**Letter to Saint Aunarius, Bishop of Auxerre**
To the most blessed lord and father adorned with apostolic insignia, my spiritual father Bishop Aunarius — from Stephanus, servant of all the servants of Christ.
Having read through the letter of your apostolate, I clearly recognized what the burning desire of your holy zeal so eagerly sets forth. It is therefore your devoted intention that the noble deeds from the flourishing lives of those most distinguished men, Germanus and Amator [4th–5th century bishops of Auxerre, both venerated as saints], should be written down. But let your attention be directed toward those of elegant style who are able to examine the lights of their virtues with equal skill.
As for me — whose sluggish mind grows numb with a twofold stiffness, and whose stammering tongue, impeded amid the hoarse passages of the throat by the rough grip of dryness, does not speak but rather screeches — how could I set forth in polished speech the divinely inspired gifts of these most holy men, when I cannot even manage to explain ordinary matters that arise by human chance? Unless I am mistaken, anyone who takes upon himself a burden beyond the limit of his own ability exposes himself to ridiculous and hopeless mockery.
Do not the hunters of wild beasts, if their cunning efforts have fashioned a less effective trap, see their bold rashness come to ruin? A raw recruit never carried on a painted shield the trophies of victory, if the trained hand of a veteran's example did not instruct him. Nor did a bird ever safely cut through the open path of sky granted to it, if a dark-feathered mother had not gone before it as guide. Surely anyone who, trusting in the guarantee of his own impudence, thrusts an untrained hand upon the rudder of a ship will lie shattered by the crashing of the waves. So too is each person torn apart on the hook of inexperience in various ways, if he is not supported by the encouragement of the learned.
I beg you, most blessed sir, that the summit of your authority impose upon me only what it does not doubt I can easily accomplish. Yet if you will bear patiently whatever my rustic chatter may produce in this work — graceless or witless as it may be — I shall undertake it, and I shall do what your fatherly authority brings upon me and commands. Farewell for a long time, lord father.
EPISTOLA AD SANCTUM AUNARIUM,
AUTISSIODORENSEM EPISCOPUM.
Domino beatissimo et apostolicis infulis decorato A assumit. Nonne ſerarum seclatores, si minus captiosa
Patri 8pirituali, Aunario episcopo, Stephanus, om-
nium Servorum Christi ſamulus.
Decursis litteris apos(olatus vestri, quod sancti
desiderii ardor 8umma alacritate prztendit, luce
clarius approbavi. Est ergo devotionis vestrze pro-
positum, virorum opinatissimorum Germani et Ama-
toris floridz vite nobiles actus describi; sed ad eos
lepidissimi callis vestri dirigatur intentio, qui pos-
Sunt virtutum lumina zquiparis aMatibus inspicere.
Verum ego (cujus iners ingenium gemino rigore
torpescit, et lingua balbutiens, faucium inter rau-
cidulos cursus ssquallido sitis impedita rigore, non
loquitur, sed potius stridet) quomodo potero divi-
nitus inspirata virorum sanctissimorum munera
polito expedire sermone, qui nec privata pos8um
humano casu congesta negolia explicare? Ridiculo,
ni fallor, ac inexplicabili ludibrio semet impendit
quisquis ultra virium ssuarum possibilitatem onus
— — — _ _——————_—_——_——_>—n——
m
industria ſormaverit, audax temeritas pessumdabil ?
Nunquam tiro victoria 'monumenta parma, que est
picta, geslavit, si eum docta veterani exempli manus
non instruxit. Nunquam etiam aeris sibi conces8um
patulum iter ales tutius resecavit, cui previa dux
peaniger mater non ſuerit. Jacebit proſecto fluctuum
elisione truncatus, quisquis Suz procacitatis fisus
auctoramento , indocilem ratis dexteram ingerit
clavo: sic unusquisque in diversum imperitie hamo
inscinditur, si doctorum ſavoribus minime adjuvetur.
Ego , beatissime vir, quzs0 ut illa mibi culmen
apicis lui imponat, quz facile me posse perſicere
non dubitat; si tamen e( in hoe opere, quidquid
illepide aut inſacele rustica garrulitas digesserit ,
=quanimiler ſeras, aggrediar ; et ſaciam que palerna
infert ac jubet aucturitas. Vale in Jongum tempus,
domine papa.
EODEM TEMPORE.
SEDATUS,
BITERRENSIS EPISCOPUS.
NOTITIA.
Ex Fabricii Bibliotheca.
