Ennodius of Pavia→In the sign of Christ|c. 517 AD|Ennodius of Pavia
friendship
From: Ennodius, deacon in Pavia
To: In the sign of Christ [possibly a circular letter or a document heading]
Date: ~518 AD
Context: A letter or document opening with a formal Christian invocation — possibly a pastoral or administrative communication.
In the sign of Christ.
It is the nature of things that even when circumstances conspire against us, the sign under which we live and serve provides the direction we need. I write in that sign and under its authority, trusting that what is done in Christ's name will bear Christ's fruit.
May this message find you well, and may the grace of our Lord attend everything it touches. Farewell.
XXX. IN CHRISTI SIGNO.
Natura rerum est, ut. etiam idoneus ore uel pectore possit de
praesumptione culpari. quia. omnis uerborum commoditas humilitatis
terminos egressa calcatur, et sicut habenda sunt quae
1 reddet B 2 expectates B meministes B, menistiB Tl
3 aequales B exspecto LV 4 subplimentum B 5 sublim ̃
l
T txanqailinum B Tranquillinum—tamen in mg. add. L
prefatns Bx 7 exhibeo L camella BLTV 8 meseria B
subcupuisse B 10 patronna L, patronos BTV, patronis Pb 11 prestitet
B negit B ut vel Bb, ut LPTV 12 honera B
18 derinantnr b, dirinantur BLPTV m T, mihi BLV 14 seruicia
dependans B 16 meum] mecfl B effectu B 17 nunquid
T poetolationibus B 18 etiam] et Sirm.
XXX. 20 In Christi signo] Symmacho papae Sirm . 22 omnes
B 23 habende L\' ut uid. st T 8. l. m. 2
exiguntur in pretio,: ita ingesta uilescunt. inportunitas cum
facundos opinionis nobilitate dispoliet, dedecore uestit indoctos.
sed hac me; ratiocinatione. sustento, quia est quidem audax,
sed; amabile praeuium praestitisse sermonem, et sicut uicinum
temeritatis, ita proximum dilgentiae ad caritatem pertinens
iter aperire. inter; ecclesiarum homines numquid reatus est,
si pari amore contenderint dispares dignitate? aut excedunt
modici honoris angustiam qui desiderant suffragio gratiae
summatibus, conparari? non. habet superbi conscientiam. qui
se tantum ia affectionis muniis non metitur, praesumo dicere,
directus subditorum feruor est qui in hac re praecedentes anteuenit.
ecce sic partes meas quasi uoluntariae allocutionis
fuscatas. nube purgaui. sed dico quod ad defensionem spectat
uberrimam. , filius uester domnus Rhodanius exegit a me m
usum stili praesentis erumpere fateor tamen in studio meo
fuisse: quod iussit, quia qui uolentem coegerit non laborat.
deo gratias principe loco et tota epistulae concinnatione referamus:
quia in societatem capitis sui aliquando Romana membra
coierunt, iustum erat, ut et beatus Petrus apostolus sedi suae
ecclesias et senatui liberiori per dominum partes debitas
reformaret. dignus regnator, digni in quorum aetate uotorum
summa contigerit: nam etsi itura ad posteros felicitas
perseueret, litandum illis est laudatione praecipua, a quibus
sumpsit exordium. I deo efficaciter supplicastis, ut illius uos
uirtus erueret, cuius potest seruare clementia. didicistis eius
euentus prosperos, quem uidetis secutam dum mandat bella
uictoriam. parum superest, ut mansuetudinem mentis illius
1 praetio V uiliscnnt B 2 facundas B nubilitate
Lx dispoli«et L indootus B 3 ratiotinatione T, rationatione
V 4 preuium B 5 timeritatis B 9 coparaci L
11 feruor scripsi, error libri praecidentes B . 18 expectat B
14 rodani,us BLT, rodanus F , exiget B, coegit Sim. 16 uoluntatem
quoegerit B ,17 epistolae BT 18 a uerbis quia in
nouum caput incipit in BLPTVb, linea dimidia ante quia uacua relida
in !r 19 quoierunt B 20 aecclesias BV 21 reformarei
L digni scripsi, dignus libri quorum] quo cum Sirm.
