Letter 9029: ...it is up to you whether to call those you say were lost in a storm shipwrecks or mere setbacks.
Quintus Aurelius Symmachus→Unknown|c. 380 AD|Quintus Aurelius Symmachus
friendshipimperial politics
From: Quintus Aurelius Symmachus, Roman Senator
To: A friend (name lost)
Date: ~380 AD
Context: Two brief letters: one about a financial loss at sea framed with philosophical detachment, and one celebrating the Senate's swift reception of a friend's protege.
...it is up to you whether to call those you say were lost in a storm shipwrecks or mere setbacks. You have in your hands the measure of how much you should credit my goodwill -- however ineffective. Only let our friendship stand and let fortune have no power over it. Set a limit on your losses; I will not withdraw my money from the hazards of your ship.
---
Your guest Faustinus has been received by the most distinguished Senate into its fellowship. The weight of your testimony was so great among us that to delay what you wish would have been an insult. Let him therefore credit the zeal of the entire order to you -- for just as he owes the granting of his rank to imperial favor, he owes the speed of our decree to yours.
videri. est igitur optio tua quos tempestate dicis amissos, naufragia taxare.
habes in manu, quanto aestimare mihi debeas inefficacis voti benignitatem ; tantum
maneat amicitia nostra nihilque fortunae in eam liceat. summam pone dispendio, non
subducam pecuniam meam navis tuae casibus.
25 CXVin (CVIII).
Hospitem tuum Faustinum senatus amplissimus in societatem recepit. tanta apud
nos testimonii tui antiquitas fuit, ut differri, quae velis, instar iniuriae sit.
tibi igitur acceptum ferat studium totius ordinis; nam ut beneficio sacro debet digni-
tatis impetrationem, ita tuo decreti nostri celeritatem.
4 Valer. Max. III 7 ext. 2. 5 Heracl. frg. 113 Bywater.
qui amU fucum imer, F faclant] effOj faciunt FF qui] (U^rF^, quae Fi«2 3 occiderunt] Fi.3,
acciderunt F^, excidemnt /*, om. (77) ullus honor] /7F3, honor ullus F^, ullus fauor F* 4 fldi-
cinis] si demis F^ indignatns] ingratus F^ 5 fort. confldentius aut non audientium tur-
bam] 77, cimbam T, turbe et F\ turbae F».3 tantum F2 i m. sclebat F2 eraclitum Fi»,
eraditum F2 6 arbitratur F3 nni si] Mercer, uni is 77, unid T, uni FI.2, om. F3 si es-
set — probaret om. F esset optimus] 77, esse optimnm T^ quare] 77, pro qna re F 7 patien-
tlae] patrie F3 ego] (77)F3, om. F».2 torquet F3 niuentium F2 8 alii quibus] (77),
aliquibus F quoque modo tributa F2 sunt] F, sint (77) quae nichil F3 uale add. F».2
12 buleforus (77) 13 doloris] luretus, dolorem (77)
18 debuisses] (T^, debui (77), debnisti Qrutet 19 expostulas] ego^ epistola (77), postulas (7*)
lacunam punetia indicant (777*), supple: \uu%i vel aimile quid 20 translata] ego, etiam lata (IT), lata (F)
21 laeunam indieant (TTr) 22 mihi] (F), om. (77)
sit (77), tieribe: instar ininriae uisum sit vel simile quid
268 SYMMACHI EPISTVLAE
CXVIIII (CVIin) a. 394.
n Plerique te accitu consulis Mediolanmm venire credidimus, pars in Gallia rese-
disse iactabant. inter haec opinionum varia, quonam mittenda essent quaestoria
dona, dubitavi. postquam mihi solvendi officii occasionem tribuit adventus tuorum,
Clarentio, cuius spectatam iidem noveram, consueta munerum deferenda commisi. 5
non aspemabere, ut aestimo, diptychi et apophoretici oblationem. neque enim grave
est verecundiae tuae sollemnia et votiva suscipere. quae cum amicitiae deferantur,
pertinet ad caritatis confessionem, ut deberi sibi haec animus sumenti pet*suadeat.
