Letter 5035: Our brother Helpidius was called away not only by desire for your company but also by the consul's letter.
Quintus Aurelius Symmachus→Felix and others (multiple short letters)|c. 383 AD|Quintus Aurelius Symmachus
friendshipimperial politics
From: Quintus Aurelius Symmachus, Roman Senator
To: Felix and others (multiple short letters)
Date: ~383–397 AD
Context: A recommendation for a friend named Helpidius, and a note to Felix expressing concern about the improper appointment of a procurator.
Our brother Helpidius was called away not only by desire for your company but also by the consul's letter. Although the old bond between you promises him your affection, I think my recommendation will add something as well. Build up, I ask you, your old devotion to our friend with fresh favors, so that what has already been accomplished may be crowned — and grant me this boon: let him feel that the merit he established with you through his own loyal service has been enhanced by my endorsement.
---
To Felix (~396–397 AD): Whoever neglects a friend's reputation is unstable in loyalty. To ensure that this vice is not justly charged to me, I am worried about your standing even in other people's disputes. By what law, by what public interest, did an unknown and untested procurator draw out the distinguished Eusebius — who is said to have served among the imperial notaries — so that a civil case might be snatched away from the city courts? I ask you to consider what it is proper to request from the sacred chancery whose decrees you pronounce. I speak with a brother's concern: the reputation of all imperial rescripts reflects on you.
Fratrem nostrum Helpidium non mlnus desiderium tui quam epistula consnlis evo-
cavit. cui etsi amorem tuum prisca inter vos coniunctio pollicetur, nonnihil tamen,
ut arbitror, etiam petitio mea commendationis adiciet. extrue igitur, quaeso te, novis
erga amicum beneficiis veterem diligentiam , quatenus possint perfecta cumulari , et io
hoc mihi munus adtribue, ut merita, quae suis apud te fundavit obsequiis, sentiat
meo favore crevisse.
Lnn (LH) a. 396—397.
PVM . SYMMACHVS FELICI.
Quisquis amici negle^t famam, fide lubrica est. hoc mihi ne vitio iure ducatur, 25
etiam in aliorum iniuriis pro tua existimatione sollicitor. qua lege, quo bono publico
Eusebit V. c, qui meruisse inter notarios fertur, incertus atque inexploratus procurator
elicnit, ut dvilis petitio urbano abstrahat foro possidentem matronam, qua in causa,
cum supplicatio privatam teneat actionem, sacros titulos responsa minitantur? quaeso
2 te, cogites, quid de augusto adyto, cuius loqueris oracula, deceat impetrari. fratema 30
tecum soUicitudine loquor: rescriptorum omnium fama te respicit. quid si etiam rei
memoria fidem tuam convenit? Ampelium clarae et inlustris recordationis virum parvas
om, M 30 adyto] adsto V, om. M
aedes, qnas pretioso auxit ornatu, sub clivo Salutis emisse, ut civis, ut collega remi- PVM
nisceris. triginta annorum die incanuit aetas possessionis. auctor ei Postuminus ne-
pos lovii fuit inter cetera parentis suae Porphyriae bona hanc quoque adeptus domum
per successionem. huic Porphyriae nihil umquam negotii cum Theodosio, cuius olim 3
& facnltates Eusebius impetravit. nunc procurator a columna Maenia multis huiusmodi
5UteIis foro cognitus invetera/a iura supplicationibus quatit, degustat iudicia omnium
potestatum, coeptarum actionum exitus deserit^ instaurat exordia, Romanum criminatur
tribunal, non possessionis antiquitatem , non dignitatis senatoriae praerogativam , non
praefecturae existimationem sinit inconcussam manere. his ausibus color fiscalis adli- 4
10 nitur, veluti ob inquisitionem mobilium ex bonis, quae meruit Eusebius, divinae do-
mui debitorum. ubi haec diligentia diu iacuit? cuius scrinii conludio publica damna
latuerunt? si procurator non admoveret negotio suo publicas faces, etiam nunc tot of-
ficia, tot inquisitores fisco quaesita nesdrent, et sane aequum est, ut defensio divinae
domus adtentiores oculos praestet iniunctis. quid mobilibus commune cum praedio? 5
15 nullus error sensuum, nulla verborum interpretatio potest nomina ista miscere. dehinc
a proscriptis quondam bonis Porphyria et Postuminus alieni sunt ; multo magis aedium
emptor Ampelius procul abest a contagione mobilium. quid restat, nisi ut aequitas
vestra privatam petitionem nullis sustineri radicibus iudicet, cui sacrae reverentiae
umbra praetexitur? haec me in epistulam conferre amor saeculi et amicitia tua. con- 6
20 pulit. eadem viro inlustri fratri nostro Sperchio morum eius securus palam facere
curassem, si umquam mihi per litteras obtulisset fiduciam sui; ipse autem principium
facere conserendis mutuo scriptis a tali genere non debui. erit itaque optio amplitu-
dinis tuae in aures eius perferre, quae scripsimus. dignum quippe est, ut quod
existimationi utriusque proficiet, amborum consensus emendet.
◆
From:Quintus Aurelius Symmachus, Roman Senator
To:Felix and others (multiple short letters)
Date:~383–397 AD
Context:A recommendation for a friend named Helpidius, and a note to Felix expressing concern about the improper appointment of a procurator.
Our brother Helpidius was called away not only by desire for your company but also by the consul's letter. Although the old bond between you promises him your affection, I think my recommendation will add something as well. Build up, I ask you, your old devotion to our friend with fresh favors, so that what has already been accomplished may be crowned — and grant me this boon: let him feel that the merit he established with you through his own loyal service has been enhanced by my endorsement.
---
To Felix (~396–397 AD): Whoever neglects a friend's reputation is unstable in loyalty. To ensure that this vice is not justly charged to me, I am worried about your standing even in other people's disputes. By what law, by what public interest, did an unknown and untested procurator draw out the distinguished Eusebius — who is said to have served among the imperial notaries — so that a civil case might be snatched away from the city courts? I ask you to consider what it is proper to request from the sacred chancery whose decrees you pronounce. I speak with a brother's concern: the reputation of all imperial rescripts reflects on you.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.