLARUM LIB. V. — INDICT. XI. — EPIST. XLIX. 773 cepto dono tuo, Domino et Redemptori nostro cum A >Þ non prxvidimus consentire. Sed nec Joannen gumma mentis intentione fſacere non desistatis. Et quidem venientem ad nos, ut potuimus, ex corpora» tis visus ostensione didicimus ; bonum vero quod ex divina inspiratione in mentis tuz2 charitate manebat occultum desiderabilins nunc operis atteslatione co- gnoscimus. Unde divine misericordiz gratias ineffa- bili laude reddentes, hortamur dilectionem tuam, alque quibus valemus admonitionibus confortamus, ut quantum 8e acceplum talentum occultantis pena pertu: bat, tantum lucrum facientium, atque per hoc de ccelestis regni perceptione lztantium, dominice yocis invitatio te desiderabiliter appetenda corrobo- ret. Scire te namqne , dilectissime Fili , convenit, quod fructus hajus quem apprehendisti studii retri- butionis $u2 non careat ſine. Et ideo prepedientium te nulla, vel si est, debet contrarietas perturbare, quia quanto ex difficultate causx bonum perfici, Do» mino cooperante, valuerit, lanto tibi erit et gloriosior relributionis 8pes. Excellentior namque nascitur ex desperatione victoria quzecunque fuerit laboris nimii adepta 8udoribus. Cognovimus etiam quod Theodo- S$ius filins no>ter, tui sequax, bonique cooperator stu- dii, pariter tecum in sollicitudine lucrandarum ani- marum solerter invigilet. Cui omnipotentem Deum intercessione beati Petri apostolorum principis relri- butorem citius esse confidimus. EPISTOLA XLYIIL. AD ANDREAM SCHOLASTICUM. Exclusis ob culpas Donato, ob ignorantiam Joanne, Marinianum $sibi probe notum invitum ordinatum ezze, quem Andree commendat. | Gregorius Andre: Scholastico. Excellentissimi viri domni Patricii vyoluntatem in pers0na Donati archidiaconi implere voluimus; sed quia valde periculosum est anime temere cuiquam manum imponere, cure nobis fuit vitam actusque ejus $sublili invesligatione discutere. Et quoniam multa inventa sunt, sicut eidem JJ domno patri- cio scripsimus, * quz cum procul ab episcopatu re- movent, Dei judicium metuentes, in ordinando eo Eersr, XCVIII [Al. 45}. —* Recent. Ed., que eum pro culpa ab episcopatu removerent, quod in nullis Mss. legimus, preierquam in Vatic. B. Editi habent, non presumpsimus. © In concil. Niczn. 1, ce. 2 2 Decernimus quemlibet idem qui ad episcopalem gradum est provehendus salterium omnino nosse, elc. Legat et expendat Studiosus canonem- integrum, et ex eo judicel quz it mens generalis concihi de episcoporum Sscientia et doctrina. Refert de Gennadio Nicephorus, in Eccles. Hist. lib. xv, c. 23, nullum ab eo consecraturm sa- eerdotem qui non prius Psalterium sedulo in ore habuisset. Vide epist. 6 lib. x1, nune 7 lib. xiv, de Rustico diacono, qui ob ignorantiam Psalmorum ab episcopatu Anconitano repulsus esl. Toletanum vin, c. 8 : Decernitur ut nullum cujuscunyue dignilatis ecclesiastice percipiant gradum , qui non tolum Pzal- terium vel canticorum usnalium, et hymnorum, sive baptizandi perſecte noverint supplementum. In consti- tutionibus Kiculli, Suessionensis episcopi, an. 889, can. 5: Monemus ut unusquisque veslrum Pzalmos, elc., PaTROL. LXXVII. fa presbyterum © Psalmorum nescium presumpsimus ordinare, quia hxc eum res minus 8vi profecto ha- bere studium demonstrabat. His igitur remotis, cum ad eligendum de $vis 4 a nobis