CXX (CX).
Ariminum saepe praeteriens magisterio tuo didici amicos honorare munusculis. .10
quare tuo institutus exemplo necessaria usui magis rependo quam defero. quae nisi
prompta dignatione susceperis, videbere meam facilitatera de acceptis totiens notare
muneribus.
CXXI (CXI).
Promptum mihi atque declive negotium credidisti, in quo nullum nisum tibi ope- 15
rae meae vendito. quippe ubi primum spectabilem virum Faustum tua epistula, mens
sermo convenit, ut Epiro mancipium, de quo ambig/tts, in examen accersat, nequa-
quam adversatus est postulatis. spero igitur, accitn eius brevi adfore hominem,
quem vestrum alteri disceptatio familiaris adiudicet. sed de hoc satis verborum est.
te oratum volo, ut nos subinde scriptorum honore locupletes, et quod nunc causa co- 20
gente fecisti, id amicitia hortante non deseras.
CXXII (CXII) a. 392—393.
Praesumebam quidem iustitiam tuam fratris mei Magnilli sinceris actibus ad-
futuram, sed fide cognitionis audita, quam bonis omnibus adventantium sermo pate-
fecit , admodum gratulatus suro , quod illi aequum iudicem fortuna praestitit. ago 25
igitur gratias pro amici |tui securitate, cuius innocentissimam vitam sententiae testi-
monio conprobasti, et spero contemplatione tua brevi ceteras infortunii eius reliquias
submovendas. itaque ut promptius partes ingenitae tibi aequitatis adripias, precator
accedo, memor semper futurus beneficii tui, si eum, quem constanter purgare dignatus
es, tandem securitas plena respexerit. 30
CXXm (CXIII). '
Plurimum voluptatis ex litteris tuis ante capiebam ; nunc lacrimabili conque.vrione
mentem legentis infuscas. ubi illa prudentia, quae te et naturae bono et veterum
2 mediolanum (/7) 5 Ciarentioj (/*), olarentio {17) 8 snmenti persuadeat] epo, sumentls
snadeat (77), snmentiB agnoscat {F)
17 de quo ambigitls in] Merctr^ de ambiget sin (77)
24 nobis omnibus Scioppiu»^ prMiulerhn : pronis anribns 25 praestiterit {F) 26 tui] (/7),
delft Modius^ nostri Kiessling 27 contemplatione tni Scioppim, rommendatione tua ego 28 prorop-
tius] (F), promptus (77)
32 coiiquestione] luretu», ronquisitione 77 33 et] luretus^ om. (77)
LIBER VIIII (X). 269
lectione contra omnia fortnnae tela firmavit? dignam viro adsume patientiam, et quae TI
mutari nequeunt; desiste lugere. leviora tibi cuncta post inprobum generum debent
videri. cur autem torpori atque otio vaces et patrimonii neglegens feriatum pascas
dolorem? curae sint tibi reliquiae rerum tuarum^ quas facinorosus invasor exhaustas
5 et laceras reliquit, ne in his reipublicae necessitatibus recuperata sustentare non pos-
sis, quae prius amissa contempseras.
cxxnii (cxmi).
Coactum te licet fatearis, ut scriberes, ego tamen non minus acceptum tibi re-
fero, quod me stili honore dignatus es, quam si hoc sponte fecisses. sed videris,
10 qui fuerit auctor muneris tanti; mihi ex illis litteris non honos tantum, sed gaudii
fructus evenit. didici enim commeatu annonario convalescere urbis securitatem simul-
que res turftidas in tranquillum redire. quae bona, etsi honoris tui necessitas con-
iungit, meum tamen animum tamquam duplicata iuverunt. sed ?dt^riora metuentes
nondum explet hic nuntius, quamdiu in alteram messem procedat ratio conditorum.
