Letter 9027: It is my habit to be the first to seek out the friendship of worthy men.

It is my habit to be the first to seek out the friendship of worthy men. But my current reversal of fortune prevented me from taking the initiative. So forgive my tardiness — it was not negligence but misfortune that held me back. Now that circumstances permit, I extend my hand in friendship with all the warmth that should have accompanied an earlier introduction. I have long admired your reputation from a distance, and I hope that personal acquaintance will prove even more rewarding than report. Farewell.

inlumines. LXVm (LXIII) . Soleo amicitias optimorum primus expetere: nunc fortunae meae inclinatio, ne praevenirem, effecit. tribuenda est igitur venia tarditatis non neglegentiae sed mae- 1 5 stitudini meae et bono omine familiaritas copulanda , cui auspicium fortunatius prae- stitisti. sed licet me ipse officii ordine et dignatione praeverteris, in posterum tamen neqnaquam residem iudicabis, ut animorum nostrorum conciiiatio, quae tuo invitamento sumpsit exordium, meis litteris frequentata cumuletur. vale. Lxvrni (LXmi). 20 Mallem quidem reditum tuum quam litteras impetrare, sed habent etiam solacia iocum, quotiens fraudamur optatis. vereor autem, ne te diu ab urbe protermines, namque hoc nobis minatur tarditatis tuae elaborata defensio. quare velim noveris, nullas morae allegationes desiderantibus iustas videri. quidquid igitur ipse causa- tionis adtuleris, surdis, ut aiunt, auribus ingeretur. haec interim de quarto Latinae 26 viae mox agrum Laurentem petiturus emitto. est enim familiare maerentibus animi curas migratione discutere. vale. 2 epiaUtUim om, {11) , primw edicUt luretm in editione Symmaehi seeunda p. 304 , hoe loco colloeavit 8eioppiu8 indoU F^ 9 oneris F« et ad] Fi, ad F»^ tende] F«, tarde F^ l m., trade F^ 2 m., ten- deie F3 et tibi om. F^ 11 uale add. FU2 Igitur] ergo F«^ uenia] HF^'^, noU F* 15 homine F2 16 me ipse] n[r)F^F^ 2 m., uici p F^ 1 m., me nunc ipse F» puerteris F2, praeueneris F» 18 cumulata frequentotur F», freqnentata cnretur /7 uale om. F^ urbem FUi 22 defentio F2 noueris uelim F» 23 Istaa F« 1 m. tgitur] {II), om. F causationis] excusationis F» 24 ingeratur F» de quarto] IIF^^, die quarto F* 25 emitto] IIF^^ omitto F^ 26 nigratlone discurrere F^ 1 m. uale om. F^ 256 SYMMACHI EPISTVLAE LXX (LXV). n Accusarem silentium tuum, Disi te in fratre yidissem. ille et officii tui satis- factionem et pmesentiae tuae imaginem mihi solus exhibuit; nam omnia bona in eo agnovi, quae in te dudum probavi. amo igitur venam familiae vestrae, de qua no- bis, etiam qui adhuc conpeiii non sunt, praerogativa optimi generis laudabiles iam s videntur. superest nunc mihi sollemnis illa efOagitatio litterarum, quam nec omitten- dam penitus existimo, ne remissius cures, qua^ putas non desiderari, nec magnopere perurgendam, ne tibi perpetua conventio spontanei gratiam decerpat ofGcii. LXXI (LXVI) . Quamvis relegere itcr atque ilico parem rure deccf/cre, hoc ipsum tamen breve lo intervallum diei vacuum esse litteris non patiar, primum ut ofGcium scriptorum tuo- rum vicissitudine sermonis aequiparem, dehinc ut expetitas amicitias relatu graliae intellegar munerari, postremo ut indicio adventus mei pauxillum de te, qui mox abire 2 decreveras, residendi tempus obtineam. ob has causas epistulam venturus ipse tam- quam praesulem misi. sed in his praecipua mihi fnit ratio non silendi, quod prior 15 votum sanciendae familiaritatis habuisti; unde curare me decuit, ne culpam fastidii contraherem dissimulando responsa. atqui mallem semper mea opera amicitias in- choari, tantum abest, ut pigre et neglegenter accipiam munus religionis oblatae. ago igitur gratias bonae voluntati tuae et curabo sedulo officiis meis, ut credas potuisse me scribendi ordine praeveniri, diligentia animi non posse. 