Letter 119

From: Unknown correspondent To: Pope Hormisdas, Rome (Anastasia, bishops) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

Hormisdae papac ad Auastasium imperatorem. a. 5i6d. llAng. Qiia conditioney etiamsi nullo praecedente exemplo, ad concHium convenire para- tus sit, pluribtis exponit, Hormisda*) Anastasio Augusto. Per Ennodinm et Fortunatum episcopos, Venantinm presbyte- rnm, Vitalem diaconnm etHilarionem abbatem. 1. Bene atque utiliter serenitas vestra curam principalis acu- •^) Ed. approbamus omnes epistolas Leonis , . . Promittens . . . obtuli, Data XF Cal. S *) b cc Hormisda episcopus, G* ad marg. Per Ennodium et Fortunatum eppos f^ennntium prhrum Vitalem dincomim et /filarionem ahhatem. 48* 75G S. nORMISDAE PAPAE II. 616. minis iion iantum in administrando reipublicae exercet officio, melioribus eam inobilitat institutis; ot'-') per curam redintegrand»^ unitatis auctorem venerandi placat imperii. Certi sunt enim i^ tutela regnantes, si nulla iisdem praesidentibus Ecclesiae caj!tit»-=* importuua diciboli commixtione maculetur. Unde enim potest fierTi^ ^» ut nitidas pro principibus ad Deum nostrum preces dirigat, si s."m^ lethaliter populus perfidia corruptusV Nam sicut ante bona onm"i^=^ Sap.7,8. est perfecta juxta Deum in imperatoribus sjipientia, ita de sacrai mundorum pectorum pro his supplicatio debet et fideli animariL ubertat^ procedere. Nulla vobis, sublimissime domine, triimiphonh^ materia poterit esse jucundior, quam de subjugatione perfidiae. 2. Hoc etiam fiducialiter et pro commissi nobis officii prae; gativa suggerimus, quia prope est, ut suum splendorem aliena pai tur nube fuscari, qui quum Deo tribuente amovere possit, in s ditis tenebras manere pemiittit errorum. Ergo quia mansuetric2<> vestra futuram synodum scriptis sacratissimis indicavit**), cui interesso dobore iisdem paginis Deo, ut credimus, sibi imperaji/^ commonuit, gaudemus, scientos, quoniam directarum mentinm est^ venerabilis Ecclosiao magistros expetere. Soli enim declinant eia- men conscientiae, quae*) recta sunt, non tenentes. Nam et feriato ore splondorem bonao voluntatis onuntiat, qui per apostolicam im- • maculatamquo fidem ot per compotentes praedicatores aut confirman se optat aut corrigi. Vorumtamen licet in his nullum saeculi prae- cedentis exsistat exemplum *), neque senioris facti qualitas aut com- missa libris aut momoriis inserta toneatur; nihil ad uoSy quibus dulce est, beneficio Dei pietate vestra invitante inchoare meliora, et hoc, quod non accopimus a parontibus ^) , tam clari operis institu- tum nobis ipsis impouere: quia totum pro rodintegratione fidei et ecclesiarum pace facere, libonter amplectimur, si tamen majorum nostrorum dofinitio ot sanctorum patrum in suis radicibus ineoncussa permaneat, si auathomatizetur Nostorius cum participibus suis, qui evacuans divinae sacramenta naturao, beatam virginem Mariam nudi •) 6' apparentihus ...fidei ecclesiarum. Il^ideni poet toiumk forte BlQ^plendiim quod potcst. • EPISTOLA 8. 757 hominis mentitur esse genitricem, oblitus angelicae annuntiationis, a. 515. per quam mundo innotuit, quia quod ex ea nasceretur, vocandumLuc.1,35. ^set sanctum^ Filius Dei. Facessat impiorum tam contumeliosa in Deo honorificentia : quoniam sic est in utero virginis operata Divini- taSy ut ex ea unita") sibi procederet camis animaeque humanae indiscreta quidem sed non confusa connexione substantia; et sic in itrisque naturis pro nostrae redemptionis dilectione Christi Jesu Do- aiini nostri persona una est, aedificante mysterio ®) restitutione nortem subire potuisset .... naturae fragilitatem coelestis imperii raluerit virtute reparare, vel ita pro imitate personae et Dominus tnajestatis crucifixus et Filius hominis credatur descendisse de coelo. Butychetis quoque ignorantia . . . . ^) bonorum onmium et ipso cum iociis detestanda jam nomine abdicetur hebetudo, qui Deum et Do- ininum nostrum Jesum Ohristum figuram tantmn carnis habuisse testatus est, et nostrae veritatem non habuisse substantiae, nesciens, ... TnVi ie quo promissum sit, quia videhunt persecuiores ejus, in quem pugna- ^^ ^^ verunt. Ita enim in una eademque persona persistit utraque natura, Zach. ut Deus atque homo unus Dei Filius Jesus Christus fidelium cordi- ' bus apparescat. Quid enim quadraginta dierum post resurrectionem Domini cum hominibus conviventis et convescentis egit praesentia^ rusi in istis negotiis illorum, qui veritatem camis ejus negaturi erant; seniorem faceret aetatem curationis esse^^) quam vulneris? Sic enim dixit ad discipulos: Quid cogitatis in cordibus vestris? ^^-38et39 pate et videte, quia spiritus carnem et ossa non hahet, sicut me%videtis habere. Neque fuisset mysteriiun, quod ostiis ad eos clausis ingres- sus est; si integritatem humani corporis non Iiabebat. Possumus ex hoc dono verbi praecedentem longius proferre sermonem, sed satis ^ Hactenus obtinucrat unitas ibi proccderet, vitio librariorum, qui voces olim ab antiquariiB indiscrctas rcctc separarc nescierant. Legendum fuerat unita sibif scilicet Divinitati, Mox in vulgatis incrcata quidem, sed non confusa connexione substantiae et si, Kx G* revocamua subsiantia et sic: antea vero pro increata de nostro restituere nobis licere censuimuB indiscreta, hoc est, indivisa. Ita hac ima sententia Eutjchetis et Nestorii oppositao haereses simul peri- muntur. •) G* iynor ... bonorum. Spatiolum vacuum BaroniuB addito vocabulo divi- wrum implevit. Ejus loco expers magis placeret. Mox ed. detestando ... ap- parei. *") Supple potius: quac particula etiam infra epist. 14 n. 1 ut et alibi apud uitiqaos patres non raro reticetur. Hoc autem sibi vult: Nisi in his negotiis 'ffecuset, ut senior aelas apostolorum illis, qui deinceps veritatem carnis ejus erant tegaiuri, curationis essel potius causa, quam vulneris. 5. esse credimus per Dominum nostrmu eruditae clementiae . strictis supplicare suggestionibuS; speranteS; ut laborem canunqLZiai pastoralis officii, venerabilium decessorum vestrorum Mardani Leonis formam secuti, etiam principalis potentiae participatio] fulciatis. Habebitis Deo propitio spem de victoriis non jacentei si pontificalem**) contra diaboli subreptiones congressionem pacifi« ad decertandum instructioue muniatis. Nunquam in sahctarum ec< siarum memoria Dioscori participis Eutychetis, Timothei et Petr parricidarum commemoratio reviviscat: servetur ab omnibus sus^ ^:^ piendae Calchedonensis synodi, Deo operante, definitio. AcacS.-«j Petri tenebrarum ^^) filii communione poUutus habeat participes^ 4^-^c: delegit: qui etiam inter suos excessus nec de Petro Antiocheno ^ complicibus ejus nitidum se esse perpessus est. Cessent maledi cti piis sanctae recordationis papae Leonis ingesta dogmatibus, quxoc solos quidem illo in suis manente puniunt irrogantes. 