Letter 8: to the Lord FII.IO GLORIOSISSIMO ATQUE PRAECELlentissimo childeberti regi pelagius bishop.

Pope Pelagius I to King Childebert of the Franks. To our lord, our son, the most glorious and preeminent King Childebert — Pelagius, bishop. Although divine mercy has bestowed many gifts upon Your Highness, it is above all for the love which you sincerely show the Church that God has made you more illustrious than many rulers, for among the other concerns of your kingdom, you are known to give special care to the peace of the holy Church. Given this, we are the more surprised at what the present letter-bearers have reported to us. We therefore write to urge you to remedy this situation without delay, confident that you will not fail in the devotion you have always shown toward the apostolic see.

DOMINO FII.IO GLORIOSISSIMO ATQUE PRAECEL- lentissimo childeberti regi pelagius episcopus. Cum celsitudini uestrae multa dona misericordia diuina contu- i Ierit, pro amore tamen quem ecclesiae eius sinceriter exhibetis, fecit uos multis regnantibus clariores,, quoniam inter alias regni uestri curas pro tranquillitate sanctae ecclesiae praecipuam sollicitudi¬ nem uos certum est exhibere. Quae cum ita sint, miramur quia, 2 [et] quantum nobis praesentium portitorum suggestio patefecit, passi estis subripi uobis, et Sapaudum fratrem et coepiscopum nostrum, 10 Arelatensis ciuitatis antistitem, cuius ecclesia in regionibus Galli¬ canis primatus priuilegio et sedis apostolicae uicibus decoratur, (1-4), d fol. 132: (1-4), e fol. 159^: (1-4), / pag. 183-184: (1-4); B fol. 71^-72: (2: mira¬ mur... occurrere), francorum scribens hinc dicit bcdef, hormisda cesario B 3 diuina] om. b 4 exhibi¬ tis ax 1 sit d 8 et] om. bcdef, superscr. B 9 subrepi et^] om. B (cf. supra 8J, ut Gundlach episcopum e 10 antistitem] ex antestitem b 2 galli-] calli- «3 Tempus conscriptionis huius epistulae statuo adtendens tantum loco quem in codd. occiipat. Ideoque facere nequeo cum J.K., t. I, p. 126, qui absque solido fundamento, ut videtur, hanc postponit ep. 9. 2 . passi estis subripi: Cf. quod hac super re dictum est in ep. 2,5-7, p. 4-5. cuius ecclesia in regionibus Gallicanis: Cf. ep. 5,6, et notulas ad ep. 5,1-2, p. 15-16 et 14. EPISTXJEA 8,1-5 ad petitionem episcopi ab ipso ordinati in iudidum sequentis ciui- tatis episcopi, quod nulla ecclesiastica lege uel ratione conceditur, iudicandum iuberetis occurrere; ut ipso de conculcato loci sui praeiudicio conquerente, illum qui usurpauit necesse sit de inlicita praesumptione culpari. Pro qmbus christianitatis vestrae confi- 3 dentia freti, paterno studio postulamus, ut, si quid tale factum est, congrua satisfactione celeriter amputetur, nec ullum sui exem¬ plum in perturbatione ecclesiarum quas uobis Deus credidit re- linquere concedatur. Et huiusmodi causis sollicitam uos in reli- 4 quo decet exhibere cautelam, ne quid contra ecclesiasticas regulas petentibus concedatis; quia, quod bene cognitum est religiosae menti uestrae, non aliter Deo nostro recte potest regalis deuotio famulari, nisi prouidentia eius ecclesiasticorum ordinum seruetur integritas. Incolumem excellentiam uestram Deus noster custo- 5 diat, domine fili gloriosissime ditque praecellentissime. petionem B 14 iuberetur ex iuberetis ut] codd.: cum Gundlach ipsos praeiudicium bd conquirente az e f, conquirent c illum] ex ille h 2 , ille c d e f illicita bcdef 16 praesumtione] ex praesumtione ai 17 est tale factum add. de d relegiosi 23 mentis e regalis] ex regulis 24 seruatur f, seruet 25 integritatem incolumen excellentia uestra ai, incolomitatem exce¬ llentiae uestrae noster] nos 26 domine] ex domne a^, domino filii ax gloriosissimae az2 (?) (\ sup. ras) atque] coni. (cf. supra titul., l.l, et epp. 6, l. 22; 7, l. 124): astg (?) axj auguste «3, ac aj. praecellentissime] excellentissime «j. PEI/AGII I PAPAE Capta occasione itineris Petri negotiatoris, suis verbis Sapaudo salutem dicit, eumque rogat, ut Se certiorem quam primum faciat quem exitum in rege, in ipso Sapaudo aliisque episcopis, eius professio adse- cuta est. Iterum illi commendat Romanos qui in Arelatem se receperunt, denique negotium in subsidium inopum Romanorum.