20 LXXII (LXVII). Alexandrum, sicuti loquuntur historiae, gravis momordit invidia, quod Achilli fortissimo aevi sui Homerum praeconem fortuna tribuisset. at mihi animns gliseit gaudio, quod eventus reip. prosperos parili tuo sermone omasti. unde factum est, ut nostris quoque obtutibus, qui procul agimus, quaedam gestorum facies subderetur. 25 quare et fortunae tuae gratulor, quae spectatorem te secundis rebus adposuit, et fa- cundiae, quae talium negotiorum magnitudini orationis gravitate respondit. caelestis nutus efficiet, ut omatissimo linguae tuae promptuario numquam desit materia talinm nuntiorum. LXXIII (LXVIU). 30 Cura anxius eram, prinsquam litteras tuas sumerem, utmm commode peracto iti- nere ad destinata pervenisses; sed ubi certior factus sum, nihil valetudini tuae ex labore itineris deminutum, animus ad securitatem revertit. praestabit divinus favor, ut sicuti de absentia tua optata cognovimns, ita tuo reditu gaudeamns. 4 uenam] luretus, aeniam IT{r) qua nobis] (r), uobis (JI) 7 quae] hifttuaj qnam {II) 10 decedere] luretus, deducere II 13 qui] ego, si (II) 17 atqni] (r), atque (II) 19 ofll- ciis meis utj luretw, ut offlciis meis (//) 26 quae spectatorem — facundiae] /\ om, (II) 28 ornatissinio] (F), ornatissimae (11) LIBEK Vmi. 257 LXXIIII (LXVmi) a. 398—400? Editionibns nostris amicam operam polliceris. intellego litteris benevolentiue tuae F effectum respondere potuisse, si honoris tui tempus felicitas provinciae prorogasset. sed quamvis depositis reip. habenis nequeas promissis terminum dare, ego tamen fa- 5 teor ita me tibi vadatum gratia, ut si sperata perfeceris. voto enim faventis non exitu rei animus obligatur. interea abundo gaudio, quod tibi omnium rerum fama iioret, et in partem quaesitae a te laudis accedo. vale. LXXV (LXX) . Beasti curiam nostram forumque Romanum, de quo sortiri Sicilia magistratus an- 10 teriorum recordatione metuebat. ades igitur nobis expectatus, illis desiderandus , et praesume tibi accepto ferendum, si provinciae commodaverit posterioris imitatio. auctor est enim bonorum sequentium, qui reliquit exemplum. vale. LXXVI (LXXI). Querebar tacitus ipse mecum de silentio tuo, sed amicam suscensionem recens 15 sermo placavit. ergo in usum veterem revertamur et mutuam diligentiam religiosis salutationibus excolamus. vale. LXXVII (LXXn) . Scripta tua plurimum mihi tribf/unt voluptatis, sed si paululum Romae residere 11 volnisses, multo amplins nobis praesentia tua quam sermo gratiae contulisset. fero 20 tamen aequo animo , quod desiderio nostro amorem patriae />raetulisti , et spero , vi- sendi filii tui gratia, qui nunc liberalibus studiis eruditur, reddendam mihi saepius tui copiam. interea dum absumus, frequentanda tibi est opera scriptionis, ut meus etiam stilus ad vicissitudinem provocetur. LXXVm (LXXIU). 25 Credo miraris, quod adhuc crudo fortunae meae vulnere silentium ruperim. haec F solacia mea, his pascor, his recreor; etsi illa duco maiora, quae mihi ex tuo pectore et sermone redduntur. sed nolo tantisper a me exigas litteras longiores; breves sunt doloris indutiae, et mox in miseras cogitationes recurrunt dissimulata paululum mala. uote F2 / m. fauens F^ 6 iotegre F^ abundo gaudio] //F^, abunde gaudeo Fi.2 7 iii- quedtae partem F^ a te] 11 F^»^^ ante F* uale om, F^ anteriorum] F*, animorum F2.3 10 desiderantibus F8 11 commoda erit // potioris F<* imlUtlo] {r)F, mutatio // 12 auctor est] F«, auctorg F2, om. F^ enimj (//), om. F se- quendus F* reliquerat F2 uale om. F^ 16 uale om. F3 18 tribunt (//) 20 praetulisti] luretusy contulisti (//) Q. AvBKLivs Symmaoiivs. 