partes urgerentur, et nullum $e habere ad hoc oflicium ſaterentur idoneum, majorque nos una cum eis teneret alſlictio, tandem venerabilem ſrairem Marinianum presbyterum, quem diu mecum didicere in monasterio- conversatum , communi concordautique voce alque consensu s2pius petiverunt. Cui refugienti diversis modis vix aliquan- do potvit suaderij ut eorum prxberet pelitioni con- Sensum. Et quia bene nobis ejus vita est cognita, at- que in lucrandis animabus illum novimus esse $0lli- citum, nullam in ordinatione ipsius moram attuli- B mus. Gloria itaque vestra eum sicut decet suscipiat, novitatique ejus consolationis auxilium porrigat. Nam omnuibus, sicut nostis, cujuslibet officii valde onero- 5a est novitas. Ego autem magnam confidentiam ha- beo quia omnipotens Deus, qui eum dignatus est 8u0 gregi przxponere, et ad interiora illum curanda exa- cuet, et ad exteriora gerenda gratiz suz pietate con- fortabit. Sed quia post longa quietis otia, ejus, ut prediximus, novilas procul dubio perturbatur, peto, ut cum venerit tempestatum szcularium procellas fu- giens, semper apud vestram mentem portum quietis invenial, et de vesire bono charitatis hbilarescat. Quantum vero vobis cum illo convenire valeat, ci- tius cognoscelis, © quia ad episcopatum venit invi- tus. EPISTULA XLIX. AD LEANDRUM EPISCOPUM. Libros in 6xpositionem beati Job, et librum Requle Pastoralis transmittit. Gregorius Leandro episcopo *® Hispalensi. Quanto ardore videre te sitiam, quia valde me di- ligis, in tui tabulis cordis legis. Sed quia longs ter- rarum spatio disjunctum te videre nequeo, unum quod mihi de te dictavit charitas feci, ut librum Re- gulze Pastoralis, quem in episcopatus mei exordio Scripsi, et libros quos in expositionem beati Job jamdudum me fecisse coguovisti , sanctitati tuz memoriler et veraciter ac correcle lenere sludeat. Sed et sanclus llieronymns, epist. 4, ad Rusticum : Di- scat Pzalterium ad verbum, etc. Et ep. 7, ad Latam, de institmione filie : Discat primo Paalterium, etc. D Cxterum Psalmos memoriter et sine libro cantandi mos diu viguit, et etiamnum ejus moris. vesligia qui- busdam in locis remanserunt, ut in Ecclesia Lugdu- nensi, Rothomagensi, etc. Taceo Carthusianos, et alios antiquiores azxcetas, apud quos novilii primo conversionis anno Psalterium memoriter addiscere tenentur, quia eosdem memoriter ja Ecclesia can- - tare consueverunt. Goussavvy. Psalmorum elogia vi- desis apud Basilium, Ambrosium, Augustiuum, etc. Gregorius lib. de Reg. Pastorali, maxime parle 1. Eeisr. XLIX [A/. 46]. — ©® In Corb, et Norm. tantum legitur episcopo... In tribus Valic. episcops Hispaniarum. De eo jam diximus in notis ad episto- lam libris Moralium premissam, et alibi. SANCTI GREGORII MAGN communi filio Probino presbytero veniente trans- A patatus sum; et confldo de omnipotentis Ii cle- mitterem. Et tuz quidem-caritati in eo opere tertia: et quartz partis 778 Codices non tran«misi, ” quia eos Solummodso ex eisdem partibus Codices jam mo- nasteriis dedi. Hos itaque $anctilas tua Studiose per- currat, et peccata mea Studiosius defleat, ne mili culpz gravioris 8it quod quasi scire- v.deor quod agere przeiermitto. In hac vero Ecclesia quanlis causarum tumultibus premor, ipsa charitalti twz epistola» mez brevitas innotescit, quando ei parum loquor, quem magis omnibus diligo.