From: Pope Hormisdas, Rome
To: Unknown recipient (bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
^' ^^ ^- Dorothei episcopi Thessalonicensis ad Hormisdam panmm.
taO Ju.aru.
(Jraiulatur, quod apostoHcam sedem regendam susceperit vir fauiar et ammtor p.
pacis. De ecclesiarum unitate ut gaudere vaieat precatur, Addit^ et
') Ita G*. Ed. reverendissimis ep. quod.
2 ') Non igitur lata excommunicationis eententia, sed duritia sea ▼enos oon-
EPISTOLAE 1--3. 743
ciesiat Nestorium et Eulychetem eontmque socioe detestari, et se imprimis apo- ^. 515.
^Hcw sedis venerationi addicium esse {n. 1 et 2). Tandem ut ad se pro pace
ecclesiarum scribat obtestatur,
Sacro, beatissimo et commiuistro patri Hormis-
dae Dorotheus episcopus Thessaloniceusis iu
Domiuo salutem.
1. Ait quodam loco cimcta beatissimus diviuorum praeceptorum
neufl miracula Salomon : Sicut aqua frigida animae sitienti suavis J^^^^-
sic henignum nuntium longinqtUs ex terris. Et sacer David spiri- *
em pulsans lyram psallit: Quam speciosi pedes eorum, qui evange-^^^-
nt bona, sic equidem et uos cunctos docens. Quid^) autem sic * '
animae hominis suave, aut quid ita impinguat ossa, quam spe-
0 nuntio cognoscere: verae pacis nutritorem et rectae nunquam
ntes propugnatores fidei ad ecclesiarum sanctarum transire gu-
lacula, et tamquam ex arce quadam ad conseusum Dei congre-
) dispersa, et continuo quidem in ^) principatum tuae sedis festi-
tes; membra EcclesiaC; quae vobis Christus et Deus noster cre-
b venerandi patris supplicationibus annuenS; coutemnentia prius
^rdiam, ad unitatem venire, et praecedentem divisionem atque
liam vestrae tautum ordinationis perimere calculo^); et nunc in
iordiam atque serenitatem^) constare omnem terminum sanctae
3 Ecclesiae?
2. Haec didicimus, non ante multa spatia temporis; spera-
L« Symmachi ac decessorum iu caosa foit, cnr Auastasius a litteranim con-
dine sese abBtineret.
) Ita G^; b c c Quidquid autem est ita animae h, s, aut ita ... pads nuntia-
) Ita 6*; b c c ad princ. t. s, festinantes v. fratris suppUcationibus annuentes
mtbra Ecclesiae quae ... credidit, contemnentia.
^ G* a* claneulo; b c c calcido, Quae seqnitur ordinatio idem sonat quod
sitio*
) Ita G^ a^; b cc societatem confluere (vel conflare), Mallem in concordia
serenitate constare,
) b cc sperabamus ... cognoscentes ... audientesy contra ms. fidem.
') Ita G^; b cc mutarunt: tempus ... retinuisse consideratur et aptum et debi'
'tUt plenam.
) Neque hic cum Baronio praefcrendum putamus etiam scabra transire;
enim sibi vult, eum, qui perfecta caritate agitur, nimiam et scrupulosam
Sdis diligentiam, ubi interest, missam facere, adeoque licet Hormisda ut-
novissime ordinatus, secundum receptum morem prior scribere teneretur,
tamen consuetudini se scrupulosius servire uoluisse.