33 258 SYMMACHI EPISTVLAE » F ergo tna potius redundet oratio, quae et tibi laudein pariat servatae amieitiae et mihi solamen adferat praesentis aerumnae. LXXVmi (LXXIIII) . n Vtinam te melior causa tenuisset: facile absentiae tuae damna ferremus. utrum- qne tamen desiderium tui litterarum solacio mitigasti; quas frequentare s dignaberis, si qua tibi adhuc moram necessitas familiaris indixerit. vale. LXXX (LXXVi. Et sancti animi tui adfectione et sermonis adsiduitate delector; ne illud quidem beneficii minoris existimo, quod ad scribendum mihi idoneas tribuis facultates. spero enim vel has litteras meas tibi posse restitui, quas reposcunt, qui tuo iudicio porti- lo tores huius officii deliguntur. ea vero, quae pro mutua amicitia dignaris iniungere, libenter exequenda suscipio, quotiens desiderant operam meam, quos commendatione prosequeris; sed si quid aut neglegentius aut serius sortitur effectum, eorum dissimu- lationi, quos commonendi cura deserit, oportet adscribi. ceterum tam iusta et honesta sunt, quae ipse plerumque delegas, ut mihi vel ultro adpetenda sit executio proba- is bilium litterarum. LXXXI (LXXVI) a. 398^ Diu litteras tuas desiderasse me fateor, quarum adportatio expectationi meae ple- nissime satisfecit. praecipue autem mihi gaudio fuit, quod te pro voto agere nun- tiasti , dehinc quod adventus tui dedisti obsidem sponsionem ; et quoniam te mutuis 20 de me praesumo gaudere, post ingentia pericula, quae solus in commnnis patriae perturbatione toleravi, in bonum me statum redisse significo. superest, nt ad pleni- tudinem prosperorum laetitia nobis sperata proveniat. quod mihi de tuo reditu spo- pondisti. vale. LXXXII (LXXVII). 25 Pomis tuis abunde honorem scripto facerem, si valerem; nunc obsessus membro- rum omnium doloribus, silvarum tuarum laudem sequestro. faciet frequens humanitas tua, nt saepe alias in Marsos bona Phaeacum translata celebremus. LXXXm (LXXVIII). Ruri cum parentibus otiabar , ut algore Praenestini diversorii flagrantiam torridae 30 aestatis excluderem. eo me loci reppererunt litterae tuae, quas expectatione prospe- rioris indicii principio laetus accepi — namque ad hoc locorum nullo me munere ser- monis hilaraveras — , sed ubi omnes molestias, quas Pado auctore tolerasti, sollicita 2 affert F2.3 aerumnae] //, uitae ruinae. uale F*, ruinae. uale F2, iniurie F3 4 et poal tenuisset fnset. (F) 5 lamen doBiderium (//), lacunam indicavi 6 quam (/'j 10 has om. F 22 praetulerim: superest ad plenitudinem prosperorum, ut ex te laetitia nobis sperata proueniat 31 eo om. F lectione percensni, accnsato yernnla tno flnmine, cnins tnrbidos meatns et infidnm 11 agmen expertns es, retnli conservationis tnae gratiam diis anctoribns bonaeqne fortn- nae. qnamobrem conplacitnm est mifai sernm exhibiti sermonis ofQcinm, cnins longam 2 cessationem secnndis rebns tnis incnsare potnissem. factnm est enim religione qna 5 debuit, nt prins liberationem tnam qnam pericnlnm discerem. qnare penes sospita- tores tni deos manebit faaec cnra, nt beneficiis snis ingiter inmorentnr teqne ob me- ritnm donent largo aetatis excnrsn, ita nt senectns nihil decoqnat firmitatis. interea 3 qnoniam te grata