15 facito igitur sciam, quid invehant horreis dies singuli, ut voluptas otii mci cum pa-
triae copiis augeatur.
CXXV (III).
A. d. sextum kal. Novembr. quaestoriae editionis exordiis interesse me praecipis.
huius evocationis litteras ante biduum temporis praestituti circa Neapolim sumpsi.
20 purgat, ut vides, absentiam meam longi^s itineris tractus et functionis dies proximus:
sed diis iuvantibus /ultis spectaculis vestris conpensabo obsequii mei debitum. nunc
veniae dandae facilem quaeso te praebeas: neque enim fas est, ut tanto dispendio
meo etiam culpa iungatur.
CXXVI (IIII).
25 Propositi atque ingenii mei est eorum famam curare, quos diligo; tibi autem
plus me favoris inpendere hortatur adfinitas. quocirca inpatienter fero, apparitorum
notoriis senatut nuntiari, quod Romani populi magistratus abesse patiaris, et in tuam
referri invidiam, quod patriae functiones ab obnoxiis deseruntur. id e/si falso in
aures publicas praesumo perlatum, fungor tamen in admonendo parentis officio et
30 deprecor, ut ceteris administrationis tuae laudibus hunc quoque titulum, de quo labo-
ramus, adicias. grave quippe est, ut generosae familiae viro summis per Africam 2
tribunalibus praeside coWegamm nonnulli munia Romana detrectent et annus paene
editionibus vacuus proconsulari fastif/io gignat inVidiam. andiant certe, qui deserunt
3 ferlatiim] (r), ferUtus (77)
10 honos] Lectiu», onas (Z7) sed gandii] egOy gandii aed (77) II securitatem ««««««* ro->
dicem oonstitisse (77), Bequitur p. 273, 26; fini» episUdae inde a simnlqiie epistulae 2 libri X inseritu erat
{v. p. 277, 28) timulque omniaj quae Mquuntur u$que ad p. 273, 24, in librum X tranflaia. parte» huius
epistulae eoniunxit 8u$e, reliqua huie tibro reddidi ego 12 res torbidasj ego, restitnas (77) con-
inngit] ego, contigit (77), inngit T 13 nlteriora] ego, altlora (TT) ]4 quamdin] T, quae (77)
20 longus] (r), longius 77 21 fultis] egOy multis (IT)
27 noUriis senatn (77) 28 id etsi] luretus, idem si 77 32 collegarum] Jurttus, colllgflr 77
33 etUtoriboR {P) fastigio] luretw, fastidio 77
270 SYMMACHI EPISTVLAE
n functiones, quanta inpendii mediocritate anni superioris praetor Aedesins urbanos fe-
cerit ludos, et de exemplo colligant, quid praesentibus magistratibns honoris et leva-
minis deferatur.
CXXVII (V).
Interesse votis tuis animus adfectat, sed valetudo corporis longum recusat ex- 5
cursum. nam ut est morborum ferax otium , denuo me pedum vinxit dolor, dum
quieti ruris indulgeo. da igitur, quaeso te, officio meo iustam remissionem, et interim
sine nuptialibus me domus vestrae pauUsper abesse pignoribus, ut foederibus sanatus
admiscear.
CXXVIII (VI). 10
Non solet ab amicis anxie venia postulari; quapropter m pauca cogo sermonewi.
^tianti mibi in agro solitus unius pedis morbus o&repsit. itaque obeundis officiis
. . . vacationem desiderati muneris peto. dabunt dii auspices facultatem , ut nup-
libus familiae vestrae votis conpos sanitatis intersim.
cxxvmi (VII). . 16
Frater meus Rabilianus genere et honore conspicuus iniuriae suae acerbitatem
prBata apud me conquestione deflevit. adserit enim procuratorem sunm sine cuius-
r qn4n denominatione correptum, et cum vindictam de te impetrare debuerit, | quam
cum' Romae degeres , postulavit , auctam domus suae cognovit iniuriam. id ego ob-
livione arbitror accidisse; quando enim praecipere^, quod incoram positus inprobasti? 20
quare ut parens moneo, ne augere, quae doluit, genus putes esse conseientiae. certe
si adest aequitas iudicatis, familiariter mihi ede rationem fita ut noveris, pro ab-
sentibus dominis rectorem suscipere debere partes defensionis.
