Letter 5007: The matter of Saturninus is serious and the canonical response is clear: a presbyter who has been deprived of his...

Gregory the Great (Wisigothic)Venantius, Bishop|c. 599 AD|Pope Gregory the Great|AI-assisted
grief deathpapal authority

The letter of your Fraternity has reached us, and we have read its contents with the consideration they deserve. You report that the Lombards in your region have been showing greater willingness to hear the preaching of the Gospel, and that some have even sought baptism. This news fills us with joy, for nothing is more pleasing to the heart of a pastor than the conversion of those who sat in the shadow of death.

We urge you to pursue this opportunity with all the zeal and prudence at your command. Send capable priests who can instruct the catechumens in the fundamentals of the faith. Let them learn the Creed, the Lord's Prayer, and the commandments of God before they are admitted to the sacrament of baptism. But let no one be turned away who sincerely seeks Christ, even if their understanding is still imperfect, for the Lord himself did not break the bruised reed or quench the smoking flax.

As for those who have already been baptized among the Lombards: see to it that they are provided with churches and priests, so that they may be nourished by the regular celebration of the divine mysteries and may not, for lack of pastoral care, fall back into their former errors. The work of conversion does not end with baptism; indeed, it only truly begins there. Let the newly baptized be watched over with the care that a mother gives to her newborn child, until they are strong enough to stand on their own in the faith.

AI-assisted translation — This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.

Latin / Greek Original

AD VENANTIUM EPISCOPUM.

Salurninum expresbyterum, 8i post lapsum miniztra-
verit, communione privet usque ad diem ohitus.

Gregorius Venantio episcopo Lunensi.

Accedens ad Gorgonam insulam ( Grat. dist. 50,
c. 10) fraternilas vestra discutial id quod ad nos de
Saturnino expresbytero est perlatum. Pervemt nam-
que ad nos quia postquam * pro crimine lapsus $ui a
Sacerdotii ordine est dejectus, ad explendum » mi-
nisterium presbylerii pratSumpsit accedere, el om-
nipotenti Deo hostias immolare. Quod si ita factum
ſraternitas vestra repererit, eum $acri corporis et
sanguinis Dominici parlicipatione privatum in p@-

D. Cellam autem hic pro monaslerio usurpari mani-
ſestum est. Ita quoque passim sumitur in Dialogis,
maxime libris primo et secundo.

Sanclimonialium monasteria, ex quibus unum ill ud

D erat quod a D. Gregorio conditum fui>8e vetus tra -

ditio est, et postea monachis Cassinensibus essc da-
tum. Vocatur hodie S. Martini de Scalis. Gussavv.

© Id est, [ranslatam ; migrare enim aliquando pro
lransſerr e.usurpaut. Sic Gellius, lib. un, c. 2). Cas-
sita nidum migravit. GUSSANV.

LPISTOLARUM LIB. V. — INDICT. XIN. — EPIST. VII.

nitentiam redigat, ita ut usque ad diem obitus 8ui © A $jonibus nostris qui converti ad Deum nullatenus

in eadem excommunicatione permaneat, et 4 yiati-
cum tantummodo * exitus s8ui tempore percipiat. Sin
autem eum fraternitas tua lalem pcenitentiam agere
cognoveril, ut ei juste f ad recipiendam inter laicos
communionem et ante exitum debeat misereri, hoc

in tuz fraternitatis ponimus potestale. 8 Mense Uc-

tobri, indictione 13.
| EPISTOLA VIH.

AD CYPRIANUM DIACONUM.

Persequatur Manichmos. Judeis vero qui ad Christum
ſuerin! conversi minuenda pensionum onera. Mutuos
det rusticis 80lidos.

Gregorius Cypriano diacono *® et rectori patrimo-
nii Siciliz.

volunt. Sed videtur mihi ut per omnes possessiones
in quibus ipsi Hebrzi esse noscuntur epistolas trans-
mittere debeas, eis ex me $pecialiter promittens
quod quicunque ad verum Dominum Deum nostrum
Jesum Christum ex eis conversus ſuerit, 4 onus pos-
Sessionis ejus ex aliqua parte imminuetur. Quod ita
quoque fieri volo, ut si quis ex eis conversus ſuerit,
* sj 80lidi pensionem habet, tremissis ei relaxari de-
beat; $i tres vel quatuor, unus Solidus relaxetur. Si
quid amplius, jam juxta eumdem modum debet re-
laxalio ficri, vel certe juxla quod dilectio tua pre-
videt, ut et ci qui converlitur onus relevetur, et
ecclesiastica ulilitas non gravi dispendio premalur.
Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensio-

De Þ Manichzis qui in possessionibus nostris sunt, B num oneribus eos ad Christi gratiam perducamus,

