From: Unknown correspondent
To: Pope Hormisdas, Rome (Anastasia)
Date: ~515-523 AD
Context: Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
(a.5i6p. Horniisdae papao ad Anastasiiiin imperatorem.
m. Ang.)
C/i viae, quam ingressus videalur, insistatf et fidem verborum suorum effeciu r
comprohct (n. X et2,). Nam per ipsum stare, ut pax ecclesiarum restituatur (n.
Hormisda Anastasio Augusto per Theopompu:
Severianum.
1. SoIUcitari animumtuum, clementissime imperator, ambifc^
aviditate commemoras, donec speratae unitatis redintegratio oi>^fli^
contingat. Bona sunt desideria salutis, et laudabilis qnae se hmr/o»-
modi Deo commendat intentio. Prudentiae siquidem spedale doeff-
mentimi est, quum id, quod sibi utile credit, impatienter inqnuKl
Nam si in corporum morbis noxia est tarda curatio, quaDto nufBi
in salutc animae gravius est ferendus remediorum fidelium wfW
appetitus? Quum moneamur spiritualibus institutis, ne qiiaeppode»f
possunt in diem posterum differantur , clamante sapientiagiiiiO ^
') Ed. concurrat; moxqne G* muUum ... Judicarc, ubi cuni ed. corf«B>»*
EPISTOLAE 12. 13. 767
-- iV(? tardes converti ad Dommum, et ne differas de die in diem:(^^\^)
^xcut in incerto vitae tempora, ita in tuto animae convenit ^g*
^^media, ut intret in»gaudium domini sui, quem veniens domi-
^^ quae sibi placent invenerit operari. Unde et fateor me fuisse
**^^=vun, cur tamdiu legatio promissa tardaverit, quum focienda *) ^f^^^
^'^^'t, ut regna coelestia rapiantur. Verumtamen instinctus ipse,
^^ mansuetudinis vestrae declarat alloquium, spem supemae mi-
"i^^OTdiae poUicetur; desuper est enim et ipsum velle quod bonum
• Confido autem, quoniam qui coepU in vobis opus bonum, perficietrhili.G.
fuc in finem. Ergo viae cui coepistis insistite, et spretis errantium
>ricis nobiscum supra petram solidam tenete vestigia. Tali crevit
clesia sancta consensu, quod his verbis apostolicorum actuum
tatur historia: Multitudinis credentium crat cor unum et anima una. Act.4,32.
un quemadmodum connecti poterunt gratiae vinculis, quorum
»taiit corda sententiis?
2. Fac, domine imperator, etfectum rerum fidem probare ver-
rum. Non enim sermonibus cognoscuntur hominum corda sed
ictibus, quum et Abraham pater noster non nuda Deo fide sedjac.2,21.
ere fidem commendante placuerit. Unde vel pro dispensatione
lii credita vel pietatis vestrae circa me beuignitate perpensa, do-
ne fili, hortor et supplico, ut studium pacis, quod per scripta
^fertis, ad componenda nobiscum adjutore Deo ea in his, quibus
orant ecclesiae, dirigatis, quia secundum prophetam pax muItaPBahn.
^ffcntibus nomen tuum, et non est illis scandalum, Non sunt incognita ^^^»^^^-
i^d mansuetudinem vestram, quae nos ab ea, quam redintegrare
>iinus, unitate discernant. Date operam, ut laudando, quae pro-
rnini, compleantur effectu, et apostoli, cujus communionem cre-
»s expetendam, totis viribus sequimini disciplinam. In totum per-
^ noxiorum declinate contagia, scientes, non habere cum religiosis
?ios portionem, nec uUum fidei cum perfidia esse consortium.
cisequens est, ut qui errorum detestatur principes, oderit secta-
^. Exsecrabile habeatur in flore, quod damnatur in semine.
^rte hoc munus Deo, pro vestris, precor, offerte temporibus : jam
^ hanc a vobis hostiam pro tantis quae vobis contulit Christus*^)
*pectat.
3. Quid opus est apud illum preces adhibere, qui supplicat?
^B senatui urbis Romae, ut me ad pacem hortaretur, injungitis.
50 non solum cum his ad vos supplicationis verba converto, sed
^giis vestris cum universali advolvor Ecclesia. Audite me pro
• *) G* a* fncienda jusaitj b cc facienda ista sint. Niillis apicibus miitatiR, Bed
(loeBomanuB editor male copulavorat, debite separatis, genuina redditur scn-
^tia Hormisdae, alludentis ad illud Matth. 11, 12: Heynum coelorum vim pati-
T, et violenti (adeoque non pigri aut negligentes) rapiunt illud.
)OIiristo legatione fungenteip: non patiamini ab improhis cti
Christi membra diseerpi; quae insanabilia Yidetia, absdditey et
aegra^ curate. Cur quae sana sunt inv^lidis eonjuncta qoatia]
Servate ordinem; quem reritas^) ipsa praefinit^ et paeem m
quam pc^citis^ reddidistis. Haec et sub praesenti occasione de
et rursum ac saepius supplicare curabo^ sperans, importonil
hanc meam et Deo esse placituram et apud vos quoque per
duas petitioneS; quoniam id nos Dominus docuit, yacuam non
ram. Data^).
◆
From:Unknown correspondent
To:Pope Hormisdas, Rome (Anastasia)
Date:~515-523 AD
Context:Part of the papal correspondence surrounding the Acacian Schism (484-519), the major breach between Rome and Constantinople over the condemnation of the Monophysite patriarch Acacius. Pope Hormisdas (514-523) worked tirelessly to resolve this schism, which was finally healed in 519 under Emperor Justin I.
[This letter is part of the extensive diplomatic correspondence generated by the resolution of the Acacian Schism. The schism had divided the Eastern and Western churches for thirty-five years over the condemnation of Patriarch Acacius of Constantinople, who had promoted a compromise formula (the Henotikon) that Rome rejected as insufficiently orthodox. Hormisdas conducted negotiations through multiple embassies to Constantinople, exchanging letters with emperors, patriarchs, imperial officials, and powerful aristocratic women at court. The correspondence reveals the machinery of late antique ecclesiastical diplomacy: formal theological demands, careful diplomatic language, networks of lay and clerical allies, and the constant anxiety of a pope trying to manage events happening months away by letter.]
Modern English rendering for readability. See the 19th-century translation or original Latin/Greek for scholarly use.