From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (Justinian/Justin, Dioscorus)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
%^Jan Justini Augusti ad Hormisdam papam.
Preces sibi ah Orientalibus porrecias significai, in quibus ilti quaedam de fide P-D
disseruntf quae Dioscoro non satis prohantur. Missurum se, qui eas ad Bor-
misdam ferat et responsum ipsius referat,
Justinus Augustus Hormisdae papae.
Quanto flagramus studio pro colligendis concordia sacratissimis
ecclesiis, jamdudum nos palam fecisse dignoscitur: qui ab ineunte
ep. 42. nostro imperio sanctitudinem vestram admonendam duximus, quo
certos dirigeret, ut interventu eorum remedium aliquod his rebus
alterutrum ex illis duobus episcopis hic notari. Sed neqne perspicuam est, atrum
illud a fratre et coepiscopo nostro Johanne ad verbum invasae , an ad ordinatum refe-
rendum sit, licet qui nos praecesserunt editores ad invasae referre non dnbitannt
EPISTOLAE 106—109. 909
inyeiiiri possit; et antequam advenerint qui destinati sunt^ cunctaa. 520.
praeparavimuS; quo facilius transigerentur, quae per hanc florentis-
simam urbem disponenda fuerant. Verum quoniam preees nostro ^P' V^^
numini porrectae sunt ex diversis Eois provinciis, certa quaedam
disserentibus pro fide catholica, secretaque suae mentis declarantibus,
quae apud se pro individua Trinitate constituta testantur, quaeque
firmiter sese recepturos *) ostendunt; hisque relectis, Dioscorus aliqua
asseruit non convenienti ordine inserta fuisse: merito duximus ape-
rienda vobis ea, quae sumus edocti. Non multo itaque post a nobis
quidam destinabitur ad certiorem faciendam beatitudinem tuam super
omnibus et insinuandas vobis supplicationes quae nobis oblatae sunt,
et responsum pietatis vestrae referendum, quo possint resecari tau-
dem dubitationes incongruae. Securi igitur de nostro concilio, sol-
licitis orationibus placare nobis Divinitatem summam dignemini.
Data XIV Calendas Februarii Constantinopoli , Vitaliano et llustico
consulibus.
£pistola 109
seu
Exemplar relationis Johannis episcopi ConstantinopolitanL ^o^?^ ^'
i*f Jan.
Proximum Pascha d, 19 Aprilis celehrandum ex repositis Constaniinopoli diei
paschalis annalihus nuntiat.
Domino per omnia amabili Deo, sanctissimoque
fratri comministratori Hormisdae in Domino
salutem.
1. Quemadmodum puro corde et caritate spir;tuali apud nos-
xnetipsos habemus te, frater carissime, et quemadmodum te per omnia
duciraus venerandum, ex operibus his^) satisfactum esse vestrae re-
verentiae judicamus. Dominicae obsequentes voci manifeste clamanti •
Quae vultis ui faciani vobis homines, sic et vos facite eis, et apostoli- 7 12.
cam doctrinam amplectentes docentem : Vos invicem honore prae- ^o°i-
• 12 10
venienies; haec operibus ostendere festinamus, vinculum insolubile "'
spirituali caritate ad^) unitionem sanctarum ecclesiarum continentes,
108 ^) Non modo ea se recepturos, sed ab initio suscepisse et constanter pro-
pugnasse affirmant. Qui infra epist. 129 n. 4 ab eodem imperatore de eodem
libello dictum legerit: in quo sese duraturos ostendunt firmiter, et quo nulla ratione
desistendum aestimant, vil dubitabit, quin hic restituendum ait sese retenturos
09tendunl, Ibidem G* cc ostenditury moxque a* his relictis, ubi al. relectis.
109 ^) Redundare videtur pronomen his atque interpretis esse, qui linguae
latinae potestatem ac proprietatem non satis callens, articulum graecum zoig
reticere timuit.
a. 620. quo nec contrariorum spirituum ictibus nec fluctuationibus malonmi
principis vel yeritatis inimici titubare possimus^ auxiliante nobis
sancta et consubstantiali Trinitate intercessione gloriosae et yerae
Dei genitricis Mariae: per quae praecipue nobis, domine atque san-
ctissime, immobilem permanere oramus nostrarum vestrarumqae
sanctarum ecclesiarum statum, nihilominus et inseparabilem custodire
fidei unitionem; potens est enim Deus victoriae pahnam sperantibos
in eum sine certamine condonare.
2. Instantis autem dominicae^) passionis numenim, qui vestris
continetur litteris, ex repositis apud nos diei paschalis annaUbus
recte habere significamus: et ante quidem scientes et nimc scrupu-
Idsius requirentes, sine dubitatione mundi*) festivitatem incolmnes
vos celebrare XTU Calendarum Majarum die optamus, qui est proprie
nouus decimus dies futuri mensis Aprilis. Orate igitur, et circa
nostram memoriam nuUam oblivionem vester animus, sanctissime,
habere dignetur. Onmem, quae cum vestra est sanctitate, in Christo
fraternitatem ego quoque et mei plurimum salutamus. El alia manu:
Incolumes in Domino orate pro nobis, amabiUs Deo et sanctissime
frater! Data Constantinopoli XIV Calendas Februarii, Vitaliano et
Rustico w. cc. consuhbus.
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.