Sedatus, episcopus Biterrensis, qui an. 589 conci- C mentio ſacienda est epistolarum trium Sedati ad Ru-
lio Toletano et Narbonensi interſuit, auctor est ho+
miliz de Epiphania primam Lugduni cum opusculis
quorumdam Patrum 161: a Thoma Galleto editz,
post in Bibliotheca Patrum Parisina et Coloniensi
inter zlatis incertz scriptores positz, cui tandem in
Lugdunensi, t. XI, p. 1095, nomen episcopi B.ter-
rensis apposuerunt. Inter Opera Augustini, t. V edit.
Bened., append.; p. 255, exstat ssermo de Kalendis
Januariis, qui in Ms. Floriacensis abbatiz Sedato epi-
s00P0 tribuitur, dubium an huic nostro. Denique
* Has Sedati _—_— videsis Patrol. tom. LVIII, coll.
865, 866, 867, udi a Margariao de la Bigne, ex cujus Bi-
ricium Lemovicensem, quas Canisius edidit Antiq.
Lectionum t. Y, part. 1, p. 438, edit. novz tom. Il,
part. n, p. 560, 362, 367 ; cujus quoque ad nofstrum ali-
quot epistolz exstant. Habentur quoque tomo Il
Conciliorum Harduini, ut alias editiones taceam. Has
epistolas quidam Sedato Nemausensium episcopo
trib:unt, qui an. 506 concilio Agathensi, et an. s07
Tolosano interfuit *. Adde Hist. littfrairede la France,
tom. III, p. 62.
liotheca desuraple sunt, Fauxto Rhegiensi tribountur, Sub
Voce on oecititio nonime, ad Ruricium ecribenti.
SANCTI SEDATI , BITERRENSIS EPISCOPI ,
HOMILIA DE EPIPHANIA.
Proxime; ſrafres charissimi, redemptionis nostre A sit vinum quod deſecisse dicitur, et quod sit aliud vi-
celebravimus sacramentuiy, quo Deus hominem cum
iufirmilatibus induit. Hodie vero illud excolimus quo
se in homine Deum virtutibus declamavit. Pro eo
quod iti hac die sive clo sstellam ortus sui nuntiam
pr buit, sive quod in Chanaam Galilee in convivio
nuptiali aquas in vina converlit, sive quod in Jorda-
nis undis aquas ad reparationem humani generis su0
baptismo consecravit. In quolibet horum trium sa-
lutis no>lrz mysteria continentur et gaudia. Nobis
enim ex Virgine natus est, quod slella monstravit :
nos in melius esse mutandos oferis miraculo, et
aquaruin conversione 8ignavit. Nobis remedia provi-
vidit ex baplismo quod in Jordanis aJveo aquas de-
dicavit ; et ideo, fratres charissimi, in omnli actu
nostro stellam fidei preſeramus, et in custodia puri-
latis Chrislii baptiemum celebremus. Quia hc
Christi generatio (uz fidei confirmatio est. Et quia
per universum mundum Sacramento baptismi hu-
maho generi opus eral, aquis benedictionem dedit,
quando in Jordanis alveum, unica, ac singulari pie-
tate descendit. Tibi ergo nascendo, Christus advenit,
Ubi vivendo militavit, libi moriendo conflixit.
Quem vides pro te mortuum, propter le intellige
baptizatum. Ililud, fratres charissimi, quod die tertia
nuptize factz sunt, hoc, quod aquam in vinum Ccon-
versam ſuisse, modo cum Evangelium legeretur, au-
distis. Sex autem bydriz sunt sex mundi hujus ta -
les, per quas jusli figuram et typum Domini praetu-
lerant. Capiunt melrelas binas, vel ternas, quia fi-
dem intra <e continent Trinitatis. Sed videamns quid
dicit sermo divinus, et ipsa 8acri Evangelii tracte-
mus oracula. In Cana Galilee aquas in vina Ccon-
verlit, et latentem sub homine Deum operum virtute
detexit. Et die, inquit, tertia nuplie fiebant. Que
sunt iSL2 nupti:r, nisi gaudia salutis humanz ? quare
die tertia, nisi quia die tertia resurrexit? Itaque tan-
quam sponsus procedens de thalamo 8u0 descendit
ad terras, Ecclesix ex gentihus congregandz, incar-
nalione jungendas. Cui quidem et hujus Ecclesiz ,
quz vutique Sumus nos, et arfhas, et dotem dedit.
Arrhas dedit, quando nobis est ex lege promis-
Sus. Dotem dedit, quando pro nobis est in:molatus.