28 illi Sirm . 24 supplioastes B 25 dedicistes B -26 dum
mandat secutam LPTVb
ita profundam teneatis, quasi sit ignara. procinctuum, deo
tribuente MO pax eius turbari dubiis potest nec fortitudo
qualibet obiectatione confringi. nihil apud illum tutius supplicante
solus euasit proeliares acies qui rogauit: uicit armorum
inpetus qui obtulit deuotus obsequium quod uix ueteres principes
praesentiae suae sudore potiti sunt, hoc semper regis
nostri breuis procurauit epistula. per excursus dirigitur felix
exercitus ad triumphum qui credat militem eius in labore
et perfections, habere quidem superantis. gloriam, sed continentiam
subiugati? consummatis congressionibus de irae
hereditate nil remanet; uno tempore quos perniciosos aduersarii
uiderint blandos sentiunt tributa pendentes et haec quidem
caelesti praeparantur pro hac repensione suffragio, quia fides
nostra apud eum, aliud ipse sectetur, in portu est. mirabilis
patientia, quando tenax propositi sui claritatem non obumbrat
alieni: nam et ecclesiarum nostrarum patrimonia relabi, nisi
aucta fuerint, ingemescit. sic factum est, ut et statum suum
locupletes pauperum substantiae teneant et mediocres ad
supremam opulentiam conualescant. in sacerdotibus uirtutes
et innatas colit et non repertas inspirat. sed cur beatitudinem
uestram praeiudicio diffusi sermonis anticipem? continuo experientia
uestra et spiritalis illa perfectio ieiunum me fuisse in
filii uestri laudibus accusabit, et cum soleant amplificari facta
conloquiis, sterilem me relatorem de uirtutum eius messe
causabitur. iam saeculares apices, curules et trabeas, patricias
1 retioeatis b procinct∗u ̃ L 3 tocins B 4 uicet B
5 obitnlit denotos L 6 p regis (p deleuit m. 2) T 8 triumfum
B quia Sirm . 9 Buperantis PT*b, superantes LT1V, superbiantes
B 10 consumpmatis B irae om. T 11 remanit
B perniciosus B adnersari T 12 haec L 13 responsione
V114 alint B, [cum} aliud Sirm . sectitur B
importn T 15 ciuitate L 17 acta T ingemiscit LTV,
ingemiscat B 18 locupletes Sirm., locnpletis BLPT Vb paupm
T1 sed uocem exp. m. 2, super panperum nescio quod signum posuit L,
prosperum fort . mediocres Sirm., mediocris BLPlVb 19 connaliscant
B 20 pepertas B 22 spiritale B perspectio
BL 23 fili B 25 seculares B
etiam dignitates qualiter ant naturae reddat aut moribus,
domestici perlatoris adstipulatione uulgetur. nam et ueteres
in antiqua generis luce durare facit et nouos splendore inopinati
fulgoris inradiat. facilius respublica eius bono dispensationis
effluens in priuatam migrat opulentiam, quam famulantium
census in palatina lucra commutetur. nunc, quod superest,
meae seruitiis salutationis acceptis oratione prospicite, ut
Christus redemptor noster quae in praefato clementissimo rege
seruientibus sibi contulit longa aetate conseruet det etiam
regni de eius germine successorem, ne bona tanti hominis in
una aetate ueterescant et antiquata temporibus pro sola aurei
saeculi commemoratione nominentur.
◆
From:Ennodius, deacon in Pavia
To:In the sign of Christ [possibly a circular letter or a document heading]
Date:~518 AD
Context:A letter or document opening with a formal Christian invocation — possibly a pastoral or administrative communication.
In the sign of Christ.
It is the nature of things that even when circumstances conspire against us, the sign under which we live and serve provides the direction we need. I write in that sign and under its authority, trusting that what is done in Christ's name will bear Christ's fruit.
May this message find you well, and may the grace of our Lord attend everything it touches. Farewell.
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.