CXXX (VIII).
JT^ lucunda mihi fuit perceptio scriptorum tuorum ; amicitia enim mutnis gaudet 25
officiis. sed utinam hominum meorum diligentia fidem tuae pollicitationis inplesset!
nam cum scripseris, eos ad solvendam pensionem profectos, exiguam partem redituum
pertulerunt, nec illis pudori fuit cumulum debitomm sub tanta anni fecunditate con-
trahere. \dignare igitur curam nostrae utilitatis adripere et ad solutionem cogere de-
bitores. quid enim iuvat, quod studio tuo et beneficiis adiuvantnr, cum hoc commo- 30
ditas nostra non sentiat? vale.
8 panlisper post pignoribus ut coUoc. [TT)^ transposui; eodem loeo panlo post in»et. [F) ex conieettmi,
ut videtur
11 In panca cogo sermonem] luretus, pauca cogo sermone (/7)/' 12 obrepsit] Lee(t'fM, oppressit (TTj
offlciis uacationem (/7), $upple: inpar vel simile quid
16 honore] Scioppius^ amore (77) 18 in voce debuerit desinit 11; quae «efmmttir, prinwi» edidit
Leetiu» a. 1601 ex F 20 praecipercs] Rittetshusius^ praecipere {F) 21 fort. constantiae
25 epistuUis 130 — 133 primius edidit luretus in editione Symnuwhi secunda p, 303 j inter ep. 129 et 134
coUoc. Scioppiu» 27 soluendaro] {F)^ solnendnm (/7j2
LIBER Vmi (X). 271
CXXXI (VUII).
Salute praefata, qaam litteris anteferre sollemne est, ut seriem familiarium scrip- il^
torum Yota praeveniant, siiere apnd te nequeo, Caietanae formae temptamenta fri-
gere, et nisi praesentia tua coeptis calcar admoverit, vereor, ne operi moliendo
5 aestiva oportunitas subtrahatur. quid igitur super hoc agendum sit, in tuo iure con-
stituo; mihi satis est in tis, quae ad laudem tuam peiiinent, partes amici monitoris
inplesse. vale.
CXXXn (X) a. 399—400?
Abundantissime gaudeo, tibi esse curae, ut filii mei editio ursis pluribus in-
10 struatur, statimque pretia adnumeranda misissem, nisi hiemalis asperitas inpediret
invectionem. sed paulo post, ubi oportunitas veris moUiverit itinerum difficultatem,
curabitur ferarum emptio, cui definitionis iustitiam spopondisti. interea tibi ago at-
que habeo gratias et provocatum me ad amicitiae incrementa protestor, licet sponte
digneris advertere, honesta beneficia apud memores non perire. vale.
15 CXXXin (XI) post a. 384.
Per amicum communem Gaudentium propinqui mei Valentini preciculas misi sane
◆
From:Quintus Aurelius Symmachus, Roman Senator
To:A friend (name lost)
Date:~380 AD
Context:Two brief letters: one about a financial loss at sea framed with philosophical detachment, and one celebrating the Senate's swift reception of a friend's protege.
...it is up to you whether to call those you say were lost in a storm shipwrecks or mere setbacks. You have in your hands the measure of how much you should credit my goodwill -- however ineffective. Only let our friendship stand and let fortune have no power over it. Set a limit on your losses; I will not withdraw my money from the hazards of your ship.
---
Your guest Faustinus has been received by the most distinguished Senate into its fellowship. The weight of your testimony was so great among us that to delay what you wish would have been an insult. Let him therefore credit the zeal of the entire order to you -- for just as he owes the granting of his rank to imperial favor, he owes the speed of our decree to yours.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.