Et alio modo hoc polest accipi, ut” arrhas, pre-
Sentem gratiam, dolem intelligamus vitam eternam.
num quoi mirabiliter prezparatur, quod archi-
iriclnus melius esse pronuntiat ibidem dicens :
Omnis homo primum vinum bonum ponil, et cum in-
ebriati ſuerint, tunc id quod deterius ext. Tu vero ser-
vas(i vinum bonum usque nunc. Vinum multis locis
accepimus divina precepla et Scripturas sanclas, me-
racissimum vigorem ccelestis sapientiz continentes,
quibus ad timorem Dei incalescat sensus, et inebrie-
tur afſectus.
Secundum illud, quod de Sapientia dictum esl :
Paravit mensam guam, miscuit vinum suum in cratere.
Scripturarum ergo divinarum virtus, 8i quando ali-
cujus interiora repleverit, dicere poterit cum Pro-
pheta (Pzalm. Lix) : Polasti nos vino compunciionis,
B e! populum tuum inebrians quam preclarum es | Ope-
rante ergo Christo in Cana Galilez, vinum defecit,
et vinum fit, id est, umbre removeulur, et veritas
presentalur. Recedit lex, gratia succedit. Carnalia
in spiritualia commulantur. In novum Testamentum
observatio vetusla Lransſunditur; sicut beatus Apo-
Stolus dicit (11 Cor. 11) : Vetera transierunt, et ecce ſacta
84nt nova. Quomodo autem hydrie iliz implete aqua
nihil minuunt ex eo quod erant, ita lex non perit per
adventum Christi dissolula, sed proficit. Vino ergo
deficiente, vinum aliud ministratur. Bonum quidein
esl velus Testamentum, sed sine spiritali intellectu
vanescit in littera (lI Cor. 1m). Novum vero odorem
vite reddit in gratiam (lI Cor. 11). Cum hc ita sint,
Archilriclinum ipsum prepositum in domo sponsl,
videamus, quem sentire possimus. Et quem alium,
nisi beatum Paulum intelligere debemus, qui post le-
gis lileram, accepium novi Testamenti mysterium
Suavissimo, vel odore, vel gustu, et spiritalium sen-
Suum flagrantia repletus, et inebriatus exclamat et
laudat : Tu gcrvasti bonum vinum usque adhuc ?
(Joan. 1). Videamus tamen quemadmodum ipsun
vinum laudat? Nec oculus, inquit, vidit, nec auris au-
dirit, gue preparavit Deus diligentibus 8e. Ecce vera,
ecce pradicanda miracula, quz in nobis operalur,
quando de pessimis bon«s ſacit, de superbis huwiles,
de inhonesiis cas1los, de sectatoribus s&culi, amicos
Dei.
Que polest majora exercere miracula, quam
quando hominem vermem et
◆
**Letter to Saint Aunarius, Bishop of Auxerre**
To the most blessed lord and father adorned with apostolic insignia, my spiritual father Bishop Aunarius — from Stephanus, servant of all the servants of Christ.
Having read through the letter of your apostolate, I clearly recognized what the burning desire of your holy zeal so eagerly sets forth. It is therefore your devoted intention that the noble deeds from the flourishing lives of those most distinguished men, Germanus and Amator [4th–5th century bishops of Auxerre, both venerated as saints], should be written down. But let your attention be directed toward those of elegant style who are able to examine the lights of their virtues with equal skill.
As for me — whose sluggish mind grows numb with a twofold stiffness, and whose stammering tongue, impeded amid the hoarse passages of the throat by the rough grip of dryness, does not speak but rather screeches — how could I set forth in polished speech the divinely inspired gifts of these most holy men, when I cannot even manage to explain ordinary matters that arise by human chance? Unless I am mistaken, anyone who takes upon himself a burden beyond the limit of his own ability exposes himself to ridiculous and hopeless mockery.
Do not the hunters of wild beasts, if their cunning efforts have fashioned a less effective trap, see their bold rashness come to ruin? A raw recruit never carried on a painted shield the trophies of victory, if the trained hand of a veteran's example did not instruct him. Nor did a bird ever safely cut through the open path of sky granted to it, if a dark-feathered mother had not gone before it as guide. Surely anyone who, trusting in the guarantee of his own impudence, thrusts an untrained hand upon the rudder of a ship will lie shattered by the crashing of the waves. So too is each person torn apart on the hook of inexperience in various ways, if he is not supported by the encouragement of the learned.
I beg you, most blessed sir, that the summit of your authority impose upon me only what it does not doubt I can easily accomplish. Yet if you will bear patiently whatever my rustic chatter may produce in this work — graceless or witless as it may be — I shall undertake it, and I shall do what your fatherly authority brings upon me and commands. Farewell for a long time, lord father.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.