Letter 176

From: Pope Hormisdas, Rome To: Unknown recipient (Constantinople, bishops) Date: ~515-523 AD Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I. [This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]

seu 22 A^^n ^^Gi^P^^^^ relationis episcopi Constantinopolitani ad Hormisdam. Dei munere datum esse principem muUis ex partibus, praeprimit studio vnUatii •') Ita G* J* J* a* i*. b cc vestra, 0 c* c* nostrae. ') lidem noslrae rcligionis admonendi sunt. Sequimur G' J i*. ®) J 0 ^ c' c* inlalay sed in divinae providentiae Spiritu. *") Nota illa chronica, quae in a' b dciiiderabatur, suppletor ex aliis edihs atque omnibuB nostris mss. IIujus beneticio quando et PuUio Constantinopoli pro- fectus sit et tot illi littonic Roinam perfereudae datac sint, comperimiifi. EPISTOLAE 66. 67. 863 ecclesianm commendaium; unde veteris et novae Romae plenam restitutam esse (a. 519.) concordiam; legatorum Hormisdae commendatio, Domiuo meo per omnia sancto et Deo amabili fra- tri et comministro Hormisdae Johannes in Domino salutem. 1. Quando Deus propria mirabilia in suis operatur, tunc opor- tet ea, quae divinis litteris continentur, ipsius Scripturae vocibus fidu- cialiter exclamare: Quis loquetur potentias Domini aut auditas faciet^^^- omnes laudes ejus in omni tempore? Ecce enim talem pium princi- * pem Romanae reipublicae suscitavit, quali multo ante et catholicae ') indigebant ecclesiae, et omne genus hominum videre cupiebat. Ideo- que ita etiam cornu^) gratiae super eum coelitus declinavit, ut affluenter in sacrum ejus caput misericordia funderetur: omnesque^) annuntiationis ejus tempore cum magna voce Deum omnium prin- cipem glorificaverunt, quoniam talem verticem meis manibus tali corona decoravit. • 2. Is vero maximus imperator primam suonun certaminum pal- mam devicto inimico evidenter ostendit; secundum virtutis ejus me- ritum, adunationem sanctissimis ecclesiis sapientissime comparavit; regni ejus tertium bonum, dissipata conjunxit et pacem mundi sa- pientissime procuravit. Idcirco in omnibus Deo magno gratias refe- rens cuncta sapientissime gubemanti, annuntiare tibi pacem pacis filio nuntiavi^), in omnibus Deo amantissime: ut illud gaudium salias, quo David quidem secundum legem in arcae Dei revocatione figu- raliter exsultabat, apostoli vero per gratiam veraciter laetabantur. Gaude itaque in Domino gaudium tuae conveniens sanctitati, et scribe ea, quae vestrum benignum animum decent, homo Dei ! Nam quae fuerant divisa, conjuncta sunt, et dispersa coUecta sunt; et quae longe erant, sibi invicem adunata sunt; et, sicut oportet dicere et olim scripsi, utrasque ecclesias tam senioris quam novae Romae unam esse evidenter intelligens, et utriusque earum unam^) sedem recte esse definiens, indivisibilem adunationem et utriusque nostnun 67 ^) Ita G'. Editi catholica indigebai ecclesia, ') Editi omnique, G* omnisque. Dubium non est, quin praeferendum sit omnesque. Deinde loco annunliationis mallem inunciionis. Mox ed.. regnum. (a. 519.) consonam confirmationem cum judicii integritate coguosco. Unde rogo Deum semper eam inseparabilem permaijLere orationibus sancto- rum apostolormn et tuae precibus sanctitatis; per quas donari nobia et universo mundo clementissimum et Christianissimum prindpeni Justinum et piissimam ejus conjugem nostram autem filiam Euphe- miam in pace multis temporibus comprecatur, per onmia beatissime et^) carissime frater. 3. Gavisi igitur de praesentia reverendissimorum episcoporum nec non et clericorum vestrorum, gratias agimus, quoniam secun- dum petitionem nostram tales pacificos viros et vestrae dignos sedis apostolicae destinastis, regulam patrum sine confusione servantes fidemque indivisam custodientes. Quorum amplectentes in omnibus mentem, cuncta per eos ad satisfactionem vestrae egimus sancti- tatis. Omnem in Christo fratemitatem, quae cum vestra est san- ctitate, ego quoque et mei plurimum salutamus. Epistola (58 seu l^ A ^^n ^^^P^^^^ epistolae Justiniani comitis ad Hormisdam papam. Pcrfcctum esse nuniiaij quidquid Hormisda per iegatos mandavit. Imperalorem, rempublicam seque ipsum illius precibus commendat. Domino meo sanctissimo Hormisdae primae archi- pontifici et papae urbis Romae Justinianus comes salutem. Veneranda^) sauctitatis vestrae praedicatio regularum, quae Christo Deo pro ecclesiarum pace et pro plebis concordia jugiter supplicat, quidquid nunc per beatissimos suos sacerdotes jumuit pcragendum, propitia Divinitate cuncta effectui sociata sunt, uulla prorsus quorumdam valente discordia. Igitur vestris sacris orationi- bus ac praeceptionibus orthodoxoi-um fide muniti, supplices petimus, uti pro sanctissimo Augusto iiostro, totius fidei fautore, proque ejus republica, pro nobis quoque mandatoruni vestrorum custodibus, aeterno Kegi consueti impetrabiles preces offerre dignemini, nosque vobis fideliter supplices vestris salutiferis rescriptionibus visit-are.