secessio et qnies dnlcis amplectitnr, qnaeso cnram dignatns adripias nobiscnm saepins ioqnendi. adicies pluscnlnm refectioni corporis, si ant emittendis 10 epistnlis aut vicissim snmendis peregrinationem levaris. Certe nobis nihil antiqnins erit qnam te legere, qnibns blanditias oris tni interim non contingit andire. vale. LXXXUII (LXXVIIII). Qnod ait noster comicns: nnmqnam te adeo, qnin abs te doctior abeam, F id ego de epistnlis tnis iure memoraverim, quae mnltis salibns nonnnraqnam senten- istiamm, plernmqne versunm farciuntnr. velnti nnnc litterae tnae halantes Platonicnm nectar qnantnm mihi mnneris et honoris dedernnt! nam nisi tibi b^^ftmm PftTtMl"^ ">» spectatns essem, numqnam me Atticis Musis inpertiendnm pntasses. qnare hniusmodi operi freqnenter accingere et amicitiae diligentiam sednlo persevera, cum hoc nego- tium tibi nostri ofGcii vicissitndo commendet. vale. 20 LXXXV (LXXX). Amicae voluntatis indicium est, qnod adeptus amplissimnm consulatnm cognitio- /I nem mihi et societatem tanti gandii praestitisti. qnare hnins tibi apnd me mnneris opima lans est, qnando ita secnras es mei, nt tnis rebns prosperis scias nos posse laetari. qnid qnod etiam consnlare negotinm fnit honoris tni nnntinm latins pro- 25 movere? gandia enim, qnibns panci frnnntnr, angnsta snnt: dehinc ipsins aetemi principis beneficinm celebrins atqne oraatius reddidisti, cni snb occasione talinm litte- raram apnd mnltos gratias videris egisse, qnod /am benigne animadvertat oflicia. facito, oro te, nt istam gratiam scribendi adsidnitate continnes. vale. LXXX VI (LXXXI) . 30 Conpotem me optati nnntii praestitisti ; fateor enim verae amicitiae hanc esse rationem , nt commoda nostra mutuo gandeamns. gratulor igitur cnm tibi familiari- tatis nostrae, tum famae temporam, qnam recentis iudicii aequitas in aetemam glo- riam vindicavit. fnnctns es optimi civis ofGcinm multa opera, perpeti sollicitndine ; 13 Terent. Eun. 791. 2 retnlistl r 6 sniB] lufeUu, tuis (77)r 11 andire] T, om, (/7) repetit F^ non nnqaam F^ 15 sarciuntur F^ nunc om. F^ tnae om. F^ ha- lantes] luretus, alantes F3, alentes F^ 1 m. 77, olentes F^F^ 2 m, 16 et honoris om, F» tibi om, F3 partium] T, artium F, patrum /7 17 Atticis] a tuis F» quare et F3 18 dili- gentiam] F, diligentia F 19 uale] (77), om. F, qui epist. 87 cum hnc coniufigunt 24 tni] sui (/^ 27 quod tam] Suse^ quam {/7] animaduertantnr (7^ 31 igitur cnm] (r), ergo (77) 33» 260 SYMMACHI EPISTVLAE /T sed nolo paeniteat: virtus durioribus negotiis enitescit et aspernatur declivem facili- 2 tatem maximoque sudore arduum laudis adnititur. adde huc, quod in ore fortissimi principis agis et publico bono sine satietate defrneriS; quae res non conpensat modo sed etiam commendat laborem. iam illud quale est, quod in causa non tantum tua fortunae eluctatus incertum uuUi nostrum debes victoriae tuae gratiam! plura vellem, sed videor mihi in praesentia satis fecisse verborum. nunc si tibi potestas est, malo, ut iam recurras: si quid morarum est, quaeso respondeas. LXXXVII (LXXXU). F Summa tibi apud me laus et solida gratia est, quando i^« adfectas amicitiae cnl- tum, ut nos litterarum honore digneris. sed pars epistulae tuae, qnae laudem mihi lo adsignavit eloquii , sit licet nimis iucunda , minus tamen est vera. non audeo scri- bere: mentiris et decipis, cum haec de me praedicas, sed illud potius: scio, quod amore fallaris. tu quemquam facundum voces, vir in dicendo summarum partium, cui sit patriciae dignitatis oratio? ergo parce verbis lenocinantibus et fuco oblitis et