;i riiT). scrupulosa trausire: scribo atque alloquor beatiim vestrae sanctiiafe
laput, si^miicuns oollaetari uos beatae secli sacratissimi Petri apo-
stoli, quud tali regitur nianu, quae suscepit principem^), uon qm
lionorem raperet sed qui raperetur ab eo, et, sicut sermo multiplex
tradit et iios ita se habere credimus, nutritorem pacis et rectae
lidei certatorcui, et humanitate") mentis et caritat^, quae circa c\m-
ctos est, tamquam ]>retiosis hxpidibus corouatum. Et^uini euncta te
voh), venerande pater, agnoscere, quod ex autiquis sanctis et veue-
randis patribus suscipiens illius beatae sedis aiiectum^**), et hunc
tanuiuam paternam sortem custodiens, addere hoc opto atque festino,
ut veniat in lioc studio termiuus utilis humanitate quiclem Domiiii
et Dei nostri Jesu Christi, intercessionibus autem in cuuctis beatis-
simi apostoli Petri et in omnibus sai^ientissimi Pauli: ut veneran-
dae eorum sedi et tuae l3eatitu(Hni juste debitus honos custodiatui
ati{ue reddatur, ut nostris temporibus velut secundiun princii>a-
tum sedis apostolicae honorem congruentem suscipiat, et omnis dis-
cordia recedat, et ecclesiae^*) omniiun nostrum catholica voluntate,
Domini etiam et Dei nostri Jesu Ohristi, et Nestoriimi et Eut)'che-
tem impios et horum servantes dogmata, et qui istorum fuere secta-
tores aut exstiint, et omnem haeresim anathematizantium semj)er,
et rectam atque incontaminabilem fidem inconcussam tamquam an-
chonun certam atque firmam tenentiiun, et paratorum^ ad pacern,
nullo'*), quod absit, impediente: praesertim venerando capite vestro,
sicut didicimus, homines contentiosos horrente, quibus et vita et
(»sca est sacerdotum Dei iuter se altercimtium sepanitio, ut*"*) uou
ab ouiJiibus velociter cogniti tamquam lupi in vestinientis oviuin
tacile ab apostolica Ecclesia repellantur.
'"') CJ' a' hiWKinilatcm m. e. caritatem ... coronantem^ b cc humHitatif.
"\") a' a/fcctu; h cc a/fectnm ad hanc.
*') Ferri aliqiiatenns sensiis posset, si infra legeretur a nuUo ... imjtetliamtur.
aut ex antecedentibus resunienduin honnrem conyinientem suscipiant. Scilicot voces
anathcmatizantium^ tenentium, paratoriun ad nostrum roferendae snnt. b CC luutjl-
verunt: anathcmatizent ... teneant ... pm'ent Jam pacem. Nobis retiniiisae codicit
auctoritutem satius visum est. — Ubi simul advertendum, cavero Dorotheum a
(laninaudo Aeacii noniine. Immo dum testatur eccleBias praedictas detestAn
eos, qui Nestorii aut Kutychetis placitis adhaereant vel adhaeserint, addendum
fuerat: vcl tjui his cummunicauerint. In eo enini tota erat controversia quod
A<"jieius Eutyehianae seetae fautoribus nominatimquc Petro Mongt) coizimuui-
eaverut, eauique ob eausam merito fucrat excommunicatus, atquc hinc sunimi
pontiliees inter veneranda mysteria reticendum illius nomeu volebaut, inde Orien-
tales repujjnabunt.
horrentes.
' / b ee (/ui non. Kedditur ratio, cur praedicti ament sacerdotum Dei dis-
MiiiJiunes, ut .«jeilieet m illa eonfusione facihus lateant.
EPISTOLAE 3. 4. 745
3. Ista nunc scripsi beato capiti vestro^*) per Patricium vinima. 515.
spectabilem^ communem jQliiun; et consuetudinis affectu superans
rationem, et circa illara beatam sedem caritate devinctus, et omni
die videre desiderans congruentem atque debitam venerationem ei
servari. Scribe igitur, in cunctis beate, tamquam unanimi et optanti
aiiimam quoque offerre pro fide orthodoxa et ecelesiarum pace san-
ctarum, et ut custodiantur venerandae sedi in omnibus beati Petri
convenientia: quod facile fiet, ordinata unitate cunctorum, et omnium
acl vos tamquam ad firmum festinantium portum. Divisiones etenim
et*^) contra contemnere consueverunt, et ordini decentia non ser-
vant. Onmem fraternitatem , quae est vestrae sanctitati conjimcta,
et ego et qui mecum sunt, multum in Domino salutamus. Et alia
mann : Salvari me in Domino orate, sanctissimi et beatissimi patres !
Aecepta epistola Dorothei episcopi Thessalonicensis ecclesiae missa
per Patriciiun virum sublimem die^^') quinto Calendas Aprilis, FIo-
rentio viro clarissimo consule.
◆
From:Pope Hormisdas, Rome
To:Unknown recipient (bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.