Letter 132

From: Unknown correspondent To: Pope Hormisdas, Rome (Constantinople) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

Hormisdae papae ad Ayitnm eplscopom Yiennensem. ^'^^^^' legatiofds ConstantinopoUm destinatae exilum siluerit, exponit (n. 1 e/ 2), ut yrientaUbus fraudihus caveant, monet (n. 3). De Thraciae, Illyrici, Dardaniae ^piri ad communionem Eeclesiae reditu certiores facit (n. 4). Legationem mdam in Orientem pm^are se monet, ae gesta mittit, quibus quo ordine Nico- poHtani ac Dardani ad communionem recepti sint, discere valeani, Hormisda Avito episcopo vel universis episcopis provinciae Viennensis sub tua dioecesi con- sistentibus. 1. Qui de his; quae ad disciplinam catholicam pertinent, maxime s instrui cupit^ quid studii circa mandata divina habeat, evi- T ostendit. Non enim potest esse hujusmodi cura, nisi ubi fides infucata. Atque ideo exsultamus in Domino de sinceritate «iti tui, dilectissime frater, dum te secundum directas per Ale- presbyterum atque Viventium^) diaconum litteras intuemur et ipiis transgressoribus Eutychete atque Nestorio sedis apostolicae ituta recolere, et si quid adversus eos admonitio nostra promo- per quos Orientales ecclesiae confunduntur, inquirere. Digna sollicitudo fidelibusy ut de miserorum lapsibus ingemiscant; et ae aliena poUuantur contagione provideant. Sed ne nos qui- hoc supersedisse credatis, ut ad notitiam vestram, si quid actum t, competens perferret instructio. Verum breviter silentium um, quod dilectio mordet vestra, purgamus. }. Nam quod non saepius nostra admonitio vos frequentet', de ientiae vestrae et fidei stabilitate confidimus. Sollicitudo im- 3nda fortasse sit dubiis, satis est vitanda indicasse perfectis. bionis vero nostrae, quam semel non secundo, sicut scribitis, lus, si votivus contigisset eventus, alacres illico vobiscum fuera- desiderata partituri: scientes, hoc rationi; hoc nostro proposito mire, ut quos participes sollicitudinis fecimus, cum his redinte- .e unitatis gaudia jungeremus. Sed quantum ad Graecos,*ore s praeferunt pacis vota quam pectore, et loquntur magis justa, i faciunt: verbis velle se jactant, quod operibus noUe declarant; fuerint professi, negligunt, et quae damnaverint^ haec sequun- Nam unde est, quod, quum per Ennodium fratrem et coepisco- nostrum sacerdotalcs viros ad confirmanda ea, quae sedes apo- ja poposcerat, directuros se esse promisissent, multa quoque, I G* Viventium, al. VenanHnm. Mox ed. dc conscientia vestra ... rfe integii- nitatis. a. 517. quae ad correctionem pravitatis suae a nobis quaesita fuerant^ pdli- centes, non solum non religiosos viros, penes quos causae ipsiiis plena esse posset instructio, secundum constituta propria non miae- ep. u runt, verum etiam, quasi res parva gereretur, laicos') et alienos ab ^** ^^* ecclesiastico corpore destinantes, non se studuerunt de coeno, qoo immersi tenentur, evolvere, venmi etiam catholicae fidei claritatem') fulgentem sua, quod absit, se posse crediderunt societate foscare? Haec fuit nostri causa silentii, quam vos quoque spiritali vobispn- dentia revelante vidistis. Quid enim de hac causa poteram directis litteris indicare, quam in statu suo videbam duram pertinaciter custodire perfidiam ? Novi exitus sollicitae diligentiam relationis in- quirunt. Qui de rebus cognitis nihil indicat, *abunde in statn suo manere priora declarat. 3. Quapropter, dilectissime frater, et vos praesentibus hortamiir' alloquiis, et per vos quoque, quia occasio data cst, alios per Galliaa,» quos fides eadem nobiscum amplectitur, admonemus, promissam rfc amabilem Deo fidei servare constantiam, et transgressorum societatiC^ \i2 ^ccl^^^? constantiam vestram uni viro virginem caslam, sicut sp<^— pondistis, exhibere Christo. Et cavete, ne sicut serpens Evam se— duxit astutia sua, ita sensus aliquorum corrumpantur a simplicitab^ et castitate, quae est in Christo Jesu. Pemiciosa sunt blandimenti^ ^ ^^^^- nocentium, atque ideo vigilare vos convenit, quia adversarius sM^ humanae sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, cui resisti^ fortes in fide: quia hoc speciale habent patris sui de coeli arce jecti^), qui vestigia ejus sequuntur et diligunt, ut illa veritatis k privati et alios gaudeant sua obscuritate fuscari, et quum perver^^ tatis suae poenas luituros esse se sciant, exsultent, si miseros sua damnatione conjungant. Nam unde est, quod quum pro parte a conterminis suis Thracibus, Dardanis, Illyricis, cognita eonzxi perversitate deserantur, procul positos ignorantiae spe, fraudibos e< variis artibus nituntur allicere : nisi ut lucem, quam ipsi non haben^ in aliis quoque impia contagione commaculent? 4. Ut autem quae sint partium earum studia possitis agnoseere^ plures Thracum, licet persequentium incursibus alterantur, in nostn tamen communione persistunt, scientes fieri fidem per adver» 'IXL. Dardania et Hljricus vicina Pannoniae a nobis, quoda. 