3. In his, quae praefati sumus, aollicitudinem vestri advocamus imperii : poterit enim pietas vestra, hoc custodiens, apices et scept;i-a sua post multos anuos ad aliud saeculum possidere translata. Sctscf- pite preces nostras per Ennodium atque Fortunatum fratres et coepi- scopos nostros, nec non Venantium presbyterum atqueVitalem dia- conum vel Hilarum notarium, filios nostros, quorum apud noe fidcs in Dei timore studiumque perclaruit, pro vestro amore transmisft^i^^ et placidam vice nostra suppHcantibus conscientiam commodai>c- Speramus enim, et de Deo habentes fiduciam pollicemur, stud quae a vobis verae religioni impensa fuerint, sine retributione praemio iion futura. Data IIT Idus Augusti, Florentio viro clar^^^ simo consule. £pistola 9. t5d. Hormisdae papac ad Gaesarium Arelatensem. Scpt. Docetf DardanoSy Illt/ricos Scythasque episcopos Eulychiana haeresi in omnUms damnata ad sedis apostolicae communionem rediisse, ac de celeris coneUiandis legcUos a se in Orientem missos esse. Dilectissimo fratri Caesario vel his*),^ qui sub d- lectionis tuae ordinatione consistunt, Ho misda. 1. Justum est, ut qui catholica communione laetamini, nobi cum de Ecclesiae, si qua provenit, concordia gaudeatis: ut que admodum unus nobis consensus est fidei, ita sit individua gratala EPISTOLAE 8. 9. 759 )rum. Nostis, qualiter detestabiHs Eutychiana haeresis pera. 515. es serpat ecclesias, et quoties praefatae^) superstitionis virus generalis exstiuxerit^ vel quoties ejus sequaces salubria mo- «tolicae sedis spreverint, et quasi erubescentes manus dare aut apostolicae sedis praedicationibus obedire^ in hac tamen ione persistant. Elatio enim semper aflfert saluti periculum, n ipsius inventor diabolus angelica potestate privatus est. nobiscum saepissime^) fratemitas vestra condoluit, aposto- u imraemor lectionis, qua monstratur: Si patiiur unummem' \^^^ ompatiuntur omnia mcmbra. Sed Dominus, qui vult omnesiTim. salvos fieri et ad cognitionem veritatis veuire, nunc mul- ^'^' ensus illuminans, eis desiderium apostolicae communionis , ut quod dudum '.intentione praedicabant, hoc nunc cor- professione condeDinent. Quorum reditum ideo absque su- 1 morsu recipimus, quia dum peccatum sine aliquo excusatio- mine confitentur, manifestum desiderium correctionis osten- Ergo episcopi tam Dardani quam Illyrici pene*) omnes nec thae errorem damnando praeteritum, petentes beati Petri rum principis commuuionem, et scriptis et legationibus desti- apostolicae sedis regulis obedire confirmant. Pro quibus i uos oporteat gratulari, soli quorum fides fervet intelligunt. n vobis est igitur, anathematizari nunc ab ipsis quoque m, qiii divitlit incarnationem Domini nostri Jesu Christi, et duos filios conatur asserere^). Eutyches, carnis negans pracfatae. Mox c*^ c'" perstiterunt ^ c* perstiterint, ubi c^c*' cnm mss. id saepissime componeudum cst cum eo ctiam tompore, quod Uormis- ficatum autcceBsit. iti infundit, moxque c" quia qui peccatum. iti pene omnes ne sint errorc condemnandi praeterito: corriguntur ex L^ taluziuB de concord. saccrd. et imper. 1. V c. 35 n. 13 locum hunc lum 0880 jam monuerat. Corroctionem eamdem confirmat Avitus Vien- ra cpibt. 21. n. 1, ubi se his litteris per Arelatenses clericos acceptis uuioncm gaudiorum provocatum scribit propter conversionem provin- ' est Dardaniae, lUyrici vel Scythiue, Quo nomine Scythiam Ponticam, •ici Orientalis provincia crat, intelligere est. Et quia lii Scythae Thra- termini erant, idoo forte Thraces etiam interdimi vocati sunt. Certe j, qui a Marcellino Comito in Chronico Scytha, ab Evagrio h. e. 111, 44 l^nominatur; et quos Avitus iufra epist. 21 provinciarum Dardaniae, Itly- •ythiae scribit, hos subinde Hormisda ad ipsummet Avitum rescribens 1. 