From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (Justinian/Justin)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
a.52od. Justiniani Augusti ad Hormisdam papam.
7 Jun.
De Eiia, Thoma et Nicosirato quid visum sit decemendum.
Justinianus Augustusi) Hormisdae papae,
1. Quum jn animo nobis sit^ pater religiosissimC; ut in omni
exigi mirum non est. Prudentiae autem eratregiae urbis praesulibus, qoismn-
mam prope in Ecclesia potestatem affectabant, nihil ab hujusmodi officiis, qoae
ipsis consuetudo imposuerat, remittere. Ejus vero mons, quem HormisdaTiD-
dicat, exemplum videre est apud Palladium in vita Cbrjsostomi, abi AcadiB
Berocensis episcopus Romam venisse memoratur ferens ordinatioms Jokamds epi-
scopi decretum. Sed neque hunc solum tunc venisse, Theodoretus k e. U, 23
et Sozomenus h. e. YIII, 3 testes sunt. Anatolium episcopum Constantinopofi-
tanum post ordinationem suam Castenum presbyterum nec non PatriciiuD et
Asclepiadem diaconos cum litteris Romam legasse, Leonis epistola 80 n. 1 fiden
facit. Gregorius epist. lib. VI ind. 14 epist. 66 quum animo ad scribendiiiB
Cyriaco recens ordinato regiae urbis episcopo propenderet, sese cohibmt, quiit
inquit, consuetudo non est, ut prius quam ad nos ejus synodica defenUur, dehett-
mus scribere. Et vero synodicam illam Georgio presbytero et Theodoro diaeOBO
deferentibus se non ita multo post accepisse lib. YII ind. 15 episl 4 tesiaiar.
Mox verbum sustinemus id est, quod patienter exspectamus.
114 ^) Ita G* a*. In aliis autem omittitur Augusti titulus, quem re i^Ma, ^!^
EPISTOLAE 113. 114. 9X5
re nostra inter se concnrrant consilia, tum et in Elia viro reveren- a. 620.
dissimo episcopo id constituendum credimus legatis admonentibus
vestris, quod inter varias *utrasque rationes expeditius esse per- '^^^
spectum est. Nam et in praesenti pontificem Gaesariensium^) urbis
favor tutatur omnium, quem ob instituta pulcherrima non solum
incolae validissime retinendum arbitrantur, sed prope cunctus Oriens
sine dubio veneratur, et qui prior in eodem fuit sacerdotio, injuria ^)
se esse remotum queritur. Visum est itaque convenire*), ut nec
faciamus impetum contra infinitarum vota multitudinum, aut homo
integritate nobilis sede dejiciatur, qua se dignum exhibet, nec an-
teriori spem prorsus adimi patiamur repetendi locum denuo, quo se
spoliatum sine causa eonfirmat; sed in re dubia temperantius ver-
semur, ita ut interim quidem hic idem Elias vir reverendissimus
episcopus in quiete permaneat, verum postquam successor ejus vitam
deposuerit, tum demum ad sedem revertatur qua^) destitit, adhiben-
dis prius omnibus, quae ad impetrandam reditionis licentiam sacra-
tissimarum regularum postulant definita, interponendo etiam con-
sensu tam tuae sedis apostolicae quam florentissimae hujus urbis nec
non aliarum quarum hoc interest.
2. De Thoma etiam et Nicostrato viris religiosissimis episcopis
omnia mancipabimtur efiectui, postquam ceterae etiam vobis copu-
latae fuerint et^) ad unitatem venerabiles eeclesiae, quae praecedente
riorum errore huc irrepsisse arbitramur. Marcellino quippe in chronico et
Evagrio h. e. IV, 9 testibus Justinianus tantum Calendis Aprilis anni 527 qua-
tuor ante obitum Justini menses Augustus nuncupatus est. Unde Possessor in
epistola sequenti, quam ex Hormisdae rescripto circa idem tempus scriptam
esse liquet, Justinianum et Vitalianum aeque magistros militum cognominat.
') Baronius ad ann. 519 et 520 hoc de Caesareae Cappadociae civitate in-
terpretatur, sed nullam interpretationis suae rationem affert. Probabilius tamen
videtur de Caesareae Palaestinae urbe dictum esse, maxime quum adversariorum
Calchedonensis sjnodi notae sint impiae in Syria secunda et Palaestina moli-
tiones, ac de Cappadocia nihil simile memoriae proditum sit. Yide, quae in
epistolas 39 et 106 obseryavimus.
68*
i
a. 520. supemo praesidio statuenda duxerimus pro sacratissimarum regola-
rum itidem ordine. Quoniam itaque vestrae quoque sanctitudini de»
liberationem nostram oportuerat declarari; ut ex hac etiam patefiat
desiderium, in quo omnem operam intendimus ad compescendas
atque temperandas controversias et optatam inter omnes concordiam
prorogandam, praesentes quoque litteras duximus destinandasy mo-
nentes") praecipue, ut pro incolumi statu reipublicae numen super-
num vestris exoretur precibus. Data VII Idus Junias Constantino-
poli, Vitaliano et Rustico consulibus.
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (Justinian/Justin)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.