Letter 8

From: Ennodius, Bishop of Pavia To: Pope Symmachus Date: ~503 AD Context: Ennodius congratulates Symmachus on the end of the schism and recommends himself to the pope's continued patronage. Ennodius to the most holy Pope Symmachus. On the extinction of the schism that so darkened the recent years, I cannot express my relief adequately in prose, and you know that inadequate expression is a thing I find very difficult to tolerate. I will simply say: the church has breathed again. Those of us who watched from the outside, who could see what was happening but could not prevent it, who prayed and wrote letters and argued and felt the helplessness of those who can do everything except the one necessary thing — we breathe again. I want to mention a specific thing that I believe deserves acknowledgment. Throughout the period of accusation and counter-accusation, of synods convened to judge you and synods convened to defend you, of the indignity of the bishop of Rome appearing to answer charges — throughout all of it, you maintained a dignity and a firmness that many men in your position would not have maintained. There is a kind of pressure that breaks people; there is a kind of pressure that reveals what they are made of. The pressure on you revealed something admirable. I ask nothing except your continued prayers and whatever paternal affection remains for a bishop who has never ceased to be your friend. Ennodius

^^^^^ Ennodii episcopi Ticinensis ad Symmachum papmii. merita extolHt. In*) Christi sigiio. 1. Natura rerum est, ut etiam idoneus ore vel pectore possi^ (le praesumptione culpari , quia omnis verborum commoditas humili* tatis terminos egressa ealcatur, et sicut habenda sunt, quae^xigoM- tur, in pretio, ita ingesta vilescunt. Importunitas quum facTinAoB opinionis nobilitate dispoUet, dedecore vestit indoctos. Sed hac cne ratiocinatione sustento, quia est quidem audax sed amabile, prac- ^aum praestitisse sermonem; et sicut vicinum temeritatis, ita pros- mum diligentiaC; ad caritatem pertinens iter aperire. Inter ecdf- siarum homines numquid reatus est, si pari amore contenderiiii dispares dignitate? Aut excedunt modici honoris angustiam, qia desiderant sufiragio gratiae summatibus comparari? Non habet su- perbi conscientiam, qui se tantimi in affectionis muniis non metitor. Praesumo dicere, directus subditorum error est, qui in hac re prM- cedentes antevenit. Ecce sic partes meas quasi voluntariae aDo- cutionis fuscatas nube purgavi. Sed dico, quod ad defensionem spectat uberrimam. Filius vester domnus Rhodanius coegit a me in usum styli praesentis erumpere. Fateor tameu in studio meo fuisse quod jussit: quia qui volentem coegerit, non laborat. 2. Deo grati&s principe loco et tota epistolae concinnatione referamus, quia in societatem capitis sui aliquando Romana membra coierunt. Justum erat, ut et beatus Petrus apostolus sedi soae ecclesias et senatni liberiori per dominum partes debitas refonnaret Dignus regnator dignus , in quo cum aetate votorum summa con- tigerit. Nam etsi itura ad posteros felicitas perseveret, Utandm» illis est laudatione praecipua, a quibus sumpsit exordium. Deoeffi- caciter supplicastis, ut illius vos virtus erueret, cujus potest serrart clementia. Didicistis ejus eventus prosperos, quem videtis, dnffl mandat secutam bella victoriam. Parum superest, ut mansuetndi- nem mentis illius ita profundam teneatis, quasi sit ignara pro- cinctuum. Deo tribuente nec pax ejus turbari dubiis potest, nec fortitudo qualibet objectatione confringi. Nihil apud illum tutiua supplicante: solus evasit praeliares acies, qui rogavit; vicit armoTum impetus, qui obtulit devotus obsequium. Quod vix veteres principea praesentiae suae sudore potiti sunt, hoc semper regis uostri brevis procuravit epistola. Per excursus dirigitur felix exercitus ad trium- '; Ita Ms. Ciyub luco 8iriu. Syiumacho papae. BP18T0LA 9. 699 ium. Quis-credat miliiem ejus in labore et perfectione habere (poBt lidem soperantis gloriam^ sed continentiam subjugati? Gonsum- ^' '^ atis congressionibus de irae haereditate nil remanet: uno tempore^ lOB pemiciosos adversarii viderint; blandos sentiunt tributa pen- Mites. Et haec quidem coelesti praeparantur pro hac repensione iffragio^ quia fides nostra apud eum^ quum aliud ipse sectetur^ in >rtu est. Mirabilis patientia^ quando tenax propositi sui; clarita- m non obumbrat alieni; nam et ecclesiarum nostrarum patrimonia labi; nisi aucta faerint; ingemiscit. Sic factum est^ ut et statum Lom locupletes pauperum substantiae^) teneant; et mediocres ad ipremam opulentiam convalescant. In sacerdotibus virtutes et in- Bitas colit')^ et non repertas inspirat. Sed cur beatitudinem ve- ram praejudicio diffusi sermonis anticipem? Continuo experientia »ira et spiritalis illa perfectio jejunum me fuisse in filii^) vestri budibus accusabit; et quum soleant amplificari facta colloquiiS; ste- lem me relatorem de virtutum ejus messe causabitur. Jam saecu- ires apiceS; curules et trabeas^ patricias etiam dignitates qualiter ut naturae reddat aut moribus^ domestici perlatoris adstipulatione ulgetur. Nam et veteres in antiqua generis luce durare facit^ et 0V08 splendore inopinati fulgoris irradiat. Facilius respublica ejus ono dispensationis in privatam migrat opulentiam, quam famulan- iom census in palatina lucra commutetur. 3. Nunc quod superest; meae servitiis salutationis acceptis^ rospicite, ut Christus redemptor noster quae in praefato clemen- »simo*) rege servientibus sibi contulit, longa aetate conservet. Det tiam regni de ejus germine successorem: ne bona tanti hominis ^ tma aetate veterescant, et antiquata temporibus pro sola aurei ^cuU commemoratione nominentur! UetrimentL paterentur, et augmenti plurimum perciperent mediocres.