517. eimus ubi necessarium fuit, ut sibi episcopi ordinarentur ex- in tantum se a consortio perditorum separare gaudentes, ut a quaererent, dummodo commune cimi transgressoribus nihil nt. Epiri metropolitanus, hoc est Nicopolitanus episcopus, ^nodo sua nuper segregatus ab impiis, ad apostolicam com- nem deprompta, quae efficeret^), professione se contulit. Quae et 16. criptis aestimavimus indenda praesentibus, ut sicut sortem nos ttit dolere pereuntium, ita laetemur pariter de salute remean- et ut fideles constituti ab eis longius instruantur, qua virus . sollicitudine debeat effuiri, quos et a suis^) videant tam iusta atione vitari. . Et nos quidem dispensationis nostrae memores, necesse est petitae legationis officio convenire: quod si affectu salvationis si respectu Dei, si rationis intuitu non moventur, saltem pul- us importune et pertinaciter acquiescant, et aut ad rectam declinatis erroribus revertantur, aut propter impoenitens cor mibus inexcusabiles judicentur, qui et moniti toties in per- obstinatione persistunt. Vos orate et nobisciim ad Deum pre- vota conjungite, ut per opem misericordiae ejus nostra actio ns pro catholicae fidei stabilitate promoveat, immaculatos vos egros ab omni trangressorum societate servantes: ut aut cum tis sensus et corda jungamus, aut ab eorum venenis intacti aereamur. Nam qui, sicut vos quoque conscientiam vestram itere testaraini, noviraus Eutychetem atque Nestorium aposto- id est catholicae sententiae auctoritate damnatos*, quemadmo- lalvi esse poterimus, si eorum sectatoribus ac posteris qualibet commuiiionis haereamus, quum Belial cum Christo nostro por- a habere non possit? Instructionis autem vestrae interesse aus, ut ea, quae apud^) nos a Nicopolitanis vel Dardanis acta vel quo in communionem ordine sunt recepti, vobis nota face- Primum conjectura erat legendum esse mfficerety quasi episcopi higus [dae Hormisdae epistola 18 n. 5 praemoniii, ut non arbitrarentur posse e 8ub tatitis praesertim insidiis callidorum, quos vititim et singulos consectari t atque datnnari, sub quadam cos generali damnatione cpncludere , postmodum naae dicantur, quod in prima ipsorum professdone non satis integrum bur. Sed quum hoc nominatim de metropolitano Johanne, cujus profes- ihil deerat, dicatur, hoc potius ita interpretamur , deprompta pro/esnone guae efficerety scilicet adversus haereticoB atque BchismaticoB ac pro ca- fide; vel ut c*' Bupplet, quae luculentam fidei et obedientiae declaraiionem l, Uoc est a vicinis seu conterminis, et qui in eadem regione Bunt. Male deinde G' a' videat. Mox editi quo a/fectu, Id est, quae x^encs nos sunt, a Pullionc, qui atmo superiori mense No- eam ob lausam in illas regiones destinatus fuerat, relata. •OLAE ROM AN. PONTIF. I. 50 a. 517. reinus ipsarum lectione chartarum. Data XV Calendas Martias Agapito consule. Epistola 23. , a. 517 d. Hormisdae papae ad Johaiinem Nicopolitanam. 3 Mart. De molestiis, quas Ule palilur, consoiaiur^ ulque et ipse in fide conslatu sU et p.lK episcopos provinciae suae in eadem constantia confirmet, kortatur. De precibus ad imperalorem pro yeneraiitaiis quiete mitiendUi se cogitare significat. Hormisda Johanni episcopo Nicopolitano. 1. Remeaute Pullione subdiacono nostro litteras caritatis Yestrae suscepimus, de constantia fidei vel de intentione, quam cirea com- munionem sedis apostolicae geritis, gratulantes: sed contnstati su- mus, quod vos aliquas sustinere molestias^) perhibetis. Ista tamen diuturnam non possunt habere substantiam, quia ubi Deus pure coK- tur, etsi adversa contigerint, in^) prosperis commutautur secimdum Rom. apostolum dicentem: Spes non decipit, Dubitans apostolorum prin- Mattii ^^P^ incedens per pelagus laboravit; mox tamen invocato Domino 14,30. suo paratum habuit, qui eum j)orrecta manu non pateretur sostin^pe discrimen. Ergo auctorum nostrorum sequentes exempla et in ipso- rum fide permanentes, illius poscaraus auxilium, de quo scriptum lCor. est: Qui nos non dimittit tentari supra quae possumus, Igitor saln- ' * * tantes caritatem tuam hortamur, ut quemadmodum praediximus, in Matth. his quae beue inchoata sunt perseveres: quia qui perstiieni usque m ' * fineni , hic salvus erit, 2. Frequenter alloquiis tuis nostram sollicitudinem relevare non desinas. Paroeciales quoque sacerdotes tuos competenti adhortatione conlirma, quia ista faciendo talentum tibi creditum poteris multi- plicare quotidie. De illa quoque parte, quam dilectio tua postulat, cogitamusM, ut ad imperatorem clementissimum pro generalitai» quiete preces nostrae perveniant. Tantum est, ut votum stadiumqiie nostrum congruis orationibus juvare non cesses, quia nos in his Deo auctore perticiendis vacare niinime potuerimus. Data V Nonas Blar- tias Agapito viro clarissimo consule. 23 ') Praesertim, ut»infra epist. 36 n. 1 pandetur, a Dorotheo ThesBalotiicenii episcopo affligebatur Johauues eo obtentu, quod littcras ordinationis soae in- dices ad ipsum pro more nou misisset. ') Paroeciaies sacerdotes episcopi, qui Nicopohtanac metropoli Bnberaiit et quos provincirtles vocare usu venit, intelligendi sunt, quo pacto peroeeime wmm loco provinciae usurpari epist. 16, 18 et 20 animadvertimus. — Mox b aiioei^Smi (loco adkortatione). EPISTOLAE 22 — 24. 787