From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Hormisdae papae ad episcopos Orientis orthodoxos. ^\^^lA
3 Apnl.)
Ui praemia aeierna iniuenies adversa foriiier perferani ei consianier fidei exeni'
pla aliis praebere ne omiiiani, horiainr (n. 1 — 3). Seipsum nec soUiciiudine nec
Inbore cessasse, ei nunc repeiiia vice Ennodium ei Peregrinum in Orieniem mi-
sisse nuniiai (n. 4).
Hormisda episcopis orthodoxis.
1. Est quidem fidelium speciale solatium Deus, nec unquam
inter quaelibet dura deficiunt, qui se ad eum toto mentis studio con-
tulerunt. Verumtamen hoc votum proposito vestro debere me fateor,
ut sicut exsulto de sinceritate fidei vestrae, ita de firmitate merear
gaudere constantiae. Unde et adspectu interiore vos iutuens, ad de-
siderium coUoquendi vobiscum promptus assurgo, ut et dilectionem
circa Deum vestram litterario sermone remunerer, et spem paginali
adhortatione confirmem, atque ita his, cura quibus mihi est con-
sortium sanctae communionis, jucundum reddam testimonium cari-
tatis. Non enim sufficit animo meo de vobis esse securum, nisi
ostendero illum quoque, quo vos complector, afiectum. Siquidem
declarat se non ex judicio odisse a Dei dilectione divisos, qui potest
non amare conjunctos.
2. Benedico igitur Deum, dum fervorem fidei vestrae inter pro-
cellas varias et tempestatum adversa considero. Vos quoque, ut super
his pietatem ejus glorificetis, uberiore exsultatione suadeo; qui ele-
ctorum suorum mentes quo acceptiores sibi reddat, examinat, et licet
cognitos sibi, quibusdam tamen difficultatibus probat, ut justitiam
quoque inesse dono quod largitiu: ostendat. Atque ideo pertinaciter
bono vos convenit imminere proposito, nec in via quae ducit ad
coeli regna deficere, Qui intuetur dominici^) munera non aesti-
manda promissi, nuUius potest respectum habere periculi. Non enim
frangit consideratio praesentium malorum, nisi futurorum bonorum
30 *) Ed. dominica, G' dnlce^ uude restituendum duximufl dominici, Deinde
b CC aesiimanda promissa,
51*
(a. 517.) vincat oblivio: quando oiiiuem amaritudiiiem laboris exckdit, qui
dulcedinem spei, quafe exspectatur, admiserit^). Quae enim difficul-
tas beatitudini par est^ aut quae condignae praemiis passioues ad
g J^ futuram scilicet gloriam, quae in nobis apostolo aununtiante revela-
bitur? Absit, ne quidquam a Christi caritate nos separet! Quanta
ost tribulatio, si gloriam parit? Materia prosperorum est quae puta-
tur adversitas. Dum indinamur, erigimur. Nemo haberet futuram
remunerationem, nisi necessitates praesentium sustineret. Videte,
quanto opere hominum terrena messis assurgat. Quanto est igitur
labore procurandum, ut coelestia dona non pereant! Quieta est
Luc.10,7. negligentium vita, sed non opulenta^) substantia: Dignus est opera-
rius, ut fructum 7ncrcedis accipiat, Indiscreta passim pietas cum im-
])ietate languesceret, si examinatio bonos a malis divisura cessaret.
rrratum admodum spectaculum Domino est in agone justorum, nec
({uidquam ita supornam gratiam conciliat homini, sicut adversorum
impetus patienter excepti. Quis miles^) sub pacis securitat^ mere-
tur? Non est arduum in sicco secura fixisse vestigia, nec artem
gubematoris ostendit marina tranquillitas. Satis est intrepidum
inter bella j^rocedere, inter lubrica non labare, fluctus in tempestate
contemnere. Saeviat et motus suos exerceat mundana tentatio, dum
raanifesti appareant qui probantur!
3. Haec seientes, carissimi fratres, fidei vestrae tenete con-
stantiam, et ipsa etiam, si inciderint, militantia meritis vestris amate
pericula. Annuntiate quae colitis, et participate ^) etiam per univer-
sum orbem mandata evangelica quae tenetis. Supra stipendia vestra
correctio quoque vobis adscribatur aliena. Inter peccatorum*) enu-
merationem, quibus sibi divinam gratiam plenus spiritu Dei pro-
pheta conciliat, inter ea, quibus misericordiam , qua conservetur,
Psalm. exorat : docere se iniquos vias Domini , et conversionem per se fieri
* praedicat impiorum. Beati, quibus vita innocenter acta dat prae-
inium: beati, j^er quos ah*is quoque praestatur exemplum!
4. Et nos quidem, quantum in nobis est, nec sollicitudine neo
Eadem verbi ejusdem vis ac potest:is est in his epistolae 143 n. 2: Quidquid cm
Orientalihns actuni fuerit, repetilv: vobiscum participamus indiciis. Hoc eteniin rilB
vult: participes vos facimus eorum omnium, quae cum Orientalibus acta arait
Antea id quod dicitur Amate pericula, nou cst distrahendum a temperam^ntiit
quae Hormisda sententiae huic adjungit; adeo ut non quaerantur pericola, »ei
si inciderint, aequo animo ferantur, ut ubi meritis uostris militant, amentwr,
EPISTOLAE 30. 31. 805
£ibore cessamus, ut humilitatem^ quam uos Domiuus noster docuit^ (a. 617.)
Qiitati^ quae saluti eorum conveuiunt postulemus: ut dispensationis
aihi creditae, dum agnoscitur cura, probentur officia. Nam repetita
ice Ennodium atque Peregrinum fratres et coepiscopos nostros man-
lata legatione direximus, rationem, adhortationes , preces, lacrymas
ugerentes, ut ab impiorum contagione separati, ad veram fidem
isdem, quibus vos, modis et apostolica scita') se conferant, aut certe
lon nos defuisse praedicationi , sed illos propriae saluti mundus
kgnoscat^).
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (bishops)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.