3 Thraces, Dardanos et IHyricos appellat. Quocirca non temere cen- 008, dc quorum conversiono nunc Hormisda laetatur, ipsos esse, quo- ymmachum exst^it epistola 12, ct ad quos Symmachus rescribit cpi- affeinc, ci post effectus cum al. od. omitt. est; nescio qua auctoritatc. i. ed. consensil. ii. 515. veritatem et duas uaturtis iu una i^ersona noii praedicaus^ utMani- chaeam pliaiitasiam ecclesiis Cliristi quemadmodum putavit insereret, simili ratioue damuatur. His adjuiigitur Dioscorus AlexandriuQS, qui malitiae praefatae cousentieus, iu saiicto Calchedoneusi coiicilio particeps damuatiouis effectus est, et malonim seminum aequales fructus iuveuieus, iu eam cecidit foveaui, quam fidelibus parabat. Facti suut istorum successores Timotheus AeUirus et Petrus: quonun sibi ubique conseutit iuiquitas, et meutieiites magistros in nullode- serimt, sed in omuibus pravitatibus autecedunt. Hi approlmti sunt generalis materia laesionis'), quorum et manus sacerdotaUs saugiu- uis macidavit effusio, et vitimi iimoceutium peremit interitus. Ha- beut per uuiversum muuduni a catholicis iiifixa aetemae daiuuatio- iiis stigmata, qiios orthodoxi non solum fecerunt commimionis ei- pertes, verum etiam eos Christiauorum spohavere vocabulo. Petrum Antiochenum cum siiis, sicuti ab liis de qiiibus loquimur^) factum est, praefatis adjungite. De qui})us iie sermoiium prolixitas nasce- retur, hoc tautum dixisse sufficiat, Petnim et ejus socios in nulio ab eorum, qui damnati sunt, dogmate discrepare. Quos AcaciusaK- quaiido condemuaus, in laudes suas omniuui Cliristiaiionim ora con- verterat, et eos iiui>ugnans, qui Eutychiauam haeresim viudicabant, fidem colentibus gratissimus apparuerat. Sed huic solitis insidiator fraudibus quod fraudabatur iuvidit. Nani postea hos suos complices habere desiderans et iu catliolicos arma convertens, cum ipsis invenit sortem, quos optavit habere participes. 3. Lougum est epistolae brevitate j^er universa discurrere. UnA^ ex totius suiiima negotii parteiu aliquam pro instructione direximus^j judicantes, quod tanta res vestraui non possit hitere notitiam, pra^ cipue quum hoc per praedecessorum nostrorum litteras vestrisfueT^ regionibus niuitiatum. Quod et uos pro his, quae nuper acciderunt^ frateriiitatem vestraui curavimus instruendimi, ne alicubi per ign^ rantiam fidelium locum iuvenire j>ossit subreptio perditonmi*), s^" qui uituntur talia viudicare, sacrae consortio conmiuuiouis arcen"^ evidentius iunotescaut. Igitur u})i iuterest fidei, quidquid ad grati»-^ hujus pertiuet saeculi, respuatur; quuui iiec naturalis affectio reb"^ debeat coelestibus autepoui, ut ilhid praeceptum Domini compleah^— Matth. Qui amat palrcm aut matrem plus quam me, non est me dignus. * ' 4. De ceteris, quae iu religionis causa confideutes diviuis ficiis praesenti tempore iteriim de Orientis partibus speramus ^ S^u scliismatis ; quia soil. schisma, quo totiis laesus cst OrienB ^ hinc sam et origincm tfiimsit , quod Aciicius Pctri , qui cum Timotheo danmatus "O^ scmcl fuerat, commuuioncm suscopcrat. In L' lectionu, ") Ita L* L' L^. In c*** tota periodus a loquinuir usquo ad De qHihus exci<R c" om. praefatis. ') c*"' soq. praedictorum ^ rcyecto ad marg. perditorum. EPISTOLAE 9. 10. 761 >s direximiis "^) , Domiuo Jesu Christo supplicate, ut ipse, quia. 515. ictate sua prospenun donavit initium^ similem concedere digne- ffectum. Urbfinum sedis apostolicae defensorem, etiam huic i negotio, ad caritatem tuam direximus : per quem de universa- jffectu'*) causarum responso congruo cupimus quae sunt votiva ►scere. Deus vos incolumes custodiat, fratres carissimi! Data > Idus Septembres, Florentio viro clarissimo consule.