frequenter dilectionem tuam admonui, JZ& ut eos

persequi © $ummopere debeat, atque ad lidem catho-

licam revocare. Quod si tempus exigit, per te, $i au -

tem pro causis aliis non licet, per >lics s0lerter in-

quire. Pervenit vero ad me esse Hebrzos in posses-

4 Hic encharisticam communionem <ignificat. Du-
dum obtin!it 'usus ut via'ici nomine sola Encharistia
jamjam morituris miristrata intelligatur ; secus apud
veleres qui viaticum id omne dicebant quod ad $e-
curum ex hac vita discessum proderat. lgitur pro
penitentibus absolutio, baptismus pro catechume-
nis, viaticum erat necessarium, quo Cx COrPore re-
cedentes defraudari vetat ex antique leg's regula Ni-
cxnus, can, 12, Sic communio etsi jam pro $sola fere
Euchari-ti:e perceptione sumatur , etiam dic-batur
olim concessa penitentibus absolutio, reconcil.atin,
pax, communicatio, apud (Cyprianum epist. 52;
concil, Arel.t. 1, can. ult. ; Innoc. I, epist. 5, ad
Ex>uperium Tolosanum episcopum, cap. 2, cujns
(Innocentii) 8ententiam ne cum Gussanvill:eo ab illis
fieri Novatianam pules, qui communionem (denega-
tam, non degacro viatico sed de reconciliatione pie-
nitentium in{erpretantur, latissimum observa discri-
men, I erat Novatianorum. error, {Juod morlale pec-
catum Ecclesia donare non possil, imo ipsa pereat
recipiendo peccantes. lide lapsis, etiam plena pceni-
tentia funclis, reconciliationem negabant. At de illis
lantum Exsuperio respondet [unocentius, qui post
baptisgmum omni tempore incontinentize et volupta-
tibus dedi!i, in extremo vile $uz penitentiam simul
et reconciliationem communionis ex puscebant. De his,
inquit, consueludo prior tenuit, ut concederetur eis
penilentia, 8ed communio negarelur... ne communio-
ns concessa ſacilitas homines de reconciliatione 8ecu-
ros non revocaret a lapsu.

* In recent. Ed. legitur, in die exitus 84i , invilis
Mss., quibus consentit Gratianus.

Sed el excommunicatus; cui vero communio -altem
laica relinqueretur, is Svlum ab officio depositus
censerelur. Hic vero alque epist. olim 16, nonc 5,
recipiendam inter laicos commumonem, de ipsa Eu-
charistiz perceptione inlelligere cogit epist. olim 17,

Fa

quia f etsi ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen
qui de eis nati ſuerint jam (idelius baptizantur. Aut
ips0s ergo, aut eorum filios lucramur. Et ideo non
est grave quidquid de pensione pro*Christo dimitti-
mus. Praterea ante hoc tempus, Joanne diacono ve-

nunc 4, ubi de jisdem omnino puniendis c'ericis
Gregorius : Lapsos, inquit, a 8u0 semper vacare ac
decernimus privalos officio, quibus nihil aliud quam
inter laicos 8acra est prebenda communio. Scilicet
illis vetitum $acris ſungi ministeriis, non vyetitum
corpori et $sanguini Domini communicare inter
laicos. - SE

& [ta Turon. S. Gat., Colbert. vet. et Valic., aliis
Mss. saltem plerisque silentibus. |

Eersr. VIIL [ AL. 6]. — * In plur. Mss. desideralur,
el rectori, etc. |

© In Vatic. A et nonnullis Mss., summopere 8tu-
deat. :

Supra diximus epist. 26 lib. 11, nunc lib. i. Hane
persuasionem vucarentaliqui Thessalicam xeIva;;znv,
ut ait Cicero ad Allicum. Vide lib. 1, epist. 52, Par-
tim ex Gus8avv.

© Duo Vatic., si solidum pensione debet.

Leo, epist. 4, ad episcopos Siciliz, c. 6 : In baptt-
zandis electis qui secundum apostolicam regulam et
exorcismis scrutandi, etc, De is1s Scrutiniis praeviis
ad baptismum, ac septies repelilis, vide Rupertum,
de div. Olliciis, Alcuinum, de div. Ullic. ; Ordinem
Rom:num, Amalarium, Fortunatum, etc. De Judzis
autein qua cautione recipi debeant, vide conctl,
Septimum, can. 8. Gussaxv,

SANCTI GREGORH MAGNI | 752

nienls, mihi wa dilectio aliqua 8cripsit, quiz omnia A exhibenda, ex tus quoque $ubjectis jpse non ambigis,

hora eadem relegens, multos dies interposui, et
post multorum dierum moram, tanquam in memoria
retinens que legeram, ad singula respondi. Sed

nunc, ut arbiiror, unum mikli capitulum excidit, et

de eo me suspicor nihil respondisse. Scripseras enim
ut mntui $0lidi rusticis per manus quorumdan £E de-
biti conductorum darentur, ne tollentes ab aliis,
aut in angariis, aut rerum pretiis gravarentur. Quod
capitulum mihi gratissimum ſuic. Et siquidem jam
scripsi, ea serva que Scripta Sunt. Si autem ex ev,
ut suspicor, minime aliquid rescrips! © commoni-
tione certa, ad dandos solidos pro ulilitate rustico-
rum non debes immorari, quando et res ecclesiastica
non perit, et ex ea utilitas rusticorum levatur. Sed
et alia $i qua sunt, quz ulilia esse consideras, omni
ambiguitate , postposita dehes exhibere. ( Cf. Joan.
Diac. |. n, n. 43.)

735 EPISTOLAIX.
AD PETRUM NOTARIUM, |
Miriensis Ecclesice tunc reddenda ministeria, cum ibi
ordinatus ſuerit ep'8copus,

Gregorins Petro © notario in Regio.

Ministeria Þ Ecclesiz Miriensis, que $8ecum Squ11-
laciom quoadam episcopus Severinus detulerat, pra-
Sentium $ibj portilores reslitui postulabant, Quia
ergo res ecclesiastice cauia debent sollicitudine
premuniri, hoc nobis visum est ut ©.j1 eadem civitate
episcopus, cui minisleria ipsa Llradi possint, debeat
ordinari. Sed quoniam Leonem archidiaconum alios-
que clericos ejusdem Ecclesize il!ic esxe commemo-
rant; experientiz tu.e procipimus, quatenus eos ad
Suam Ecclesiam proficisci, ac cligere ordinandum
episcopum sibi commoneat,, ut du: Deo illic fuerit
propitio consecratus, ipse Ecclesiz suz res sine
aliqua ambiguitale recipiat.

Related Letters